پاسخ : :.نیچه.:: برادران , آیا دلیر اید ؟ آیا دلاور اید ؟ نه دلیری در برابر شاهدان , بل دلیری خلوت نشینان و عقابان که دیگر خدایی نیز بر آ ن نمی نگرد ! سردجانان , استران , کوران و مستان را دلاور نمی خوانم. دلاور آن کسی ست که ترس را می شناسد , اما بر ترس چیره می شود ؛ آن که مغاک را می بیند , اما با غرور . آن که مغاک را می بیند , اما با چشمان عقاب . آن که با چنگال عقاب مغاک را می چسبد دلیر است ! (( انسان شر است )) فرزانه ترینان همه برای آسایش خاطر من چنین گفته اند. دریغا , کاش امروز نیز چنین می بود ! زیرا شر بهترین نیروی انسان است . (( انسان باید بهتر و شریرتر شود )) : من چنین می آموزانم ! بع شریرانه ترین چیز برای بهترین چیز در ابرانسان نیاز است. شاید این شایسته ء آن واعظ مردم کوچک بود که بار گناه انسان را بکشد و از آن رنج ببرد. اما من از گناه بزرگ همچون آرام بخش بزرگ خویش شادمان ام. باری , چنین سخنان را بهر گوش های دراز نمی گویند و هر کلامی نیز نه از آن هر دهانی ست.
پاسخ : :.نیچه.:: حقیقت مانند دریا است که چون نمک آب دریا زیاد است تشنگی را رفع نمی کند. اگر حقیقت آدمی تحریف شود مثل آب شور دریا خواهد بود که تشنگی اش را رفع نخواهد کرد. آدمی به خاطر نیاز به مراقبت و کمک دیگران با آنها ارتباط برقرارمی کند. " از ابرانسان است كه انسان هاي برتر دلگرمی و شجاعت مي گیرند" .
پاسخ : :.نیچه.:: حقیقت مانند دریا است که چون نمک آب دریا زیاد است تشنگی را رفع نمی کند. اگر حقیقت آدمی تحریف شود مثل آب شور دریا خواهد بود که تشنگی اش را رفع نخواهد کرد. آدمی به خاطر نیاز به مراقبت و کمک دیگران با آنها ارتباط برقرارمی کند. " از ابرانسان است كه انسان هاي برتر دلگرمی و شجاعت مي گیرند" .
پاسخ : :.نیچه.:: آیا برده هستی؟ پس دوست نتوانی بود آیا خودکامه هستی؟ پس دوستی نتوانی داشت در زن دیر زمانی است که برده ای و خودکامه ای نهان گشته اند از این رو زن را توان دوستی نیست او عشق را می شناسد و بس .
پاسخ : :.نیچه.:: در هوای تاریک – روشن آن گاه که آرام بخشی شبنم نادیده و ناشنیده بر زمین فرو می بارد زیرا شبنم آرام بخش چون همه ی آرام بخشان مهربان کفش هایی نرم به پا دارد. به یاد داری، به یاد داری، ای دل تفته، که روزگاری چه سان تشنه بودی، تشنه ی سرشک های آسمانی و چکه های شبنم سوخته و تشنه و خسته آن زمان که بر گذرگاههای زرد مرغزار نگاه شرارت بار خورشید شامگاهی از خلال درختان تاریک گرد تو می دوید نگاه های کورکننده ، شعله ور، آزارگر خورشید آنان ، پوزخند زنان، چنین گفتن: ((تو؟ خواستگار حقیقت؟ نه! تنها یک شاعر! یک جانور، جانوری مکار، شکارگر، کمین گر که باید دروغ بگوید که باید خواسته و دانسته دروغ بگوید: آزمند شکار با نقابی رنگارنگ خود نقاب خویش خود شکار خویش! این-خواستگار حقیقت؟ نه! تنها یک دیوانه!یک شاعر! تنها رنگین گفتاری که از درون نقاب های یک دیوانه فریادهای رنگارنگ پر می کشد، سوار بر پل های دروغین واژه ها بر رنگین کمان ها در میان آسمان های دروغین و زمین های دروغین ولگرد، پرسه زن تنها یک دیوانه! یک شاعر! این – خواستگار حقیقت؟ نه ساکت؛ صامت، صاف، سرد تندیسی می شوی نه همچون ستون خدا ایستاده بر آستان پرستشگاه ها سرشار از بازیگوشی گربه جهنده از میان هر پنجره تند! در هر حادثه بوی کش برای هر جنگل مشتاقانه، پرشور-و-شوق بی کش. زیرا که در جنگل ها در میان جانوران شکاری خوش خط و خال گناهکارانه تندرست و رنگارنگ و زیبا می دوی با لبان شهوت بار، شادمانه سخره گر، شادمانه دوزخی، شادمانه خون آشام شکارگر، کمین گر، دروغزن! و یا چون عقابی که از دور از دور بر مغاک ها چشم دوخته است بر مغاک های خویش: وای که عقابان چه سان چرخ زنان فرود می آیند فرو و فروتر و به ژرفنای هر چه ژرف تر! آنگاه، ناگهان ، یکراست با پرشی برق آسا بر برَه ها می چهند برق آسا ،در گرما گرم گرسنگی آزمند برای بره ها بیزار از تمام روان های بره وار ترسناکانه بیزار از هر آن چه گوسپند نماست و بره – چشم و تابدار – پشم خاکستری، با خیرخواهی برگان و گوسپندگان! این چنین عقاب وار اند و پلنگ وار اشتیاق های تو در پس هزار نقاب! تو دیوانه! تو شاعر! تویی که انسان را چندان چون خدا دیده ای که چون گوسپند و خدا را در انسان آن سان از هم می دری که گوسپند را در انسان و به هنگام دریدن، خنده زنان! آری، این است، این، شادکامی تو! شادکامی پلنگ و عقاب! شادکامی یک شاعر، یک دیوانه! در هوای تاریک – روشن آن گاه که داس ماه زنگارگون در میان سرخی ارغوانی رشکوَرانه فرا می خزد؛ بیزار از روز و با هر گام نهانی چمن های باژگونٍ گل سرخ را می دِرَوَد تا آن که غرقه شوند تا آن که رنگ باخته در شب غرقه شوند. من نیز خود روزی این چنین غرقه گشته ام از جنون حقیت جوئی خویش از اشتیاق های روزینه ی خویش خسته از روز، بیمار از روشنایی، غرقه گشتم در فروسوی، شامگاه سوی، سایه سوی سوخته و تشنه از یک حقیقت به یاد داری، به یاد داری، ای دل تفته که آن گاه چه تشنه بودی؟ دور بادا من از تمامی حقیقت تنها یک دیوانه! تنها یک شاعر
پاسخ : :.نیچه.:: نخستین نبرد با کسانی است که با احسان شان با ترحمِ حقارت انگیزشان، انسان را، انسان بیچاره یی را که خودش زیر بار شرم و احساس گناه در مانده است، از پا می اندازند و دومین دومین قلمرویی که منفی خواهی در آن حاکم است قلمرو آیین های اخلاقی و سیاست است. فرد خلوت نشین می گوید که واقعیت در کتاب های نیست و فیلسوف آن را پنهان می کند. فرد والا از فهمیده شدن توسط دیگران در هراس است نه از بد فهمیده شدن چون می داند که کسانی که او را بفهمند به سرنوشت او یعنی رنج کشیدن در دنیا دچار خواهند شد.
پاسخ : :.نیچه.:: [h=2][/h] آثار نیچه در زمان حیاتش و پس از آن تأثیرات بسیار جدی بر جنبشهای فلسفی، ادبی، فرهنگی و سیاسی قرن بیستم گذاشت. آثار مکتوب و منتشر شده نیچه نشان میدهد که حیات خلاق او بین سالهای ۱۸۷۲ تا ۱۸۸۸ بودهاست. نیچه، شوریده سری است که در شوریدگی و آفرینشگری اش بی مانند است. خطا نیست، اگر گفته شود نیچه چونان سقراط به زایش و زایندگی اشتیاق وافر داشت، چون نیچه بیش از آن که به تولید اندیشه یا ایده پردازی دست یازد، در پی آن بود که اندیشیدن را مورد توجه قرار دهد. از این روست که اگر فلسفه از نگاه نیچه تعریف شود چیزی نخواهد بود مگر این که «فلسفه عبارت است از آفریدن ارزشهای نو». نگاه نیچه به هرچه هست، تازهاست. قضاوتی که او درباره جهان میکند و آن را به پرسش میگیرد، داوری متفاوتی است وی میگوید: «جهان چیزی جز آنچه هست نیست، و دنیای حقیقی، دروغی بیش نیست»؛ به دیگر سخن، جهانی در پساپشت این جهان وجود ندارد. یک وجه بنیادی کار نیچه نقد فرهنگ است. نقد فرهنگ شرح و پرده برداشتن از آموزههای اخلاقی، ساختارهای سیاسی، هنر، زیباشناسی و... است و نقد فلسفی فرهنگ، حمله یا دفاعی در برابر باورهای یک یا چند اجتماع است. نیچه به انحطاط فرهنگی عصر خود نظر داشتهاست و نمود انحطاط فرهنگی را بی ارزش شدن برترین ارزشها میداند. او چنین نمودی از انحطاط فرهنگی را نهیلیسم مینامد. نیچه در کتاب «دانش شاد»، «حکمت شادان»، چگونگی انحطاط فرهنگی را در قالب داستان مرد دیوانهای بیان میکند. به نظر نیچه هنر در مقابل حقیقت قرار دارد؛ زیرا او میپندارد که در طول تاریخ، دروغ، حقیقت نامیده شدهاست. لذا حقیقت به انسان زیان میرساند. اساساً همواره زندگی پیش پای حقیقت ذبح شدهاست. اگرچه نیچه حقیقت را افسون و افسانه میداند؛ اما آن را برای زندگی، که عین سیلان است و به خودی خود از هر گونه ثباتی عاری است، لازم و ضروری میداند. به نظر نیچه نگاه زیبایی شناختی در مقابل نگاه عقلانی قرار دارد؛ زیرا در نگاه عقلانی ما به عنوان فاعل شناسانده در بیرون جهان قرار میگیریم؛ اما در نگاه زیبایی شناختی ما با شفاف ترین شکل اراده روبه رو هستیم؛ البته تلقی نیچه از حقیقت همچنان در محدوده متافیزیکی از حقیقت به مثابه مطابقه، قرار دارد؛ به همین دلیل او حقیقت را کذب میانگارد. هدف «بر ضد دجال» نشان دادن تعلق مسیح به مسیحیت نوظهور است. یعنی درست بر خلاف آن چیزی که عدهای فکر میکنند هدف رابطه مسیح با زهد مسیحی و پروتستانتیسم نوظهور نیست. یکی از مسائل محوری در کتاب بر ضد دجال موضوع تقلید از مسیح و پیش داوری درباره اوست. این بحث نشان میدهد مسیحیت ناصره چه مقدار با مسیحیت جدید شهر رم تفاوت دارد. بحث پیش داوری در آثار نیچه مسأله مهمی است؛ زیرا نشان میدهد آنچه درباره معاد در مسیحیت بیان شده ناشی از عدم توانایی آنان برای حل مشکلات این جهانی است. در چارچوب روانشناسی نیچه، توانایی و آزادی، ناشی از ضعف و قدرت روح است. نیچه با موقعیتی بالاتر از سطح بشر سعی دارد، درباره مفاهیم مسیحیت شک و تردید ایجاد کند تا بتواند بنیادهای آن را از بین ببرد، بنابراین موضوع دیگری که برای او اهمیت میِیابد «شک و یقین» است. این موضوع برای نیچه تا آنجا اهمیت دارد که او مقالهای به نام «حقیقت و دروغ» مینویسد و در آن از معرفت، حدود و ویژگیهای آن یاد میکند. از این منظر او به موضوع هنر نیز توجه میکند.
پاسخ : :.نیچه.:: من میبايد به يک ايرانی، به زرتشت، ادایِ احترام کنم. ايرانيان نخستين کسانی بودند که به تاريخ در تمامیّتِ آن انديشيدند. نيچه ديدِ نيچه نسبت به ايرانِ باستان در مجموعهیِ نوشتههایِ نيچه دو بار از ايران (Persien) نام برده میشود و چندين بار از ايرانی (persisch) و يکبار هم از پيشايرانی (vorpersisch) (8)، که اشارههايی هستند به روابطِ دولتشهرهایِ يونانی با امپراتوریِ ايران و گاه تحليلی از آن. توجّهِ او، پيش از هر چيز، به پیآمدهایِ جنگهایِ ايران و يونان (9) و اثرِ ژرفِ آن بر دنيایِ يونانی ست، که به ’جنگِ پلوپونزی‘ ميانِ دولتشهرهایِ آتن و اسپارت، با شرکتِ ديگر دولتشهرها، میانجامد. اين جنگ تمامیِ يونان را به مدّتِ پنجاه سال درگير میکند و ويرانیِ بسيار به بار میآورد. (10) نيچه در پارهنوشتهای در ميانِ آثارِ منتشر شده پس از مرگاش، از يک فرصتِ از دست رفتهیِ تاريخی دريغ میخورد که چرا به جایِ روميان ايرانيان بر يونان چيره نشدند: به جایِ اين روميان، چه خوب بود که ايرانيان سرورِ (Herr) يونانيان میشدند. افزون بر اينها، بيست و هشت بار از ايرانيان (die Perser) نام میبرد و در برخی از پارهنوشتههایِ (Fragmente) او میتوان نگرهیِ او را نسبت به ايرانيانِ باستان و فرهنگِشان بهروشنی يافت. وی، بهويژه، ستايشگرِ چيرگی ايرانيان در تيراندازی و سوارکاری و جنگاوری و نيز حالتِ سروری و قدرتخواهیشان است؛ و نيز پافشاریشان بر فضيلتِ راستگويی(11). اينها کردارها و ارزشهايی ست که وی شايستهیِ زندگانیِ والامنشانهیِ انسانی میداند. امّا، بالاترين درجهیِ توجّهِ خود به ايرانيان و بزرگداشتِ آنان را آن جا نشان میدهد که از زمانباوریِ ايرانيان سخن میگويد؛ باوری که به ديدگاهِ او نسبت به زمان و ’بازگشتِ جاودانه‘یِ آن همانند است. اين ديدگاه در برابرِ آن ديدِ متافيزيکیِ يونانی قرار میگيرد که با افلاطون هستیِ زَبَرزمانیِ ’حقيقی‘ را در برابرِ هستیِ ’مجازیِ‘ گذرا يا زمانمند قرار میدهد: ’من میبايد به يک ايرانی، به زرتشت، ادایِ احترام کنم. ايرانيان نخستين کسانی بودند که به تاريخ در تمامیّتِ آن انديشيدند.‘ در دنبالِ آن نيچه در اين پارهنوشته به هزارهها در باورهایِ دينیِ ايرانیِ باستان اشاره دارد و میافزايد، ’[ايرانيان تاريخ را] همچون زنجيرهای از فرايندها [انديشيدند]، هر حلقه به دستِ پيامبری. هر پيامبر هزاره (hazar)یِ خود را دارد؛ پادشاهیِ هزارسالهیِ خود را.‘ (12) در چنين گفت زرتشت از ’هزارهیِ بزرگِ (grosser Hazar) پادشاهیِ زرتشت‘ سخن میگويد، ’پادشاهیِ بزرگِ دوردستِ انسان، پادشاهیِ هزارسالهیِ زرتشت.‘ (13) نيچه، بهويژه، ستايشگرِ چيرگی ايرانيان در تيراندازی و سوارکاری و جنگاوری و نيز حالتِ سروری و قدرتخواهیشان است؛ و نيز پافشاریشان بر فضيلتِ راستگويی. در پارهنوشتهای در ميانِ آثارِ منتشر شده پس از مرگاش، از يک فرصتِ از دست رفتهیِ تاريخی دريغ میخورد که چرا به جایِ روميان ايرانيان بر يونان چيره نشدند: ’به جایِ اين روميان، چه خوب بود که ايرانيان سرورِ (Herr) يونانيان میشدند.‘ (14) اين يادداشتِ کوتاه را میتوان اين گونه تفسير کرد که نيچه اين جا نيز گرايشِ خود به جهانبينیِ زمانباورِ ايرانيان در برابرِ متافيزيکِ يونانی نشان میدهد. زيرا با فرمانروايیِ روميان بر يونان، فرهنگِ يونانی و متافيزيکِ فلسفیِ آن بر فضایِ روم چيره شد و راه را برایِ ظهورِ مسيحیّت و نگرشِ آخرتانديش و زمانگريز و ديدِ هيچانگارانهیِ آن نسبت به زندگانیِ زمينی گشود. نيچه بر آن است که مسيحیّت، در مقامِ دينِ ’مسکينان‘، زندگانیِ گذرایِ زمينی را به نامِ ’پادشاهیِ جاودانهیِ آسمان‘ رد میکند و بدين سان نگرشِ مثبت يا ’آریگوی‘ به زندگی را بدل به نگرشِ منفی میکند. حال آن که فرمانروايیِ ايرانيان بر يونان ، با نگرشِ مثبتشان به زندگی و زمان، میتوانست روندِ اين جريان را دگر کند و از يک رويدادِ شوم در تاريخ پيشگيری کند.
پاسخ : :.نیچه.:: نيچه، سعدی، و حافظ نامِ سعدی و حافظ گويا تنها نامهايی باشند که از ايرانِ دورهیِ اسلامی در نوشتههایِ نيچه آمده است. در مجموعهیِ آثارِ نيچه در پارهيادداشتی يک نکتهپردازی از سعدی نقل شده که ترجمهیِ آن چنين است: ’سعدی از خردمندی پرسيد که اينهمه [حکمت] را از که آموختی؟ گفت، از نابينايان که پای از جای برنمیدارند مگر آن که نخست زمينِ زيرِ پایشان را با عصا بيازمايند.‘ اين نکتهای ست که سعدی از زبانِ لقمان— نمادِ افسانهایِ خردمندی در ادبياتِ عربی و فارسی— در ديباچهیِ گلستان میگويد: ’لقمان را گفتند، حکمت از که آموختی؟ گفت، از نابينايان که تا جای نبينند پای ننهند.‘ حافظ نزدِ او نمايندهیِ آن آزادهجانیِ شرقی ست که با وجدِ ديونوسوسی، با نگاهی تراژيک، زندگی را با شورِ سرشار میستايد، به لذّتهایِ آن روی میکند و، در همان حال، به خطرها و بلاهایِ آن نيز پشت نمیکند. نيچه از اين نکتهپردازی هيچ تفسيری نکرده است، امّا، بر اساسِ فلسفهیِ نيچه، میتوان گفت که اين سخن نمودار خردمندیای پرواگر و آهستهرو است؛ خردمندیِ ’نابينايان‘، که خردمندیِ نيچهای درست رويارویِ آن میايستد، يعنی خردمندیِ بينایِ بیباکی که ’آری‘گويان میشتابد و خود را به دلِ زندگی و خطرهایِ آن میافکند، و از ’شتافتن لذتی شيطانی‘ میبَـرَد. امّا نيچه يکی از نمونههایِ عالیِ خردمندیِ بينایِ ’ديونوسوسی‘ِ خود را در حافظ میيابد. نامِ حافظ ده بار در مجموعهیِ آثارِ وی آمده است. بیگمان، دلبستگیِ گوته به حافظ و ستايشی که در ديوانِ غربی–و–شرقی از حافظ و حکمتِِ ’شرقیِ‘ او کرده، در توجّهِ نيچه به حافظ نقشی اساسی داشته است. در نوشتههایِ نيچه نامِ حافظ در بيشترِ موارد در کنارِ نامِ گوته میآيد و نيچه هر دو را به عنوانِ قلّههایِ خردمندیِ ژرف میستايد. حافظ نزدِ او نمايندهیِ آن آزادهجانیِ شرقی ست که با وجدِ ديونوسوسی، با نگاهی تراژيک، زندگی را با شورِ سرشار میستايد، به لذّتهایِ آن روی میکند و، در همان حال، به خطرها و بلاهایِ آن نيز پشت نمیکند (’بلايی کز حبيب آيد، هزار–اش مرحبا گفتيم!‘) اينها، از ديدِ نيچه، ويژگیهایِ رويکردِ مثبت و دليرانه، يا رويکردِ ’تراژيک‘، به زندگی ست. در ميانِ پارهنوشتههایِ بازمانده از نيچه، از جمله شعری خطاب به حافظ هست: ’به حافظ. پرسشِ يک آبنوش. آن میخانه که تو از بهرِ خويش بنا کرده ای گُنجاتر از هر خانهای ست، میای که تو در آن پرورده ای همه–عالم آن را سَرکشيدن نتواند. آن پرندهای که [ناماش] روزگاری ققنوس بود، در خانه ميهمانِ تو ست، آن موشی که کوه زاد، همان—خود تو ای! همه و هيچ تو ای، می و میخانه تو ای، ققنوس تو ای، کوه تو ای، موش تو ای، که هماره در خود فرومیريزی و هماره از خود پَر میکشی— ژرفترين فرورفتگیِ بلندیها تو ای، روشنترين روشنیِ ژرفاها تو ای، مستیِ مستانهترين مستیها تو ای — تو را، تو را طلب شراب چرا؟
پاسخ : :.نیچه.:: حقیقت مانند دریا است که چون نمک آب دریا زیاد است تشنگی را رفع نمی کند. اگر حقیقت آدمی تحریف شود مثل آب شور دریا خواهد بود که تشنگی اش را رفع نخواهد کرد. فردریش نیچه خطر خوشبختی در این است که آدمی در هنگام خوشبختی هر سرنوشتی را می پذیرد و هرکسی را نیز. فردریش نیچه خیر نباید همگانی باشد وگرنه دیگر خیر نیست زیرا چیزهای همگانی ارزشی ندارند. فردریش نیچه نمی توان از همساز با طبیعت بودن یک اصل اخلاقی برای خود ساخت. زیرا طبیعت بی رحم است و اگر آدمی بخواهد مطابق با طبیعت زندگی کند باید بی رحم باشد . فردریش نیچه فلسفه همان خواست قدرت است همان خواست علت نخستین. فردریش نیچه کسی که جنگجوست باید همواره در حال جنگ باشد چون زمان صلح با خودش درگیر خواهد شد!. فردریش نیچه استعداد آدمی را می پوشاند و وقتی استعدادش کاهش یافت آنچه هست نمایان می شود. فردریش نیچه باید بر فریب حواس خود پیروز شویم