گزارش مشرق از بررسی توان دفاعی ایران انواع دشکا و شیلکا در جعبه ابزار پدافند هوایی ایران دشکا یا به صورت عامیانه دوشکا برای اغلب کسانی که خاطرات سال های جنگ تحمیلی را مطالعه می کنند و همه علاقمندان به سلاح نامی آشناست. سابقه این تیربار بی رحم به جنگ جهانی دوم برمی گردد. نمونه های اصلاح شده از آن در جنگ 8 ساله تحمیلی عراق با ایران از سوی دو طرف مورد استفاده قرار گرفت. به گزارش گروه دفاع و امنیت مشرق، پدافند هوایی وظیفه محافظت از منابع و ثروتها و دارایی های زمینی و دریایی را در مقابل حملات هوایی بر عهده دارد. در این حملات مهمات از نقطه ای حمل شده و روی تانک ها، کامیونها، جاده ها، فرودگاه ها، نفرات، کارخانه ها و کشتی ها و هرچیزی که توان نیروهای نظامی را در ادامه نبرد تضمین کند، فروریخته می شود. هواپیماهای سرنشین دار، موشک های هوا به سطح و سطح به سطح انواع مختلف تهدیدات هوایی هستند و در مقابل آنها انواع سامانه های پدافند هوایی توپخانه ای و موشکی به کار گرفته می شوند. موشک ها و گلوله های توپ به منظور انهدام تهدیدات به سمت آنها پرتاب می شوند و آنها را با برخورد گلوله یا ترکش های انفجاری و یا مواجهه با شوک فشار بالای گذرا نابود می کنند. در واقع برای انهدام هدف سه روش وجود دارد: موشک های سطح به هوا یا گلوله ها مستقیماً به هدف اصابت کنند، ترکش های پرتاب شده از سرجنگی که توسط موشک یا گلوله به نزدیکی هدف آورده شده است به آن اصابت کند، فضار ناشی از سرجنگی های موج زا به بدنه هدف اعمال شود. در نتیجه هر یک از این روش ها سطوح انهدام هدف رقم خواهد خورد که شامل فروپاشی بلادرنگ، خارج شدن از کنترل پس از مدتی، لغو مأموریت و بازگشت به پایگاه است. انواع اهداف و تهدیدات هوایی هواپیماهای جنگنده، موشک های هوابه سطح بخصوص موشک های کروز و دورایستا، هواگردهای بدون سرنشین، بالگردها، موشک های سطح به سطح شامل کروز، بالستیک تاکتیکی کوتاه برد، میانبرد و دوربرد(که هر یک ویژگی های پروازی متفاوتی دارند) و هواپیماهای بمب افکن، آواکس، سوخت رسان و ترابری را باید از دسته های مختلف اهداف هوایی نام برد که برای مقابله با آنها سامانه های پدافند هوایی مختلفی نیز طراحی و ساخته شده است. مراحل مقابله با تهدیدات هوایی پیدا کردن و شناسایی اهداف(آشکارسازی): معمولاً این فرایند با سامانه های دیده بانی از قبیل رادار، حسگر های مادون قرمز، سامانه های جستجوی اپتیکی(مرئی)، سامانه های تشخیص دوست از دشمن( IFF) و سامانه های حمایتی الکترونیک( ESM ) ارتباط دارد. برای یافتن و شناسایی تهدیدات چهار مرحله باید اجرا شود: جستجو، آشکارسازی و دستیابی، تعقیب غیر دقیق و شناسایی کنترل حسگرها و سامانه های سلاح(کنترل): هنگامی که علائم بر دشمن بودن هدف دلالت کنند و اگر سامانه دفاعی تصمیم گرفت وارد درگیری شود مراحل مختلفی باید اجرا شود. یک حسگر رهگیری و یک سلاح باید به هدف اختصاص داده شود. علائم حسگر غیر دقیق رهگیری باید به حسگر دقیق رهگیری ارسال شود. رهگیر باید علائم را آشکار کرده و هدف را تعقیب کند و نهایتاً سلاح انتخاب شده را نشانه روی کند. تخصیص سلاح و حسگر رهگیری، رهگیری دقیق، کنترل آتش و هدفگیری سلاح در این مرحله به انجام می رسد. درگیری با اهداف: در این مرحله ضربه وارد کردن به اهداف و ارزیابی میزان تخریب اهداف هوایی مدنظر است و بدین ترتیب حلقه عملکردی پدافند هوایی بسته می شود. پرتاب یا شلیک سلاح، هدایت آن، آشکار سازی هدف توسط فیوز و انفجار و تشخیص انهدام هدف به عنوان نتیجه کار در این مرحله صورت می پذیرد. انواع سامانه های دفاع هوایی به طور کلی تقسیم بندی مرسوم برای این سامانه ها بر اساس برد و ارتفاع قابل تأثیر به انجام رسیده که شامل کوتاه برد، میانبرد، دوربرد و بعضاً رده سامانه های پدافند هوایی راهبردی(استراتژیک) می شود. سامانه های پدافند هوایی توپخانه ای (AAA: Anti Aircraft Artillary ) به عنوان عمومی ترین نمونه در دسته سامانه های پدافند هوایی کوتاه برد تعدادی گلوله توپ را به سمت اهداف هوایی شلیک می کنند. این سامانه ها معمولاً در بخش های دفاعی هم در دریا و هم در خشکی به عنوان دفاع نهایی استفاده شده و برای بردهای کمتر از چهار کیلومتر در برابر اهدافی با زوایای عرضی پایین و شتاب کم بسیار مؤثرند. این سلاح ها در بردهای کمتر از یک کیلومتر می توانند کاملاً کشنده باشند. در واقع نزدیک ترین حلقه دفاعی مستقر در اطراف هدف و آخرین حلقه برای دفاع از آن سامانه های کوتاه برد توپخانه ای هستند. شاید در وهله اول به نظر برسد به علت محدودیت برد، سامانه های توپخانه ای ابزاری بیهوده باشند. با این وجود، بسیاری از موشکهای هدایت شونده دارای یک کمینه برد هستند که در آن محدوده به علت تأخیر زمان مسلح شدن فیوز و نیاز به رسیدن موشک به سرعت کافی برای ایجاد شدن نیروهای آیرودینامیکی روی سطوح و در نتیجه امکان کنترل آیرودینامیکی، غیر مؤثر هستند. موشک های سطح به هوا همچنین در برابر اهدافی که در ارتفاع پایین پرواز می کنند تا حدی دچار مشکل هستند. توپهای ضد هوایی این فضای خالی را که موشک در آن مؤثر نیست می توانند پر کنند. به علاوه توپهای ضدهوایی تک مأموریتی و مهمات آن در مقایسه با موشک های هدایت شونده سطح به هوا ارزان تر هستند. در نتیجه در مقایسه با موشک های هدایت شونده با یک بودجه معین، برای دفاع نهایی از یک منطقه می توان توپ های ضدهوایی بیشتری بکار برد. گلوله های توپ به طور معمول مسیر بالستیکی را بدون هدایت طی می کنند. تنها پارامتری که این مسیر پروازی را کنترل می کند زوایای هدفگیری سمت و ارتفاع توپ می باشد. این زوایا بر اساس اطلاعات مختصری درباره موقعیت، سرعت و شتاب هدف محاسبه می شوند. همچنین شرایط جوی، سرعت اولیه گلوله، وزن گلوله و نیروی پسای آن نیز در تعیین این زوایا نقش دارند. تیربار 12.7 میلیمتری دشکا یا به صورت عامیانه دوشکا برای اغلب کسانی که خاطرات سال های جنگ تحمیلی را مطالعه می کنند و همه علاقمندان به سلاح نامی آشناست. سابقه این تیربار بی رحم به جنگ جهانی دوم برمی گردد. نمونه های اصلاح شده از آن در جنگ 8 ساله تحمیلی عراق با ایران از سوی دو طرف مورد استفاده قرار گرفت. دوشکا هر چند بیشتر برای حمله به اهداف زمینی به کار برده شده است اما طراحان آن توان درگیری با انواعی از اهداف هوایی را نیز مدنظر داشته اند. از اینرو خرج یا پیشرانه(پراپلنت) موجود در فشنگ های دوشکا انرژی زیادی تولید کرده و گلوله های آن را با سرعت 800 متر بر ثانیه از لوله خارج می کنند که سوختن تمام باروت در داخل لوله این سلاح که ناشی از دقت بالای طراحی آن است به این توانمندی کمک کرده است. برد این سلاح در برابر اهداف هوایی حدود 1600 متر ذکر شده و بالگردها، هواگردهای بدون سرنشین و هواپیماهایی که در سرعت و ارتفاع پایین پرواز می کنند را باید از جمله اهداف آن بر شمرد. تیربار حدوداً 33 کیلوگرمی دوشکا بر روی انواع ادوات و خودروها نصب شده است. چندی پیش نمونه ای از این سلاح که با ترکیب 8 قبضه از آن ساخته شده بود به نمایش در آمد که یک تیربار چند لوله با نواخت تیری بالغ بر 4800 تیر بر دقیقه را نوید می داد. این سلاح تمام قابلیت های دوشکای معمولی را دارد اما با افزایش چشمگیر حجم آتش، هدفگیری اهداف کوچک و سریع و مانور دهنده را ممکن می کند. در واقع محدوده بیشتری از فضای آسمان با هر بار شلیک این سلاح تحت پوشش قرار می گیرد. این سلاح به صورت نمونه کششی مشاهده شده است. نمونه دیگری از تیربارهای 12.7 میلیمتری PKT نام دارد که بیشتر بر روی ادوات زرهی مشاهده شد و به اندازه دوشکا پر استفاده نیست، از اینرو از پرداختن به آن صرف نظر می کنیم. تیربار 14.5 میلیمتری تیربار 14.5 میلیمتری که ساخت شوروی سابق است (با نام ZPU ) در میان تسلیحات رژیم بعث عراق به وفور به چشم می خورد و در جنگ، تعدادی از هواپیماها و بالگردهای کشورمان را که در ارتفاع پایین پرواز می نمودند به زیر کشید. این سلاح در نمونه های یک، دو و چهار لوله ساخته شده و تعدادی از آن در جنگ توسط رزمندگان اسلام به غنیمت گرفته شد. برخی منابع از خرید تعدادی از آن از کشورهای دیگر خبر داده اند. بیشینه نواخت تیر هر لوله این سلاح 600 تیر بر دقیقه و ارتفاع مؤثر درگیری آن 1400 متر است. نمونه چهار لوله این سلاح شامل چهارتیربار تک لول است که با قرار گیری در چهار گوشه یک مربع، تیربار سنگین ضدهوایی را شکل داده اند. این تیربار نیز به صورت کششی ساخته شده اینطور که به نظر میرسد با توجه به عدم گستردگی کاربرد آن سلاح چندان محبوبی نیست. سامانه 23 میلیمتری شاید پرتعدادترین سلاح پدافند هوایی کوتاه برد در کشورمان همین نمونه 23 میلیمتری دو لول معروف ZU-23-2 باشد. در سابقه طولانی حضور این توپ 950 کیلوگرمی سالهای جنگ تحمیلی را باید به طور جدی مرور کرد. از عراقی ها گرفته که از آن حتی برای انهدام اهداف سطحی استفاده می کردند تا رزمندگان اسلام که با استقرار این سلاح بر روی نفتکش ها سعی در دفاع از آنها داشتند. این سلاح علاوه بر استفاده به صورت کششی، بر روی وانت و سقف خودروهای تاکتیکی، کامیون و نفربرها(کبری-براق) نیز نصب شده است. در قایق های موشک انداز نیروی دریایی سپاه نیز یک قبضه از این توپ رو به سمت عقب نصب شده است. ساخت نمونه تک لوله از این سلاح که به نمونه دریایی معروف شد و نصب آن روی برخی قایق های تندرو یکی از زمینه های افزایش استفاده از این توپ بود که با بکارگیری فولاد دریایی ضد خوردگی امروزه آن را بر روی قایق های تندرو و کشتی های گشت ساحلی مشاهده می کنیم. این نمونه با هدف کاهش وزن ناشی از حذف یک لوله و متعلقات آن و قابلیت نصب بر روی شناورهای سبک وزن توسعه داده شد. در سال های گذشته علاوه بر مشاهده این سلاح در ترکیب های جدید، ارتقاء های متعددی نیز در زمینه سامانه های هدفگیری و کنترل آن معرفی شده است. استفاده از الکتروموتور و یا سرووموتورها برای ایجاد حرکت در توپ و حذف خدمه، استفاده از دوربین برای هدفگیری و سامانه کنترل از راه دور توپ، یکی از این بهینه سازی ها است. کنترل از راه دور، مشکلات ناشی از بی دقتی یا خستگی خدمه در هدفگیری را بر طرف کرده و امکان تغییر سریع در انتخاب هدف را فراهم می کند. البته نبودن خدمه در نزدیکی سلاح، حفاظت جانی مطلوبی را نیز برای آنها ایجاد می کند. همچنین به معنی امکان استقرار سلاح در نقاط دور از دسترس و کمینگاه ;ها بدون نیاز به حضور خدمه و برای مدتهای زیاد است. تغییر دیگر مشاهده شده در این سلاح ترکیب توپ با دو پرتابگر موشک های کوتاه برد دوش پرتاب است. گفتنی است ترکیب این نوع موشک و توپ کوتاه برد به افزایش احتمال مورد اصابت قرار دادن هدف و در نتیجه نفوذ ناپذیری بیشتر در این لایه پدافندی منجر می شود. بجز یک نمونه 6 لوله که اطلاعات خاصی از آن در دسترس نبوده و عمدتاً در رژه نیروهای مسلح به نمایش گذاشته شده نمونه 8 لوله از این سلاح که از ترکیب چهار توپ دو لول شکل گرفته به عنوان جزئی از سامانه مصباح1 معرفی شده است. این سامانه از یک رادار سه بعدی آرایه فازی مستقر بر سقف یک کانتینر و یک سامانه جستجو و رهگیری اپتیکی در وضعیتی مشابه تشکیل شده است. رادار وظیفه جستجو و تشخیص اهداف را داشته و ضمن تشخیص هدف دوست از دشمن، داده های مربوط به سمت، ارتفاع و فاصله تا هدف را برای سامانه تأمین می کند. سامانه اپتیکی نیز با قابلیت کارکرد در روز و احتمالاً شب، مسافت یابی و شاید هدفگذاری لیزری علاوه بر بهبود توان شناسایی اهداف، ادامه کار سامانه در شرایط ایجاد اختلال الکترونیک از سوی دشمن را تضمین می کند. این قابلیت ها باعث می شود تا مصباح1 توان شناسایی و ردگیری اهداف کوچکی مانند موشک های کروز و هواپیماهای بدون سرنشین را به طور تخصصی داشته باشد. بدیهی است بکارگیری سامانه های پیشرفته ای که به آن اشاره نمودیم، موجب افزایش غیرقابل مقایسه دقت هدفگیری و احتمال اصابت به هدف نسبت به توپهای معمولی بدون هدفگیری می گردد. پس از شناسایی و ردگیری هدف، حال نوبت توپ 8 لوله ای 23 میلیمتری است که به حساب هدف برسد. ترکیب این تعداد سلاح پرقدرت با یکدیگر، علاوه بر افزایش چشمگیر حجم آتش تولیدی و فضای قابل تأثیر در روبرو و اطراف هدف بخت برگشته، انبوهی از گلوله با نرخ شلیک 4000 تیر در دقیقه را به استقبال دشمن می فرستد که معادل حدود 66 تیر در ثانیه است. با این حساب می توان گفت با یک شلیک دقیق که به کمک سامانه های هدفگیری میسر می شود احتمالاً اثری از هدف باقی نخواهد ماند. اما در صورت اجرای مانور سنگین از سوی هدف و فرار از حجم گسترده فضای تحت تأثیر سامانه، این نرخ شلیک و کنترل خودکار و غیر دستی جهت گیری سلاح توان واکنش سریعتر در برابر مانور و تغییر موقعیت اهداف را به دنبال دارد. بنابراین شانس انهدام هدف به نسبت توپ های دو لول به میزان بسیار کمی کاهش می یابد. همچنین کنترل خودکار توپ در مصباح یک به کاهش خدمه مورد نیاز برای کاربری سامانه منجر شده است و بکارگیری الگوریتم های هوشمند شناسایی و دسته بندی اهداف و ترکیب داده های حاصله از حسگرهای مختلف راداری و اپتیکی، به کاهش بار کاری خدمه منجر خواهد شد. از اینرو مصباح1 توانایی درگیری با اهداف گوناگون هوایی شامل هواپیماها و بالگردهای سرنشین دارو بی سرنشین و همچنین موشک های کروز را دارد. البته در تصاویر رونمایی از مصباح1، نمونه دیگری از تسلیحات توپخانه ای بومی با کالیبر و برد بیشتر به نمایش گذاشته شده بود که می تواند نشان از استفاده همزمان مصباح1 از دو نوع سلاح باشد که در ادامه به این سلاح دوم نیز خواهیم پرداخت. یک نمونه دیگر از توپ های 23 میلیمتری نمونه چهار لوله ZSU-23-4 ملقب به شیلکا است. در این سلاح چهار توپ 23 میلیمتری ترکیب شده و در برجک یک خودروی زرهی قرار گرفته اند. اما آنچه شیلکا را متفاوت ساخته، وجود یک رادار برای کمک به هدفگیری دقیق است. شیلکا نیز از نظر جنگی کارنامه پرفراز و نشیبی دارد و با حضور در جنگ های مختلف به خصوص در خاورمیانه تأثیر عملیاتی بالا و البته ایرادات آن مشخص شده است. جرم(یا به قول معروف وزن) این مجموعه 19 تن، سرعت آن 30-50 کیلومتر بر ساعت، برد رادار مورد استفاده در آن حدود 20 کیلومتر و دارای 4 نفر خدمه است. این سامانه ها جزو معدود خریدهای نظامی رژیم شاه از شوروی سابق بوده اند و هم اکنون ده ;ها دستگاه از این سلاح عملیاتی است. در ادامه این گزارش، انواع دیگر سامانه های پدافند هوایی مورد بررسی قرار خواهد گرفت ...
پاسخ : گزارش مشرق از بررسی توان دفاعی ایران گزارش مشرق از توان پدافند هوایی ایران - 2 20 تا 100 میلیمتری؛ همه نوع زنجیره موجود است + عکس به گزارش گروه دفاع و امنیت مشرق، رویکرد فرماندهان نظامی کشورمان تاکنون بکارگیری تجهیزات موجود توأم با بهینه سازی آنها و همچنین بکارگیری تجهیزات جدید ساخته یا خریداری شده بود است. از اینرو در چیدمان سلاح های پدافند هوایی کشور نیز ترکیب سلاح های قبلی با نمونه های جدید را شاهد هستیم. در ادامه سایر سامانه های توپخانه ای مهم کشور را معرفی می نماییم. توپ 20 میلیمتری دریایی این توپ تک لوله ساخت شرکت معروف اورلیکن از کشور سوئیس بوده و جزئی از پدافند هوایی شناورهای خریداری شده از پیش از انقلاب است. نمونه های ابتدایی این سلاح از سال های جنگ جهانی دوم در حال خدمت بوده اند و به مرور نمونه های جدیدتر آن ساخته و به کشورهای مختلف صادر شده است. بر روی هر یک از ناوهای کلاس الوند کشورمان چند قبضه از آن رو به طرفین مشاهده شده و سامانه هدفگیری آن اپتیکی و هدایت آن دستی است. نواخت تیر 450 شلیک بر دقیقه و برد آن 2000 متر علیه اهداف هوایی و سرعت خروج گلوله از دهانه لوله این سلاح بالغ بر 820 متر با ثانیه است. توپ 20 میلیمتری که بر روی ناو جماران نصب شده است توپ 35 میلیمتری سماوات توپ های 35 میلیمتری ضدهوایی ایران سابقه ای بیش از 35 سال دارند. این توپ های دو لول نیز ساخت شرکت اورلیکن بوده، برد مؤثر 4 کیلومتر داشته و به همراه رادارهای اسکایگارد با برد 19 کیلومتر (به عنوان سامانه هدفیابی) خریداری شدند. این سامانه امروزه به صورت ارتقاء یافته در حال خدمت است. رادار اسکای گارد و توپ 35 میلیمتری اورلیکن شاهکارهای این سلاح در زمان جنگ تحمیلی، متخصصان دفاعی کشور را بر آن داشت تا با استفاده از این طرح موفق، سامانه توپ ضد هوایی 35 میلیمتری سماوات را طراحی کرده و بسازند. در این سامانه علاوه بر استفاده از یک رادار از مجموعه ای از سامانه های اپتیکی و لیزری نیز استفاده شده است. نرخ شلیک این توپ 1100 تیر بر دقیقه بوده و سرعت خروج گلوله ها از دهانه لوله بیش از 1150 متر بر ثانیه است. قابلیت شناسایی هوشمند اهداف هوایی و سامانه کنترل آتش بهسازی شده از ویژگی ها سماوات است. توپ 35 میلیمتری دو لوله همانطور که پیشتر اشاره شد نمایش این توپ در کنار سامانه مصباح1 ممکن است به معنی هماهنگ شدن توپ 35 میلیمتری با آن باشد. در اینصورت ترکیب قابلیت های دو توپ 35 میلیمتری و هشت لول 23 میلیمتری باعث افزایش کارایی سامانه در برابر اهداف گوناگون شده و توپ 35 میلیمتری با توجه به برد بیشتر در لایه اول و بعد از آن توپ 23 میلیمتری عمل خواهد کرد. سامانه راداری ترکیب شده با تجهیزات اپتیکی که به همراه سامانه سماوات معرفی شد توپ 40 میلیمتری دریایی فتح خط تولید این سلاح تک لوله دو سال پیش به بهره برداری رسید. البته نمونه ای از آن در شناورهای نیروی دریایی ارتش از ابتدا به چشم می خورد. توپ ساخته شده در ایران از نواخت تیر 300 تیر بر دقیقه بر خوردار است و برد نهایی آن به 12 کیلومتر می رسد. این توپ برای نصب روی شناورهای بومی ساخته شده و تاکنون در ناوچه های پیکان، جوشن و درفش و ناو جماران مشاهده شده است. برای افزایش دقت این سلاح از یک سامانه الکترواپتیک استفاده شده است. این توپ توانایی چرخش 360 درجه در سمت و 90 درجه در بلندا را دارد. با توجه به ویژگیهای برتر این سلاح، توانایی هدف قرار دادن موشک های کروز با آن وجود دارد. توپ 57 میلیمتری این توپ هم جزو با سابقه های پدافند محسوب شده و در نمونه های دو لول مسقر بر خودروی زرهی و تک لول مشاهده شده است. بهره گیری از رادار برد مؤثر این توپ که با نام ZSU-57-2 شناخته می شود را از 4000 متر به 6000 متر می رساند که برد قابل توجهی است. سرعت خروج گلوله از لوله این سلاح حدود 1000 متر بر ثانیه است. علاوه بر رادار یک سامانه اپتیکی نیز برای هدایت این سلاح به کار می رود. نواخت تیر پایدار این توپ 70 شلیک در دقیقه و بیشینه آن 105 تا 120 تیر بر دقیقه عنوان شده که مقادیر قابل توجهی برای یک سلاح با این کالیبر است. نمونه کششی تک لول این توپ 4660 کیلوگرم و نمونه خودکششی(مستقر بر روی خودروی زرهی) 28 تن وزن دارد. توپ 57 میلیمتری این سلاح به بیش از 30 کشور جهان صادر شده و در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران نیز از سوی دو طرف مورد استفاده قرار گرفت. با توجه به برد مناسب، نواخت تیر بالا و بهره گیری از رادار برای ردیابی اهداف، این سلاح توان ایجاد آتش مؤثری دارد و هنوز هم در شبکه دفاع هوایی کشور مشغول به خدمت است. توپ 76 میلیمتری دریایی فجر27 به گزارش مشرق، توپ 76 میلیمتری تمام خودکار فجر27 شاید مهمترین توپ کالیبر بالای در حال خدمت در کشور باشد که توسط متخصصان داخلی و با الگو برداری از توپ های 76 میلیمتری اوتومرلا موجود در ناوچه های نیروی دریایی ارتش و با تلاشی 6 ساله ساخته شده است. نرخ آتش 120 گلوله در دقیقه و بیشینه برد 17 کیلومتر، برد 12 کیلومتر بر ضد اهداف سطحی و 7 کیلومتر بر ضد اهداف هوایی از جمله قابلیت های فجر27 است. این توپ هم اکنون در کشورهای مختلف دنیا از جمله آمریکا نیز استفاده می شود. توپ فجر27 نصب شده در ناو جماران فجر27 با برخورداری از فناورهای پیشرفته دارای 30 مجموعه مکانیکی و 22هزار قطعه و زمان آماده سازی 4 ثانیه و توانایی عملیات در تمام شرایط آب و هوایی با هدایت خودکار، توسط سامانه راداری است که سامانه هدفگیری اپتیکی نیز برای این توپ در ناو شهید نقدی مشاهده شده که درصورت وجود فضای مغشوش جنگ الکترونیک، بسیار مفید است. سرعت عمل و نواخت تیر این توپ به نسبت کالیبر آن بسیار مناسب بوده و پدافند مناسبی را برای بردهای زیر 10 کیلومتر برقرار می نماید. اهداف هوایی تا ارتفاع 23000 پا معادل حدود 7000 متر در تیررس این توپ پیشرفته هستند. توپ 100 میلیمتری توپ پدافند هوایی 100 میلیمتری یکی از بهترین مثال های ترکیب یک سامانه قدیمی با فناوری های جدید و در نتیجه ارتقاء چشمگیر کارایی در کشورمان است. همانطور که پیشتر اشاره داشتیم با این راهبرد تجهیزات موجود برای عملیات در فضای نبردهای جدید توانمند می شوند. توپ 100 میلیمتری خودکار تغییرات اعمال شده در این سلاح شامل طراحی سامانه خودکار کنترل زوایای سلاح، بارگذاری خودکار مهمات در سلاح، هماهنگی آن با سامانه جستجو و کشف، هدفیابی و ردگیری و تعقیب راداری بعلاوه سامانه اپتیکی و احتمالاً حراراتی است. با این تغییر تعداد خدمه این توپ که شامل چندین نفر نیروی ورزیده بود به کمترین تعداد ممکن کاهش یافته است یعنی تمام فرایند یافتن هدف، گرفتن مختصات آن و القاء به توپ برای جهت گیری مناسب و سپس شلیک توپ با توجه به وضعیت دینامیکی پرواز هدف بدون نیاز به خدمه قابل اجرا است. برای این منظور یک سامانه پیشرفته کنترل آتش مرکزی با دریافت اطلاعات از سامانه ها، اقدام به تشخیص تهدیدات و تخصیص آنها به سلاح می دهد. ناگفته نماند که با این اصلاحات اعمال شده، چندین توپ 100 میلیمتری با هم یکپارچه شده اند و می توانند به چند هدف شلیک کرده یا با الگوریتم های خاصی به یک هدف حمله کرده و با پوشش دادن فضای اطراف آن، احتمال اصابت در اولین شلیک را حتی بر ضد اهداف مانور کننده بسیار بالا ببرند. همچنین شبکه شدن این توپها به معنای جمع شدن نرخ شلیک آنها با هم است. نرخ شلیک یک قبضه از این سلاح تازه نفس شده، حداقل 20 تیر بر دقیقه ارزیابی می شود. بنابراین در صورت استفاده از مثلاً 4 قبضه توپ در قالب یک آتشبار نواخت تیر 80 گلوله بر دقیقه حاصل خواهد شد. البته باید اشاره نماییم که در سلاح هایی با کالیبر بالا فرایند گلوله گذاری به کندی صورت می گیرد و در این سامانه استفاده از گلوله گذار خودکار تا حدودی این مشکل را رفع کرده است. این سلاح قابلیت هدف قرار دادن اهداف تا سقف پرواز کمتر از 18000 متر را دارد که بدین ترتیب باید گفت تمام ارتفاع پست و متوسط به خوبی در پوشش آن قرار دارد، ارتفاعی که بهترین فضا برای حملات هوایی جنگنده ها به شمار می رود. تصویری از نمایشگر سامانه کنترل آتش توپ در حالیکه روی هدف قفل کرده است از دیگر نکات قابل توجه در توپ 100 میلیمتری، مجهز بودن گلوله های آن به فیوز مجاورتی است. در گلوله های معمولی در صورت عدم اصابت هدف پس از رسیدن به ارتفاع مشخصی گلوله منفجر می شود تا با انتشار ترکش ها آخرین امکان برای آسیب رساندن به هدف از دست نرود. اما در گلوله های این توپ فیوز مجاورتی در صورتی که با هدف برخورد مستقیم پیدا نکند با تشخیص فاصله از هدف پیش از دور شدن از آن منفجر شده و با این روش احتمال آسیب زدن به هدف را از دست نمی دهد و ترکش ها در فاصله نزدیک به هدف اصابت می کنند. همچنین این قابلیت، وجود توانمندی این سامانه در درگیری با موشکهای کروز و سایر اهداف کوچک را تضمین می نماید. امروزه سامانه های پدافند هوایی کوتاه برد در کشورمان در یک شبکه به هم متصل بوده و داده های اولیه را از منابع مختلفی دریافت می کنند . هر یک از سلاح های یاد شده دارای ویژگیهای تقریباً متفاوتی هستند و ابتکار متخصصان داخلی در افزودن سامانه های کمی برای کشف اهداف به خصوص تهدیدات پنهانکار(رادارگریز) توان مضاعفی به آنها داده است.
پاسخ : گزارش مشرق از بررسی توان دفاعی ایران گزارش مشرق از توان پدافند هوایی ایران/3 موشک های دوش پرتاب از میثاق تا تور ام 1 به گزارش گروه دفاع و امنیت مشرق، عمده ترین سلاح در حوزه سامانه های پدافند هوایی زمین پایه، موشک های زمین به هوا می باشند. برای درگیری در فاصله های بیش از چند کیلومتر، موشک های زمین به هوا به سرعت جایگزین توپ های ضدهوایی می شوند. همانطور که در قسمت اول گزارش اشاره کردیم، موشک های سطح به هوا دارای یک کمینه برد هستند یعنی در کمتر از آن برد توان تهاجم به هدف را ندارند که بیشتر به دلیل زمان مورد نیاز برای رسیدن به سرعت کافی برای ایجاد نیروی آیرودینامکی روی سطوح کنترلی بدنه است که در اینصورت موشک قابل هدایت و تغییر مسیر است. این سامانه های موشکی به طور کلی به دسته های کوتاه برد، میانبرد و دوربرد تقسیم بندی می شوند. موشک های کوتاه برد به طور تقریبی برای بردهای کمتر از 15 کیلومتر و ارتفاع کمتر از 8000 متر در نظر گرفته می شوند. همچنین انواع اهداف و تهدیدات هوایی را نام بردیم و در اینجا اضافه می نماییم که برخی از مهمات حمل شونده توسط هواپیما به ویژه موشک های هوا به سطح بزرگ توسط سامانه دفاع هوایی قابل ردگیری و انهدام هستند اما بهتر است تا حد امکان به جای تیر، تیرانداز منهدم شود زیرا تعداد تیرها خیلی بیشتر از تعداد تیرانداز می باشد و تیرانداز می تواند بارها و بارها بازگردد. اولویت طراحان سامانه های دفاع هوایی موشکی برخورد دادن موشک به هدف است اما در صورت عدم اصابت مستقیم موشک به هدف، جهت تأثیر بیشتر، سرجنگی موشک های زمین به هوا باید در فاصله حدودی 5 تا 20 متری اهداف منفجر شوند. اندازه این فاصله به مشخصات سرجنگی و آسیب پذیری اهداف وابسته می باشد. برای این منظور در موشک ها حسگرهای تشخیص دهنده فاصله از هدف تعبیه می شود تا قبل از دور شدن از هدف عمل انفجار سرجنگی صورت پذیرد. فیوز مجاورتی در موشک ها اینکار را به عهده دارد و دارای انواع گوناگونی است. موشک های دوش پرتاب کوتاه بردترین و جمع و جور ترین سامانه دفاع هوایی موشکی، موشک های دوش پرتاب هستند. این موشک ها قابل حمل توسط یک نفر بوده و به همین دلیل آنها را می توان در همه جا یافت. چند نمونه از این موشک ها در کشور وجود دارد که مهمترین آنها موشک های میثاق هستند. موشک سطح به هوای استینگر ساخت آمریکا و سام-7 ساخت شوروی اولین نمونه از این موشک ها بودند که در زمان جنگ تحمیلی در اختیار رزمندگان اسلام بوده و به کار گرفته شدند. استینگر آمریکایی به تعداد محدودی وارد کشور شده و علیه بالگردهای خود آمریکایی ها در خلیج همیشه فارس با موفقیت به کار گرفته شد. سام-7 نیز هم بوسیله عراق و هم بوسیه ایران مورد استفاده قرار گرفته و موفقیت هایی نیز کسب کرد. استینگر در ایران پس از جنگ این رده از موشک ها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و برای ساخت آنها در کشور تلاش های بسیاری انجام شد و در نهایت امروزه نمونه پرکاربرد این موشک ها با نام میثاق1و2 به طور گسترده ای در حال خدمت در نیروهای مسلح کشورمان است. میثاق 2 بر اساس بهسازی نمونه قبلی به قابلیت های عملیاتی بهتری دست یافته است. شلیک موشک های دوش پرتاب در رزمایش میثاق1 موشکی با طول یک و نیم متر، دارای کمینه برد 500 متر و بیشینه برد 5000 متر، توان درگیری با اهداف در سقف پروازی 4000 متر و کمینه 30 متر است. سرعت این موشک بالغ بر 600 متر بر ثانیه و جرم آن نزدیک به یازده کیلرگرم است که 1.42 کیلوگرم آن را سرجنگی تشکیل داده و جرم موشک با پرتابگر که نفر باید آن را تحمل کند حدود 17 کیلوگرم است. با توجه به ویژگیهای پرتابگر، عمر انبارداری این موشک بالا بوده، دستور العمل پرتاب ساده و نرخ شلیک بالایی داشته و در دمای منفی40 تا مثبت60 درجه سانتیگراد قابل استفاده است. سامانه هدایت خودکار امکان شلیک کن و فراموش کن را فراهم کرده و به کاربر اجازه می دهد سریعاً موضع پرتاب را ترک کرده و از خطر آسیب دیدن از سوی دشمن کاسته شود. تولید انبوه موشک های میثاقحسگر این موشک از نوع فروسرخ پیشرفته بوده و به آن توانایی حمله به هدف از تمام زوایا را می دهد بدین ترتیب این موشک توان درگیری با اهداف نزدیک شونده را نیز دارد. این موشک برای دفاع از پیاده نظام و تأسیسات در صحنه نبرد سلاح مناسبی است و حمل آن روی موتور سیکلت، خودروها نظامی، بالگردها، قایق های تندرو و زیردریایی ممکن است. همچنین پرتابگر دوتایی آن بر روی خودروی وانت در کشور توسعه بافته است. برخی کشورها نیز مجموعه های 6 تایی از این نوع موشکها را بر روی شناورهای دریایی بکارگرفته اند که می تواند در ایران نیز مورد الگوبرداری قرار بگیرد. شبکه گسترده دیدبانهای مرزی در کشورمان علاوه بر امکانات اپتیکی و سامانه های مخابراتی برای انتقال اطلاعات، به موشک های دوش پرتاب نیز مسلح هستند تا در صورت لزوم اقدام به درگیری با اهداف بنمایند. راپییر سابقه حضور سامانه های کوتاه برد در ایران به پیش از انقلاب باز می گردد. سامانه انگلیسی تایگرکت/سی کت و پس از آن راپییر اولین نمونه های بردکوتاه خریداری شده بودند. تایگر کت مدل زمین پایه و سی کت مدل دریاپایه از یک سامانه بودند که در سال 1966 وارد کشور شده و نمونه های دریایی بر روی چند فروند از ناوهای نیروی دریایی نصب گردید. موشک های این سامانه حدود 1.5 متر طول و 68 کیلوگرم جرم دارند و برد آنها از 500 متر تا 5000 متر و سرعت این موشک ها کمتر از یک ماخ و حدود 980 کیلومتر بر ساعت است. تصویری نادر از شلیک تایگرکت در اوائل جنگ تحمیلی با تحمیل جنگ همه جانبه نظامی به دنبال پیروزی انقلاب اسلامی، تمامی تجهیزات دفاعی کشور وارد نبرد شده و هرچقدر تایگرکت/سی کت ناموفق ظاهر شدند، راپییر کارنامه رزمی قابل توجهی از خود بجا گذاشت. عدم توانایی تایگر کت در دفع تهاجمات هوایی به ناوها باعث از دست رفتن و آسیب دیدن چند ناو در طول جنگ شد. اما راپییر موفق شد حتی بمب افکن-های توپولف22 عراقی را که برای بمباران تهران آمده بودند به زیر بکشد. این عملکرد باعث شد تا پس از پایان جنگ تحمیلی تایگرکت/سی کت از نیروهای مسلح کنار گذاشته شود اما راپییر همچنان در حال خدمت است. پرتابگر موشک راپییر رادار دی-ان-181 در رژه روز ارتش متخصصات داخلی سعی در بازسازی و بهبود زیرسامانه¬های این موشک داشته اند و موشک های بازسازی و بهسازی شده راپییر بارها مورد آزمایش موفق قرار گرفته¬اند. سامانه دفاع هوایی راپییر شامل پرتابگر با چهار موشک است که رادار مربوطه بر روی همین پرتابگر نصب شده است. این سامانه با رادار DN181 ساخت ایتالیا نیز هماهنگ شده است تا توان درگیری با اهداف در تمام شرایط آب و هوایی را داشته باشد. همچنین سامانه¬های اپتیکی نیز علاوه بر رادار در این سامانه وجود داشته اند. اخبار و تصاویری مبنی بر متحرک سازی سامانه راپییر نیز در گذشته منتشر شد که هم اکنون از میزان فراگیری این تغییر اطلاعی در دست نیست. موشک 45 کیلوگرمی راپییر به سرعت 2.5 ماخ و برد 400 متر تا 6800 متر دست یافته و اهداف را سقف پرواز 3000 متر هدف قرار می¬دهد. اجزای سامانه راپییر در اختیار ایران به صورت کششی یعنی به کمک یک خودرو یدک کشیده می-شوند با این وجود راپییر توانایی خود را برای دفاع از منطقه تحت پوشش اثبات کرده است. اف-ام-80 سالهای جنگ تحمیلی تجارب گرانبهایی برای نیروهای مسلح کشورمان به ارمغان آورد و آشنایی با جدیدترین سلاح هایی که غرب و شرق در اختیار رژیم بعث عراق قرار داده بودند یکی از این موارد است. کمی پس از شروع جنگ، بعثی ها با دریافت دو نمونه سامانه پدافند هوایی کوتاه برد تمام متحرک از فرانسه کار عملیات های نفوذ به عمق خاک دشمن را برای نیروی هوایی کشورمان سخت کردند. این دو سامانه کروتال ساخت فرانسه و رولند ساخت مشترک آلمان و فرانسه بودند. سرعت واکنش بالا و توانایی درگیری با اهدافی در ارتفاع پروازی کم و سرعت بالا از ویژگی های این سامانه ها بود که دقیقاً به مقابله با تاکتیک های متهورانه نهاجا می پرداخت. این سامانه ها از نوع خودکششی بوده و به راحتی اطراف مواضع دشمن جابجا می شدند. اما در پی عملیات های موفقیت آمیز در جبهه های جنوب نمونه هایی از این سامانه ها به غنیمت رزمندگان اسلام درآمد. پس از پایان جنگ و در راستای برطرف کردن نقاط ضعف و خلأ نبود برخی تجهیزات در نیروهای مسلح، موشک کروتال بدست آمده از عراق مود مطالعه قرار گرفت و طبق اعلام مجلات داخلی با نام «شهاب ثاقب» معرفی شد اما از کم و کیف شرایط عملیاتی آن اطلاعاتی در دست نیست. آنطور که اعلام شده موشک شهاب ثاقب با تلاش متخصصان داخلی با رادار اسکای گارد هماهنگ شده و توانایی هدف قرار دادن اهداف در ارتفاع پروازی بسیار پایین را دارد. همچنین توانایی حمله مؤثر به اهداف نزدیک شونده و دقت بیشتر در هدایت موشک و جستجو و ردگیری بهتر از دیگر مزایای این ترکیب است. سامانه اف-ام-80 اما در رزمایش مدافعان آسمان ولایت3 در سال 1389 نمونه ساخته شده از موشک کروتال در چین با نام اف-ام-80 معرفی و آزمایش عملیاتی شد. اینطور که فرماندهان محترم در مصاحبه ها اعلام کردند این سامانه قبلاً وارد خدمت در نیروهای مسلح کشور شده بود که برای برخی بهسازی ها از چرخه عملیاتی خارج شده و پس از به روزرسانی سامانه و افزودن تجهیزات جدید به بخش های هدفیابی مجدداً و اینبار با قدرت بالاتر به چرخه عملیاتی بازگشت. از جمله تغییرات اعمال شده در این سامانه افزوده شدن تجهیزات جدید هدفیابی و ردگیری الکترواپتیک و سامانه های لیزری مانند مسافت یاب لیرزی است. به کمک سامانه های اپتیکی امکان درگیری با اهداف کوچک بهبود یافته و بقاپذیری رزمی سامانه در شرایط جنگ های الکترونیک امروز بسیار بهتر می شود. مسافت یابی لیزری نیز علاوه بر اینکه نشان دهنده وجود قابلیت ردگیری دقیق توسط رادار و سامانه اپتیکی است، با محاسبه مسافت دقیق هدف قابلیت های بهتری به سامانه می دهد از جمله امکان تصمیم گیری برای بهترین زمان شلیک با توجه به مقدورات پروازی هدف و توانایی دینامیکی موشک موجود در سامانه. به نظر می رسد تفاوت اف-ام-80 و شهاب ثاقب در نوع سامانه راداری باشد و موشک به کار رفته ویژگی های یکسانی داشته باشد. البته امکان اضافه شدن رادار اسکای گارد به اف-ام-80 نیز دور از ذهن به نظر نمی رسد. در اینصورت ترکیب توانمندی اسکای گارد در جستجو وردگیری ارتفاع پایین اهداف کوچک توانایی سامانه را بر ضد موشک های کروز و هواگردهای کوچک ارتقاء داده و تأثیرگذاری بر اهداف نزدیک شونده را نیز بهبود می دهد. این توانمندی برای سامانه ای که جزء آخرین حلقه های دفاعی از یک نقطه به شمار می رود بسیار مهم است. اف-ام-80 ایران در رزمایش مدافعان آسمان ولایت3 موشک بکار رفته در این سامانه طولی برابر 2.9 متر، جرم 84 کیلوگرم، توانایی تحمل 25g شتاب گرانش را داشته و به سرعت 740 متر بر ثانیه و برد نهایی 12000 کیلومتر دست می یابد. برد مؤثر سامانه در برابر هواپیماها حدود 9 کیلومتر و در برابر بالگردها حدود 11 کیلومتر است. این موشک توان درگیری با اهدافی با سرعت تا 440 متر بر ثانیه را دارد. سرجنگی موشک 14 کیلوگرم ماده منفجره شدید(HE) است که با برخورداری از فیوز مادون قرمز در صورت عدم اصابت به هدف منفجر شده و به آن آسیب می¬رساند. در هر پرتابگر، علاوه بر چهار مقر پرتاب موشک، رادار و سامانه های الکترواپتیکی نیز مستقر هستند. با کمک سامانه های جانبی در کنار رادار، کارایی عملیاتی این موشک و پایداری سامانه در صحنه نبرد افزایش یافته است. از نکات قابل توجه این سامانه احتمال اصابت موشک آن به هدف است که در صورت شلیک یک موشک 80 درصد و در صورت شلیک دو موشک به یک هدف حدود 96 درصد است بنابراین هدف شانس کمی برای فرار دارد. تور-ام-1 گل سر سبد سامانه های پدافند هوایی کشورمان از نقطه نظر کارایی عملیاتی و توانایی درگیری با انوع اهداف، سامانه دفاع هوایی موشکی تور-ام-1 است. 29 مجموعه از این سامانه ها کمتر از 5 سال پیش وارد کشور شده اند وارد کشورشده و در سطح یگان های عملیاتی مورد استفاده قرار دارند و از اینرو باید آن را جدیدترین سامانه دفاع هوایی کوتاه برد کشور به شمار آوریم. تور-ام-1 سامانه دفاع هوایی کوتاه برد، ارتفاع پایین و تمام متحرک است. این سامانه برای درگیری مؤثر با انواع اهداف هوایی از جمله هواپیماهای بال ثابت و بالگردهای سرنشین دار و بی سرنشین، موشک های کروز و حتی بمب ها و موشک های رها شده از هواپیماها در تمام شرایط آب و هوایی ساخته شده است. بهره گیری از رایانه کنترل آتش و سامانه های دیجیتال و استقرار موشک ها به صورت عمودی و بهره گیری از سامانه پرتاب سرد باعث کاهش زمان واکنش سامانه شده است. در واقع در تور-ام-1 موشک ها به صورت عمودی پرتاب کرده و پس از فاصله گرفتن از خودرو تا ارتفاع 15 تا 20 متر موتورهای راکتی کوچکی(تراستر) در نزدیکی دماغه موشک فعال شده و موشک را در جهت هدف قرار می دهد و در همین لحظه موتور اصلی سوخت جامد روشن می شود. سامانه تور-ام1 طبق مطالب منتشر شده از سوی سازنده در هر مجموعه از آن چند خودروی پرتابگر موشک، یک خودروی حامل موشک، یک خودروی تعمیر و نگهداری و یک پست فرماندهی به عنوان هماهنگ کننده پرتابگرها وجود دارد. جزء اصلی این سامانه یک خودروی زرهی است که سامانه های راداری و اپتیکی بر روی آن و موشک ها و سامانه کنترل آتش در داخل آن قرار داده شده اند. برد کشف و ردگیری رادار آن به ترتیب 25 و 20 کیلومتر است. رادار کشف از نوع پالس داپلر با آنتن سهموی و ردگیری از نوع آرایه فازی است که توان شناسایی و تفکیک همزمان 48 هدف، ردگیری مسیر 10 هدف و امکان درگیری همزمان با دو هدف را برای خودروی مربوطه فراهم می آورد. وجود سامانه راداری برای هر پرتابگر باعث کاهش احتمال اشباع توسط جنگ الکترونیک دشمن و نیز از کار افتادن کل مجموعه درصورت هدف قرار گرفتن رادار در قیاس با سامانه هایی که یک رادار به چند پرتابگر اختصاص دارد می شود. ویژگی های راداری سامانه و نیز استفاده از سامانه های غیر فعال اپتیکی نیز باعث پدید آمدن توانایی فوق العاده ای در تحمل شرایط جنگ الکترونیک و پایداری بسیار بالای سامانه در محیط نبرد شده است. این سامانه در حال حرکت نیز امکان فعالیت داشته و در زمان کمتر از دو دقیقه به آمادگی عملیاتی کامل رسیده و در کمتر از 6 ثانیه موشک خود را شلیک می نماید. یکی از توانمندی های استثنایی این سامانه امکان درگیری با اهداف زمینی است که در سامانه های پیشرفته ای چون بوک نیز وجود دارد. موشک 3.5 متری این سامانه 167 کیلوگرم جرم دارد که 14.8 کیلوگرم آن را سرجنگی تشکیل می دهد. بیشینه سرعت موشک 850 متر بر ثانیه(حدود 2.8 برابر سرعت صوت) بوده و توانایی درگیری با اهدافی با سرعت 700 متر بر ثانیه را دارد. موشک توانمند این سامانه توانایی مانور تا 30برابر شتاب گرانش(g) را داشته اما اگر این مانورپذیری سنگین موشک نیز مفید نبود، فیوز مجاورتی عمل کرده و با انفجار سرجنگی هدف را نابود خواهد کرد. احتمال اصابت موشک به هدف برای این سامانه 92 تا 95 درصد در مقابل هواپیماها، 80 تا 96 درصد در برابر بالگردها، 60 تا 90 درصد برای موشک های کروز، 70 تا 90 درصد در رویارویی با بمب ها موشک های هدایت شونده و 90 درصد در مقابله با هواگردهای بدون سرنشین است. خودروی پرتابگر موشک در این سامانه حدود 34 تن وزن، 500 کیلومتر برد و 65 کیلومتر بر ساعت سرعت داشته و حفاظت کامل NBC(هسته ای، میکروبی و شیمیایی) برای سه خدمه آن فراهم است. کمینه برد موشک حدود 100 متر و کمینه ارتفاع درگیری نیز 10 متر است که باید گفت عملاً هر هدفی که در حال پرواز پایدار باشد از تیررس تور در امان نخواهد بود. بیشترین ارتفاع هدف قابل درگیری برای این سامانه 6000 متر بوده است که متخصصان نیروی هوافضای سپاه با تغییر در نرم افزار موشک و برطرف کردن عامل محدود کننده بیشینه ارتفاع، توانایی درگیری با اهداف تا سقف پرواز 35000 پا معادل 10500 متر را فراهم نموده اند که در نتیجه تور-ام1 های ایرانی پا به ارتفاعات متوسط هم می توانند بگذارند. علاوه بر سامانه های پیشرفته تر، مزایای سامانه تور-ام1 نسبت به راپییر و اف-ام-80 شامل متحرک بودن سامانه و توان درگیری با دو هدف است. دو سامانه پیشین برای حمل و نقل وابسته به یک خودروی دیگر هستند و این امر باعث کاهش سرعت عمل سامانه ها در استقرار و انتقال از جایی به جای دیگر می شود در حالیکه در نبردهای امروز قدرت تحرک سامانه برای افزایش بقای خود آن و نیز پوشش بهتر و تطبیق با نیازهای تاکتیکی امری لازم به نظر می رسد. توان ردگیری همزمان چندین هدف و درگیری با دو هدف متفاوت نیز به نفوذناپذیری بیشتر این لایه پدافندی انجامیده و امکان انتخاب بهتر بین تهدیدات خطرناک را فراهم می نماید. دور از ذهن نیست که سامانه تور با رادارهای هشدار دهنده موجود در کشور به خصوص انواع مربوط کشور سازنده سامانه شامل رادارهای تاکیتکی کاستا و نبو که توانایی کشف اهداف پنهانکار(رادار گریز) را دارند یکپارچه شده باشد. در اینصورت توانایی تورهای ایرانی در به دام انداختن متجاوزان نادان بسیار بیشتر شده و دفاع مؤثرتری را بوجود خواهد آورد.
