دریای خزر در آن ساعت از روز،پنج و نیم بعد از ظهر،خاکستری رنگ و لبریز از خشم و عصیان بود. هر بار که به سوی ساحل ((چایجان))، دهکده ای بر سر راه رود سر_ لاهیجان خیز بر می داشت،چون دیوانه ای خستگی ناپذیر،سرش را محکمتر به ساحل می کوبید.پاییز زود تر از موعد از راه رسیده بود و پنجه های سرد و لرزانش را در تن و توش جلگه پهناور چایجان فرو می کرد.روزها کوتاه تر می شد و دریا هراس انگیز تر و خورشید در آسمان ناخن خشکی می کرد. شاید به همین دلیل ماهی گیران زودتر ساحل را ترک کرده و به کلبه هایشان بازگشته بودند. بر روی امواج کف آلود دریا، تنها دو قایق ماهیگیری دیده می شد که با سماجتی عجیب، در طلب روزی بالا پایین می رفتند. بر روی یکی از قایق ها، دختر جوان هفده،هیجده ساله ای، قرص و محکم ایستاده بود و با اراده ای شگفت انگیز تلاش می کرد توری که چند ساعت پیش به داخل دریا انداخته بود،بالا بکشد. دریا با آن خشم و خروش هراس انگیزش انگار با این دختر جسور شوخی اش گرفته بود. او را در کف دستهای سرد ولی نیرومندش گرفته و با او بازی بچگانه یک قل دو قل راه انداخته بود و شاید هم چشم کبود رنگ دریا،دخترک را گرفته بود. دختر نیز در بازی خطرناک دریا چیزی کم نمی آورد.پیراهن چیت و بلند و قرمز رنگی که تا مچ پایش می رسید از شتک ها و پرتاب های امواج ، تنگ و محکم به تنش چسبیده و پیکر این پری دریایی را با برجستگیها و فرورفتگی هایش، به چشم پیر دریا می کشید. در فاصله نه چندان دور، یک قایق دیگر نیز با امواج کشتی می گرفت.یک ماهیگیر پیر، با ریش سپید، بدنی پیچیده عضله، یادآور رستم دستان در آن کشاکش مرگ و زندگی، گویی دو چشم گشاده، به وسعت آسمانها مسابقه دو نسل آدمی_ جوان خام ولی متهور و پیر پر تجربه و مصمم_ را تماشا می کرد و پایان مسابقه را بر روی آب انتظار می کشید. صدای پیرمرد از پشت اموج توی گوش دختر ریخت. - آهای خورشید خانم! زود برگرد ساحل، خیال می کنی دریا هم مثل پسرم عاشقته و هر جور ادا و اطوار بریزی به سازت می رقصه؟ زود باش خودتو به ساحل بکش، چیزی نمونده دریا لقمه چپت بکنه!... خورشید همچنان قرصو محکم تو را از شکم دریا بیرون می کشید، سینه اش متورم شده ،شقیقه هایش تندتند می زد و بازوانش در جنگ نابرابر با دریا، به درد آمده بود. – آهی پیرمرد؟...نفوس بد نزن!نیش زبونت از نیش عقرب هم بدتر!من تا روزیمو از دریا نگیرم دست بردار نیستم! به پسرت هم بگو صنار بده آش، به همین خیال باش... پیرمرد با اوقات تلخی فریاد زد: - می دونم که تو و اون دایی مفت خورت از((باکو)) برگشتین و خیلی به خودتون می نازین، خیال می کنین از ما یه چیزی بیشتر دارین! پز می آئین، فیس و افاده دارین، اما از تو خوشگلتر کنار سیاه رود، منتظر پسرم صف بستن... نوبرش آوردی ! ... زود از دریا بکش بیرون... امواج،برای شنیدن شدن طعنه های دو نسل سمج و مصمم، قایقها را آنقدر به هم نزدیک کرده بود تا صدای هم را آشکارتر بشنوند.پیرمرد هیبتی پهلوانانه داشت و بر ده بیست ماهیگیری که از گیلک و فارس در فصل پائیز در این دهکده ساحلی ماهیگیری می کردند، ریاستی نانوشتته میکرد. – پیرمرد انقدر گوشه کنایه نزن ! اولش که فک و فامیلم باکویی نیستن! پدرو مادرم توی کوههای خمسه زنجان با ((قجر ))ها در گیر شدن،ترک وطن کرده ن. وقتی قجرا رفتن برگشتیم وطنمون تا چشم تو پیرمرد... خورشید به زحمت مهار رگبار تند کلماتش را به پیرمرد گرفت و با یک فشار آخرین بند تور را به داخل قایق کشید و در چشم به هم زدنی،ده بیست ماهی درشت سفید،وسط قایق به جست و خیز مرگ افتادند.چشمان دختر از پیروزی بر طوفان، مثل دو خورشید بر چهره اش می درخشید. چند دقیقه بعد،پیرمرد و دختر، با فاصله ای اندک قایق را به ساحل کشاندند.هوا کبود و تیره رنگ می زد و پیرمرد و دختر خود را به شکل سایه هایی کشیده، بر شن ساحل می دیدند.پیرمرد با همه ترش رویی مثل همه ماهیگیران سخت کوش،در اوج خشم و نفرت هم گرمای محبتی در کلام داشت. – خورشید نمی خواهی کمکت کنم؟ خورشید هم عصبانیت چند دقیقه پیشش را توی دریا خالی کرده و سرحال از پیروزی پاسخ داد: - خدا قوت... تا خونمون می کشم... پیرمرد نمی توانست دلیریهای دختر را در مصاف با دریای طوفانی نادیده بگیرد... عجب دختری !...وقتی مردان جوان در مقابل طوفان جا می زنن،این یکی می شه سگ دریائی و با من رقابت می کنه! شیر مادرت حلالت!...ماشاء ا... زور پیل تو بازوی نرم و نازکشه!خاک بر سر پسرم که عرضه شو نداره تورش کنه...! اگه جوون بودم... پیرمرد رفت.خورشید نگاهی به کلبه شان انداخت،نزدیکترین کلبه به ساحل که فانوس کوچکی به دیوارش سوسو می زد.هیچ میلی برای بازگشت به خانه نداشت،پدر و مادرش در اولین سالها ی بازگشت به وطن،در زنجان از حصبه مرده بودند.از وقتی یادش می آمد پیش دائی اخمو د کم حرفش زندگی می کرد.دائی انگار که همیشه بر دهانش قفل زده بود،چند کلمه ای،آن هم پس نیازی بر زبان می آورد...او هیچوقت نامش را صدا نمی زد. – دختره امروز رخت چرکارو بشور!... – دختره برا شام کته بپز!... خورشید سیزده ساله بود که دائی زن جوانی هم سن و سال او گرفت.این ازدواج که فقر و تنگ دستی از سر ورویش می ریخت برای خورشید یک موهبت بود.با زن دائی ددوستی تنگاتنگی بهم زد و هر وقت دائی لز خانه می زد بیرون، دوتائی میزدند زیر خنده و هره و کره و آواز و رقص! تلافی خشکی آزاردهنده ی رفتارهای دائی را در می آوردند. دو سال بعد در پی یک خشک سالی، دائی مصمم شد به چایجان در مرز گیلان و مازندران برود، دائی در جوانی در آن دهکده ساحلی ماهیگیری کرده بود و روزی اش را از دریا می گرفت.وقتی دائی،همسر و خواهر زاده اش به چایجان رسیدند خورشید پانزده ساله بود. از همان روز اول بغل دست دائی روی قایق می نشست و در پهن کردن و کشیدن تور به او کمک می کرد و خیلی زود دائی که در سی و پنج شش سالگی از درد کمر می نالید،تور و قایق را در اختیار خورشید گذاشت و خود را بازنشسته کرد. خورشید روی شن های نرم ساحل و کنار گونی ماهیها نشسته بود و در آن غروب پاییزی که عطر شالی ها همراه با دم مرطوب دریا بهم می آمیخت حدادثی را که در این سه سال بر او گذشته بود مرور می کرد،از پانزده سالگی قدو بالای زن بیست ساله ای را داشت.کمر باریک، سینه ها فراخ و برآمده،پاها بلند و کشیده که به طرزی خوشایند گوشت بخود گرفته بود،پوستش سپید و گلرنگ و چهره اش همیشه از طراوتی خاص دختران کوهستانی بهره می گرفت.پلک چشمانش با بلند ترین مژگانی که در آن سرزمین ساحلی تا آن روز مثل و مانند نداشت چشمان سبزش را تزئین می کرد. همین ابزارهای زیبایی و دلربایی بود که از اولین روزهای پانزده سالگی تا امروز که هیجده ساله ای رسیده و آشوبگر بود، خواستگاران ریز و درشت را به خانه شان می کشید.آوازه زیبایی دختری که می گفتند از باکو آمده و درست مثل عروسکی فرنگی است به رودسر و لاهیجان و شهسوار هم کشیده بود و پسران شهری و ثروتمند که در شکار و صید دختران جوان پیشقدم بودند، سر وکله شان پیرامون خانه کوچک دائی خورشید بچشم می خورد اما نه دائی حاضر بود چنین کارگر مسلط و روزی رسانی را از دست بدهد و نه خورشید دختری بود که بیگدار به آب بزند.با لینکه سواد و معرفت درس خواندن را نداشت اما بسیار آزاداندیش بود،در انتخاب هر چیز،از لباس تا خورد و خوراک و رفت و آمد برای خود حق انتخاب قائل بود.صفاتی که در آن سالها نه تنها امتیازی بحساب نمی آمد،بلکه نوعی بدبینی هم نصیب چنین دخترانی می کرد.با اینکه هر روز با ده ها ماهیگیر مرد سر و کار داشت و هرکدام آشکارا مجیزش را می گفتند،متلک نثارش می کردند،قربان صدقه اش می رفتند اما از نوعی اتکا به نفس برخوردار بود که تا آن روز هیچ مردی راه را بر او ببندد و تقاضای بوسه کند، به خود نداده بود.
