پاسخ : تاپیک اشعار نجومی خواجه شيرازي و جبار موضو عي كه خيلي جلب توجه مي كند در اشعار حافظ دو بيت در باره صورت فلكي جبار است : جــــــوزا نهـاد حمايـــل بـــــــرابـرم ******يعني غلام شاهـم و سوگند همي خورم خورده ام تير فلك باده بده تاسرمست******* عقـده در بند كمر تركــش جوزا فكنم در فرهنگ اصطلاحات نجومي در شرح جبار يا اريون مشهورترين ستارگان آن را اين گونه ياد ميكند :منكب الجوزاء، يدالجوزاء ، مرزم الجوزاء ، نطاق الجوزاء و سيف الجوزاء . در كتاب ياد شده علت همراهي نام جوزا با نام ستارگان اين صورت آنست كه نام مشهور ديگر جبار ، جوزاست ولي اين اشتراك نبايد سبب يكي دانستن صورت جبار با جوزاي اصلي كه صورت دو پيكر يا توأمان و برج سوم است بشود.به همين علت گاهي از روي مجامله جبار را توأمان هم گفته اند. در شعر فارسي جوزا و توأمان و دوپيكر نامهاي مشتركي است هم براي صورت جبار هم براي دو پيكر و تشخيص ميان آن دو مشكل است مگر با وجود قرينه اي مانند كمربند و كمر تركش به معني نطاق الجوزا يا منطقه الجوزا كه مخصوص صورت جبار است .
پاسخ : تاپیک اشعار نجومی حافظ و عظمت آسمان خواجه شيراز در ديوان خود بسيار در بيان عظمت آسمان ها سخن رانده است و در افلاك در پي جستجوي معرفتي است كه در نهايت آن را يافته ، ميگويد: پدرم روضه رضوان به دو گندم بفروخت******* من چرا ملك جهان را به جوي نفروشم یعنی اگر ملك جهان با اين عظمت به جوي نيرزد روضه رضوان چيست كه با دو گندم بتوان آن را معاوضه كرد؟ او بهترين راه براي رسيدن به درجات عاليه را مهرورزي مي داند: كمتر از ذره نه اي پست مشو مهر بورز****** تا بخلوتگه خورشيدرسي چرخ زنان او عالم را به زيبايي آيه و نشانه خداوند مي داند و معتقد است ما انسانها هرگز نمي توانيم نور انور الهي را آن طور كه هست ببينيم همانطور كه هرگز نمي توانيم مستقيم به خورشيد بنگريم ولي ماه كه نورش را از آن مي گيرد و به تعبير او سايه اي از آفتاب است را به راحتي مي توان ديد : اي كه بر ماه از خط مشكين نقاب انداختي******** لطف كردي سايه اي بر آفتاب انداختي كه البته اشاره اي به وجود مقدس حضرت ختمي مرتبت دارد كه نور الله در سايه او زيبا جلوه مي كند و ما را رهنمون مي شود. و در اشعار پاياني ديوان گذري به يوم الحساب ميزند ، روزي كه بايد به حساب اعمالش رسيده شود و براي آن روز مي انديشد. مزرع سبز فلـــك ديدم و داس مه نـــــو يادم از كشته خويش آمد و هنگام درو گفتم اي بخت بخفتيدي و خورشيد دميد گفت با اين همه از سابقه نومــــيد مشو گر روي پاك و مجرد چو مسيحا به فلك از چراغ تو به خورشيد رسد صد پرتو تكــــيه بر اختر شــب دزد مكن كين عيار تاج كاووس بــبرد و كمر كيــــخسرو گوشوار زر و لعل ار چه گران دارد گوش دور خوبي گذرانســــت نصيحت بشنو چشم بد دور زخال تو كه در عرصه حسن بيدقي راند كه برد از مه و خورشيد گرو آسمان گو مفروش اين عظمت كاندر عشق خرمن مه بجوي خوشه پروين به دو جو آتش زهد و ريا خرمن دين خواهد سوخت حافظ اين خرقه پشميـــــنه بينداز و برو
پاسخ : تاپیک اشعار نجومی [h=2]فردوسی (در آفرینش ماه) (قسمت اول)[/h] دوستان پیشنهاد می کنم به این شعر زیبای آقای فردوسی در مورد ماه توجه کنید : چراغست مرتیره شب را بسیج/به بد تا توانی تو هرگز مپیچ چو سی روز گردش بپیمادا/شود تیره گیتی بدو روشنا پدید آید آنگاه باریک و زرد/چو پشت کسی کو غم عشق خورد چو بیننده دیدارش از دور دید/هم اندر زمان او شود ناپدید ... به علت طولانی بودن این شعر قسمت دوم آن را بعداً حظورتون عرض می کنم.
پاسخ : تاپیک اشعار نجومی زهره ستاره اهل طرب و ستاره مخصوص زنان و اهل زینت و تجمل است و لهو و طرب و عشق و ظرافت به او اختصاص دارد. می‌گویند كه وقتی هاروت و ماروت، دو فرشتة خدا، به زمین آمدند، زنی از فرزندان نوح به نام زهره پیش آنها رفت و از شوهرش شكایت كرد. آنها بر وی فتنه شدند و او را از شوهرش جدا كردند و شوهر را كشتند. اما او، كه از آنها اسم اعظم خدا را آموخته بود، آنان را فرو گذاشت و خود به آسمان‌ها رفت. برخی می‌گویند كه خداوند او را به صورت ستاره‌ای مسخ كرد. چون زنی از كار بد شد روی زرد ******** مسخ كرد او را خدای و زهره كرد (مثنوی معنوی) از شرحی كه ابوریحان بیرونی در التفهیم در باب خواص و مظاهر زهره آورده چنین برمی‌آید كه رابطه زهره با آب و سپیدی و رویش و زایش و تولیدمثل و طرب و زیبایی و عشق و مسائلی از این دست انكارناپذیر است و قراین نشان می‌دهد كه زهره همان ناهید، ایزدبانوی آب، است.
پاسخ : تاپیک اشعار نجومی [h=2]در پیدایش ماه (قسمت دوم)[/h] دوستان همون طور که گفتم قسمت دوم شعر آقای فردوسی اندر پیدایش ماه رو براتون می نویسم: چراغست مرتیره شب را بسیج/به بد تا توانی تو هرگز مپیچ چو سی روز گردش بپیمادا/شود تیره گیتی بدو روشنا پدید آید آنگاه باریک و زرد/چو پشت کسی کو غم عشق خورد چو بیننده دیدارش از دور دید/هم اندر زمان او شود ناپدید ... قسمت دوم : دگر شب نمایش دهد بیشتر/تورا روشنایی دهد بیشتر به دو هفته گردد تمام و درست/بدان بازگردد کهه بود از نخست بود هر شبانگاه باریک تر/به خورشید تابنده نزدیک تر بدینسان نهادش خداوند داد/بود تا بود هم بدین یک نهاد
پاسخ : تاپیک اشعار نجومی پلاسين معجر و قيرينه گرزن شبي گيسو فروهشته به دامن بزايد کودکي بلغاري آن زن بکردار زني زنگي که هرشب از آن فرزند زادن شد سترون کنون شويش بمرد و گشت فرتوت چو بيژن در ميان چاه او من شبي چون چاه بيژن تنگ و تاريک دو چشم من بدو چون چشم بيژن ثريا چون منيژه بر سر چاه چو گرد بابزن مرغ مسمن همي‌برگشت گرد قطب جدي چو اندر دست مرد چپ فلاخن بنات النعش گرد او همي‌گشت چنانچون چشم شاهين از نشيمن دم عقرب بتابيد از سر کوه زده گردش نقط از آب روين يکي پيلستگين منبر مجره به پيش چار خاطب چار مذن نعايم پيش او چون چار خاطب کشنده ني و سرکش ني و توسن مرا در زير ران اندر کميتي چو دو مار سيه بر شاخ چندن عنان بر گردن سرخش فکنده سمش چون ز آهن پولاد هاون دمش چون تافته بند بريشم چو انگشتان مرد ارغنون زن همي‌راندم فرس را من به تقريب چو خون‌آلوده دزدي سر ز مکمن سر از البرز برزد قرص خورشيد که هر ساعت فزون گرددش روغن به کردار چراغ نيم مرده هبوبش خاره در و باره افکن برآمد بادي از اقصاي بابل فرود آرد همي احجار صد من تو گفتي کز ستيغ کوه سيلي که گيتي کرد همچون خز ادکن ز روي باديه برخاست گردي بخار آب خيزد ماه بهمن چنان کز روي دريا بامدادان يکي ميغ از ستيغ کوه قارن برآمد زاغ رنگ و ماغ پيکر که عمدا در زني آتش به خرمن چنانچون صدهزاران خرمن تر که کردي گيتي تاريک روشن بجستي هر زمان زان ميغ برقي به شب بيرون کشد تفسيده آهن چنان آهنگري کز کوره‌ي تنگ که موي مردمان کردي چو سوزن خروشي برکشيدي تند تندر به گوش اندر دميدي يک دميدن تو گفتي ناي رويين هر زماني که کوه اندر فتادي زو به گردن بلرزيدي زمين لرزيدني سخت بلرزاند ز رنج پشگان تن تو گفتي هر زماني ژنده پيلي چنانچون برگ گل بارد به گلشن فرو باريد باراني ز گردون جراد منتشر بر بام و برزن و يا اندر تموزي مه ببارد دراز آهنگ و پيچان و زمين کن ز صحرا سيلها برخاست هر سو به تک خيزند ثعبانان ريمن چو هنگام عزايم زي معزم ز روي آسمان ابر معکن نماز شامگاهي گشت صافي حجاب ماردي دست برهمن چو بردارد ز پيش روي اوثان بسان زعفران آلوده محجن پديد آمد هلال از جانب کوه ز زر مغربي دستاورنجن چنانچون دو سر از هم باز کرده ز شعر زرد نيمي زه به دامن و يا پيراهن نيلي که دارد ازو خيزد، چو رماني ز معدن رسيدم من به درگاهي که دولت سوار نيزه‌باز خنجر اوژن به درگاه سپهسالار مشرق رفيع‌البينات صادق‌الظن علي‌بن محمد مير فاضل مبارک سايه‌ي ذوالطول والمن جمال ملکت ايران و توران که درهر فن بود چون مرد يکفن خجسته ذوفنوني رهنموني زليفن بستنش بهتر زليفن سياست کردنش بهتر سياست به الفاظ متين و راي متقن يگانه گشته از اهل زمانه کند سوراخ در گوش تهمتن تهمتن کارزاري کو به نيزه چنان ديباي بوقلمون ملون فروزان تيغ او هنگام هيجا چو خورشيدي که در تابد ز روزن به طول و عرض و رنگ و گوهر و حد بدانسو در زمين بشمارد ارزن که گر زين سو بدو در بنگرد مرد به يک زخمش کند دو نيمه جوشن اگر بر جوشن دشمن زند تيغ ز هم باز اوفتد اندام دشمن چوپرگاري که از هم باز دري هنرور يارجوي حاسد افکن الا يا آفتاب جاودان تاب رسيدي تا به زانو دست بهمن شنيدم من که برپاي ايستاده ز اقصاي مداين تا به مدين رسد دست تو از مشرق به مغرب بياموزند الحانهاي شيون زنان دشمنان از پيش ضربت بياموزند ابجد را و کلمن چنانچون کودکان از پيش الحمد ازيرا نسبتت پاکست و مسکن نسب داري حسب داري فراوان الا تا هندوان گيرند لکهن الا تا ممنان گيرند روزه به کوه اندر، بود کان خماهن به دريابار، باشد عنبر تر نخيزد از ميان لاد لادن نريزد از درخت ارس کافور ميان مجلس شمشاد و سوسن زيادي خرم و خرم زيادي درم ده، دوست خوان دشمن پراکن انوشه خور، طرب کن، جاودان زي به دست سعد پاي نحس بشکن به چشم بخت روي ملک بنگر به نعمت خانه‌ي همت بياکن به دولت چهره‌ي نعمت بياراي همه ماهه به گرد دن همي‌دن همه ساله به دلبر دل همي‌ده همه وقته دو گوشت سوي ارغن همه روزه دو چشمت سوي معشوق منوچهری
پاسخ : تاپیک اشعار نجومی در صورت فلكي دب اكبر ستاره اي است بنام عناًق كه در كنار آن ستاره كم نوري بنام ُسها وجود دارد كه در قديم شكارچيان براي امتحان ميزان تيز بيني خود از آن استفاده مي كردند كه حافظ كم نوري آن رادربرابر با ستاره" شهاب ثاقب" مانند ما وخدا مي داند. ز رقيب ديو سيرت به خداي پناه خواهم ******** مگر آن شهاب ثاقب مددي كند ُسها را
پاسخ : تاپیک اشعار نجومی یه سری اشعار آموزشی نجومی در کتاب نصاب الصبیان ابو نصر فراهی که قرن ها کتاب آموزشی مکتب خانه ها بوده است. نام سیاره شد چو شهد عسل بزبان عرب چنین منحل . . . در فلک هفت کوکب سیار آفریده خدای عرومجل قمر است و عطارد و زهره شمس و مریخ و مشتری و زحل . . حمل و عقرب است با بهرام قوس و حوت است مشتری را رام ثور و میزان چه خانه زهره است مر زحل را است جدی و دلو مقام تیر جوزا و خوشه منه سرطان خانه ی آفتاب شیر مدام
پاسخ : تاپیک اشعار نجومی اول يه شعر از مولانا بگم تا يه دعوت كوچولويي باشه كه همه بيان و اشعاري رو كه بلدن بگن: بيا بيا كه پشيمان شوي از اين دوري******بيا به محفل ما چه مي شوري حياط موج زنان گشته اندر اين منزل******خداي ناصر و هر سو شراب منصوري حالا دو تا شعر از شيخ محمود شبستري كه هم مضامين عرفاني داره و هم نجومي: 1_ ستاره را با مه و خورشيد اكبر******بود حس و خيال و عقل انور 2_تو خورشيدي و يا زهره و يا ماهي نمي دانم******وزين سرگشته مجنون چه مي خواهي نمي دانم به خرمنگاه گردوني كه راه كهكشان دارد******چو تركان گرد تو اختر چه خرگاهي نمي دانم
پاسخ : تاپیک اشعار نجومی (برای نخستین پرواز انسان به فضا) دفتر بهار را باور کن- شعر غبار آبی : چندین هزار قرن از سر گذشت عالم و آدم گذشته است وین کهنه آسیای گران سنگ آسمان، بی اعتنا به ناله ی قربانیان خویش آسوده گشته است . در طول قرنها فریاد دردناک اسیران خسته جان بر می شد از زمین شاید که از دریچه زرین آفتاب یا از میان غرفه سیمین ماهتاب آید به روی سری اما هرگز نشد گشوده از این آسمان دری ! در پیش چشم خسته زندانیان خاک غیر از غبار آبی این آسمان نبود در پشت این غبار جز ظلمت و سکوت"فضا" و "زمان" نبود زندان زندگانی انسان دری نداشت، هر در، که ره به سوی خدا داشت بسته بود! تنها دری که راه، به دهلیز مرگ داشت، همواره باز بود. دروازه بان پیر در آنجا نشسته بود. در پیش پای او، در آن سیاهچال، پرها گسسته بود و قفس ها شکسته بود! امروز، این اسیر، انسان رنجدیده و محکوم قرن ها از ژرف این غبار، تا اوج آسمان خدا پر گشوده است! انگشت بر دریچه خورشید برده است! تاج از سر فضا و زمان درربوده است! تا واکند دری به جهان های دیگری ( فریدون مشیری )
