روش حفظ قران حفظ قرآن كريم نياز به آموزش داشته و حتماً بايد تحت نظر استاد شايسته و محبوب انجام گيرد تا از كيفيت بالاترى برخوردار باشد. دراينجا جهت آشنايى شما به صورت اختصار توضيحاتى در روشهاى مختلف داده مى شود: روش حفظ خردسالان : الف- قبل از تولد: پدران و مادران محترمى كه علاقمند هستند فرزندشان حافظ قرآن شود بايد از اين مرحله آموزش حفظ را براى فرزندانشان شروع نمايند. والدين بايد قبل از تولد فرزندشان خود را قرآن انس گرفته و به حفظ آن بپردازند و اگر برايشان مقدور نبود هر روز مقدارى از قرآن را بخوانند زيرا كودك به علايق وعادات پدر و مادرش اهميت داده و اگر آنان مأنوس با قرآن باشند زمينه پذيرش اين امر در كودك ايجاد مى شود. ب - دوران حمل، تولد تا سه سالگى: در اين دوران كودك حتى در جنين به صداهاى اطراف خود حساس بوده و توجه دارد، لذا مادر در دوران حمل اهتمام بيشترى به خواندن قرآن نمايد و از همان دوران جنينى تا 3 سالگى هر روز نوار قرآن (ترتيل يا تحقيق) براى او پخش شود كه تجربه نشان داده اين امر تأثير فراوانى در علاقه مندى، تمايل، توجه او به حفظ قرآن خواهد داشت. ج - سه تا شش سالگى: دورانى است كه قدرت تكلم در كودك كامل مى شود اما هنوز بقدر كامل با حروف الفبا بخصوص خواندن قرآن آشنايى ندارد، لذا پدر و مادر مى توانند علاوه بر ادامه برنامه قبل، هر روز به آموزش و حفظ سوره هاى كوچك قرآن و ايات منتخب به گونه ى موضوعى به كودك خود نمايند. د - شش سالگى به بعد: در اين سن نوجوان بايد روخوانى قرآن را فراگيرد و سپس مى تواند تحت نظر استاد يا والدين خود حفظ قرآن را بطور كلاسيك شروع نمايد. روش حفظ بزرگسالان: روش حفظ براى بزرگسالان: زمانى كه شخص روخوانى قرآن را مى آموزد و تسلط بر آن دارد و همچنين كودكانى كه روخوانى قرآن را آموخته اند نيز مى توانند از اين روش استفاده نمايند، بزرگسالان نيز مى بايست حتماً روخوانى قرآن را فراگيرند، آنگاه به حفظ بپردازند. بديهى است دانستن تجويد قرآن در حفظ كمك زيادى نموده و حافظ قرآن بايد تجويد را حداقل در حد مقدماتى فراگيرد. براى حفظ بايد برنامه ريزى نمود و هر روز در ساعت يا ساعات مشخصى به آن پرداخت ومقدار خاصى مثلاً نيم صفحه براى هر روز با برنامه و نظم حفظ نمود وتوجه داشته باشيد در امر حفظ فقط از يك نوع خط قرآن استفاده نمائيد كه در اين زمينه قرآن هاى به خط عثمان طه سفارش مى شود. پس از برنامه ريزى مى توانيد حفظ قرآن را از ابداء يعنى جزء يك شروع نمائيد(البته براى كودكان و خردسالان جزء 30 توصيه مى شود) مقدار معينى كه براى حفظ روزانه در نظر گرفته ايد را از ابتداء 2 يا 3 بار توسط نوار ترتيل گوش كرده اين عمل باعث رفع غلطهايى احتمالى و تقويت تجويد و صوت و لحن شده همچنين سياه اى از آيات را در ذهن ثبت نموده و مغز آماده جذب محفوظات جديد مى شود. پس از آن آيه به آيه مقدار مشخص روزانه را حفظ كنيد يعنى پس از آنكه هر آيه را به طور كامل حفظ شديد سراغ آيه بعد برويد و پس از حفظ هر آيه آن را با آيه قبل تكرار كنيد تا تسلسل آيات در ذهن شما بماند. براى حفظ هر آيه آن را 3 يا 5 بار از روى قرآن بخوانيد سپس قرآن را بسته و سعى كنيد همان آيه را 3 يا 5 بار از حفظ بخوانيد تا كاملاً بر آن مسلط شويد آنگاه كه از حفظ صحيح و كامل آيه مطمئن شديد سراغ آيه بعد برويد و آن را همينطور حفظ نمائيد. براى حفظ شماره آيه كافى است موقع حفظ هر آيه توجه داشته باشيد شماره آن چيست سپس در پايان حفظ روزانه چند بار از خود شماره آيات را بپرسيد و سعى كنيد آيه مورد نظر را بخوانيد يا آيه را بخوانيد و سعى كنيد شماره آن را بخاطر آوريد و اگر شخصى از شما شماره آيه و همچنين از محفوظاتتان بپرسيد تأثير بيشترى خواهد داشت. پس از آنكه مقدار معين روزانه را كاملاً حفظ نموديد 2 يا 3 بار آن مقدار را از حفظ بخوانيد اگر در هنگام يادآورى آيات يا شماره آنها به اشكال بخورديد ابتدا به حافظه خود رجوع نموديد و كمى فكر كنيد و اگر برايتان يادآورى نشد براى رفع اشكال به قرآن مراجعه كنيد. نكات مهم در حفظ : 1- حفظ آيات قرآن با تكرار زياد تثبيت و محكم مى شود لذا سعى كنيد هر روز مقدارى را كه در 7 روز گذشته حفظ نموده ايد مثلا اگر 7 جزء حفظ داريد هر روز يك جزء، 14 جزء، هر روز 5/1 جزء و... 2- اگر روزى احساس نموديد تمايل بيشترى به حفظ كردن داريد بيشتر حفظ كنيد و سعى نمائيد حفظ را در ساعاتى كه با نشاط هستيد انجام دهيد. 3- در مورد حفظ كودكان به آنها فشار نياوريد و بيش از توانشان از آنان انتظار نداشته باشيد بلكه با جوايز و هدايا آنها را به اين امر تشويق نمائيد. 4- شركت در جلسات قرآن، محافل و مسابقات تأثير فراوانى بر روى حفظ شما دارد لذا از شركت در جلسات حفظ و محافل قرآنى غفلت نورزيد. 5- روحيات و توانايى هاى افراد متفاوت است لذا در مقدار مشخص حفظ روزانه و تعداد تكرارها هر كس بايد توان و استعداد خود را بسنجد و با در نظر گرفتن آن به حفظ اقدام نمايد.
جدیدترین روش حفظ قران سوال: بهترین روش حفظ قرآن و تثبیت آن در ذهن چیست؟ بهترین مترجم قرآن چه کسی است و بهترین خط آن از کیست؟ پاسخ: بهترین روشی که برای حفظ صحیح قرآن وجود دارد با رعایت نکات زیر تحقق می یابد: نکات ضروری قبل از شروع به حفظ قرآن 1ـ نیّت، باید دوستی با خدا و آشنایی بیش تر با قرآن باشد و هنگام حفظ قرآن بهتر است با وضو و طهارت و رو به قبله باشیم. 2ـ حفظ اگر از کودکی و نوجوانی شروع شود، بسیار سریع تر به نتیجه خواهید رسید. از همان اول باید تصمیم بر این کار جدّی باشد و حفظ از اسامی سوره ها آغاز گردد. 3ـ برای حفظ باید نشاط و آمادگی داشت و در غیر این صورت، از حفظ قرآن پرهیز شود. باید ساعات مشخصی از روز را برای این کار در نظر گرفت و اگر یک روز از حفظ قرآن باز ماند روز بعد باید جبران شود. زمان حفظ بهتر است اول صبح و شب، قبل از استراحت باشد. 4ـ برای تمرکز حواس باید در مکان ثابت و ساده ای که دارای سکوت و آرامش و هوای سالم باشد، مشغول حفظ شد. 5ـ برای باید روش ترتیل را آموخت چون به کارگیری آهنگهای ترتیلی حفظ را راحت تر می گرداند. 6ـ هر چه تسلط به روان خوانی صحیح، تجوید و دستور زبان عربی بیش تر باشد، بهتر و زودتر می توان قرآن را حفظ کرد؛ هم چنین گوش فرا دادن به نوار ترتیل برای این کار بسیار مفید و مؤثر است. 7ـ خواندن دعاهای وارد شده و کمک خواستن از خدا، اثر زیادی در آسان شدن حفظ و فهم قرآن دارد. 8ـ باید برای این کار یکی از دوستان را انتخاب کنید تا بتوانید ساعاتی از روز را با هم سپری کرده و با یک دیگر تمرین نمایید. حافظ قرآن باید از پیروی و تقلید از دیگران پرهیز کند؛ زیرا تجربه نشان داده است که عمرِ تقلید کوتاه است و نمی توان بر آن پایدار ماند. البته این به معنای کنار گذاشتن تجربه ی دیگران نیست؛ بلکه منظور یافتن راهی مناسب با قابلیت و استعداد خود است.
در حفظ از چه مواردی باید دوری کرد [h=2]مواردی که باید از آن ها دوری کرد[/h]1ـ نا امیدی: هیچ گاه نباید نا امید شد و باید دانست که با پشتکار و اراده ی قوی است که عده ای توانسته اند به مقام های بالا برسند و حافظ قرآن شوند. 2ـ نباید در حفظ قرآن عجله کرد؛ زیرا نگه داری محفوظات قرآنی، مشکل تر از حفظ قرآن است و این نیاز به پشتکار و استمرار دارد. 3ـ نباید در انتظار تشویق دیگران بود بلکه باید حفظ قرآن فقط برای رضای خدا و انس با قرآن باشد. 4ـ حافظ قرآن باید از پیروی و تقلید از دیگران پرهیز کند؛ زیرا تجربه نشان داده است که عمرِ تقلید کوتاه است و نمی توان بر آن پایدار ماند. البته این به معنای کنار گذاشتن تجربه ی دیگران نیست؛ بلکه منظور یافتن راهی مناسب با قابلیت و استعداد خود است.
فراموش کردن قران بعد ازحفظ ان قبل از گفتن این مطالب به همه بگم که اگه قراره بعد از حفظ فراموش کنین بهتره اصلا حفظ نکنین وگرنه آی میسوزین!!!! حفظ قرآن به دو معنا می تواند اشاره داشته باشد، یک معنای آن محافظت در عمل است. که دستورات قرآن را عمل نماییم. و معنای دیگر، به حافظه سپردن آیات سوره که امروزه این معنا شایع تر است. ترک حفظ به معنای اول (عدم عمل مطابق سوره) قطعا امر مذمومی است و ترک حفظ به معنای دوم، اگر چه انسان را از فیضی محروم می کند، اما عمل حرامی نیست. چند روایتی که در این باب مطرح شده است، تقدیم می کنیم: امام صادق (ع) فرمود: «هر كه یك سوره از قرآن را فراموش كند، براى او در صورتى زیبا و درجهاى بلند در بهشت نمودار شود و چون آن را بیند گوید: تو چیستى وه چه زیبائى كاش تو از آنِ من بودى؟ در پاسخش مى گوید: آیا تو مرا نمى شناسى؟ من فلان سوره ام و اگر مرا فراموش نكرده بودى، تو را به این درجه بالا مى آوردم.»[1] (این روایت می تواند به هر دو معنای حفظ دلالت داشته باشد) از ابن یعفور، گوید: شنیدم امام صادق (ع) مى فرمود: «مردى كه سوره اى را مى داند و سپس فراموش مى كند یا ترك آن مى كند و به بهشت مى رود، آن سوره از سوى بالا سر مى كشد در زیباترین صورتى و به او مى گوید: مرا مى شناسى؟ جواب مى دهد:نه، او مى گوید: من فلان سوره ام، مرا به كار نبستى و از دست گذاردى، هلا به خدا اگر مرا به كار بسته بودى هر آینه تو را به این درجه مى رسانیدم و با دستش اشاره به بالاى سرش مى كند.»[2] (این روایت حفظ به معنای به کار بستن و عمل کردن آمده است) از یعقوب احمر، گوید: به امام صادق (ع) گفتم: «قربانت، راستى كه من قرآن را یاد گرفتم و از دستم رفت، به درگاه خدا عز و جل دعا كن كه آن را به من یاد دهد، گویا مانند اینكه آن حضرت از این گزارش در هراس شد و فرمود: خدا آن را به تو و ماها همه یاد بدهد- سپس فرمود: سوره اى است كه همراه مردى بوده، آن را خوانده و سپس واگذارده است و روز قیامت در نیكوترین صورتى بیاید و بر او سلام دهد، او مى گوید: تو كسیتى؟ جواب مى دهد: من سوره چنان و چنانم و اگر تو به من چسبیده بودى و مرا نگاه داشته بودى، تو را به این درجه مى رسانیدم، بر شما باد به ملازمت قرآن سپس فرمود: برخى مردمند كه قرآن را مى خوانند تا گفته شود: فلانى قرآن خوان است و برخى باشند كه قرآن مى خوانند براى به دست آوردن دنیا، در اینها خیرى نیست و برخى باشند كه قرآن مى خوانند تا در نماز شب و روز خود از آن سود برند.»[3] (صدر این روایت به معنای به خاطر سپردن است، اما در ذیل آن معنا بیشتر مرتبط به عمل کردن می شود، گویا امام می خواهد مساله اساسی تر را بیان کند که همان عمل کردن به قرآن است.) از ابى كهمس هیثم بن عبید، گوید: از امام صادق (ع) پرسیدم در باره مردى كه قرآن را یاد گرفته و فراموش كرده- تا سه بار براى او باز گفتم- آیا بر او گناهى هست؟ فرمود: نه.[4] بنابراین حفظ اصلی، رعایت در مقام عمل است و منظور از فراموش كردن سوره حفظ شده، تنها فراموش كردن واژه هاى آن از صفحه ذهن نیست بلكه از خاطر بردن مفاهیم، توصیه ها و رهنمودهاى سوره است كه مى بایست آویزه گوش و چراغ زندگى و رفتارهاى خود قرار مى داد كه چنین نكرد و روشن است، ارتباط با قرآن باید با انگیزه اى الهى و به منظور بالا بردن سطح معنویت و گسترش ارتباط و نزدیكى انسان به خداوند باشد. و قرائت قرآن باید با تدبّر و درك مفاهیم بلند وحى باشد. اما اهمیت حفظ به معنای به خاطر سپردن نیز کم نیست. چون قرآن داروخانه ای است که دوای تمام امراض را دارد. کسی که قرآن را به حافظه سپرده، بر فهم آن مسلط تر است و با این تسلط در هر حادثه به سرعت می تواند، دوای درد خود را بیابد. و ائمه ما را تشویق نموده اند تا حتی اگر حافظه قوی نیز نداریم، در مسیر حفظ قرآن تلاش کنیم: فضیل بن یسار گوید: از حضرت صادق علیه السّلام شنیدم كه میفرمود: «كسى كه در باره قرآن رنج كشد و بسختى و كم حافظه گیش آن را حفظ كند دو اجر دارد.»[5]
توصیه حفظ قران مرحوم طبرسی رحمةالله علیه در مکارم الاخلاق به دو نوع نماز اشاره کرده است: یکی نماز تقویت هوش و حافظه و دیگری نماز حفظ قرآن قبل از ذکر دستور العمل این نماز بر خود لازم دانستم مختصری از شرح حال آن بزرگوار و کتاب شریفشان بنویسم . رضى الدین، حسن بن فضل طبرسى ره از علماى مشهور قرن ششم هجرىنویسنده ی کتاب «مکارم الاخلاق» یکی ازکتب منابع دست اول شیعی می باشد او فرزند بزرگوار فضل بن حسن طبرسى معروف به أمین الاسلام و صاحب کتابهایى ارزشمند چون مجمع البیان می باشد.مجمع البیان یکی از تفاسیر مرجع می باشد.مؤلّف پر آوازه ی کتاب شریف مکارم الاخلاق در مقدمه ی کتاب می فرماید: «ما در این کتاب شمه اى از اخلاق ستوده پیامبر صلى الله علیه و آله را: از حالات، اعمال، نشستن و برخاستن، سفر و حضر و خوردن و آشامیدن، و آنچه از این قبیل است و همچنین آنچه از او و ائمه راستین براى زندگى و تربیت مردم نقل شده و روایت گشته ذکر مى کنیم، و از خداوند توفیق پایان دادن به این کار بزرگ را مسئلت مى نماییم، که او بر هر کارى توانا و آسان کردن کارها برایش سهل است.»علامه مجلسى در مقدمه بحار هنگامى که به نام این بزرگواران مى رسد مى فرماید: «کتابهاى خاندان طبرسى از نظر اطمینان و شهرت مانند خورشیدى در وسط آسمان مى درخشد و هیچ نیازى به تعریف یا توضیح ندارند.»این کتاب داراى 12 باب است . اخلاق و اوصاف پیامبر صلى الله علیه و آله ؛بهداشت و نظافت در اخلاق اسلامى؛آداب استحمام؛بهداشت ناخن و اصلاح موها؛. آداب و شیوه هاى آرایش زن و مرد مسلمان؛ویژگیهاى لباس و خانه اسلامى؛. آداب خوردن و آشامیدن؛. مسائل مربوط به ازدواج؛. آداب مسافرت؛. آداب دعا و وقتِ فضیلت آن؛1. رفتار با بیماران و مسائل مربوط به آن؛. مسائل متفرقه در عرصه اخلاق و حقوق فردى و اجتماعى.از آنجایى که کتاب «مکارم الاخلاق» بسیار مورد توجه علما و مردم قرار گرفت، این نکته دشمنان شیعه را بر آن داشت تا از شهرت و مقبولیت این کتاب به نفع خود استفاده کنند و به خیال خام خود این منبع دست اول و یکى از مفاخر بزرگ شیعه را به نام خود ثبت کنند؛ اما خداوند متعال طرح شوم آنان را به هم ریخت.پس از اطلاع از این توطئه شوم به امر میرزاى شیرازى نسخه هاى خطى و قدیمى کتاب جمع آورى شد و کتاب، توسط حاج شیخ محمود بن ملا صالح بروجردى رحمة الله علیه با آن نسخه ها تطبیق داده شد و در قالبى بسیار زیبا و با دقت فراوان، به چاپ رسید و تمام موارد تصحیح شده در پایان کتاب آورده شد.روحانى بیدار و زبردست شیعه، سیدمحسن امین نیز، در کتاب ارزشمند اعیان الشیعه، تمام موارد تحریف کتاب را آورده و درباره آنها توضیح داده است مانند اینکه:1. احادیث فضائل امیرمؤمنان على علیه السلام و حضرت زهرا علیهاالسلام را به کلى حذف کردند.2. در بسیارى از موارد نام على علیه السلام را حذف کرده و به جاى آن نام یکى از شیخین (ابوبکر و عمر) را نوشتند.3. جمله علیه السلام را بعد از نام ائمه علیهم السلام پاک کرده و « رضى الله عنه » نوشتند.4. نامهاى مقدس ائمه اهل البیت علیهم السلام را حذف کرده و به جاى آن در بسیارى موارد از واژه بعض العلماء، بعض الحکماء و بعض الصالحین گنجانده اند.5. نام مبارک صدیقه کبرى فاطمه زهرا علیهاالسلام را در برخى موارد برداشته و عایشه و حفصه را جایگزین آن کرده اند. شب یا روز جمعه چهار رکعت نماز میگزاری؛ در رکعت اول سورهی حمد و بس، در رکعت دوم حمد و حمدخان، در رکعت سوم حمد و حمسجده و در رکعت چهارم حمد و تبارک الملک. بعد از پایان نماز، نخست خداوند را ستایش میکنی. سپس بر پیامبر و خاندانش درود میفرستی و برای مؤمنان صد بار آمرزش میطلبی. آنگاه میگویی:«اللّهمَّ ازْجُرْنی بِتَرْکِ مَعاصیکَ اَبَداً ما اَبْقَیْتَنی وَارْحَمْنی مِنْ اَنْ تَکَلَّفَ طَلَبَ مالایَعنینی وَارْزُقْنی حُسْنَ النَّظَرِ فیما یٌرضیکَ عَنّی اللّهُمَّ بَدیعُ السَّمواتِ وَ الاَرْضِ ذَاالجلالِ وَ الاِکْرام وَ العِزَّةِ اللَّتی لاتَرامُ. یا اللّهُ، یا رَحْمنُ، اَسْأَلُکَ بِجَلالِکَ وَ بِنوُرِ وَجهِکَ اَنْ تُلْزِمَ قَلْبی حِفظَ کِتابِکَ القُرآنِ المُنزَلِ عَلی رَسُولِکَ وَ تَرْزُقَنی اَنْ اَْتْلُُوَهُ عَلَی النَّحْوِ الَّذی یُرضیکَ عَنّی. اللّهُمَّ بَدیعُ السَّمواتِ وَ الاَرضِ، ذاالْجَلالِ وَ الاِکْرامِ وَ العِزَّ الذَّی لایَرامُ. یا اللهُ، یا رَحمنُ، اَسْأَلُکَ بِجَلالِکَ وَ بِنوُرِ وَجْهِکَ اَنْ تَنَّوَرَ بِکِتابِکَ بَصَری وَ تَطْلُقَ بِهِ لِسانی وَ تَفَّرَجَ بِهِ قَلْبی وَ تَشْرَحَ بِهِ صَدری وَ تَسْتَعمَلَ بِهِ بَدَنی وَ تُقَوِّیَنی عَلی ذلِکَ وَ تُعینُنی عَلَیْهَِ؛ فَاِنَّهُ لایُعینَ عَلیَ الخَیْرِ غَیْرُکَ وَلایُوَفَّقُ لَهُ اِلّا اَنْت. لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ الّا بِاللهِ الْعَلّی العَظیمِ.» مکارم الاخلاق، ص 341. سایت حفظ قران
مباحثه حفظیات یکی از خصوصیات منحصر به فرد در روش یادگیری دروس حوزوی مبا حثه می باشد.حلقات مباحثه ی طلاب در گوشه و کنار مدارس و مساجد منظره های بسیار با شکوهی را بوجود می آورد می توان به جرات گفت که نظیر آن را نمی توان یافت .مباحثه ی ای که بر پایه ی کشف حقیقت متون وفهم بهتر دروس باشد وبه دور از هر گونه مراء و غرض ورزی باشد باعث می شود که درس ها در ذهن ما بطور درست جای بگیرد و اگر احیانا مطلبی را به اشتباه فهمیدیم دوستانمان به ما تذکر داده و در جهت اصلاح آن اقدام کنیم. مباحثه طلبه را برای استاد شدن نیز آماده می کند .همان طور که گفته اند الدَّرسُ حرفٌ والتّکرارُ الفٌ چه بسا طلبه ای برایش مقدور نشود که همزمان همراه تحصیل به تدریس روی بیاورد مباحثه می تواند بهترین کمک وتمرینی برای آینده باشد. .شیخ أجل سعدی می فرمایدسه چیز پایدار نماند:مال بی تجارت و علم بی بحث و ملک بی سیاست ) خدا را شاکرم که مسئولین مدرسه ی علمیّه ی رضویّه این مهم را پایه گذاری کردند و میانگین هر روز 45 دقیقه را به امر مباحثه ی خواهران طلبه اختصاص داده اند . امّا در مورد مباحثه ی درس حفظ قرآن 1 و 2 برای کمک به تثبیت ونگهداری آیه ها ویا سوره های حفظ شده نیز این روش را بسیار موثر میدانیم 1-حلقه ی مباحثه در مورد حفظ قران بهتر است که سه نفری باشد 2-در صورت غایب بودن یکی از سه نفر مباحثه تعطیل نمی شود. 3-اگر حلقه از سه نفر بیشتر باشد مرور آیات کندترصورت می گیرد ، ووقت بیشتری می برد . 4-درحلفه ی سه نفره هر بار به نوبت یکی می تواند از روی قرآن کنترل کند تا از نظر اعراب ویا احیانا نکات تجویدی به مشگلی برنخورند. 5-درحلقه ی سه نفری قرعه کشی و چرخش نفرات بهتر انجام می گیرد. 6-اگر تعداد از سه نفر بیشتر شود کم کم جدیّت کار از بین میرود و صحبت ها و خوش و بش ها وقت عزیز را به بیهودگی می کشانند. شما تصور کنید جمعی 4 یا 5 نفره تا سلامٌ علیکُم و حال و احوال کنند عملاً وقت زیادی می گذرد. 7-اتّفاق آراء ویکدل شدن در جمع بیشتر از سه نفر سخت است،زیرا برخلاف مباحثه ی بقیّه ی دروس در درس حفظ احتیاج به هیچ گونه موارد اختلاف نظر یا قویتر و ضعیف تر بودن افراد نیست ،در درسهایی همانند عقاید و فلسفه اگر دربین یک حلقه افراد ضعیف و قوی (همانندیک استاد) باشند مباحثه موفّق ترپیش می رود ولی در حفظ قرآن مباحثه گر ها با هم در یکرتبه با شند هماهنگی کار بالا میرود ....
بیانات رهبر در دیدار با قاریان قران( درمورد حفظ) بیانات رهبر مُعَظَّمِ انقلاب اسلامى در دیداربا قاریان قرآن بسم الله الرحمن الرحیم اولاً باید به این خوانندگان عزیز و تلاوتگران بگوییم: طیّب اللَّه انفاسکم؛ انشاءاللَّه. امروز از این تلاوتها و این نغمههاى شیرین و دلنشین قرآنى که بحمداللَّه جوانان ما روزبهروز بهتر و جذابتر و شیرینتر در آن پیش میروند، لذت بردیم؛ هم این دو نوجوانى که تلاوت کردند، هم گروههاى دستهجمع که همخوانى کردند، خیلى خوب بودند؛ و هم قرّاء عزیزمان که انسان هر سالى که میشنوند این تلاوتها را، خوب احساس میکند که کاروان تلاوت قرآن و آهنگهاى قرآنى از آنچه که در گذشته بوده، جلوتر آمده، و اگر مقایسه کنیم با دورانهاى قبل - پیش از انقلاب - از صفر بلکه زیر صفر، بحمداللَّه به درجات عالى دست پیدا کرده؛ خیلى مایهى خوشوقتى ماست. دو سه اشکال در اینجا وجود دارد که اینها را عرض کنیم: یک اشکال این است که ما خیال کنیم تلاوت قرآن و انس با قرآن و رواج قرآن یعنى فقط همین. این، یک اشکال بزرگى است که مبادا ما دچار این بدفهمى و کجفهمى بشویم. بنده به این تلاوتها خیلى اعتقاد دارم. قبلها در بعضى از همین جلسات، علت این اعتقاد را هم عرض کردیم که دیگر تکرار نمیخواهم بکنم. و خوانندگان خوبمان و تلاوتگران مسلط و استاد و وارد را حقیقتاً ارجمند میدانم، لیکن همهى اینها مقدمه است؛ مقدمه براى حاکمیت فضاى فرهنگى قرآن در ذهن جامعهى ما. یعنى شما جوان مسلمان، مرد و زن مسلمان، کودکان مسلمان باید با قرآن انس پیدا کنید. قرآن را به معناى حقیقىِ مخاطب قرار گرفتنِ در مقابل خدا، بخوانید و در آن تدبر کنید و از آن بیاموزید. مرحلهى بعدش هم عمل است؛ اما من مرحلهى قبل از عمل را عرض میکنم: آموختن قرآن، فهم معارف قرآن، تدبر در آیات قرآن و کلمات قرآنى. این کلماتى که شما ملاحظه میکنید، همان چیزهائى است که خداوند متعال به عنوان آخرین ذخیرهى معنوى وحى الهى به بشریت عطا کرده است. همینهاست که باید بشر را تا ابدالآباد، تا انتهاى این عالم، به راههاى سعادت و فلاح و رستگارى هدایت کند؛ پر از معارف است اینها؛ اینها را باید فهمید. متأسفانه ما حجاب زبانى داریم، حجاب لغوى داریم؛ این کمبود ماست. یعنى کمبود ملتهاى غیر عرب است. کسانى که زبانشان عربى است، همینطور که قارى تلاوت میکند، اینها که نشستهاند، ولو نه بهصورت کامل، آن را میفهمند؛ بیان قرآن، بیان فصیح و بلیغ و خیلى والائى است و هرکسى جزئیات این بیان را نمیفهمد. بلاتشبیه مثل گلستان سعدى که انسان آن را مثلاً در جمعى بخواند. خوب، گلستان سعدى فارسىِ بلیغ است، مردم هم میفهمند؛ اما دقائق و جزئیاتش را فقط ادبا، اهل ذوق و اهل درک بالا میفهمند. حالا این را هزاران برابر بکنید. قرآن اینجورى است. دقائق و لطائف و جزئیات را ممکن است مستمعِ عربزبانِ معمولى نفهمد، اما بالاخره مفهوم این کلمات را میفهمد؛ لذا دلش رقیق میشود؛ لذا در شنیدن تلاوت قرآن اشک میریزد؛ چون موعظهى الهى را درک میکند. این حجابى است که ما داریم و قابل حل هم هست. نبادا کسى خیال کند حالا چه کار کنیم، نمیشود؛ نخیر، این کاملاً قابل حل است. بسیارى از کلمات و لغات قرآنى در زبان فارسى متداول ما تکرار شده است و ما میفهمیم. بنده قدیمها در مشهد، جلسهى قرآن داشتیم، همینطور مىنشستیم، بنده گاهى صحبت میکردم براى آن جوانهاى آن روز - آنها البته پیرمردهاى امروزند - و به آنها همین را میگفتم؛ مثال میزدم که مثلاً فرض بفرمائید: «و لنبلونّکم بشىءٍ من الخوف و الجوع و نقص من الأموال و الأنفس و الثّمرات و بشّر الصّابرین». این آیهى شریفه را اگر نگاه کنید، از لغات این آیه، آنچه که یک فارسىزبان نفهمد، فقط دو سهتاست، والّا بقیهى لغات را میفهمد. حالا مثلاً «لنبلونّکم» را باید برایش معنا کنند، اما «شىء» را میداند یعنى چه. خود شما شىء، اشیاء را به کار میبرید. «خوف» را میدانید چیست، «جوع» را میدانید چیست، «نقص» را میدانید چیست، «اموال» را میدانید چیست، «انفس» را میدانید چیست، «ثمرات» را میدانید چیست. اینها چیزهائى نیست که یک فارسىزبان اینها را نفهمد. بنابراین، فهمیدن آیات قرآن، فهم حرفهاى رابط و ترکیب کلمات و انس با قرآن و مراجعهى به ترجمهها دشوار نیست. خوشبختانه امروز ترجمهى خوب هم زیاد است. آنروزهائى که ما عرض میکنیم، حتى یک ترجمهى خوب از قرآن وجود نداشت که بشود مردم استفاده کنند و از لحاظ معنا خاطرجمع باشند. امروز الحمدللَّه انسان ترجمههاى خوب را مىبیند که متعدد وجود دارد. به این ترجمهها مراجعه کنید؛ مردم مراجعه کنند، آنوقت میفهمند. پس این یک اشکال است که بایستى این اشکال برطرف بشود؛ یعنى معناى آیات را بفهمند. اشکال دوم این است که وقتى قارى و تلاوتگر ما تلاوت میکند و این لحنهاى زیبا و آهنگهاى خوب را فرا میگیرد و میخواند، تصور بکند که کار او فقط همین تلفیق آهنگها و بیان این الفاظ با صداى خوش و با آهنگ خوش است. این هم یکى از اشکالات است که اگر پیش بیاید، ضرر دارد. قارى ما وقتى قرآن را تلاوت میکند، باید آنچنان تلاوت کند که گوئى قرآن را دارد نازل میکند به قلب مخاطب؛ اینجورى باید قرآن را بخوانید. البته این قرّاء معروف مصرى، همهشان هم اینجور نیستند؛ بعضىهایشان اینجورند؛ بعضىهایشان هم نه؛ اما شما به آنها کارى نداشته باشید. شما باید قرآن را جورى تلاوت کنید که این مفاهیم قرآنى و آیات کریمهى قرآن، گوئى دارد نازل میشود بر قلب مخاطب؛ آهنگها را با مضامین جُفت کردن، منطبق کردن و از آهنگ براى برجسته کردن معنا و مضمون آیه کمک گرفتن. این آهنگها و این نغمههاى قرآنى، مهمترین هنرش این است که بتواند کمک کند به اینکه آن مضمون برجسته شود و در ذهن مخاطب بنشیند. پس قرائتکنندهى ما هم بایست این نکات را توجه کند. ما البته در بارهى موسیقى قرآنى، آهنگها و نغمههاى قرآنى، لحنهاى قرآنى، توقفها و قطع و وصلهاى در تلاوت، خیلى صحبت کردهایم، حالا الحمدللَّه مىبینم که در ذهنها و در بیانهاى اهل قرآن این چیزها زیاد تکرار میشود. یا توجه به ترجمه که مىبینم الحمدللَّه خیلى از این تلاوتکنندهها به ترجمهها توجه میکنند و نکات را مورد نظر قرار میدهند، که دیگر آنها را تکرار نمیخواهیم بکنیم؛ لیکن این نکته خیلى مهم است که تلاوتکنندهى قرآن قصدش اثرگذارى این کلام در ذهن مخاطب باشد؛ یعنى شما بخواهید دل ما را تکان بدهید. هدف این نباشد که ما خواننده را تحسین کنیم، بلکه هدف باید این باشد که خواننده دل ما را از جا بکند با این تلاوت؛ بخصوص با این آیات که امروز من از اول که نگاه میکردم، دیدم اغلبِ آیاتى که دوستان خواندند - حالا شاید هم تصادفاً - آیات توحیدى بود. این آیات را اگر همینطور که من گفتم بخوانید، شنونده دلش از جا کنده میشود. این تلاوت شما به قدر یک کتابِ استدلال توحیدى اثر میگذارد. اثر تلاوت خوب این است. اشکال سوم این است که ما در ماه مبارک رمضان که ماه تلاوت قرآن و ماه نزول قرآن و ماه جلسات است و ما هم که این جلسه را داریم و جلسات فراوانى هم در مساجد و محافل گوناگون است، ماه رمضان که تمام شد، قرآن را ببندیم و ببوسیم و بگذاریم کنار. این نباید اتفاق بیفتد. قرآن را بایستى از خودمان جدا نکنیم. دائم باید با قرآن مرتبط و مأنوس باشیم. حالا در روایات دارد که هر روز لااقل پنجاه آیهى قرآن بخوانید. این، یکى از معیارهاست. اگر نتوانستید، روزى ده آیهى قرآن بخوانید؛ نگوئید سورهى حمد را میخوانم و این چند آیهى سورهى حمد با چند آیهى سورهى قلهواللَّه - یک رکعت - میشود همان ده آیهاى که فلانى میگوید. نه، غیر از آن قرآنى که در نماز میخوانید - چه نماز نافله، چه نماز فریضه - قرآن را باز کنید، بنشینید، با حضور قلب، ده آیه، بیست آیه، پنجاه آیه، صد آیه بخوانید. قرآن را براى تدبر کردن و فهمیدن و استفاده کردن بخوانید. یک نوع قرآن خواندن این است که انسان ظاهر قرآن را بگیرد بخواند تا آخر. این نوع، نمیخواهیم بگوئیم هیچ اثرى ندارد. البته بنده سابقها میگفتم هیچ اثر ندارد، بعد تجدید نظر کردم. نمیشود گفت هیچ اثر ندارد، ولى اثرش در قبال آن اثرى که متوقعِ از تلاوت قرآن است، شبیه هیچ است؛ نزدیک هیچ است. یک تلاوت، تلاوت کسانى است که آیه را میخوانند، لیکن - این مال امثال ماهاست - میخوانند براى اینکه یک نکتهاى پیدا کنند براى گفتن در فلان منبر، در فلان سخنرانى، در فلان محفل، در فلان مجلس. این، عیبى ندارد؛ اما این نوع هم آن نیست که ما موظفیم انجام بدهیم. یک تلاوت این است که انسان مثل یک مستمعى بنشیند پاى صحبت خداى متعال. خداى متعال دارد با شما حرف میزند. مثل اینکه از یک عزیزى، از یک بزرگى، نامهاى به شما رسیده باشد. شما نامه را میگیرید میخوانید. براى چه میخوانید؟ براى اینکه ببینید چه براى شما نوشته. قرآن را اینجورى بخوانید. این نامهى خداى متعال است. امینترین زبانها و دلها این قرآن را از خداى متعال گرفته و به شما رسانده است. ما از آن استفاده کنیم؛ بهره ببریم؛ لذا در روایت هست که سوره را وقتى که میخوانید، همت شما این نباشد که به آخر سوره برسید، همت شما این باشد که قرآن را بفهمید؛ ولو حالا به آخر سوره، به وسط سوره، وسط جزء، به وسط حزب نرسید و آن را تمام هم نکنید؛ تأمل و تدبر کنید. قرآن را اینگونه بخوانید. اگر کسى با قرآن مأنوس بشود، از قرآن دل نمیکَند. اگر ما با قرآن مأنوس بشویم، حقیقتاً از قرآن دل نمیکَنیم. نکتهى آخر هم که باز تکرار است و مکرر ما این را عرض کردهایم، حفظ قرآن است. حفظ قرآن یک نعمت بزرگ است. این جوانها و نوجوانها سن توانائى حفظ را قدر بدانند. شماها در سنى هستید که میتوانید حفظ کنید و در ذهنتان بماند. ما هم میتوانیم حفظ کنیم؛ در سنین ما هم میشود؛ اما خیلى ماندگار نیست؛ زود از ذهن ما میرود. اینطور نیست که در سنین امثال بنده نشود حفظ کرد؛ چرا؟ سنین بالاتر از ما - یعنى سنین هفتاد و پنج، هشتاد - میشود حفظ کرد. من شنیدم مرحوم آیتاللَّه خوئى در همین سالهاى آخر عمر قرآن را حفظ کرده بود. خیلى مهم است؛ پیرمرد مثلاً هشتاد ساله قرآن را حفظ کند! میشود حفظ کرد، اما ماندگار نیست؛ از ذهن زائل میشود. اگر شما در دورهى جوانى و بخصوص در دورهى نوجوانى؛ یعنى از سن همین نوجوانهائى که اینجا براى ما تلاوت کردند یا بالاتر از اینها، قرآن را حفظ کنید، این یک سرمایه و ذخیرهاى براى شماست. و امکان تدبر در قرآنى که در حفظ انسان هست، بمراتب بیشتر از امکان تدبر براى کسى است که قرآن را حافظ نیست. گاهى انسان یک آیهاى را در قرآن نگاه میکند، مثل اینکه هرگز این آیه را تلاوت نکرده؛ اما کسى که حافظ هست، چنین چیزى برایش پیش نمىآید. امیدواریم خداوند متعال آنچه را که گفتیم و شنیدیم، انشاءاللَّه در دلهایمان نافذ کند. پروردگارا! ما را با قرآن زنده بدار و با قرآن بمیران. پروردگارا! ما را با قرآن محشور کن؛ ما را از معارف قرآنى و معرفت بلند موجود در قرآن بهرهمند بفرما. پروردگارا! دلهاى ما را به قرآن زنده کن؛ به قرآن نورانى کن. پروردگارا! ما را حافظان به معناى واقعى کلمه نسبت به قرآن قرار بده؛ جامعهى ما را جامعهى قرآنى کن. پروردگارا! این تلاوتکنندگان قرآن و علاقهمندان به قرآن و اساتید قرآن را - که بحمداللَّه در جلسهى ما هم هستند - مشمول لطف و رحمت و قدردانى و شکر خودت قرار بده. پروردگارا! روزبهروز بر وسعت دائرهى نفوذ قرآن - که این اساتید عزیز ما براى آن تلاش کردند - بیفزا؛ قلب مقدس ولىعصر را از ما راضى کن. قلب امام عزیزمان، روح مطهر امام عزیزمان و ارواح طیبهى شهدا را که در راه قرآن مبارزه کردند، از ما راضى و خشنود بفرما. رحماللَّه من قرأ الفاتحه مع الصّلوات. برگرفته از سایت مقام معظم رهبری(حفظه الله تعالی)
نکاتی در شروع حفظ قران . سلام بچه ها . راستش من چند وقت پیشا یک مطلبی رو مربوط به حفظ قران و نو پایانی که میخواهند حفظ رو شروع کنند میخوندم و تصمیم گرفتم بیام و این جا بیان کنم . بعضی از افراد که تصمیم به حفظ قران میگیرند متاسفانه دیده میشه که بعد از یه مدتی اونو رها میکنند . بله طبیعیه به خاطر سختی این کار و مشکلات و وقت عظیمی که باید صرف این کار بشه . اما به جای اینکه حفظ قران رو شروع کنیم و به فکر این باشیم که هر چه زودتر حافظ شیم بهتره که به فکر این باشیم که چه طور حفظ کنیم تا دوروز دیگه اونو رها نکنیم . (به عبارتی زده نشیم ) برای این کار ما اول حفظ چند خطی از هر جزئی که میخوایم اغاز میکنیم( پیشنهاد میکنم از همون جز یک باشه البته به خاطر راحتی جز 30 هم خوبه ولی اونو اخر بذاریم بهتره !) 1مثلا من تصمیم میگیرم روزی سه خط حفظ کنم( بسته به توانایی خودم ) وقتی صفحه رو تقسیم کردم به سه خطی به خودم میگم که من باید تا سه روز دیگه این صفحه رو حفظ کنم . ( بهتره ایه ای نباشه چون حجم ایات متفاوته ) 2 همون سه خط رو دوباره به بخش های جدا تقسیم میکنم و ابتدا اولی رو با دقت تمام به نیت حفظ ان بدون هیچ غلط و رعایت نکات تجویدی میخوانم بعد سعی میکنم بدون نگاه به قران بخوانم و با بخش های دیگر هم همین کار را میکنم . 3 قران را میبندم و با اعتماد به این که بدون غلط سه خط حفظی ام را میخوانم صدایم را در نوار ( گوشی یا هر چیزی ) ثبت میکنم . بعد به قران نگاه میکنم و ان چیزی رو که ثبت کردم رو گوش میدم تا اشکالاتم مشخص بشه . حالا به قرائت یک قاری قران هم گوش میدم تا نکات تجویدی بیشتر در ذهنم بمونه و اشکالات بر طرف شه . فردا ضمن دوره حفظیات قبل حفظ جدید رو با همین روش اغاز میکنم . وقتی که راه افتادیم و حفظیاتمون سریع تر انجام شد حفظمون رو یک یا حتی دو صفحه ای میکنیم . بچه هایی که علاقمند به حفظ قران هستند و میخواهند این کار را شروع کنند هر چه سریع تر اقدام کنند و به خاطر داشته باشند بعد از هر سختی ای اسانیست . در ضمن هر سوالی هم داشتید در این مورد در صورت توانایی در خدمتم. موفق باشید :love0041:
