اشكال دارويي : قرص روكشدار 500 ميلي گرمي موارد مصرف : اين دارو براي برطرف ساختن كوتاه مدت يبوست بكار مي رود اجزاء فرآورده : 1- عصاره خشك برگ و ميوه سنا 34/2 % Cassia angustifolina 2-پودر گلبرگ گل سرخ 15/1% Rosa damascena 3-اسانس رازيانه 0/45% Foeniculum vulgare مواد موثره : هيدروكسي آنتراسن گليكوزيد ( سنوزيد A,B) ،روغن هاي فرار نظير لينالول ، آنتول و فنكون آثار فارماكولوژيك و مكانيسم اثر : مطالعات در آزمايشگاه نشان داده است كه سنوزيدهاي A,B توسط باكتريهاي روده بزرگ متابوليز شده ،تبديل به مشتقات فعال Rhein-anthrone مي گردند . اين تركيبات موجب تحريك و افزايش حركات پريستالتيك روده و در نتيجه كاهش جذب آب و الكتروليتها شده و همچنين ترشح مايعات در روده بزرگ را از طريق تحريك ترشح فعال كلرايد و مخاط افزايش مي دهند . بر اساس گزارشات موجود، اثرات فوق احتمالا با افزايش بيو سنتز و آزاد سازي پروستا گلاندين ها ايجاد مي شوند . روغنهاي فرار اسانس زيره بعلت داشتن اثرات آنتي اسپاسموديك مانع ايجاد درد و كرامپ ناشي از مصرف سنا مي گردند . تداخل دارويي اين دارو به دليل تغيير رنگ و افزايش PH ادرار ممكن است با آزمايشهاي تشخيصي ( مانند تعيين ميزان اوروبيلينوژن ادرار و تعيين ميزان استروژن به روش كوبر ) تداخل نمايد . فرآورده هاي حاوي سنا با داروهاي پايين آورنده پتاسيم خون مانند مدرهاي تيازيدي ، آدرنوكورتيكوستروييدها ،ريشه شيرين بيان و گليكوزيدهاي قلبي تداخل اثر داشته و احتمالا ايجاد اختلالات قلبي و عصبي - عضلاني مي نمايد . مقدارمصرف : بزرگسالان : 4-1 قرص و كودكان بالاتر از 6 سال ، 2-1 قرص در روز مصرف نمايند موارد احتياط : 1- دفع كليوي تركيبات آنتراكينوني موجب تغيير رنگ ادرار ( زرد قهوه اي به قرمز ) همراه با افزايش PH مي گردد 2- ملينها در خردسالان تا 6 سال بجز با دستور پزشك نبايد مصرف شود عوارض جانبي : 1- مصرف سنا ايجاد درد و كرامپ شكمي مي نمايد ولي اين فرآورده بدليل داشتن اسانس زيره احتمالا اين عارضه را ايجاد نمي نمايد . 2- مصرف طولاني مدت و دوزهاي بالاي اين فرآورده موجب از بين رفتن كارايي روده ها ، اسهال و از دست دادن آب و الكتروليتها ( بويژه پتاسيم ) آلبومينوري و هماتوري مي گردد . 3-مقادير زياد سنا ممكن است ايجاد نفريت كند 4-در افرادي كه به مدت طولاني از ملين هاي آنتراكينوني استفاده نموده اند پيگمانتاسيون ملانوتيك مخاط روده ( Melanosis colic) مشاهده شده است . البته 12-4ماه پس از قطع مصرف دارو اين عارضه از بين خواهد رفت موارد منع مصرف : 1-اين فرآورده مانند ساير ملين ها در بيماران مبتلا به تنگي و انسداد روده و ايلئوم ، دردهاي شكمي ناشناخته ، خونريزي ركتوم با علت نامشخص ،بيماريهاي التهابي روده و آپانديسيت ممنوعيت مصرف دارد 2-استفاده طولاني از ملين هاي آنتراكينوني ايجاد وابستگي مي نمايد لذا مصرف طولاني مدت آنها ممنوع مي باشد . مصرف در حاملگي وشيردهي 1-مصرف اين فرآورده در دوران بارداري تنها هنگامي توصيه مي گردد كه رژيم غذايي مناسب و ملين هاي فيبري موثرواقع نشده اند . 2-به علت احتمال ترشح مشتقات آنتراكينون در شير مادر مصرف اين فرآورده در دوران شيردهي توصيه نمي گردد . نكات قابل توصيه : 1- با توجه به اينكه اثرات سنا 10-8 ساعت پس از مصرف آن ظاهر مي گردد بهتر است اين فرآورده قبل از خواب مصرف شود 2-مصرف حداقل 8-6 ليوان آّب در روز براي كمك به نرمش دن مدفوع و جلوگيري از كاهش آب بدن بيمار ضروري است اين امر به علت خروج حجم زيادي از آب يا مدفوع اهميت دارد .
