مطالبات مطالبات تجاری به دو گروه اصلی:1. حسابهای دریافتنی 2. اسناد دریافتنی تقسیم می شوند. اصطلاح حسابهای دریافتنی (بدهکاران) به ان دسته از مطالبات واحد تجاری اطلاق می شود که در ازاء آن هیچ گونه سند تجاری دریافت نشده است.در حاليكه اسناد دریافتنی معرف مطالباتی است که مستند به اسناد تجارتی نظیر سفته و برات می باشد. اسناد دریافتنی مشخصا دارای سررسید و نرخ سود مورد انتظار معینی بوده و از لحاظ حقوقی از درجه اعتبار بالاتری برخوردار است. اسناد دريافتني اسنادی هستند که پرداخت بدون قید و شرط مبلغ معینی توسط شخص متعهد در آن تصریح شده است و در مقایسه با حسابهای دریافتنی دارای سندیت قانونی بیشتری می باشد.اسناد دريافتني در ايران شامل سفته و برات است كلا اسناد به دو دسته تقسيم مي شود اسناد ديداري و غير ديداري اسناد ديداري اسنادي هستند كه عند المطالبه هستند يعني به محض مراجعه بايد قابل وصول باشد مثل چك كه واحد شمارش آن طغري است اسناد غير ديداري مانند سفته و برات وقتي صحبت از سفته مي شود پاي دو نفر و وفتي صحبت از برات مي شود پاي سه نفر در ميان است سفته طبق قانون تجارت سفته سندی است که به موجب آن امضا کننده تعهد می کند مبلغی معین را در سررسیدی معین یا سررسیدی مشخص به به شخص تحویل گیرنده پرداخت نماید. سفته ممکن است با بهره یا بدون بهره باشد.بهره سفته می تواند در دفاتر در دو تاریخ ثبت شود:1. دریافت سفته 2. تاریخ سررسید سفته در ارتباط با سفته ما با سه تاریخ سر و کار داریم:1. تاریخ دریافت سفته 2. تاریخ تنزیل سفته 3. تاریخ سررسید سفته بهره سفته =مبلغ اسمي *نرخ بهره *مدت سفته و مبلغ واقعي سفته =ارزش اسمي سفته +بهره آن تنزیل یعنی اینکه سفته ای قبل از تاریخ سررسید توسط دارنده سفته به فرد یا موسسه ای واگذار و وجه آن پس از کسر مبلغی به عنوان هزینه تنزیل از فرد یا موسسه مزبور در یافت شود. هزینه تنزیل به شرح زیر قابل محاسبه می باشد:هزینه تنزیل= مبلغ واقعی سفته* نرخ تنزیل * مدت تنزیل و منظور از مدت تنزیل، فاصله زمانی بین تاریخ تنزیل تا تاریخ سررسید است.وقتی سفته را نزد بانک تنزیل می کنیم، بانک مبلغی را بعنوان هزینه تنزیل از حساب ما برداشت نموده و طی یک اعلامیه بدهکار به ما اطلاع می دهد. مسلما وقتی هم که به حساب ما پول واریز شود طی یک اعلامیه بستانکار به ما اطلاع می دهد. در ارتباط با ثبت تنزیل سفته در دفاتر، نظر به اینکه وقتی سفته ای نزد بانک تنزیل می شود، تا هنگام پرداخت وجه سفته توسط صادر کننده سفته به بانک، یک بدهی احتمالی برای تنزیل کننده به بانک ایجاد می شود، بنابراین تا تاریخ سررسید نباید حساب اسناد دریافتنی حذف شود. لذا مبلغ سفته تنزیل شده نزد بانک در این فاصله زمانی به عنوان یک بدهی احتمالی تحت عنوان اسناد دریافتنی تنزیل شده ثبت خواهد شد. این حساب در تاریخ سررسید سفته و هنگامی که وجه سفته تنزیل شده توسط صادر کننده سفته به بانک پرداخت شد، بدهکار و در مقابل حساب اسناد دریافتنی بستانکار می شود. اسناد دریافتنی تنزیلی معمولا به عنوان یک حساب دارایی کاه در ترازنامه از مانده اسناد دریافتنی کسر می شود. به هنگام تنزیل سفته توسط دارنده سفته نزد بانک، ممکن است مبلغی کمتر یا بیشتر از مبلغ اصلی سفته دریافت گردد، ما به التفاوت مبلغ دریافت شده با ارزش اسمی اسناد تنزیلی، اگر بستانکار باشد به حساب درآمد بهره و اگر بدهکار باشد به حساب هزینه بهره انتقال می یابد زمانی که بهره در سررسید محاسبه می شود. در هنگام تنزیل ابتدا درآمد بهره محاسبه شده سپس مبلغ واقعی سفته بدست آمده پس از آن هزینه تنزیل را محاسبه می کنیم. هزینه تنزیل بدست را از مبلغ واقعی سفته کسر نموده، بعنوان مبلغ دریافتی در دفاتر ثبت می شود. __________________
