[1] از سخنان امام ( ع ) اين سخن را به هنگام تلاوت اين آيه فرموده : [ يسبح له فيها بالغدو و الاصال رجال لاتلهيهم تجاره و لا بيع عن ذکر الله ] [2] خداوند ياد خويش را جلای قلبها قرارداده که در اثر آن گوش پس از سنگينی مي شنود [3] و چشم پس از کم سوئی مي بيند و بدين وسيله پس از لجاجت و دشمنی منقاد و رام مي گردد . [4] خداوند که نعمتهايش بزرگ باد در هر عصر و زمانی همواره بندگانی داشته که به فکر آنها الهام مي کرده [5] و در وادی عقل و انديشه با آنان سخن مي گفته است . [ اين بندگان ] با نور بيداری عقول چراغ فهم و بينائی در چشمها گوشها و دلها روشن مي ساخته اند [6] انسانها را به ياد روزهای خاص الهی مي انداختند و از مقام عظمت پروردگار آنان را بيم مي دادند اين افراد به منزله راهنمايان بيابانها بودند [7] کسانی که راه مستقيم وسط را پيش گرفته طريقشان را مي ستودند و آنان را به نجات بشارت مي دادند [8] و افرادی که به جانب چپ و راست متمايل مي شدند از آنها انتقاد کرده و از هلاکت بيمشان مي دادند [9] بدينگونه اين بندگان پاک چراغ آن تاريکيها و راهنمای آن پرتگاهها بودند . [10] ياد خدا اهلی دارد که آن را به جای زرق و برق دنيا برگزيده اند لذا هيچ تجارت و داد و ستدی آنها را از ياد خدابازنداشته است . [11] با همين وضع زندگی خود را ادامه مي دهند و غافلان را با فريادهای خود متوجه کيفر محرمات الهی مي کنند [12] به عدالت فرمان مي دهند و خود به آن عمل مي نمايند [13] مردم را از بدی باز مي دارند و خود به گرد آن نمي چرخند با اينکه در دنيا هستند گويا آن را رها کرده و به آخرت پيوسته اند [14] آنها ماورای دنيا را مشاهده کرده گويا از پشت ديوار اين جهان سر برآورده و به جهان برزخيان مي نگرند 000 [1] و اقامت طولانی آنجا را مشاهده مي کنند . و گويا رستاخيز وعده های خود را برای آنها عملی ساخته است : آنها اين پرده ها را برای جهانيان کنار زده [2] حتی گويا چيزهائی را مي بينند که ديگران نمي بينند و مطالبی را مي شنوند که ديگران نمي شنوند . [3] اگر آنان را در پيشگاه عقل خود مجسم سازيد و مقامات ستوده و مجالس آشکار آنان را بنگريد [4] مي بينيد که نامه های اعمال خويش را گشوده و برای حسابرسی اعمال خود آماده شده اند [5] برای حساب هر کار کوچک و بزرگی که به آن دستور داشته اند و کوتاهی کرده اند [6] و يا از آن نهی شده و مرتکب گرديده اند سنگينی بار گناهانشان را به دوش گرفته [7] نمي توانند کمر راست کنند گريه گلويشان را گرفته و با فرياد مي گريند و گريان با هم گفتگو مي کنند [8] و با صدای بلند در پيشگاه پروردگار خويش در مقام پشيمانی و اعتراف به تقصيرند [ آری اگر آنها را در پيشگاه عقلتان مجسم کنيد ] خواهيد يافت که آنها نشانه های هدايتند [9] و چراغهای تاريکی فرشتگان آنان را در ميان گرفته آرامش بر آنها نازل گرديده [10] درهای آسمان به رويشان گشوده شده و مقام محترمی برايشان فراهم آمده است : [11] مقامی که خداوند به آن نظر رحمت انداخته آنها را مي نگرد از سعی و کوشش آنان راضی و موقعيتشان را مي ستايد . [12] با دعای خود از او آرامش عفو و گذشت مي طلبند اينان گروگانان نيازمندی فضل و کرم اويند و اسيران عظمت او . [13] غم و اندوه طولانی قلبشان را مجروح ساخته و گريه های بسيار چشمهايشان را، [14] به هر دری که اميدواری به خدا در آن وجود دارد دستی برای کوبيدن از سوی آنان دراز است از کسی درخواست مي کنند که سختی و تنگی برايش معنی ندارد و اميدواران را محروم نمي سازد . [15] اکنون به خاطر خود حساب خويشتن را برس زيرا ديگران حسابرسی غير از تو دارند
