گیاهان دارویی را خوب بشناسیم...

پاسخ : گیاهان دارویی را خوب بشناسیم...

نحوة مصرف

خار مریم از آسیب دیدگی کبد در اثر مواد شیمیایی خطرناک و الکل جلوگیری می کند. سیلی مارین ضد اکسید به مراتب قویتر از ویتامین C , E عصاره های استاندارد خار مریم در درمان سیروز کبدی، هپاتیت B مزمن، بیماریهای الکلی مزمن کبد و آسیبهای وارده بر کبد در اثر مواد سمی مؤثر است.

سیلی مارین مؤثرترین عامل خنثی کننده مسمویت مرگ بار ناشی از خوردن قارچ سمی است. عصاره استاندارد این گیاه می تواند در صورت مصرف آن 10 دقیقه بعد از خوردن قارچهای مرگبار (Amanito Phalloides) از مسمومیت مربوط پیشگیری کند. اگر قارچ شمی خورده اید یا هرگونه ماده سمی مصرف کرده اید فوراً همیشه خود را به پزشک برسانید.

اگر با مشکلات و ناراحتی کبد دست به گریبان هستید یا اگر الکل زیاد مصرف می کنید (یا در گذشته زیاد مصرف می کردید) پزشک معالج شما احتمالاً مصرف خار مریم را توصیه خواهد کرد.

این گیاه می تواند در رفع عارضه کبد در صورت مصرف زیاده از حد استامینوفن (مسکن غیر آسپیرینی) مؤثر باشد. گیاه خار مریم همچنین در افزایش میزان جریان صفرا مؤثر است و به کاهش علایم بیماری پسوریازیس کمک می کند. لازم است از کپسولهای استاندارد استفاده کنید. این توصیه بدان خاطر است که سیلی مارین موجود در تخم خار مریم را نمی توان به راحتی جذب کرد. سیلی مارین در صورت متمرکز بودن به سرعت وارد سیستم بدن شما میشود و این ماده به صورت کپسول از فشردگی بیشتری برخوردار است. از مصرف عصاره های الکل اجتناب کنید. میزان مصرفی توصیه شده این گیاه عبارت از مصرف روزانه 12 تا 15 گرم گیاه خشک (200 تا 400 میلی گرم سیلی مارین) است. اگر بنا به آسیب دیدگی کبد از خار مریم استفاده می کنید (آسیب دیدگی ناشی از الکل،‌ انواع دارویا مواد شیمیایی)، میزان توصیه شده مصرف روزانه سه بار 120 میلی گرم گل خار مریم (حدود سه کپسول) است. شکل جدیدی از خار مریم به نام کمپلکس سیلمارین- فسفوتیدیل کولین نیز وجود دارد. این نوع ماده دارویی بهتر از خار مریم استاندارد جذب بدن میشود. در آزمایشهای بالینی این داروی جدید به تنهایی بهتر از سیلمارین در درمان اختلالات کبد عمل کرده است.

فسفاتیدیل کولین به عنوان عنصر اساسی در غشاء سلول به سیلمارین کمک می کند تا به راحتی به غشاء سلول بچسبد. این حالت از ورود و نفوذ مواد سمی به درون سلولهای کبد جلوگیری می کند. دوز مصرفی توصیه شده از کمپلکس سیلمارین-فسفاتیدیل کولین عبارت است از مصرف روزی 2 بار 100 تا 200 میلی گرم.

نکات احتیاطی

سازمان دارو و مواد غذایی آمریکا خار مریم را به عنوان یک مکمل غذایی منظور کرده است و از اینرو هیچ محدودیتی در استفاده از آن وجود ندارد. اگر طبق دستور مصرف، این گیاه دارویی را مصرف کنید هیچ خطری متصور نیست. گاهی اوقات این گیاه اثر ملین خفیف دارد. اگر چنین حالتی رخ دهد، مقداری از مواد فیبری نظیر قند، پسیلیوم، سبوس جو یا پکتین میل کنید. مصرف این نوع فیبر باید از شلی مدفوع و هر نوع ناراحتی گوارشی را برطرف کند.

تداخل های احتمالی

خار مریم را می توان در کنار سایر گیاهان دارویی، مکملهای غذایی وداروها مصرف کرد. باید از پزشک معالج خود در خصوص میزان مصرف خار مریم در صورت ابتلا به اختلال و ناراحتی کبد یا هر نوع وضعیت درمانی حاد سؤال کنید

 

پاسخ : گیاهان دارویی را خوب بشناسیم...

چای سبز Green Tea



چای سبز معمولاً برای معالجه بیماریها تجویز می شود. اما مردم در تمام نقاط جها ن پی برده اند که نوشیدن چای سبزبطور روزانه فواید سلامتی زیادی دارد. چای سبز ماده پیشگیری کننده مهمی در قبال سرطان، افزایش چربیهای خون، سفت شدن رگها و حفره های دندان تلقی میشود. این گیاه در قبال اسهال خونی ناشی از باکتری مصونیت ایجاد می کند. چای سبز در رفع پاره ای از عفونتهای قارچی، باکتری و حتی ویروسی (نظیر سرماخوردگی عادی) نیز مفید است. تفاوت بین چای سبزو سیاه در نحوه عمل آوری آنهاست. برگهای تازه چای کمی بخار داده میشود و سپس به سرعت در چای سبز خوشکانده میشود. این عمل از کنش آنزیمها در متلاشی کردن مواد غذایی و مغزی موجود در چای بنام "پلی فنول" که عناصر ضد سرطانی چای سبز محسوب میشوند، پیشگیری می کند. پلی فنول چای سبز حتی در مقایسه با ویتامین های C و E ضد اکسید کننده بهتری است. چای سبز برای سیستم هاضمه شما نیز مفید است. چای سبز سبب میشود که روشنتر فکر کنید و حتی قوه بینایی شما را نیز تقویت
می کند. این گیاه رگها را تقویت و از تجمع چربیهای زیاد در خون جلوگیری می کند. این گیاه خلط را از گلوی ملتهب پاک و اثر مواد سمی را خنثی می کند. "تانین" موجود در این گیاه می تواند از تداوم اسهال جلوگیری کند. اگر در صدد افزایش میزان تانین در چای هستید، بگذارید بیشتر دم بکشد.

معرفی گیاه

گیاه چای، گل بزرگی است که دارای برگهای همیشه سبز است. چای سبز اثالتاً بومی چین است که در آن کشور بیش از پنج هزار سال مورد مصرف بوده است. امروزه چای در تمامی نقاط آسیا و بخشهایی از خاورمیانه و آفریقا نیز کشت میشود. چای سیاه در آمریکا بیشتر رایج است و تخمیر داده میشود و به اندازه چای سبز سالم نیست. چای سبز تخمیر داده نمیشود (چای اولانگ نیمه تخمیر شده است).

ترکیبات گیاه

غنچه برگ و برگهای جوان بهترین بخش چای سبز هستند. چای حاوی کافئین آلکالوئیدهای پورین، تئوفیلین و تئوبرومین است. اما فعال ترین ترکیبات موجود در آن عبارت است از پلی فنولها که بسیاری از خواص درمانی و پیشگیرانه ناشی از وجود آنها است.

اشکال موجود

اغلب فرآورده های چای سبز به صورت برگ خشک چای عرضه میشوند. البته عصاره های تهیه شده از برگها و غنچه برگ آن موجود است. چای سبز حاوی 300 تا 400 پلی فنول و 50 تا 100 میلی گرم کافئین در هر لیوان است. فرآورده های چای سبز عاری از کافئین دارای پلی فنولهای فشرده (60 تا 89 درصد کل پلی فنولها) است.
نحوة ‌مصرف

یکی از عناصر فعال در چای سبز به اندازه آسپیرین ازتجمع پلاکتهای خونی جلوگیری می کند که این اثر جریان خون را بهبود می بخشد. چای سبز از سخت شدن رگها نیز جلوگیری می کند. تحقیقات مردمی نشان می دهد که در کشورهایی که مردم هر روز چای سبز مصرف می کنند موارد سرطانی کمتر بوده است، هر چند بین این دو هیچ رابطه علت و معلولی تایید نشده است. اما چای سیاه فاقد خاصیت مشابهی است. در واقع، اگر به مقدار زیادی چای سیاه مصرف کنید، ضریب خطر ابتلا به سرطان راست روده، کیسه صفرا و مخاط رحم را افزایش می دهید.

اثرات ضد سرطانی چای سبز در موارد سرطان مجرای معده- روده ای، سرطان ریه و پستان بیشتر نمایان است. چای سبز قویاً به عنوان جایگزینی برای چای سیاه و قهوه توصیه میشود. نوشیدن روزانه سه لیوان چای سبز (حاوی سه گرم مواد حل شدنی، یا 240 تا 320 گرم پلی فنولها) یا روزانه 300 تا 400 میلی گرم عصاره استاندارد چای سبز (عصاره ها باید حاوی 80 درصد پلی فنولها و 55 درصد اپی گالوکزچین) میزان مصرفی چای سبز است. انواع فرآورده های کپسولی و مایع چای سبز نیز قابل دسترسی است

 

پاسخ : گیاهان دارویی را خوب بشناسیم...

نحوة ‌مصرف

یکی از عناصر فعال در چای سبز به اندازه آسپیرین ازتجمع پلاکتهای خونی جلوگیری می کند که این اثر جریان خون را بهبود می بخشد. چای سبز از سخت شدن رگها نیز جلوگیری می کند. تحقیقات مردمی نشان می دهد که در کشورهایی که مردم هر روز چای سبز مصرف می کنند موارد سرطانی کمتر بوده است، هر چند بین این دو هیچ رابطه علت و معلولی تایید نشده است. اما چای سیاه فاقد خاصیت مشابهی است. در واقع، اگر به مقدار زیادی چای سیاه مصرف کنید، ضریب خطر ابتلا به سرطان راست روده، کیسه صفرا و مخاط رحم را افزایش می دهید.

اثرات ضد سرطانی چای سبز در موارد سرطان مجرای معده- روده ای، سرطان ریه و پستان بیشتر نمایان است. چای سبز قویاً به عنوان جایگزینی برای چای سیاه و قهوه توصیه میشود. نوشیدن روزانه سه لیوان چای سبز (حاوی سه گرم مواد حل شدنی، یا 240 تا 320 گرم پلی فنولها) یا روزانه 300 تا 400 میلی گرم عصاره استاندارد چای سبز (عصاره ها باید حاوی 80 درصد پلی فنولها و 55 درصد اپی گالوکزچین) میزان مصرفی چای سبز است. انواع فرآورده های کپسولی و مایع چای سبز نیز قابل دسترسی است.

تداخل های احتمالی

اگر داروهای الکالین (نسخه ای یا بدون نسخه) مصرف می کنید، بهتر است که از مصرف چای بپرهیزید. تانین موجود در چای با داروهای الکالین (قلیایی) تداخل پیدا می کند که این امر سبب میشود که داروها کم اثر باشند.
راخ پات
راخ پات Echinacea



بومیهای آمریکا حداقل از دهه های اول 1600 راخ پات مصرف کرده اند. آنها از این گیاه برای درمان مارگزیدگی، بیماریهای لثه و دهان، سرماخوردگیها، سرفه ها، مسمومیتهای خونی، گلودرد، درد معده و روده استفاده می کرده اند. این گیاه همچنین از دیرباز برای درمان مخملک، سیفیلیس، مالاریا، مسمومیت خونی و دیفتری بکار می رفته است. در طول دهه های 1800، گیاه مزبور پر استفاده ترین گیاه دارویی در ایالات متحده بود که هم از سوی پزشکان سنتی و هم از سوی "پزشکان تجربی" (که پزشکان گل چینی خوانده می شدند) تجویز می شد. این گیاه تا دهه 1940 در فهرست ملی داروهای گیاهی ایالات متحده قرار داشت و اصلی ترین احتمال حذف آن از فهرست مزبور، جایگزینی انواع آنتی بیوتیکها بوده است. تحقیقات به عمل آمده دردهه 1980 نشان داد، که این گیاه هنوز هم دارای کاربردهای درمانی است. امروزه، برخی از افراد اذعان دارند که این گیاه طول دورة تداوم و درمان سرماخوردگی یا آنفلونزا را کمتر می کند. این گیاه همچنین برای درمان سرماخوردگی یا آنفلونزا و بیماریهای برونشیتی و سینوزیت بکار می رود و پمادهای تهیه شده از آن می توانند سرعت ترمیم و بهبود زخمهایی را که دیر ترمیم می شوند افزایش دهند.

معرفی گیاه

این گیاه دارای ساقه های بلند با گلهای منفرد است که شبیه "سوسن" سیاه چشم است، جز اینکه گلهای این گیاه صورتی یا ارغوانی و مخروط موجود در وسط آنها معمولاً قهوه ای ارغوانی است. مخروط مزبور (چشم سوسن سیاه چشم) در واقع سر دانه این گیاه و در گلهای راخ پات خیلی بزرگ است. مخروط گل این گیاه نیزه ای شکل است و به شانه ای سفت یا "جوجه تیغی عصبانی" شباهت دارد. در واقع این ویژگی است که این گیاه عنوان خود را از آن گرفت، چرا که واژه راخ پات معادل یونانی واژه "جوجه تیغی" است. از میان 9 گونه این گیاه، 3 گونه کاربرد درمانی دارد، که از نظر ظاهرشان از حالت شدت و غلظت رنگ گلبرگها گرفته تا سفتی یا افتادگی گلبرگهای اطراف سر تخم با هم متفاوتند.

ترکیبات گیاه

عناصر شیمیایی گیاهی بسیاری در اثرات درمانی راخ پات نقش دارند که عمدتاً عبارتند از عناصری نظیر: پلیساکاریدها، فلاونوییدها، مشتقات اسید کافئیک، ورغنهای اصلی، پلی استیلین ها، الکلامیدها و الکالویدها.

گفته میشود که پلی ساکاریدها سبب تحریک سلولهای ضد عفونت بدن میشوند.

اشکال موجود

انواع عصاره، تنتور، قرص، کپسول، پماد و عصاره های قوی تازه تهیه شده از این گیاه موجود است.

نحوة مصرف

اثرات ایمنی بخش راخ پات التهاب را کاهش می دهد و به بدن کمک می کند تا با باکتریها و ویروسها به مبارزه برخیزد. آزمایشهای به عمل آمده نشان میدهد که ای گیاه سلولهای سیستم ایمنی بدن را به تحرک و واکنش وا می دارد. وقتی این سلولها فعال شوند، گلبولهای قرمز خون با آمادگی بیشتر خود را به اطراف عوامل بیماری می رسانند و ویروسها و باکتریها را از بدن ما خارج و از تکثیر آنها ممانعت می کنند یا حداقل فعالیت آنها را متوقف می سازند.

هر چند بسیاری از افراد راخ پات را روزانه در طول فصل زمستان برای پیشگیر از انواع سرماخوردگیها و آنفلونزا مصرف می کنند، اما تحقیقات به طور ثابت نشان نداده است که این نوع کاربرد مؤثر باشد. از طرف دیگر، این گیاه می تواند طول مدت درمان و تداوم سرماخوردگی و آنفلونزا را کاهش دهد. اگر از ورم مفصل روماتیسمی رنج می برید و مصرف داروهای ضد التهابی استروئیدی برایتان خوب نیست، این گیاه آرامش نسبی بدون عوارض جانبی ببار
می آورد. برای تحریک سیستم کلی ایمنی بدن در طول دورة‌سرماخوردگیها، آنفلونزا، عفونت قسمت فوقانی تنفسی یا عفونت مثانه، می توانید یکی از اشکال درمانی این گیاه را انتخاب و روزانه سه بار مصرف کنید:

* چای تهیه شده از یک تا دو گرم ریشه خشک.

* دو تا سه میلیلیتر از عصاره استاندارد 22 درصد اتانولی حاوی 2/4 درصد بتا 2-1 فروکتوفرانوزید.

* عصاره مایع (1:1):‌0/5 تا 1 میلی لیتر.

* تنتور (1:5): 1 تا 3 میلی لیتر.

* عصاره تثبیت شده تازه: 0/75 میلی لیتر.

برای درمان ورم مفصل، روزانه 15 قطره از عصاره استاندارد تولیدی کارخانه معتبر برای درمان جراحات دیر خوب شونده از انواع پماد یا کرم این گیاه بسته به موضع زخم استفاده کنید.

نکات احتیاطیانجمن فرآورده های گیاهان دارویی آمریکا، گیاه راخ پات را از نظر رتبه بی خطر بودن، درجه 1 طبقه بندی کرده است، و از اینرو این گیاه تا زمانی که از سوی پزشک معالج شما تجویز میشود یا همانطوری که در عنوان و برچسب تولیدی آن قید شده گیاهی بی خطر است. مصرف مداوم آن در آلمان محدود به هشت هفته درمان است. مصرف طولانی آن را با پزشک معالج خود در میان بگذارید.

راخ پات عضوی از "تیره کاسنی ها" است و در نتیجه بندرت می تواند سبب واکنش آلرژیک گردد. این گیاه دارویی را از طریق دهان مصرف کنید، ممکن است با نوعی احساس کرخ شدن و سوزش روبرو شوید. لیکن این حالت پدیده ای طبیعی است و به زودی از بین می رود. پاره ای موارد بثورات و خارش پوست بدن ناشی از مصرف فرآورده های این گیاه دارویی گزارش شده است اما این موارد نادر است. اگر مبتلا به سل، سرطان خون، دیابت، بیماریهای روماتیسمی، اسکلروز متعدد (MS)، ایدز هستید یا از بیماری خود ایمنی رنج می برید، از مصرف فرآورده های این گیاه پرهیز کنید. اگر باردار هستید قبل از مصرف راخ پات با پزشک معالج خود مشورت کنید.

تداخل های احتمالی

اگر تحت درمان داروهای سرکوب کننده ایمنی (ایمنوساپرسیو) هستید از مصرف راخ پات اجتناب ورزید.
سنا
سنا Cassia angustitolia Vahl

 

پاسخ : گیاهان دارویی را خوب بشناسیم...

مشخصات گیاه :

گیاهی است به صورت بوته ای گسترده از خانواده ارغوان (Caesalpiniaceae) که دارای برگ های سبز رنگ بیضوی شکل و نوک تیز یا نوک کند ، از دو گونه بوته ای سنا می باشد . برگ های درشت تر با نوک کند تمام Alexan driansennal ، معروف و برگچه های خشک شده آن مورد استفاده می باشد .


موارد استفاده :

برگ های سنا به عنوان مسهل قوی مصرف سنتی دارد .


آثار فارماکولوژیک :

ترکیبات موثر برگچه سنا از دسته ملین های محرک می باشند . گلیلوزیدهای آنتراکنیونی
سنا پس از هضم ؛ هیدرولیز می شوند و آنتراکیتون آزاد و فعال ایجاد می نماید .


مقدار مصرف :

0.5 تا 2 گرم برگچه های خشک شده به صورت دم کرده یا 0.5 تا 2 میلی لیتر عصاره مایع


منع مصرف و عوارض جانبی :

در موارد حساسیت به دارو ؛ تهوع ؛ استفراغ یا دیگر علایم آپاندیسیت ، جراحی شکم ، انسداد روده ای ناشی از سفت شدن مدفوع و سایر موارد انسدادی و درد غیر مشخص شکم نبایستی مصرف شود و از مصرف غیر استاندارد حاوی آنتراکینون بایستی طی دوران بارداری یا شیردهی پرهیز شود . مصرف سنا ممکن است سبب نارحتی شکمی خفیف مثل قولنج یا کرامپ شود

سیاه دانه ( قسمت دوم )
قسمت دوم









3-2 بررسی عملکرد داروهای شیمیایی و Thymoquinine روی بیماری‌ها:

Doxorubicin (DOX) ماده‌ای قوی برای شیمی درمانی سرطان‌ها است که روی رنج گسترده‌ای از بدخیمی‌ها اثرگذار است. اما اثرات درمانی آن محدود است به دلیل اثرات سمی‌ای که روی سلول‌ها دارد و خطرناک‌ترین اثرات جانبی (DOX) اثر سمی آن روی سلول‌های قلب است. به علاوه بخش دیگری از علائم سمی ایجاد شده از طریق (DOX) آسیب‌های کبدی می‌باشد.
دانه‌های سیاه Nigella sativa حاوی (30%>) روغن غیرفرار و (45-40%) روغن فرار می‌باشند. روغن فرار دارای (24-4/18%) (TQ) و چندین مونوترپن مانند α-pinene و p-cymene است. اخیراً (TQ) در معرفی طیفی از بررسی‌های فارماکولوژی قرار گرفته و عملکرد عفونت‌زایی آن در موش‌ها بررسی شده است.

تزریق داخل وریدی (DOX) سندرم کلیوی شدیدی را ایجاد کرد که با کاهش آلبومین خون و پروتئین خون و افزایش لیپید خون و اوره سرم و هم‌چنین دفع ادراری عظیمی از پروتئین، آلبومین و N استیل D-β گلوکزآمید از (NAG) همراه است. اثرات (DOX) روی کلیه به این صورت بود: افزایشی قابل توجه در مقدار کل تری‌گلیسرید (TG) ، کلسترول (TC) و پراکسیدازهای لیپیدی و کاهش مقدار سولفیدریل غیرپروتئینی (NPSH) و فعالیت کاتالازها، رادیکال‌های آزاد اکسیژن در ایجاد صدمات حاصل از (DOX) دخالت دارند. پس از تزریق (DOX) ، موش‌ها (TQ) را (mg/kg 10 هر روز) همراه با آب نوشیدنی به مدت 5 روز دریافت کردند.

استفاده از TQ اثرات زیر را به دنبال داشت:

1- کاهش اوره سرم و (TG و TC)
2- دفع ادراری NAG را متوقف کرد
3- آلبومین اوری و پروتئین اوری را مهار کرد (مهار دفع ادراری آلبومین و پروتئین)

در نتیجه عوارض ایجاد شده با (DOX) تماماً از طریق (TQ) مهار شدند. قابل ذکر است که عوارض مذکور با سندرم کلیوی حاصل از (DOX) مرتبط هستند. در ضمن (TQ) اثرات جانبی مضر حاصل از داروهای شیمیایی دیگری را هم بهبود می‌دهد. لذا به بررسی اثرات درمانی (TQ) روی عوارض جانبی مضر داروهای شیمیایی می‌پردازیم. در ابتدا اثرات (TQ) روی آسیب‌ های کلیوی حاصل از داروهای مذکور بررسی می‌شود.

4-2 اثر سیاه‌دانه روی بیماری‌های کلیوی:

(TQ) ، یعنی جزء اصلی روغن سیاه‌دانه انواعی از بیماری‌های کلیوی را درمان می‌کند به عبارت دیگر از سلول‌های کلیه در برابر موادی حفاظت می‌کند که اثرات سمی روی آنها دارند.

- سیسپلاتین (Cisplatin) دارویی است که در شیمی درمانی استفاده می‌شود و برای کلیه سمی است. (TQ) اثرات جانبی مضر سیسپلاتین، یعنی آسیب‌های کلیوی را کاهش می‌دهد.

- IFosfamide (IFO) دارویی است که اثرات ضدتوموری دارد اما عوارض جانبی آن ایجاد کردن سندرم Fanconi است. (37) سندرم fanconi خود نوعی آسیب کلیوی است.






این سندرم از روی افزایش اوره و کراتینین و کاهش گلوکز، الکترولیت‌ها و اسیدهای آلی سرم تشخیص داده می‌شود. استفاده از (IFO) عوارض زیر را موجب می‌شود:

1- phosphaturia (وجود فسفات در ادرار)
2- گلوکز اوری (ظاهر شدن گلوکز در ادرار)
3- از دست دادن الکترولیت‌ها، اسیدهای آلی و گلوکز
4- کاهش میزان بازجذب (تصفیه) کراتینین
5- اتمام گلوتاتیون کلیوی
6- انباشتگی پراکسید لیپید
7- افزایش اوره و کراتینین سرم

موش‌ها پس از دریافت (IFO) با (TQ) درمان شدند. (TQ) شدت آسیب‌های کلیوی ایجاد شده با (IFO) را تعدیل می‌کند. (TQ) میزان گلوکز سرم و بازجذب کراتینین را به حالت طبیعی در آورد. در ضمن افزایش اوره و کراتینین سرم، انباشتگی پراکسید لیپید و اتمام گلوتاتیون کلیوی را مهار کرد. به علاوه اثرات ضدتوموری (IFO) را به طور معنی‌داری افزایش داد.

نتایج حاصل از تحقیقات نشان می‌دهد که (TQ) می‌تواند اثرات درمانی (IFO) را به دو طریق بهبود دهد؛ یکی، از طریق کاهش سمیت کلیوی ایجاد شده با (IFO) و دیگر، با بهبود فعالیت ضدتوموری آن. در ضمن موش‌هایی که تحت درمان (IFO) و (TQ) قرار گرفتند، کاهش ضایعات وزنی بدن و میزان مرگ‌ومیر را نشان دادند در مقایسه با موش‌هایی که فقط با (IFO) درمان شدند.

- Doxorubicin (DOX) داروی شیمیایی برای درمان سرطان است و از اثرات جانبی آن سندرم کلیوی شدید است.

(TQ) بیماری کلیوی را درمان می‌کند و نقش حفاظتی (TQ) علیه (DOX) ، یعنی محرک نفروزیز (بیماری کلیه) در موش‌ها، با واسطۀ آنتی اکسیدان‌ها انجام می‌شود. شاید (TQ) از طریق خنثی کردن افزایش رادیکال‌های آزاد عمل می‌کند که (DOX) افزاینده رادیکال‌های آزاد است.
(TQ) می‌تواند نقش مهمی را به عنوان عامل ضدپروتئین اوری در مدل‌های نفروزیز (آسیب کلیوی) که در اثر (DOX) ایجاد شده داشته باشد. به علاوه توانایی (TQ) در مهار پروتئین اوری می‌تواند اثرات سودمند و آشکاری روی بهبود افزایش چربی خون داشته باشد.
(DOX) موجب کاهش وزن بدن موش‌های نفروزی می‌شود و درمان این موش‌ها با (TQ) از کاهش وزن بدنشان به میزان 37% جلوگیری می‌کند. همانطور که (TQ) روی آسیب‌های کلیوی نقش حفاظتی دارد از سلول‌های قلبی هم در برابر (DOX) محافظت می‌کند.

- (TQ) می‌تواند از سلول‌های کلیوی موش دربرابر اثرات مخرب تتراکلریدکربن حفاظت کند.
- پتاسیم برمایت (KBrO3) عامل مخرب سلول‌های کلیوی است. (KBrO3) اختلالاتی را ایجاد می‌کند که به این شرح است:

1. کاهش میزان گلوتاتیون کلیوی و فعالیت آنزیم‌های ضداکسایشی کلیه
2. افزایش پراکسیداسیون لیپیدها لاگلوتامیل ترانس پپتیداز، پراکسید هیدروژن و گزانتین اکسیداز
3. افزایش نیتروژن اوره خون و کراتینین سرم

استفاده از (TQ) برای درمان آسیب‌های کلیوی وارد شده بسیار مفید بود به طوریکه موجب بهود اختلالات ایجاد شده شده است. به عنوان نمونه (TQ) میزان گلوتاتیون کلیه و فعالیت آنزیم‌های ضداکسایشی را به حالت طبیعی برگردانده و اوره و کراتینین خون را به حد نرمال در آورد. در نتیجه سیاه‌دانه بازدارندۀ شیمیائی قوی است و می‌تواند فشارهای اکسایشی ایجاد شده با (KBrO3) ، سمیت یا خواص سمی و واکنش‌ها را راه‌اندازی کنند. تومورها را در موش‌ها متوقف کند.

سیاه‌دانه روی عوارض کبدی:

- تترابوتیل هیدروپراکسید اثرات سمی روی کبد دارد و سیاه‌دانه از سلول‌های کبدی در برابر آن حفاظت می‌کند. اثرات (TQ) یعنی جزء اصلی روغن سیاه‌دانه، بر روی سلول‌های کبدی ایزوله شدۀ موش بررسی شده است.

اثرات (TBHP) روی سلول‌های کبدی ایزوله شده موش‌ها به شرح زیر است:

1. کاهش سریع قابلیت زیستی سلول
2. اتمام سریع گلوتاتیون درون سلولی
3. افزایش میزان ترشح آنزیم‌های درون سلولی.

بعد از اینکه سلول‌های کبدی در معرض (TBHP) قرار گرفتند با (TQ) درمان شدند. (TQ) میزان ترشح آنزیم‌های درون سلولی را کاهش داد و از اتمام گلوتاتیون درون سلولی جلوگیری کرد. در ضمن (TQ) از سلول‌های کبدی محافظت کرد بدین ترتیب که از کاهش قابلیت زیستی و بقا سلول‌ها جلوگیری کرد. در نتیجه (TQ) برای درمان طبیعی کبد کاربرد دارد.

- تتراکلرید کربن (CCl4) سلول‌های کبدی را تخریب می‌کند و آمینوترانسفراز آلانین را افزایش می‌دهد.
در یک آزمایش در ابتدا تتراکلریدکربن به موش‌ها تزریق شد و سپس آنها (TQ) را از راه دهان دریافت کردند. نتایج نشان داد که (TQ) اثرات حفاظتی مهمی علیه تتراکلریدکربن مخرب سلول‌های کبدی دارد. اطلاعات حاصل از این بررسی مؤید این مطلب است که عملکرد حفاظتی (TQ) می‌تواند به فعالیت ضداکسایشی آن مربوط شود. (در اینجا (TQ) به میزان دوز تک (mg/kg100) استفاده شد.)

- D گالاکتوز آمین مادۀ دیگری است که موجب آسیب سلول‌های کبدی می‌شود. روغن سیاه‌دانه اثرات حفاظتی و درمانی در برابر این ماده دارد.
سیاه‌دانه از سلول‌های کبد در برابر D گالاکتوز آمین کاملاً حفاظت می‌کند اما خفاظت آن علیه تتراکلرید کربن نسبی است.

- سیاه‌دانه می‌تواند از فیبروز و سیروز کبدی در خرگوش‌ها جلوگیری کند.
آسیب‌های کبدی در حیواناتِ درمان شده با (N.S) جزئی و فقط محدود به ناحیۀ میانی بود به علاوه فیبروز و سروز ناحیۀ مرکزی بدن دیده نشد.

6-2 اثر سیاه‌دانه در درمان سرطان معده:

در طی یک ازمایش موش‌ها از راه دهان mg1 بنزوپرین (BP) به مدت 4 هفته (هر هفته 2 بار) دریافت کردند و این ماده تومورهای پیش معده‌ای ایجاد کرد. سپس اثرات تعدیل‌کنندۀ (TQ) روی تومورها بررسی شد. در طی درمان موش‌ها با بنزوپرین و قبل و بعد از آن تا انتهای آزمایش (TQ) (1 درصد همراه آب نوشیدنی) نیز به موش‌ها داده شد. نتایج ارائه شده بیان‌کنندۀ این مطلب بود که (TQ) تومورزایی به وسیلۀ بنزوپرین را متوقف می‌کند در حالیکه موش‌هایی که فقط بنزوپرین دریافت کردند تومورزایی را نشان دادند.

نتیجه: (TQ) شیوع تومور پیش معده‌ای ایجاد شده با (BP) را مهار کرد و نیز توانست حدود 70-67% تکثیر آن را به طور نسبی کاهش دهد. (TQ) توانایی مهار تومورهای پیش معده‌ای را داشت زیرا یک عامل بازدارندۀ شیمیایی است. احتمالاً شیوه‌های عملی (TQ) می‌تواند به خاطر فعالیت‌های ضدعفونی و ضداکسایشی آن باشد در حالیکه این فعالیت‌ها با افزایش فرآیندهای سم‌زدایی همراه است.

7-2 اثر سیاه‌دانه روی سرطان رودۀ بزرگ:

(TQ) با توقف فاز (G1) چرخۀ سلولی رشد سلول‌های سرطانی را مهار می‌کند و برای درمان سرطان کولون استفاده می‌شود. (TQ) از طریق مکانیسم‌های وابسته به P53 مرگ برنامه‌ریزی سلول را موجب می‌شود و به این ترتیب سلول‌های سرطانی را نابود می‌کند. از (TQ) برای درمان سرطان کولون در انسان استفاده می‌شود.

8-2 اثر سیاه‌دانه روی سرطان خون:

آلفاهدرین، یعنی ساپونین پنتاسیکلین، از دانه‌های Nigellasativa جدا شده است. این ترکیب عصارۀ اتانومیک سیاه‌دانه است که در قسمت شماره 5 ستون کروماتوگرافی اتیل – استات وجود دارد. (بخش شماره 5 ستون کروماتوگرافی یا CC-5)

اثر CC-5 روی دسته‌ای از سلول‌های سرطانی مثل سرطان خون P388 و سلول‌های LL12 در موش‌ها بررسی شد.

آلفاهدرین قوی‌ترین صابونی ایزوله شده از CC-5 است که عملکرد ضدتوموری دارد. هنگامی که آلفاهدرین در دوز mg/kg10-5 به مدت 7 روز (تزریق درون صفاقی) به موش‌ها تزریق شد سرعت مهار تومورزایی به میزان 48-65 درصد در روز هشتم به صورت وابسته به دوز مشاهده شد.

CC-5 اثرات سمی قوی‌ای روی سلول‌ها دارد و نیز اثر نیرومندی روی پاسخ‌های ایمنی سلول می‌گذارد.
آلفاهدرین افزایش وابسته به دوز – زمان را در apoptosis (مرگ برنامه‌ریزی شده سلول) سلول‌های سرطان خون P388 موش‌ها موجب شد.

3- اثرات سیاه‌دانه در Apoptosis:

در یک آزمایش سلول‌های Hep-2 در معرض لیپوپلی ساکارید (LPS) و کورتیزول قرار گرفتند اثرات این دو ماده جداجدا و در ترکیب با هم بررسی شد که آیا آسیب‌های سلولی ایجاد می‌کنند در ضمن از آپوپتوزیز به عنوان نشانه‌ای جهت تشخیص آسیب‌های سلولی مواد مذکور استفاده شد. نتایج سلول‌هایی را نشان داد که در حجم‌های متفاوتی دستخوش آپوپتیزوز شده بودند. سپس سلول‌های تحت آزمایش در معرض سیاه‌دانه قرار گرفتند و سیاه‌دانه از پیشروی apoptosis در این سلول‌ها جلوگیری کرد.

آلفاهدرین، یعنی قوی‌ترین ساپونین، آپوپتیزوز ایجاد می‌کند و پیش از وقوع آپوپتیزوز به سرعت GSH (گلوتاتیون احیا شده) درون سلولی و تیول پروتئینی را تمام کرد. اتمام تیول درون سلولی شکاف غشاء میتوکندری (deltapis(m)) را موجب شد و تولید گونه‌های اکسیژنی واکنش‌گر (ROS) را به طور متوالی در سلول‌های P388 در نقاط زمانی اولیه افزایش داد.
بعد از درمان با آلفاهدرین فشارهای اکسایشی ایجاد می‌شود که مسئله مهمی در وقوع آپوپتوزیز توسط آلفاهدرین است. بر اساس مشاهدات، تغییر تراوایی غشاء میتوکندری بعد از اتمام GSH رخ میدهد و وضعیت تکثیر گونه‌های اکسیژنی واکنش‌گر (ROS) مقدم است.
به موجب آلفاهدرین سیتوکروم C از میتوکندری به سیتوزول رها می‌شود. تغییر تیول درون سلولی و حالات اکسیداسیون و احیا به اختلال در ساختار میتوکندری منجر می‌شود به علاوه تغییرات مذکور در مکانیسم‌های مرگ سلولی ایجاد شده با آلفاهدرین مهم هستند.

4- استفاده از سیاه‌دانه برای درمان بعضی بیماری‌ها:

- اثر سیاه‌دانه روی دیابت:

درمان دهانی همسترها 4 هفته بعد از بروز دیابت از طریق روغن سیاه‌دانه آغاز شد. همسترهای تحت آزمایش در نتیجه مصرف نیکوتین آمید و استرپتوزوتوسین (Streptozotocin) به دیابت مبتلا شدند. همسترهای مورد آزمایش با روغن سیاه‌دانه درمان شدند در نتیجه قند خون کاهش یافت و سطح انسولین سرم افزایش یافت. روغن سیاه‌دانه روی سلول‌های بتا اثر گذاشته و موجب افزایش سطح انسولین سرم می‌شوند. نتایج خصوصیت Insulinotropic سیاه‌دانه در Type-2 را تأیید می‌کند.

مطالعات نشان می‌دهد که اثرات کاهش‌دهندگی گلوکز روغن سیاه‌دانه (NSO) می‌تواند بیشتر از طریق فعالیت‌های خارج پانکراسی باشد تا از طریق محرک‌هایی که موجب رها شدن انسولین می‌شوند. زیرا اثرات (NSO) موازی با تحریک رهاسازی انسولین در نتیجه حضور (NSO) نبود به علاوه Nigellon و Thymoquinone نیز کاهش‌دهندۀ قند خون هستند.

- اثر سیاه‌دانه روی زخم معده:

- روغن سیاه‌دانه و Thymoquinone در برابر زخم معده نقش حفاظتی دارند که عملکردشان می‌تواند به متعادل نگه داشتن وضعیت اکایش – کاهش موکوس معده مربوط باشد. به علاوه روغن سیاه‌دانه با افزایش موسین و گلوتاتیون از زخم معده جلوگیری می‌کند.

- اثر روی تنگی نفس:

سیاه‌دانه با بلوکه کردن کانال‌های کلسیمی شلی و انبساط نایژه‌ها را موجب می‌شود و در نتیجه می‌تواند تنگی نفس را درمان کند.

- اثرات تنفسی روغن سیاه‌دانه:

اثرات روغن هزار سیاه‌دانه روی سیستم تنفسی خوکچه هندی بررسی شد و با (TQ) مقایسه شد. تزدیرق درون صفاقی روغن فرار در دوز (1-kg1-mu32-4) افزایش‌های مرتبط با دوزی را در میزان تنفس وفشاردرون نایژکی موجب شد.تزریق درون صفاقی (TQ) در دوز (1-mg/kg4/6-6/1) موجب افزایش فشار درون نایژکی شد بدون اینکه اثری در میزان تنفس داشته باشد.
اثرات روغن فرار روی تنفس به واسطه آزادسازی هیستامین بوده و مکانیسم‌های هیستامینی به طور مستقیم و فعالیت‌های کومی‌نرژیک موسکارینی به طور غیرمستقیم در بروز اثرات دخالت دارند. برداشت (TQ) از روغن فرار می‌تواند تحریک تنفسی فعال قوی‌ای را ایجاد کند.

- اثر روی میزان بارداری:

عصاره هگزان دانه‌های Nigellasativa از حاملگی موش‌ها جلوگیری می‌کند و عدم لقاح را نیز موجب می‌شوند. دوزهای بازدارندۀ حاملگی فقط فعالیت تغذیه‌ای ملایم رحم را مهار می‌کند.

- اثر روی ایکوزانوئید (چربی غیراشباع):

روغن غیرفرار سیاه‌دانه و (TQ) پراکسیداسیون غیرآنزیمی را در لیپوزوم‌های فسفولیپیدی مغزی (OX) مهار می‌کنند اما (TQ) حدود 10 بار قوی‌تر است. هم‌چنین مهارکنندۀ قوی ایکوزانوئیدها هستند. روغن غیرفرار سیاه‌دانه اثرات ضداکسایشی و مهار ایکوزانوئیدها را بیشتر از (TQ) نشان می‌دهد.

 

پاسخ : گیاهان دارویی را خوب بشناسیم...

اثر روی انعقاد خون:

سیاه‌دانه پودر شد، با آب مخلوط گردید، به شکل خمیر در آمد و به موش‌ها داده شد. سپس بعد از 4 هفته فیبرینوژن خون 14% افزایش یافت.

- مضرات سیاه‌دانه:

روغن‌های فرار می‌توانند التهاب پوستی ایجاد کنند و روغن سیاه‌دانه محرک حساسیت پوستی است در نتیجه روغن فرار استخراج شده از دانه‌ها اثرات جانبی دارند. مشخص شد کسانی که از پمادهای روغن فرار سیاه‌دانه استفاده میکرده‌اند دچار آسیب‌های پوستی شدند. آسیب‌های پوستی شامل جوش‌های پراکنده همراه با تاولچه، یعنی جوش چرکی، خارش شدید، سوزش و پوست پوسته شدن پوست بودند. آغاز درمان با کورتیکوستروئید و اجتناب از مصرف پماد حاوی روغن سیاه‌دانه موجب بهبود زخم‌ها شد.

 

پاسخ : گیاهان دارویی را خوب بشناسیم...

نامهای گیاه
لاتین:
Aloe vera (L.) Burn , Aloe vulgaris lam, Aloe barbadensis mill.
فارسی : صبرزرد
عربی : الصبر، الوئه
انگلیسی :
Aloe
آلمانی :
Aloe
فرانسه :
Aloe
مشخصات گیاهی :
گیاهی چند ساله با برگهای گوشتی، ارتفاع آن حدود 60 سانتیمتر و دارای ساقه چوبی کوتاه، برگها نیزه‌ای شکل و مستقیماً به

محور ساقه متصل هستند، رنگ برگها سبز یا سبز مایل به خاکستری، گل آذین گلها خوشه‌ای به رنگ زرد یا زرد مایل به سبز و

اعضاء گل به هم چسبیده هستند
اندام دارویی :
قسمت مورد استفاده صبر زرد، شيرابه به دست آمده از برگ‌هاي گياه است که برگهای بیرونی را در ماههای شهریور یا مهر پس

از چند روز بارندگی بریده و جهت استخراج شیرابه مورد استفاده قرار می‌دهند
دامنه انتشار :
آلوئه بومی آفریقاست اين گياه با نقاط گرم و مرطوب سازگاري خوبي دارد. در قرن هفدهم میلادی کشت آن در جزایر بارباروس و در

قرن 18 در جزایر آنتیل متداول گردید. امروزه در جزایر هندوستان، کوراکائو، جزایر اندونزی، سواحل مدیترانه، جامائیکا، مکزیک،

بورتوریکو در ایالات فلوریدا و تگزاس آمریکا کشت می‌شود. در ایران نیز در جزیره خارک کاشته می‌شود و بومیان به طور سنتی بر

مزار مردگان می‌کارند
مواد متشکله :
صبر زرد حدود 5 درصد آب دارد. میزان مواد معدنی آن کم بوده و در صورتی که مورد تقلب قرار نگرفته باشد حدود 1ـ2 درصد است.

در ترکیب صبر زرد مقدار بسیار کمی اسانس وجود دارد که بوی مخصوص آن را بوجود می‌آورد. عمده‌ترین ترکیب از صبر زرد را مواد

رزینی و مشتقات آنتراکینونی تشکیل می‌دهد. مقدار رزین در صبر زردهای مختلف 20ـ10 درصد می‌باشد. عمده‌ترین ترکیب زرد را

باربالوئین تشکیل می‌دهد که حدود 30ـ15 درصد ترکیب صبر زردهای مختلف را بوجود می‌آورد. در آلوئه باربادنیس مقدار قابل

ملاحظه‌ای ایزو باربالوئین وجود دارد که این ماده مسئول تولید رنگ قرمز ارغوانی ضمن واکنش مشهور به ایزو باربالوئین است
خواص درمانی :
عمده‌ترین اثر صبر زرد خاصیت مسهلی آن است که به صورت خوراکی و موضعی در التیام زخم‌ها و سوختگی‌ها استفاده می‌گردد

و همچنین در فرآورده‌های آرایشی ـ بهداشتی بالاخص فرآورده‌های ضد آفتاب مورد استفاده قرار می‌گیرد. صبر زرد مسهل قوی بوده

و با افزایش حرکات دودی روده‌ها ممکن است باعث دردهای شکمی شود. این دارو با تحریک معده و ورده سبب تجمع خون در

اعضاء داخل لگن خاصره شده و با دوزهای بالا ایجاد نفریت، اسهال خونی، گاستریت همراه با خونریزی می‌کند. مصرف طولانی آن

مانند سایر مسهلهای مرکب سبب اسهال آبی همراه با دفع قابل توجهی از الکترولیت‌ها مخصوصاً پتاسیم شده و منجر به ضعف

عضلانی و کاهش وزن بدن می‌گردد.این گیاه برای درمان آکنه، بواسیر، آرتریت، کوفتگی، افسردگی، دیابت، مولتیپل اسکلروزیس،

زخم‌های معده، سل و حتی نابینائی استفاده می‌شود .

در طب گذشته صبر زرد بعنوان مسهل و صفرابر مورد استفاده قرار می‌گرفته است. بطور سنتی در پمادها و کرم‌ها برای درمان

زخم‌ها، اگزما و پسوریازیس استفاده می‌شده است.

 

پاسخ : گیاهان دارویی را خوب بشناسیم...

آثار فارماکولوژی:
اثرات مسهلی صبر زرد بواسطه وجود ترکیبات آنتراکینونی شیرابه است. در مورد اثر مسهلی آنتراکینون‌ها چنین تصور می‌شود

که پس از جذب شدن آنها در دستگاه گوارش و انجام متابولیسم، آگلیکون‌های مربوطه آزاد گردیده و سپس به داخل روده بزرگ

ترشح می‌شوند. این عمل منجر به تحریک و ترشح مایعات و افزایش حرکات دودی می‌گردد. تأثیر دارو کند بوده و اثر آن 5ـ8 ساعت

بعد از تجویز ظاهر می‌گردد . بررسی‌های اخیر نشان داده‌ است که آلو ـ امودول و عصاره الکلی شیرابه دارای خواص آنتی‌تومور

هستند، خاصیت پائین آورندگی قند خون شیرابه روی موش‌هائی که تحت تأثیر آلوکسان (Alloxan) قرار گرفته‌اند به اثبات رسیده

است.

آلوسین B موجود در گیاه محرک سیستم ایمنی می‌باشد و به دلیل مهار سنتز پروستاگلاندین‌ها اثرات ضد التهابی دارد و بواسطه

ترکیبات فعال پلی‌ساکاریدی، پروتئین و گلیکو پروتئین فعالیت فاگوسیتوزیس دارد که در درمان آسم برونشیال بزرگسالان مؤثر

است.