بسیار آسان‌تر است فیلمهایی را نام ببرید که جان ویلیامز موسیقی متن آنها را ننوشته باشد!

بسیار آسان‌تر است فیلمهایی را نام ببرید که جان ویلیامز موسیقی متن آنها را ننوشته باشد!

شنبه ۱۰ تیر ۱۳۸۵ ، فاریا پیر بازاری

ویلیامز، برای 307 فیلم موسیقی متن تصنیف کرده و در موسیقی 48 فیلم به نحوی، از رهبری ارکستر تا تنظیم، دخالت داشته، و بی‌تردید نیمی از این فیلمها از شاهکارهای جاویدان سینما به شمارند. رکورد دست نیافتنی او شامل 41 بار نامزدی اسکار است، که پنج بار موفق به دریافت آن شده، دو جایزه امی، سه کره طلایی، 18 گرمی، و دهها جایزه ریز و درشت دیگر.

جان ویلیامز در رهبری ارکستر هم به قدر آهنگسازی پرکار و موفق بوده، و مدت 14 سال رهبری ارکستر بوستن پاپز را از 1980 تا 1993 در سابقه دارد، و در این مدت با تکنوازانی چون روستروپویچ و پرلمن و ما و پروین همکاری داشته است

جان تانر ویلیامز روز هشتم فوریه 1932 در لانگ آیلند نیویورک دیده به جهان گشود، و بلافاصله گوش به اصوات آسمانی موسیقی سپرد و مفتون شد. پدرش در ارکستر رادیو سی‌بی‌اس و هم کوئینتت ریموند اسکات جاز می‌نواخت. پس از نقل مکان خانواده به لوس آنجلس در 1948، جان برای خود گروه موسیقی جاز(1) ترتیب داد و به نواختن پیانو و کشف بیشتر دنیای موسیقی پرداخت. در 19 سالگی اولین اثر خود را تصنیف کرد، یک سونات پیانو. سپس به تحصیل در دانشگاه یوسی‌ال‌ای ادامه داد و در ضمن از آهنگسازانی چون تدسکو درسها گرفت. همزمان، با نوازندگی در کلوبهای جاز نان خود را تامین می‌کرد.

گفته شده بخت که به در می‌زند نباید در خواب بود، جان ویلیامز نبود. در سال 1958 با حمایتهای مادام روسینا لوین که بانویی بود معلم موسیقی، به هالیوود راه یافت و به نواختن ساز برای سریهای تلویزیونی مشغول شد و البته دوستی آهنگسازی نامدار چون برنارد هرمن شانس دیگری بود که به او رو آورد. چنین بود که از آلفرد نیومن و دیمیتری تیومکین و دیگران سفارشهایی برای ارکستراسیون دریافت کرد. در همین اوان با باربارا روئیک، خواننده و بازیگر سینما آشنا شد، و این آشنایی به شیفتگی و ازدواج انجامید. باربارا در سال 1974 درگذشت، ولی عشق خود را با سه فرزند برای جان باقی گذاشت، دختری که پزشک است، و دو پسر که در موسیقی راک فعالیت دارند.

نخستین اسکار را تنظیم موسیقی "ویولن‌زن روی بام" در سال 1971 برای او به ارمغان آورد. جری باک، آهنگساز چهل وسه ساله هالیوود و برنده چهار جایزه تونی، ترانه‌هایی برای موزیکال نورمن جوئیسون تصنیف کرد و تنظیم آنها را به ویلیامز سپرد تا این اسکار حاصل آید. در همین تنظیم، اولین بار بود که ویلیامز از آیساک استرن دعوت به همکاری کرد تا پارتهای سلوی کار را بنوازد، و چه زیبا نواخت. دیگر مسیر پیشرفت آهنگساز هموار شد و به عنوان سلطان بی‌منازع موسیقی فیلم در دهه هفتاد، برای بهترین فیلمهای حادثه‌ای از قبیل "زلزله"، "آسمانخراش جهنمی"، و "حادثه دریا" موسیقی ساخت. این تصنیفهای بی‌وقفه نظر استیون اسپیلبرگ را جلب کرد و با آشنایی این دو هنرمند دور جدیدی از زندگی ویلیامز شروع شد. حاصل اولین همکاری این دو فیلم "آرواره‌ها" بود که دومین اسکار را برای آهنگساز به دنبال داشت، ولی این بار برای موسیقی اصلی و نه تنظیم.


بشنوید: ورودی فیلم ویولن‌زن روی بام


بشنوید: ترانه طلوع وغروب از فیلم ویولن‌زن روی بام


بشنوید: فیناله فیلم ویولن‌زن روی بام

اسپیلبرگ خود کم بود در مسیر زندگی جان ویلیامز، او را به دوستش جرج لوکاس هم معرفی کرد. در سال 1977 موسیقی فیلم "جنگ ستارگان" پرفروش‌ترین موسیقی فیلم شد و هنوز هم هست! در همان سال برای فیلم "برخورد نزدیک از نوع سوم" موسیقی نوشت، و سال بعد برای "سوپرمن". در همین سال بود که دلبسته یک طراح داخلی شد و با او ازدواج کرد.

بشنوید: ورودی فیلم برخورد نزدیک از نوع سوم


بشنوید: ملودی اصلی فیلم برخورد نزدیک از نوع سوم


بشنوید: ملودی اصلی فیلم جنگ ستارگان

سال 1982 برای جان ویلیامز مصادف بود با دریافت سومین اسکار برای فیلم "ای‌تی". در این دهه همکاری صمیمانه آهنگساز با اسپیلبرگ همچنان ادامه یافت. اما در دهه بعدی، به خصوص بعد از تکمیل موسیقی فیلمهای "پارک ژوراسیک" و "فهرست شیندلر"، ویلیامز میل به تقاعد کرد و از حجم کار کاست، و به فیلمهایی انگشت‌شمار چون "جان اف کندی"، "هفت سال در تبت"، و "نجات سرباز رایان" و دوگانه "تنها در خانه"، که بعد سه‌گانه شد، بسنده کرد.

رسیدن هزاره سوم، شوری دیگر در ویلیامز برانگیخت، دیگر هیچ مانعی نتوانست از سرعت کار او بکاهد. "هوش مصنوعی"، "گزارش اقلیت"، و "منو بگیر اگر می‌تونی" فیلمهای بعدی او بودند و البته ساخت چندگانه "هری پاتر" بی‌کمک آهنگسازی چون او امکان‌پذیر نبود. بعد از درگذشت آیساک استرن، ایزاک پرلمن جای او را گرفته و با ویلیامز همکاری دائمی دارد. آخرین اثری که پرلمن در آن تکنوازی کرده "خاطرات یک گیشا" است.

موسیقی جان ویلیامز در سراسر جهان طنین دارد، سالنهای کنسرت، تاترها، سینماها، استادیومهای ورزشی، آلبومهای موسیقی، و بیشتر بر لبان دوستداران موسیقی و فیلم.

فیلمهای مشهورتری که جان ویلیامز برای آنها موسیقی تصنیف کرده به ترتیب تاریخ:

آخرین فیلم هری پاتر در دست ساخت 2007
خاطرات یک گیشا 2005
ترمینال 2004
منو بگیر اگر می‌تونی 2003
نامادری 1998
فهرست شیندلر 1993
پارک ژوراسیک 1993
تنها در خانه 1990
ای‌تی 1982
سوپرمن 1978
برخورد نزدیک از نوع سوم 1977
جنگ ستارگان 1977
آرواره‌ها 1975
آسمانخراش جهنمی 1974
زلزله 1974
ویولن‌زن روی بام 1971

مرجع:
وبسایت اطلاعات سینمایی
وبسایت جان ویلیامز در سونی کلاسیکز

(1) موسیقی جاز را نباید با سازی به همین نام خلط کرد. جاز از انواع موسیقی است که اکنون می‌توان آن را موسیقی کلاسیک امریکا خواند و اصل آن جز است به فتح جیم، ولی به شکل جاز وارد فارسی شده و باید به همین صورت خوانده و نوشته شود. همین طور سازی ضربی که در اصل درامز یا پرکاشن است با نام جاز وارد زبان ما شده و درامز گفتن آن از بی‌سلیقگی یا بی‌اطلاعی حکایت دارد.