پوست بزرگ‌ترين و وسيع‌ترين عضو بدن موجودات زنده است. پوست انسان مرز نازك ميان بدن او و محيط اطراف است و، علاوه بر انجام برخي اعمال حياتي، فرد را در مقابل آسيب‌ها و صدمات گوناگون محافظت مي‌كند. پوست در تمام طول عمر، از بدو تولد تا مرگ، نياز به مراقبت و رسيدگي دارد و هرگز نبايد به حال خود رها شود. در غير اين صورت، به‌سرعت پير و فرسوده مي‌شود و كارآيي‌اش را از دست مي‌دهد. پوست انسان آيينة تمام‌نماي جسم و روان اوست. فردي كه پوستي سالم و شاداب دارد از لحاظ جسمي، رواني و عاطفي در وضعيت مطلوبي است. ا‌زجمله عمده‌ترين تظاهرات پيري پوست، پيدايش چين و چروك در مناطق مختلف آن است. امروزه روش‌هاي متعددي براي درمان چين و چروك‌هاي پوستي وجود دارد. بنابراين به‌راحتي مي‌توان پير شدن پوست را به تأخير انداخت و از ايجاد چروك‌هاي پوستي جلوگيري كرد. فرآيند پيري پوستپوست سالمْ لطيف، شاداب و بدون لك است، رنگي يكنواخت و روشن دارد و هيچ‌گونه نشانه‌اي از تغيير رنگ و پوسته پوسته شدن بر روي آن مشاهده نمي‌شود.پوست از خارج به داخل داراي سه بخش است:1. اپيدرم (روپوست)، كه خارجي‌ترين لاية پوست را تشكيل مي‌دهد؛2. درم (پوست)؛3. هيپودرم (زيرپوست)، كه حاوي ضمائم پوستي، عروق و اعصاب است.در طول زمان، همراه با افزايش عمر، در تمامي لايه‌هاي پوست تغييراتي به‌وجود مي‌آيد كه منجر به پيري مي‌شود. در لاية اپيدرم (روپوست)، علاوه بر سلول‌هاي تشكيل‌دهندة آن، دو نوع پروتئين رشته‌اي‌شكل به‌نام كلاژن و الاستين وجود دارد. اين دو نوع پروتئين مسئول قوام، استحكام، سفتي، ارتجاع و انعطاف‌پذيري پوست هستند.پيدايش چين و چروك‌هاي پوستي عمدتاً ناشي از تغييراتي است كه در سطح سلول‌ها و بافت‌هاي لاية درم (لاية دوم) پوست رخ مي‌دهد؛ مثلاً تعداد و حجم الياف انعطاف‌پذير كلاژن و الاستين كاهش مي‌يابد و عملكرد آن دو ضعيف مي‌شود، همچنين سلول‌هاي سازندة آنها كم مي‌شود. در نتيجه، از حالت ارتجاعي و كشساني پوست كاسته مي‌شود. در پوست يك فرد جوان، رشته‌هاي كلاژن متعدد است، به‌طور منظم قرار گرفته و شبكة بيضي‌شكلي را تشكيل مي‌دهد. در زير اين الياف كلاژن، رشته‌هاي ديگري به‌نام الاستين وجود دارد. رشته‌هاي الاستين در زير محل اتصال لاية دوم و اپيدرم در تمام سطوح پوست پراكنده شده‌اند. اما در پوست يك فرد پير، اين رشته‌ها دچار تغييرات فيزيكي و شيميايي مي‌شوند كه به دنبال آن، چين و چروك پوستي ظاهر مي‌شود. در پوست پير، ضخامت لايه‌ها كاهش مي‌يابد كه ناشي از كم شدن تعداد و اندازة رشته‌هاي قوام‌دهنده و سفت‌كنندة پوست است. در فرآيند پيري، رشته‌هاي كلاژن به مرور زمان قطعه‌قطعه و ازهم‌گسيخته مي‌شوند. تمامي اين تغييرات تدريجي و اجتناب‌ناپذير در طول زمان و همراه با افزايش سن در هر فرد ايجاد مي‌شود.در لاية خارجي پوست (اپيدرم) هم طي فرآيند پيري تغييراتي به‌وجود مي‌آيد. تعداد سلول‌هاي اين لايه نسبت به اپيدرم فرد جوان كمتر مي‌شود. همچنين، در اندازه، شكل و عملكرد سلول‌هاي لاية اپيدرم تغييراتي ايجاد مي‌شود. سرعت تكثير و ازدياد سلولي، و ميزان سوخت‌‌وساز آنها كاهش مي‌يابد. نفوذپذيري اين لايه نسبت به مواد خارجي و عوامل محيطي اعم از تركيبات شيميايي و غيرشيميايي بيشتر مي‌شود. در كل، پوست آسيب‌پذيرتر مي‌شود و، در صورت پيدايش زخم، ديرتر بهبود مي‌يابد.تغييرات ديگري هم در روند پيري رخ مي‌دهد: تغيير رنگ پوست، سفيد شدن موها، كاهش عملكرد و فعاليت غدد چربي‌ساز (سباسه) و غدد عرق، تغييرات بافت تغذيه‌كنندة پوست، كاهش بافت عروقي و كاهش خون‌رساني پوست. همچنين تغييراتي در سطح سلول‌هاي ايمني پوست، كه مسئول دفاع از بدن در مقابل عوامل محيطي و ميكرو‌ب‌ها هستند، رخ مي‌دهد كه ماحصل آن كاهش قدرت دفاعي و مقاومت نسبت به بيماري‌ها و افزايش آسيب‌پذيري پوست در مقابل عوامل آسيب‌رسان فيزيكي و شيميايي است. طي فرآيند پيري، فعاليت غدد چربي‌ساز و غدد عرق كم مي‌شود. فرد پير كمتر چربي مي‌سازد، بنابراين، پوست او خشك‌تر به‌نظر مي‌رسد. به‌علاوه، قدرت تعريق پوست پير در پاسخ به محرك‌هاي خارجي كم مي‌شود. سفيد شدن موها نيز از جمله علائم پيري است. بجز در موارد نادري كه عامل سفيد شدن موها جهش ژني و در نتيجه انتقال ژن‌هاست، اين پديده حاصل كاهش قدرت رنگدانه‌سازي در پوست و فوليكول‌هاي موست.:rolleyessmileyanim:
