پشههاي حامل مالاريا از چندي پيش در حال رخت بستن از برخي مناطق آفريقا هستند؛ درحالي كه دانشمندان هنوز نتوانستهاند دليل قطعي براي آن پيدا كنند. آمار و ارقام نشان داده كه كنترلكنندههايي مانند پشهبند، تاثير قابل توجهي در كاهش شيوع مالاريا در برخي كشورهاي جنوب آفريقا داشتهاند. اما به نوشته مجله مالاريا، محققان اظهار كردهاند كه پشهها در برخي نقاط كه از كنترل محدودي برخوردار بودهاند نيز ناپديد شدهاند. دانشمندان هنوز نميدانند آيا پشهها به طور كلي ريشهكن شدهاند يا دوباره پس از تجديد قوا بازميگردند. اطلاعات جمعآوري شده از كشورهايي مانند تانزانيا، اريتره، رواندا، كنيا و زاميبا، همگي نشانگر كاهش سريع شيوع مالاريا هستند. محققان بر اين باورند كه اين امر به سبب اجراي موثر برنامههاي کنترل، خصوصا استفاده از پشهبندهاي داراي حشرهکش ممكن شده است. اما تيمي از دانشمندان دانماركي و تانزانيايي داستان را پيچيدهتر خواندهاند. آنها بيش از 10 سال است كه به جمعآوري و شمارش تعداد پشههاي گرفتار شده در هزاران تله در تانزانيا پرداختهاند. اين محققان در سال 2004 بيش از 5000 حشره را شمارش كردند كه اين تعداد در سال 2009 به تنها 14 عدد كاهش يافت. مهمتر اين كه اين تحقيقات در مناطق روستايي انجام شد كه از پشهبند استفاده نميكردند. يك احتمال براي اين كاهش تعداد، تغييرات آبوهوايي است. الگوهاي بارندگي در اين سالها، در نواحي تانزانيا بسيار نامنظم بوده و معمولا خارج از فصل باراني صورت ميگيرد. به عقيده دانشمندان اين مساله، چرخه طبيعي توليدمثل پشهها را مختل كرده است؛ اما ساير دانشمندان اين مساله را براي اين كاهش چشمگير، كافي ندانسته و احتمالات ديگر را مطرح ساختهاند. از جمله آنها بر اين گمانند كه احتمالا نوعي بيماري انگلي يا ويروسي در ميان اين حشرات منتشر شده يا شايد برخي تغييرات محيطي در جوامعي كه اين كاهش تعداد در آنها صورت گرفته، عامل آن باشد. دانشمندان در مورد بازگشت مجدد پشههاي مالاريا مطمئن نيستند؛ اما در صورت وقوع اين اتفاق، جوانان زيادي كه طي پنج تا شش سال گذشته از زمان كاهش پشهها به اين بيماري مبتلا نشدهاند، در معرض خطر قرار خواهند گرفت.
