هکاتون (Hackathon) کلمه‌ای جدید است که از ترکیب دو کلمه هک و ماراتون ایجاد شده. در این ترکیب هک در معنای درست خرده فرهنگ هکرها به کار رفته؛ یعنی کسانی که از کشف جزییات سیستم‌های قابل برنامه ریزی و افزایش سواد خود تا حد ممکن لذت می‌برند. این فرهنگ کاملا در تضاد با عامه مردم است که سعی می‌کنند حداقل‌های مورد نیاز را فرابگیرند. هکاتون‌ها جایی هستند که افراد مانند یک ماراتون طولانی در کنار هم می‌نشینند و هک می‌کنند: بیشتر و بیشتر در مورد سیستم‌ها می‌آموزند و برنامه‌هایی که نوشتنشان در طول این مدت فقط ار عهده یک گروه هکر برمی‌آید را می‌نویسند. هکاتون‌ها معمولا بین چند روز تا یک هفته طول می‌کشند. این عبارت اولین بار در سال ۱۹۹۹ توسط توسعه دهندگان یونیکس اوپن بی.اس.دی. و تیم بازاریابی شرکت سان استفاده شد. هکاتون اوپن بی.اس.دی. مربوط به جمع شدن ۱۰ برنامه نویس که در ۴ جون ۱۹۹۹ از مکان‌های مختلف جهان به کلگری کانادا آمدند تا روی سیستم‌های رمزنگاری این سیستم عامل کار کنند. اینکار راه حلی بود که برای غلبه بر قوانین محدود کننده صدور نرم افزار پیشرفته رمزنگاری، که از آمریکا به دیگر کشورها اندیشیده شده بود. بعد از این، هکاتون‌های بزرگ دیگری توسط سان در ۱۹۹۹، پی اچ پی در ۲۰۰۰، فری بی.اس.دی. در ۲۰۰۱ و آپاچی در ۲۰۰۲ برگزار شد و این عبارت را در جامعه هکرها تثبیت کرد. امروزه در هر سال تعداد زیادی هکاتون در جهان برگزار می‌شود (در دنیای لینوکس گاهی آن‌ها را کدفست (فستیوال کد نویسی) می‌نامند). به عنوان نمونه‌ای از آن‌ها می‌شود به هکاتون‌های رفع باگ دبیان اشاره کرد که در آن‌ها چندین هکر یک هفته را برای بستن باگ‌های آزاردهنده دبیان صرف می‌کنند یا به سراغ هک‌های رندم مهربانانه رفت که در آن‌ها جمعی از علاقمندان تکنولوژی (اعم از برنامه‌نویس، هکر مستقل و دانش‌جو) با متخصصان مدیریت ریسک (از سازمان‌های غیردولتی و اجزای سازمان ملل گرفته تا افراد مستقلی که در این حوزه کار کرده‌اند) در یک مجموعه زندگی می‌کنند، می‌خورند، می‌خوابند و هک می‌کنند تا منجر به تولید نرم افزارهایی شوند که می‌توانند برای کاهش رنج‌های انسانی مفید واقع شوند. در نهایت ذکر این نکته مهم است که هکاتون‌های کوتاه، گاهی اسپرینت نامیده می‌شوند. اسپرینت‌ها معمولا دو سه روز بیشتر طول نمی‌کشند و طی آن‌ها پروژه‌های آزاد و بازمتن با استفاده از چند تیم کوچک یک یا دو نفره و مدیری که مسوول تقسیم وظایف و نظارت بر پیشرفت کار و کیفیت آن است، در یک محیط هکر پسند با سرعت زیاد نرم‌افزارهای موجود را تغییر داده، تعمیر کرده و کامل می‌کنند. منبع تصویر
