با توجه به اینکه در مداراتالکترونیکی از مقاومت جهت کنترل و تقسیم جریان و کنترل و تقسیم ولتاژ استفاده میشود و جهت انجام این کار مقاومتها به صورتهای سری و موازی با عناصر دیگر الکترونیکبسته می شوند . تست این قطعه درمدار باید با توجه به قطعات جانبی باشد . مثلاً یکمقاومت اگر با یک سلف درمدار به صورت پارالل ( موازی ) بسته شده باشد مشخصاً مقداراهم قرائت شده بستگی به مقاومت dc سلف دارد ویا زمانیکه یک مقاومت بایک دیود موازی بسته شده است دراین صورت اگرمقدار اهم این مقاومت بالاتر مقدار اهمحالت گرایش مستقیم دید هم باشد مسلماً اهم قرائت شده بجای مقدار اهم مقاومت میزاناهم حالت گرایش مستقیم دیود را نشان می دهد . پس در تست قطعات درمدار توجه به مدارو شرایط قرار گرفتن قطعه شرط اصلی تست قطعات میباشد . حال با توجه به مطالب فوق تست مقاومت را به شرح زیر عنوان می کنم . مقاومتهای کم اهم کوچکتر از 100 اهم اکثراً قابل تست می باشند و لذا تست اینقطعات مانند حالت خارج از مدار با تلرانس 20 درصد قابل قبول است . مقاومتهای کوچکتراز یک اهم که درمدارات جدید خیلی حائز اهمیت می باشند بایدبا دقت بیشتری مود توجه باشند چون گاهی ممکن است یک مقاومت 22/0 اهم تبدیل به یکمقاومت 33/0 شود و این افزایش اهم در مدارات را نباید نادیده گرفت زیرا در اکثرمدارات از این مقاومت فید بکی به مدار داده شده و میزان جریان ویا ولتاژ دراین نقطهسنجیده می شود. بنا براين تست مقاومت هاي بزرگتر از صد اهم در مدار را با تست اين قطعه خارج ازمدار نسنجيد و بايد با توجه به تحليل و ارتباط قطعه با ساير قطعات تست نمائيد و يا ممكن است مجبور به آزاد نمودن يك پايه قطعه شويد و يا از روشهاي ولتاژ گيري استفاده كنيد . با تشكر
پاسخ : تست قطعات درداخل مدارات الكترونيكي- تست مقاومتهای متغیر : ایننوع مقاومت از نظر شکل ظاهری در اشکال مختلف و به نامهای پتانسیومتر و ولوم ساختهمی شود به شکل استوانه به شکل کشوی و یا .... درواقع مقداری گرافیت و یا اکسیدفلزات مختلف و یا ........ را روی یک قطعه فيبر استخواني و يا ... هرشکلی رسوب می دهند دوپایهی ثابت از طرفین خارج نموده و یک پایه لغزنده روی آن از ابتدا به انتها می لغزد وماننددو مقاومت متغیرند که باهم به صورت سری بسته شده باشند در مدارت مختلف به عنوان انواع ولوم ( صوت ، نور تصویر ویا کنتراست تصویر و یاجهت انواع تنظیمات در داخل دستگاههای الکترونیکی مورد استفاده قرار مي گيرند ) . جهت تست بسته به مقدارمقاومت می توان در مدار نیز مانند خارج از مدار آن را تست نمود . فقط توجه بهشرایط مدار گاهی از دوپایه و گاهی از هرسه پایه استفادهمی شود البته در دستگاههای جدید از انواع چند پایه نیز استفاده شده و با توجه بهساختمان درونی می توان آن را تست نمود . در این جا تست نوع سه پایه توضیح داده می شود . می دانیم پایه طرفین مانند یک مقاومت ثابت است لذا مانند یک مقاومت ثابتآن را تست می کنیم اما نقشه مدار را باید مد نظر داشته باشیم چون ممکن است این پتانسومتربا مقاومتهای دیگر به صورت سری یا موازی و یا ترکیبی بسته شده باشد . پایه وسط را نسبت به هردو پايه طرفين اهم چك می کنیم و مثل دو مقاومت ثابت سري شده مقدار مقاومتش را قرائت مي كنيم و مي توانيم در اين حالت دسته ولوم راکم و زیاد كرده در هردو جهت در ابتدا و انتها مقدار اهم قرائت شده صفر مي شو د و گرنه ممکناست یکی از پایه های طرفین که اهم نادرستی نشان می دهد قطع شده باشد ویا مقاومتش بالا رفته باشد . حتي ممکن است پایه وسط قطع شدهباشد.
پاسخ : تست قطعات درداخل مدارات الكترونيكي- تست مقاومتهای ویژه یامخصوص : مقاومتهای ویژه یا مخصوص مقاومتهایی هستند که با عوامل فیزیکی عکس العمل نشان می دهند . مانند مقاومتهای حرارتی که در دونوعptc و ntc در مدارتالکترونیکی از آنها استفاده می شوند . ptc که در مدارات دیگوسینگ تلویزیون بیشترین استفاده را دارد مقاومتی است كه با عبور جریان از آن گرم شده و گرما موجب افزایش اهمش می گردد . به همین دلیل درمسیر کویل دیگوسینگ که نقش لکه گیری را از ماسک مشبک لامپ تصویر به عهده دارد از آن استفاده می گردد . تست این قطعه را به شرح زیر عنوان می کنم . الف : تست چشمی : می دانیم یکی از سریعترین روشهای عیب یابی تست ظاهری و یا چشمی است و هرتعمیرکار در هنگام عیب یابی باید اولین نکته مهم رافراموش نکرده وقبل از هر چیز قطعات داخل تلویزیون و یا مدارت الکترونیکی را با دیدباز از نظر بگذراند تا اگر اشکال ظاهری در قطعات بوجود آمده است سریعاً اقدام نمائید . پایه های قطعات را با دقت بیشتری بازدید کند خصوصاً المانهایی که درهنگام کار گرممی شوند اکثراً اطراف پایه هایشان طوقه می اندازند . ب : استفاده از حس لامسه چون یکی دیگر از توانائی های بشر استفاده از حس لامسه و توانایی تشخیص گرمی و سردی از هم دیگراست و استفاده از این حس در تعمیرات بعداز تست چشمی یکی از سریعترین و راحتترین تستها می باشد . مثلاً هنگامی که تلویزیون را روشن می کنیم و دارای لکه رنگی می باشداگرptc را لمس کنیمو گرمایی حس نشود قطعاً توجه به مدار دیگوسینگ و خصوصاً خودptc اهمیت زیادی دارد خصوصاً اگر از ptc دو پايه استفاده شده باشد . وقتی ptc سرد باشد احتمال قطع بودن آن زیاد است گاهي ممکن است خود ptc مشکلی نداشته باشد واین اشکال مربوطبه مدار دیگوس باشد . نکته : از حس لامسه در تست مقاومتهای ثابت پروات و یامقاومتهای آ جری و یا حتی ic ها هم خصوصاً به منظور تشخیص عبور جریان از قطعه می توان ازآن استفاده نمود یعنی هنگامیکه یک ic را لمس می کنیم و گرمای مناسبی دارد می توان نتیجه گرفت که حداقل جریانی درآن در حال عبور است . وسرد بودن قطعه ثابت می کند ممکن است مشکلی در تغذیهاین قطع به وجود آمده باشد و یا خود المان قطع شده باشد . و يا داغي بيش از اندازه آن مي تواند گوياي مشكلي در داخل قطعه و يا ولتاژ ورودي بيش از اندازه باشد . اگر چندین بار این کار را انجام داده باشید اکثراً می توانید حدس بزنید کار قطعه طبیعی است یا غیر طبیعی و این نوع تست به تجربه بستگی زیاد یدارد شما هم می توانید با دقت از این تجارب کسب کنید تا سرعت عمل عیب یا بی تان بیشتر شود . ج :قطعه ptc به دلیل نوع ساختمان داخلیش در تست می توان آنرا در کنار گوشتان تکان دهید چون اگر قرصهای داخل آن صدمه دیده باشد که با تکان دادن صدایی از داخلشان به گوش می رسد و مشخص می کندکه ptc صدمه دیده ا ست . د : روش اهم چک در مدار نیز یکی دیگر ازتستهای هر قطعه ای می باشد . در این حالت ابتدا سیم دیگوس را خارج نموده و هردو قرص ptc را که یک پایه مشترک دارند تست می کنیم . روش تست : پایه وسط نسبت به دو پایه دیگررا اهم چک کنید . پایه وسط نسبت به پایه ای که سیم پیچ دیگوس را تغذیه می کند اهم کمی در حدود کمتر از 50 ، اهم را داراست . وپایه وسط نسبت به پایه دیگر که نقش گرم ماندن ptc تلویزیون در هنگام کار کردن را به عهده دارد اهم زیادی دارد که از 200 ، اهم الی دو کیلو اهم در حالت سرد را نشان می دهند . البته این تست به دمای محیط نیز بستگی دارد. ه : تست به روش ولتاژ گیری : برای قطعه ای مانند ptc کمتر از این روش استفاده می شود زیرا نیاز ی نیست با وجود این همه تست ساده از این روش استفاده شود اما این روش هم خیلی موثر و مهم است و می توان برای اطمینان بیشتر از عمل کرد ptc از آن بهره جست . دراین حالت ابتدا ولتمتر را در رنج 300 ولت ac قرار داده دو پایه ترمینال ولتمتر آنالوگ را به دوپایه اصلی سیم پیچ دیگوس وصل کنید زمانی که ptc سرد است در لحظه اول نزدیک به ولتاژ برق شهر برای یک لحظه کوچک وارد سیم پیچ می شود ولی فقط در لحظه اول قابل تست است و سپس ولتاژ برق شهر روی دوسر سیم پیچ به شدت کاهش می یابد . به طوری که جریان به حدود کمتر از یک میلی آمپر می رسد . با تشكر
پاسخ : تست قطعات درداخل مدارات الكترونيكي- تست مقاومت ntc درمدار : در تلویزیونهای جدید بجای مقاومت سرج از این نوع مقاومت استفاده می شود مزیت این مقاومت نسبت به مقاومت ثابت این است که در ابتدای روشن شدن تلویزیون که مقاومت سرد است مقدار اهم آن بالاتر است و زمانی که جریان از این مقاومت عبور کند گرم شده و مقدار اهمش کاهش می یابد از این خاصیت به منظور کنترل و کم کردن جریان لحظه وصل که خازن صافی خالی است و تمایل به شارژ سریع دارد استفاده شده است . تست این قطعه در مدار مانند یک مقاومت ثابت است و چون مقدار مقاومتش از ده اهم کمتر است بنابراین به راحتی در مدار تست می شود کافی است مولتیمتر را در حالت اهم چک قرار داده و مقادر اهم رؤیت شده قرائت شود . تست مقاومت نوری درمدار یکی دیگر از مقاومتهای ویژه یا مخصوص است که با تابش نور بر سطح آن هدایتش بیشتر شده یعنی مقدار اهمش کاهش می یابد . در هنگام تست نیز می توان با تاباندن نور بر سطحش عملاً تغییرات اهمی آن را مشاهده نمود کافی است دراین مرحله مولتی متر را در رنج rx100 قرار دهید و نوررا بران بتابانید . با مولتیمتر دیجیتال نیز به همین شکل قابل تست است . تست سلف : سلف یک سیم پیچ است و در انواع مختلف با هسته وبدون هسته ساخته می شود این قطعه چون از یک سیم پیچ ساخته می شود اکثراً دارای اهم dc کمتر از 100اهم می باشد وبه راحتی در مدار قابل تست است مانند یک مقاومت کم اهم آن را اهم چک کنید مقدار اهمش بستگی به طول و قطر سیم دارد . تست ترانس های درایور : معمولاً این ترانسها دارای یک اولیه و یک ثانویه می باشند که چون نقش درایو یا راه اندازی و یا تطبیق امپدانس را دارند اصولاً ولتاژ را به جریان تبدیل می کنند کوپلاژ کننده ای ایزوله می باشند و طبقه قبلی را که امپدانس زیادی دارد به طبقه بعدی که امپدانس ورودی کمی دارد متصل می کند . مانند چوک درایور هریزنتال و یا چوک درایور صوتی جهت تست باتوجه به اینکه امپدانس ورودی بیشتری دارد معمولاً کمتر از 100 اهم با مولتیمتر ها قابل سنجش است. جهت چک نمودن ثانویه نیز می توان مانند یک مقاومت کم اهمی آن را در نظر گرفت و آن را تست نمود . اما در مدار چون با ديود be ترانزيستور خروجي هريزنتال موازي شده است ، هم تست ديود درمدار را غيرقابل كنترل نموده و هم در صورتيكه ديود شورت شود خودش قابل تست نخواهد بود . لذا دراين گونه موارد حتماً ديود be بايد آزاد شود .
پاسخ : تست قطعات درداخل مدارات الكترونيكي- خازنهاي ثابت در دونوع الكتروليتي و غير الكتروليتي مانند انواع پليمرهاي پلاستيكي ويا در انواع مرغوب ميكا ساخته مي شوند . بيشتر خرابيهاي منابع تغذيه مربوط به خازنهاي الكتروليتي ( شيميايي ) مي باشد براي تست اين خازنها قبل از هركاري ظاهر خازنها را با دقت نگاه كنيد اگر باد كرده و يا پلاسيده شده بود بدون چون چرا تعويض كنيد و در مرحله بعد در هنگام كار خازنه را با احتياط از برق غير ايزوله اوليه اونها را لمس كنيد اگر داغ شده بودند بازم تعويض نمائيد و اما براي تست اين خازنها را حتماً از مدار خارج نموده و با خازن سنج كنترل نمائيد اگر كاهش ظرفيت بيش از ده درصد داشتند نيز اونها را تعويض نمائيد . اما خازنهاي پلاستيكي را هم ميشه گاهي از نظر شكل ظاهري بازديد نمود خصوصاً گاهي بر اثر قلع مردگي پايه هاي اين خازنها جرقه زده و داغ شده گرماي وارده به داخل خازن موجب خرابي تغيير ظرفيت و يا ندرتاً نشتي مي گردد و اتفاقاً پايه اي كه داغ شده اندكي پلاستيكش تغيير رنگ مي دهد و يا ممكن است كلاً بر اثر گرما ي زياد تغيير رنگ بدهند . و در نهايت اينگونه خازنها را نيز مانند خازنهاي الكتروليتي با خازن سنج تست و تعويض نمائيد . و اما در مورد ترانسهاي چاپر هم عرض كنم مشكلات شل بودن هسته موجب صداي سوت اضافي ميشود و گاهي شل شدن سيم پيچها بر اثر داغ شدن زياد ازحد نيز ايجاد صداي سوت مي كند كه با چسب كاري ويا شارلاك زدن بدون مشكل خواهند شد اما در بعضي از مناطق با هواي شرجي نيز خصوصاً اگر مدتي از دستگاه استفاده نشود ممكن است نشتي در سيم پيچهاي آن موجب خراب شدن ترانس شود در اين گونه مواقع حتماً ترانس را خارج نموده و سيمپيچهاي آن را نسبت به هم از نظر عايق بودن كامل كنترل نمائيد مسلماً بايد مولتيمتر در رنج بالا و حساس به مقاومتهاي بالاي چند مگا اهمي بايد كنترل شوند . ولي اين گونه عيوب به راحتي در تغذيه ها قابل كشف نيستند لذا حتماً بايد بعد چك كامل ساير قطعات اقدام به تست ترانس نمائيم طبيعي است تعمير كار با توجه به ظاهر ترانس نيز مي تواند تصميم بگيرد كي ترانس را تست نمايد . موفق باشيد . با تشكر
پاسخ : تست قطعات درداخل مدارات الكترونيكي- تست فی لتر های خط : در مسیر ولتاژ 220 ولت برق شهر به منظور جلوگیری از ورود نویز امواج ناخواسته القاشده در برق شهر و نیز جهت جلوگیری از خروج نویزهای حاصل از مدارات سوئیچ مد از مدار فی لتر خط که شامل دو سیم پیچ و چند عدد خازن می باشد گاهی با هسته مشترک و گاهی با هسته جداگانه استفاده می شود . در تلویزیونهای جدید شکل فیزیکی این فی لترها مانند یک چوک و یا ترانس کوچک است تفاوت این فیل ترها با چوک و ترانس این است که دارای دوسیم پیچ ایزوله کاملاً مشابه بوده هرکدام از سیم پیچها بطور جداگانه سر راه یکی از مسیرهای برق قرار می گیرند . از آنجا که مطابق شکل ملاحظه می شود جهت تست فیل تر خط مانند دو سیم پیچ جداگانه آنها را تست می کنیم و معمولاً امپدانس کمی دارند واز نظر dc که با اهمتر قابل تست می باشد در محدوده نیم الی یک اهم می باشد
پاسخ : تست قطعات درداخل مدارات الكترونيكي- تست ديود زنر در مدار : براي تست ديودهاي زنر در مدار مولتيمتر را در حالت rx1 قرار داده و گرايش مستقيم ديود را مانند ديود هاي سيليكوني تست مي كنيم اگر توجه به پست قبلي داشته باشيد گفتم كه دراين حالت مولتيمتر 25 الي 40 ، اهم كه بستگي به نوع مولتيمتر و جريان آن دارد نشان مي دهد يعني عقربه منحرف شده و عدد ياد شده را نشان مي دهد دراين حالت گويند ديود در گرايش مستقيم راه مي دهد و سالم است . اما مي دانيم استفاده ديودهاي زنر به خاطر ولتاژ شكست آنهاست و نيز مي دانيم هر كدام از ديودهاي زنر داراي ولتاژ شكست خود مي باشد و اتفاقاً ديود زنر را به همين نام نيز در بازار مي شناسند مثلاً مي گويند ديود زنر 2/3 ولت ويا 1/5 اتفاقاً اين ديودها همواره در مدارات بخاطر همين ولتاژشكستشان مورد استفاده قرار مي گيرند . موارد استفاده ديود در مدارات الكترونيكي 1 – براي تثبيت ولتاژ در مدارات رگولاتور 2 – براي برش دادن سيگنالهاي مدارات مختلف 3 – به منظور حفاظت از مدارات و يا ic هاي مختلف حال مي خواهم تست اين ديودهاي زنر را در سه مكان فوق الذكر ، بيان كنم . مرحله 1 خيلي ساده مي باشد كافي است مولتيمتر را در مد ولتاژ مناسب قرار داده و درحاليكه دستگاه در حال تعمير را به برق زده ايم ( اگر مقدور باشد ) ولتاژ آند نسبت به كاتد ديود را اندازه گيري مي كنيم اگر اين ولتاژ دقيقاً برابر ولتاژ نامي ديود نبود به معني مشكل دار بودن مدار مسئله قابل بررسي است . ابتدا فرض كنيم ولتاژ قرائت شده بيشتر از ولتاژ نامي زنر است . در اين حالت مي گوئيم حتماً ديود زنر مورد نظر خرابست . اگر ولتاژ قرائت شده صفر باشد ، يا ولتاژي به زنر اعمال نمي شود . ويا زنر شورت است . و اگر ولتاژ قرائت شده كمتر از ولتاژ نامي زنر باشد نيز دو امكان وجود دارد يا ولتاژ كمتري به زنر اعمال شده كه به معني اشكال مدار مي باشد ويا زنر نشت دارد وبايد تعويض شود . تست ديود در حالتيكه به عنوان برش دهنده از آن استفاده شده است . تست زنر در مدار در اين حالت مشكل است وتنها توسط اسيلسكوپ مقدور است .لذا بهترين كار خارج كردن زنر از مدار و تست كردن خارج ازمدار مطابق ( درس تست قطعات خارج از مدار ) بايد تست شود مرحله سوم استفاده زنر درمدارات براي حفاظت بود . مثلاً اگر تغذيه يك ic 5 ولت است مي توان براي حفاظت از زنر 6/5 ولتي استفاده كرد كه عملاً زنر كاري در حالت طبيعي مدار انجام نمي دهد اما هرگاه ولتاژ تغذيه ic افزايش يابد اين زنر ولتاژاضافي را شاسي نموده و با ادامه اين روند زنر شورت شده و ic از ولتاژ اضافي حفاظت مي شود . و يا در ورودي بعضي از مدارات ( مانند av در تلويزيون ) جهت حفاظت در مقابل الكتريسته ساكن و شوكهاي احتمالي وروديهاي مدار حفاظت مي شود . وبدين وسيله ic حفاظت مي شود . تست اين زنر ها معمولاً در مدار از نظر شورتي سنجيده شده و در جهت گرايش معكوس نيز مقدار اهم قرائت شده مدار در نظر گرفته مي شود و در صورتيكه حالت گرايش معكوس نشت غير عادي داشته باشد بايد زنر را از مدار خارج نمود .
پاسخ : تست قطعات درداخل مدارات الكترونيكي- تست ترانزيستور در مدار : براي اينكه بتوانيم ترانزيستور را بدرستي در مدار تست كنيم بايد نقش اين قطعه در مدار را بشناسيم . مي دانيم از سه حالت كار ( قطع ، اشباع و اكتيو ) ترانزيستور در مدارات استفاده مي شود و تست ترانزيستور در هركدام از حالات مي تواند متفاوت باشد . نقش ترانزيستور در مدارات الكترونيكي : 1 – ترانزيستور به عنوان تقويت كننده سيگنال در مدار پري آمپلي فاير و درايور و تقويت كننده خروجي سيگنال استفاده مي شود . در واقع براي اين منظور از حالت اكتيو ( فعال ) ترانزيستور استفاده شده است . 2 – گاهي از ترانزيستور در مدارات به عنوان سويچ استفاده مي كنند دراين حالت ترانزيستور مانند يك كليد عمل كرده و از دو وضعيت قطع واشباع ترانزيستور استفاده شده است . 3 – از ترانزيستور به عنوان عنصر فعال در اسيلاتورها استفاده مي شود . با توجه به نقش ترانزيستور درمدار و از كدام حالت آن استفاده شده تست آن را توضيح مي دهم . 1 – تست اهمي ترانزيستور در مدار اين روش براي اكثر حالات تقويت ترانزيستور كاربرد دارد . الف : روش تست اهمي : ديود بيس اميتر و ديود بيس كلكتور را در حالت گرايش مستقيم تست مي كنيم و مانند يك ديود سيليكوني معمولي بايد مولتيمتر را در مُد rx1 قرار داده و عقربه منحرف شود و يا اصطلاحاً هردو ديود راه بدهد . مي دانيم كه در دونوع ترانزيستور npn و pnp جهت جريان معكوس است و نيز مي دانيم در مولتيمتر آنالوگ سيم قرمز به منفي باطري داخلي متصل است . پس انتظار داريم هنگاميكه سيم مشكي به دوپايه ديگر راه بدهد داريم ترانزيستور منفي npn و در صورتيكه سيم قرمز به دوپايه ديگر راه بدهد گوئيم ترانزيستور مثبت pnp و اين پايه كه به دوپايه ديگر راه مي دهد پايه b است . اكنون ضمن تعيين پايه b از هدايت ديود be و bc در جهت مستقيم مطمئن شديم . اكنون مرحله بعدي تست اهمي ترانزيستور را مي نويسم . همين پايه يعني بيس را در جهت عكس و در همان رنج rx1 ( چون ترانزيستور در مدار قرار دارد ) تست مي كنيم و هردو ديود be و bc بايد در اين جهت راه ندهد و عقربه منحرف نشود نشتي جزئي قابل گذشت است . مرحله نهايي تست اهم چك نمودن پيوند ec مي باشد بازهم مولتيمتر در رنج rx1 مي باشد ( چون قطعه در مدار تست مي شود ) كه در هردو جهت انتظار داريم عقربه منحرف نشود اما نشتي جزئي مانعي ندارد . لازم به ذكر است اين تست فقط مي تواند نزديك % 60 مارا از سالم بودن ترانزيستور مطمئن سازد زيرا هر قطعه الكترونيكي احتمال سه حالت خرابي دارد. 1 - حالتي كه قطعه شورت است و شورتي در مدار قابل تست است . 2 – حالتيكه قطعه قطع شده است مثلاً ديود بيس اميتر راه ندهد و اتفاقاً اين حالت خرابي ترانزيستور در مدار نيز قابل تست مي باشد . 3 – حاتيكه قطعه نشت دارد و اين حالت براي هيچكدام از قطعات الكترونيكي در مدار قابل تست نيست . پس اگر ترانزيستوري نشت پيدا كرده باشد با روش اهمي در مدار قابل تست نيست .
پاسخ : تست قطعات درداخل مدارات الكترونيكي- تست ترانزيستور درمدار از طريق ولتاژ گيري : ابتدا فرض براين است ترانزيستور به عنوان تقويت كننده در مدار قرار دارد . براي اينكه كاملاً تست قابل توجيه شود از روي نقشه يك مدار تقويت كننده در نظر گرفته مي شود . همچنانكه ملاحظه مي شود گوشه اي از يك تقويت كننده rgb براي تست در نظر گرفته شده است . با توجه به ولتاژ هايي كه روي نقشه ملاحظه مي فرمائيد سعي مي كنم ولتاژهاي يك ترانزيستور معيوب را تشريح كنم . در ولتاژ گيري يك ترانزيستور تقويت كننده ابتدا ولتاژديود be را اندازه گيري مي كنيم پر واضح است كه اين ولتاژ جهت هدايت ديود be است ( چون بايد اين ديود در گرايش مستقيم قرار گيرد ) ومقدارآن بستگي به كلاس تقويت كننده و نوع آن دارد و چون ترانزيستور در اين مداريك تقويت كننده است . پس اين ولتاژ مابين 35/0 ولت الي 65/0 ولت قرار دارد زيرا اگر ولتاژ باياس بيس از 65/ ولت بالاتر رود ترانزيستور به ناحيه اشباع نزديك مي شود و درنتيجه ممكن است سيگنال برش بخورد وتقويت كننده تبديل به برش دهنده شود و نيز اگر ولتاژ باياس بيس از 35/0 كمتر شود ترانزيستور به ناحيه قطع نزديك شده و ممكن است بازهم مقداري از سيگنال صرف باياس بيس شود ( مانند يك تقويت كننده كلاس b كه نيازي به باياس بيس ندارد) ( استثنا ، چون دامنه سيگنال ورودي در كلاس b بالا مي باشد حذف كمتر از يك ولت اين سيگنال تاثيري در آن ندارد ). پس با اين اطلاعات ولتاژ گيري را شروع مي كنيم . مولتيمتر را براي اندازه گيري ولتاژ be در رنج يك ولت ويا 2/1 ولت قرار مي دهيم . ودر صورتيكه مانند اين مدار ترانزيستور منفي ( npn ) بود ترمينال مشكي مولتيمتر را به اميتر وترمينال قرمز آن را به بيس ترانزيستور متصل مي كنيم . در ترانزيستور pnp بلعكس عمل مي كنيم . اگر ولتاژ قرائت شده مابين 35/0 ولت و65/0 ولت باشد مي گوئيم ديود بيس اميتر سالم است . زيرا اگر اين ديود شورت شود ولتاژ دوسر آن صفر خواهد شد و اگر قطع شود ولتاژ دوسر آن بيش از 8/0 ولت مي شودواين نكته را هميشه بخاطر بسپايد هرجا ديود be يك ترانزيستور معمولي بيش از 8/0 ولت داشت حتماً ترانزيستور معيوب است . واگر be ترانزيستور نشت داشته باشد نيز ولتاژ قرائت شده كمتر از 35/0 خواهد شد . به ياد بياوريم كه باياسينگ مهم ديگر ترانزيستور باياس bc مي باشد كه براي اينكه ترانزيستور به درستي كار كند بايد اين ديود در گرايش معكوس باشد . و مي توان اين ولتاژ را نيز به عنوان پايه تست خود قرار دهيم اما از آنجا كه اختلاف سطح eb يك ولتاژ اندك نسبت به باياس معكوس bc است براي سهولت تست مي توان ولتاژ پيوند ec را تست نمود . حال جهت تست ولتاژ ec بايد بدانيم ترانزيستور در چه طبقه اي قرار دارد و ولتاژ باياس آن در چه حدودي مي باشد . تا بتوانيم رنج مناسب مولتيمتر را انتخاب كنيم . كه دراين تست بهترين انتخاب رنج 250 الي 300 ولت مي باشد البته اگر مولتيمتر ما ديجيتالي و رنج اتومات باشد انجام اين تست ساده تر مي باشد . مطابق اين نقشه ولتاژ كلكتور اين ترانزيستورها نسبت به e نزديك به همان 140 ولت مي باشد زيرا روي مقاومت 470 اهمي افت ولتاژ زيادي نداريم . اكنون به تحليل مقدار اين ولتاژ مي پردازم . اگر ولتاژ ec صفر باشد مي توانيم چنين تحليل كنيم يا ولتاژ وارد c نمي شود ويا ec شورت است ويا ترانزيستور اشباع است و در اين حالت ولتاژ ec نزديك به 2/0 ولت مي باشد . اگر ولتاژ كمتر از مقدار تعين شده باشد نيز مي تواند به دليل نشت ترانزيستور باشد . ونيز مي تواند به دليل باياس زياد بيس باشد كه دراين مرحله مي توان پايه بيس را آزاد نمود اگر بيس را آزاد كنيم و ولتاژ كلكتور بالا رود نيز مي توان استنباط كرد كه ترانزيستور سالم است .
پاسخ : تست قطعات درداخل مدارات الكترونيكي- الف : تست دیود قبل از پرداختن به تست دیود بهتر است برای یاداوری توضیح دهم که می دانیم هر قطعه الکترونیکی سه حالت معیوب ممکن است برایش پیش بیاید . 1 – شورت ............ دراین حالت قطعه تبدیل به سیم شده است . واصطلاحاً گویند این قطعه اتصال دارد ویا بهتراست بگوئیم شورت شده است یعنی اتصال کوتاه در آن رخ داده است . 2 – قطع - یکی از حالتهای ممکن خرابی برای نیمه هادیها قطع می باشد یعنی پیوند نیمه هادی داخلی به صورتی گسسته است که انگار قطعه ای در کار نیست و هرچه ترمینالهای مولتیمتر را به آن وصل می کنیم مثل آن است که جریانی آز آن عبور نمی کند دراین حالت دیود در هردوجهت قطع نشان می دهد . 3 – نشت - گاهی براثر حادثه بهمنی ( عبور جریان انبوه ) در دیود تخریب به صورتی رخ می دهد که دیود درگرایش معکوس هم مانند یک مقاومت از خود جریان را عبور می دهد و دراین حالت گویند دیود نشت پیدا کرده است . تست قطعه در این حالت خرابی در داخل مدار ممکن نیست و حتماً دراین شرایط قطعه از مدار خارج شود تا با اطمینان خرابی قطعه تشخیص داده شود . می دانیم از انواع دیودها در مدارات الکترونیکی استفاده می شود از پر مصرفترین دیودها یعنی دیودهای سیلیکو-نی معمولی مانند 1n4148 تا دیودهای سیلیکو-نی پرآمپر مانند 1n5401 تا 1n5408 ویا دیودهای فرکانسی مانند by157 ویا byt56 همگی شرایط تست یکسانی دارند چه این دیودها در خارج از مدار و چه داخل مدار در حالت گرایش مستقیم هدایت کرده و با مولتیمتر آنالوگ 25 الی 40 اهم (بستگی به جریان مولتیمتر دارد ) از خود مقاومت نشان می دهند . و اگر توسط مولتیمتر دیجیتال سنجیده شوند سد پتانسیل دیود را نشان می دهند یعنی در محدوده4/0 ولت تا 6/0 ولت را ازخود نشان می دهند . اما درگرایش معکوس بستگی به شرایط مدار دارد آیا با قطعات دیگری سری ویا موازی شده یا خیر . مع الوصف میشه گفت که اگر از مولتیمتر آنالوگ استفاده کنیم می توانیم حساسیت مولتیمتر را تا rx100 افزایش دهیم و باتوجه به اینکه قطعه در مدار است نمی توانیم حساسیت مولتیمتر را بیشتر افزایش دهیم . در این شرایط مولتیمتر دیجیتال بهتر عمل کرده و نشتی کمتری از مدار را نشان می دهد . توجه : ممکن است در تست گرایش مستقیم دیودهای فرکانسی مقاومت کمتری از خود نشان دهند . که خو د علامت سالم بودن قطعه می باشد .
