1. مهمان گرامی، جهت ارسال پست، دانلود و سایر امکانات ویژه کاربران عضو، ثبت نام کنید.
    بستن اطلاعیه

توضيحاتي كلي بر ماهيان اكواريومي -

شروع موضوع توسط Am!R~Mr ‏17/9/11 در انجمن آبزیان

  1. پاسخ : توضيحاتي كلي بر ماهيان اكواريومي -

    زندگي ماهي در خشكي
    حدود 400 ميليون سال قبل برخي از ماهيها از طريق ايجاد اعضاء شش مانندي در خود توانستند از هواي دنياي خارج از آب استفاده نمايند. همين امر در نهايت سبب ايجاد مهره داران زميني گرديد. در خلال دوره دونين بسياري از منابع آبهاي شيرين خشك شدند ويا بصورت مرداب درآمدند. در طول اين تغييرات تنها ماهيهائي توانستند زنده بمانند كه قادر به استفاده موقت از اكسيژن هوا وجستجوي منابع ديگر آب شيرين بودند. ماهيان دو ريه اي امروزي در واقع بازماندگان همين ماهيها مي باشند.

    برخي از ماهيها ميتوانند براي مدتي محيط آبي خود را ترك كنند. جالب اينكه برخي هم مانند ماهي آناباس Anabas ميتواند با باله هاي تغيير فرم يافته خود، از درختها بالا رود ومدتي را در آنجا مانده واز اكسيژن هوا استفاده نمايد.

    نوعي گاو ماهي بنام Mudskipper كه در ايران به آن بوشلمبو گفته ميشود پس از خروج از آب ، سر خود را بالا گرفته وبا چشمان نسبتاً بزرگ قورباغه مانند خود به اطراف خيره ميشود. جالب اينكه در همين حالت به شكار حشرات وپشه ها هم مي پردازد، وبه مجردي كه احساس خطر كرد به جاي اول خود برميگردد. اين ماهي وقتي در خشكي است با پوست دمش نفس مي كشد. اگر اين ماهي مدت زيادي در خشكي بماند ، سرپوش برانشي آن ممكن است در اثر خشك شدن به آبشش ها بچسبد.

    ديده ميشود كه اين ماهي مدتي پس از قرارگرفتن در خشكي هربار يكي از كره هاي بزرگ چشمش را بداخل فرو ميبرد. اينكار براي فشار آوردن به مخزن آبي است كه درون گوش داخلي ماهي قرار دارد. در هر فشار ماهي مقداري آب را به درون آبشش ها وزير شكاف سرپوش برانشي هدايت مي كند تا از خشك شدن آنها جلوگيري كند.


    پرواز ماهي در آسمان :
    دنياي ماهيها بسيار پرتنوع وپرجنبش است. حتي ماهيهائي وجود دارند كه براحتي وبا زيبائي خيره كننده برروي آب پرواز ميكنند. برخي از ماهيهاي پرنده ميتوانند از يك سوي كشتي بطرف ديگر آن پرواز كنند، وبرخي هم در حين پرواز روي عرشه كشتي مي افتند. طول ماهي پرنده معمولي 18 تا 25 سانتيمتر است. اين ماهي عمدتاً در آبهاي مناطق گرم واستوائي يافت ميشود.وقتي ماهي پرنده بدليلي تحريك شود سرخود را كمي بطرف بالا برده وبشدت دمش را با لرزشهاي شديد بحركت درمي آورد تا وقتي كه بدنش كاملاً از آب خارج شود. پس از خروج از آب ، ماهي باله هاي سينه اي خود را كه بسيار وسيع وپهن وبال مانند است مي گستراند در فاصله 2 تا 3 متري سطح آب بپرواز در مي آيد. در يك فاصله زماني بسيار كوتاه ماهي ميتواند تا 50 متر با همان سرعت اوليه پرواز كند واگر همزمان ، باله دمي خود را حركت دهد ميتواند تا حدود 200 متر را در هوا بپيمايد. آنچه مسلم است ماهي پرنده هنگام شكافتن هوا با باله هاي خود مانند پرندگان بال نمي زند ، بلكه آنها را بطور ثابت وبصورت باز نگه ميدارد.


    شناسنامه گوياي ماهيان :
    خيلي ها فكر مي كنند كه فلس تنها مسئوليت حفاظت وپوشش سطح بدن ماهيها را به عهده دارد. بعضي هم مي دانند كه از روي فلس بيشتر ماهيها ، مي توان به سن آنها پي برد.آنچه مسلم است اهميت فلس به مراتب بيشتر است ويك فلس معمولي در واقع شناسنامه گويايي است كه مي تواند اطلاعات لازم در زمينه هاي زير را در اختيار بررسي كننده قرار دهد:















    بديهي است اين ويژگيها در مورد تمامي ماهيها ونيز در همه مناطق صدق نمي نمايند.

    براي مثال در مورد ماهيهاي غير مهاجر، و نيز ماهيهاي استوائي ، همه اين ويژگي ها قابل بررسي نيستند.


    خاصيت تغيير رنگ :
    گروهي از ماهيها مي توانند هنگام لزوم و بمنظور محافظت خود در برابر دشمنان ، در زمان بسيار كوتاه رنگ وطرح بدن خود را بگونه اي خيره كننده تغيير دهند كه دشمن را گيج ومنحرف سازند. اين تغييرات در نوعي ماهي هامور، چاقو ماهي و فرشته ماهي دريايي وجود دارد.

    كنفرانس دلفين ها :
    دلفين ها نه تنها جانوران خوبي براي آموزش دادن هستند ، بلكه در دنياي خود آنها نيز اكثراً موارد و نكات بسيار جالبي ديده مي شود. دلفين ها قبل از انجام كار دسته جمعي كنفرانس تشكيل مي دهند. براي اين منظور گروهي از آنها به اعماق آب رفته و روبروي هم قرار مي گيرند. سپس هر كدام در كمال احترام نسبت به ديگران به نوبت شروع به حرف زدن مي كند و
    پس از مشورت با هم شروع به انجام آن كار مي نمايند.


    زبان ماهيها :
    همه ماهيها زبان دارند وزبان آنها با اينكه سخت ومحكم است ولي برخلاف پستانداران فاقد اسكلت مخصوص زبان هستند كه باعث تحرك همه جانبه آنها مي گردد. بنابراين زبان ماهيها عملاً ثابت است وتنها مي تواند با حركت اسكلت زير زبان تحركي محدود در جا داشته باشد.


    آواز نهنگ :
    نهنگ ها مي توانند صداهاي گوناگوني را ايجاد كنند كه نهنگهاي ديگر توان شنيدن آنها را از فواصل دور داشته باشند. نوع صداي نهنگ ها بستگي به صحبت كردن آن براي نر يا ماده ، در خطر بودن ، ويا صحبت كردن عادي در زمينه آب وهوا يا غذا دارد. بررسي هاي دقيق دانشمندان نشان داده كه زبان نهنگ داراي علائم ، اصوات پيشوندي وغيره است كه حاكي از ارتباطلات پيچيده آنها مي باشد. نهنگ گوژپشت نر براي ماده خود آواز جالبي ميخواند كه بصورت صفحه ضبط شده و يكي از پرفروش ترين صفحات آوازي مي باشد. درفصل جفت يابي ، نهنگ ها دور هم جمع شده ودريك جشن جالب ، بيش از يك روز كامل آواز ميخوانند. يك آواز معمولي آنها حدود 10 تا 20 دقيقه طول ميكشد. هر آواز معمولاً داراي 8 ريتم موسيقي مختلف است كه پشت سرهم تكرار ميشود. آواز نهنگ ها در طول حياتشان تغييراتي پيدا ميكند. هر گروه از آنها ‎آواز مخصوص به خود را ميخوانند. در ابتداي مراسم جشن و به ياد سال گذشته، آخرين آوازي را كه با هم خوانده اند ، يكبار ديگر ميخوانند. با پيشرفت فصل جفت يابي ، نهنگ ها روي صداها كار كرده وملودي جديد وويرايش يافته اي را اضافه مينمايند. نهنگ هاي باله دار صداهائي را توليد ميكنند كه ممكن است از صدها مايل شنيده شود. در اعماق مشخصي از آب ، صدا بطور طبيعي ومعمولي پخش نميشود. اثرات فشار آب ، درجه حرارت وشوري باعث متراكم وكاناليزه شدن صدا ميگردد. اگر نهنگي بتواند از انتهاي يكي از كانالهاي زيرآبي فرياد بزند ، صداي او قبل از اينكه آنقدر ضعيف شود كه توسط نهنگ هاي ديگري شنيده نشود ، تمامي مسير اقيانوس ها را خواهد پيمود!


    ماهي هاي عجيب وقريب :
    ـ طوطي ماهي رنگين كمان : طوطي ماهي رنگين كمان هنگام استراحت شبانه نوعي تار بنام لباس شب بدور خود مي بندد.

    ـ ماهي تيرانداز ميتواند با پرتاب قطرات آب بسوي حشرات، آنها را بداخل آب انداخته وبخورد.

    ـ باله هاي عقرب ماهي ، داراي شعاعهاي باله بلند وجدا از يكديگرست كه بعضي از آنها سمي مي باشند.



    ـ ماهي دمنده مثل جوجه تيغي مي تواند شكم خود را باد كرده وخارهاي روي بدنش را بصورت گسترده نگهدارد تا دشمنان نتوانند آن را ببلعند.



    ـ ماهي ديسكوس داراي بدن پهن است ولي بدن آن پهلو به پهلو پهن و فشرده مي باشد

    نوزادان اين ماهي بطريق غير عادي از مخاط روي بدن والدين تغذيه ميكنند.




    ماهي چهارچشم :
    همانگونه كه چشمان ما نمي توانند براي ديدن دنياي زير آب مانند چشم ماهيها تعديل گردند، ماهيها نيز فاقد اين توان براي ديدن دنياي خارج از آب مي باشند. جالب اينكه ماهي چهارچشم يا آناب لپس Anableps مي تواند هم دنياي داخل آب وهم دنياي خارج ازآب را ببيند،عجيب تراينكه اين ماهي ميتواند همزمان اين دودنياي متفاوت رانظاره نمايد.


    اين ماهي معمولاً در سطح آب شنا ميكند وبگونه اي خود را نگه ميدارد كه نصف كره هر چشم آن در آب ونصف ديگر درون هوا قرار گيرد . هر چشم در حقيقت از دو چشم كه در يك عدسي ويك كره چشم شريك هستند درست ميشود. در پشت عدسيها ، آن قسمت از هر چشم كه از آب بيرون مي ماند، داراي يك مردمك و يك شبكيه است ، همين امر در مورد قسمت پائيني هر چشم صدق مي كند. ماهي چهار چشم با اين ويژگي ميتواند با قسمتهاي بالايي چشمها مواظب ماهيخوارهاي خارج از آب ، وبا قسمتهاي پائيني چشمها مواظب عبور طعمه هاي احتمالي باشد.



    ماهيان سريع :
    بطور كلي سرعت شناي ماهي بستگي به طول آن دارد. هر چه طول ماهي بيشتر باشد ، سرعت شناي آن بيشتر است. يك ماهي آزاد بطول 40 سانتيمتر مي تواند با سرعتي حدود 5/22 كيلومتر در ساعت شنا كند. يك باراكوداي 80 سانتيمتري ، حداكثر ميتواند با سرعت 45 كيلومتر در ساعت شنا نمايد.

    سريعترين آبزي در سطح جهان ماهي ملوان ياsailfish است كه ميتواند با سرعتي حدود 110 كيلومتر در ساعت شنا نمايد. ناگفته نماند كه شمشير ماهي وماهي مارلين هم با سرعتهاي زيادي در آب شنا ميكنند. آنچه مهم وقابل توجه است ، اين hست كه هيچ ماهي نمي تواند زمان طولاني را با سرعت زياد شنا كند ومعمولاً سرعت شناي ماهيها در شرايط معمولي بمراتب كمتر از حداكثر سرعت احتمالي آنهاست.



    كمربند سينه اي لقمه ماهي:
    باله هاي سينه اي نقش مهمي را در تحرك وجابجايي لقمه ماهيها به عهده دارند ، به همين دليل رشد و نمو واسكلت بندي اين باله ها جالب توجه است.در اين ماهيها باله هاي سينه اي توسط كمربند سينه اي قوي و محكمي به ستون فقرات متصل مي گردد.


    مي آيد يا مي رود (ماهيان بي سروته):
    روي باله پشتي نوعي پروانه ماهي يك چشم كاذب وجود دارد كه باعث گمراهي دشمنان مي شود. هنگاميكه ماهي حركت مي كند دشمن براحتي نمي تواند تشخيص دهد كه ماهي در حال آمدن است يا رفتن وهمين راهي براي فرار ماهي از خطر است.



    گرماي مغز شمشيرماهي
    دماي حفره مغزي شمشيرماهي 10 تا 14 درجه سانتيگراد گرمتر از دماي آب محيط زيست ماهي مي باشد. اطراف مغز اين ماهي ، يك بافت تخصص يافته وجود دارد كه با عضلات يكي از چشمها عمل مي كند وكار بصورت يك بخاري انجام مي شود. تجزيه اين بافت حاكي از آنستكه ايجاد حرارت از طريق يك سوخت وساز غير طبيعي صورت
    مي گيرد.در اطراف اين بافت يك جريان عكس تبادلات حرارتي ، خون مورد نياز را تأمين مي نمايد.لايه اي از چربي دراطراف مغز كار عايق را انجام مي دهد. اين لايه از افت گرماي مغز جلوگيري مي كند.



    كوسه آب شيرين
    بيشتر مردم فكر مي كنند كه كوسه ها فقط در درياها زندگي مي كنند. اما اينطور نيست ، برخي كوسه هاي دريائي مي توانند گاهي به رودخانه ها وارد شوند. در آب شيرين گونه اي از كوسه به نام گوسه گاوي زندگي مي كند، اين كوسه در درياچه هاي نيكاراگوئه ، جامور، گينه نو وبرخي از رودخانه هاي آمريكاي شمالي وجنوبي ، آفريقا ، آسيا ، استراليا وفليپين زندگي مي كند.

    در رودخانه گنگ هند گونه اي بنامcharcharhinus gangeticus زندگي مي كند كه ظاهراً منحصر به آب شيرين است ولي احتمالاً اين كوسه نيز از نوع دريازي آن مشتق گرديده است.



    ماهي طلايي و نژادهاي امروزي
    امروزه در دنيا حدود 20 نژاد ماهي طلايي وجود دارد كه بسياري از آنها زينت بخش منازل ، ادارات ، پاركها و فروشگاه هاي معتبر مي باشند. اين ماهي ها به اندازه اي زيبا هستند كه در بسياري از كشورهاي آسيايي به ويژه چين وژاپن هر ساله مسابقاتي براي انتخاب زيباترين آنها برگزار مي شود وجوايز ارزنده اي به بهترين ها تعلق مي گيرد. جالب اينكه همه اين نژادهاي زيبا از ماهي وحشي كه شكل وساختمان طبيعي كپور ماهيان را دارد به وسيله انسان واز طريق گزينش وكارهاي ژنتيكي حاصل گرديده اند. اختلافات ظاهري ساختماني وگوناگوني رنگ اين نژادها تا حدي است كه خيلي ها فكر نمي كنند كه اين ماهي ها همگي از يك نژاد باشند واز همين ماهي حوض كه قرمزهاي آن زينت بخش سفره هفت سين نوروز است مشتق شده باشند.



    بچه ماهيان بي سرپرست
    اكثريت عظيمي از ماهيان دريا نسبت به ادامه نسل خود بي تفاوت مي باشند، نرها وماده ها فقط تخمريزي مي كنند وسپس هريك بدنبال سرنوشت خود مي روند. نطفه ها كه پيش از تولد يتيم شده اند ، بحال خود رها مي گردند . نوزادهاي بي دفاع ، پيش از آنكه سر از تخم درآورند ،بسياري از آنها بوسيله انواع آبزيان شكارچي بلعيده مي شوند.

    ماهيان رودخانه اي در مقايسه با ماهيان دريايي ، جزء بهترين والدين مي باشند. بسياري از آنها تخمها را در زيرلايه هاي زيرين كف رودخانه ، زير گياهان مختلف وسنگ هاي كف رودخانه مخفي كرده وآنها را در مقابل جريان آب وشكارچيان پنهان مي نمايند.
    1ـ نوع وتا حدي گونه ماهي 2ـ سن ماهي 3ـ تعداد دفعات تخم ريزي (بيشتر در ماهيهاي مهاجر) 4ـ سن ماهي در هر بار تخمريزي 5ـ طول ماهي در آخر هر سال از عمر گذشته آن 6ـ وزن ماهي در آخر هر سال از عمر گذشته آن 7ـ تعداد دفعات وسالهايي كه ماهي مريض شده است. ​