برطبق دو تحقيق جديد انجام گرفته، خوابها و روياهاي چرند و بي محتوا ناشي از حال و وضعيت رواني بد افراد است. رويا مي تواند هر شب حال و هواي درهم و بد شما را دگرگون كند. طبيعي است كه هر روز با چشم اندازي تازه از خواب بيدار شويم، به صورتي كه نگراني هاي شب گذشته را به كلي فراموش كرده ايم. در واقع، تحقيقات نشان مي دهد كه يك شب خواب كامل، حال و روحيه افراد سالم را بهبود مي بخشد. اما تاثيرات خواب در انسانهاي سالم و افسرده به تفاوت شب و روز است. افراد افسرده معمولاً پس از چُرت، بدتر مي شوند، به اين علت كه روياهايشان پريشان تر و انتزاعي تر است. اين تحقيق سبب گشت كه دكتر روزاليند كارترايت، رئيس مركز تحقيقات مربوط به خواب در مركز درماني سينت لوك در شيكاگو، درصدد برآيد كه چطور روياها سبب اصلاح و بهبودي روحيه و مزاج افراد مي شود، و چرا اين مكانيسم مفيد بدن در افراد مبتلا به افسردگي شديد، ميسر نمي شود. در اولين تحقيق انجام گرفته از دو تحقيقي كه در مجله تحقيقات روانپزشكي به چاپ رسيده است، دكتر كارترايت آزمايش مزاجي از گروهي از شركت كنندگان روان سالم انجام داد كه در آن خواب آنها در آزمايشگاه خواب، در طي يك شب بررسي مي شد. و پس از بيدار شدن آنها از خواب در فرداي آن شب، آزمايش ديگري انجام مي گرفت. در طي شب، اين شركت كنندگان را از خواب بيدار كرده و از آنها درمورد محتواي روياهايشان سؤال مي شد. اين شركت كنندگان به دو دسته تقسيم مي شدند: گروهي كه قبل از خواب هيچ احساس خاصي نداشته اند و گروهي كه هنگام خواب كمي احساس ناراحتي و غم داشته اند. دكتر كارترايت به اين نكته رسيد كه افرادي كه احساس خاصي نداشته اند، پس از بيدار شدن از خواب تغيير حال و روحيه مختصري داشته اند. اما آنها كه افسرده نبوده اند اما با احساس ناراحتي و خلق تنگ به بستر رفته اند، پس از يك خواب راحت در شب، با احساس بهتري در روز از خواب برخاسته اند. و اين تغيير در روياهاي آنها منعكس شده است. آن دسته افرادي كه پس از خواب راحت روحيه شان تغيير كرده بود، در ابتداي شب روياهاي منفي تري داشته اند و هرچه زمان پيش رفته اين روياهاي منفي كمتر و كمتر شده اند. اما افرادي كه حال خاصي هنگام خواب نداشته اند، هيچ تغييري در روياهايشان مشاهده نشده است. دكتر كارترايت مي گويد: ''اين تحقيق نشان ميدهد كه طي شب، خلق و خو و مزاج انسانها تنظيم مي شود. اگر شما با حال ناخوش به بستر برويد، مغز همان ابتداي شب سريعاً به سراغ روياهاي منفي خواهد رفت، از اين رو تا انتهاي شب اين ناخوشي محو شده و از بين مي رود.'' دفعه ي بعد كارترايت اين آزمايش را بر روي داوطلباني انجام داد كه اخيراً به خاطر طلاق و جدايي از همسر دچار افسردگي شده بودند. گروهي از اين افراد افسرده با گذشت شب، كمتر درمورد موضوعات احساسي جدي خواب ديده اند و روياهايشان سبك تر شده است. اما برخي ديگر با گذشت شب روياهايشان آزاردهنده تر و آشفته تر شده است. محققان با در نظر گرفتن اينكه گروه اول قادر بوده اند هر شب ميزاني از احساسات منفي خود را از طريق روياهايشان دور بريزند، پيش بيني كردند كه افسردگي اين گروه به راحتي قابل درمان است. و البته نظر آنها كاملاً صحيح بود--%72 از شركت كنندگان آن گروه پس از گذشت يكسال علائم كمتري از افسردگي نشان داده اند. كارترايت اينطور شرح مي دهد كه: ''آنچه بيماران به ياد مي آورند، آخرين رويايي است كه طي شب ديده اند.'' از اين جهت وقتي گروه اول بروري ناراحتي هاي خود كار مي كردند و در نتيجه روياهاي خوشايند تري در آخر شب داشته اند، و صبح با خلق بازتر از خواب بيدار شده اند. اما آنها كه رويايشان كابوس وارترو پريشان تر بوده است، صبح با ناراحتي از خواب بيدار شده اند. نكته ي سودمندي كه از اين تحقيق عايد روانپزشكان و درمانگران مي شود اين است كه به آنها كمك مي كند بفهمند كداميك از بيماران افسرده شان نياز بيشتري به درمان دارند. كارترايت متذكر مي شود كه: ''اگر بيماران روياهاي بد خود را به خاطر بياورند، موضوع آن رويا هر چه كه باشد، روان درمانان بايد روي همان موضوع متمركز شوند. بيماران خود قادر به تنظيم خلق و خوي خود نيستند، و اين كار روانشناسان است.'' آنها هستند كه بايد اين كابوس ها را به روياهايي شيرين بدل كنند
