پیامک زدن هم آداب و رسوم داره ... بخون خوشت میاد

يكي از رسانه هاي نوپيدا در عصر حاضر، تلفن‌هاي همراه است كه داراي كارآيي‌هاي متنوع ارتباطي به ويژه كاربرد پيام‌رساني و پيام‌گيري است كه معمولاً با عنوان اس. ام. اس. يا پيامك از آن ياد مي‌شود. اين رسانه داراي ويژگي فراوان است؛ مانند؛
1. سرعت نسبي كارآيي آن؛
2. دسترسي دائم به آن؛
3. فراگيري مخاطبان در ميان تمام اقشار و لايه‌هاي اجتماعي؛
4. خصوصي و غير دولتي بودن؛
5. فردي بودن (عمومي نبودن)؛
6. ماندگاري پيام‌ها.
افزون بر اينها، زبان پيام ها از لحاظ ادبي شايان تأمل و توجه است؛ مانند ايجاز و اختصار، استفاده از زبان محاوره، و به كارگيري خلاقيت در نوشتن پيام‌ها كه گاه با انواع استعاره‌ها، تشبيهات و كنايه‌ها عجين است و گاه در قالب شعر، طنز و لطيفه مي‌آيد.
از اين مقدمه مي‌توان نتيجه گرفت كه پيامك به عنوان وسيله ارتباطي مدرن و نوظهور مي‌تواند به خوبي در نقش رسانه‌اي تأثيرگذار ظاهر شود و با كاركردهاي مهم همچون ايجاد ارتباط انساني، پيام‌رساني، سرعت عمل در اطلاع رساني به موقع، سريع و تأثيرگذار در تمام زمينه هاي اجتماعي، سياسي، فرهنگي و... از آن استفاده كرد و همه اين موارد در گرو نوع نگاه و شيوه هدايتي متوليان امور به اين پديده اجتماعي است.
اما عكس اين كاركردها را هم مي‌توان در نظر گرفت، به اين گونه كه از پيامك‌ها در جهت مردم‌آزاري، هتك حرمت شخصيت‌هاي حقيقي و حقوقي، ايجاد فضاي تنش و تشويش اذهان عمومي، تضعيف باورهاي ديني و ملي مردم و از همه مهم‌تر، نقض حريم خصوصي شهروندان استفاده كرد. متأسفانه امروزه دريافت پيام‌هاي كوتاه غيراخلاقي از طريق تلفن همراه تقريباً به يك امر عادي مبدل شده و گويا دست‌هايي در كار است تا شكستن حريم‌هاي عرفي و اخلاقي جامعه را به وسيله پيامك در كشورمان نهادينه كند! و البته در سايه نبود قوانين بازدارنده، اين امر به شيوه اي لجام گسيخته در حال گسترش است. از اين رو، مي‌توان ادعا كرد پيامك در ايران از كاركرد اصلي خود كه انتقال پيام شخصي و خصوصي است، خارج شده و كاركردي ثانوي، و چه بسا بيشتر از كاركرد نخست، پيدا كرده است.
آنچه مهم جلوه مي‌كند و نوشتار حاضر پي‌گير آن است، اين است كه ارسال پيامك، فعل اختياري است. از اين رو، مانند ديگر افعال انسان مي‌تواند به عنوان موضوع احكام فقهي و اخلاقي قرار گيرد و بررسي شود و حكم وجوب يا حرمت و مانند آن را بر آن مترتب ساخت و يا بر شايسته و ناشايست بودن آنها حكم كرد كه اين مباحث را به اختصار در اين نوشتار در قالب بايدها و نبايدها مطرح خواهيم كرد. مراد از بايدها، وجوب و استحباب و هر امر بايسته و شايسته و مراد از نبايدها، امور ممنوع و ناشايست است. به بياني ديگر، ما به كاربردهاي مشروع و نامشروع پيامك و ديدگاه فقهي و اخلاقي مي پردازيم.
بايدها و شايسته‌ها
1. صله رحم
زندگي در عصري كه عصر مدرنيسم و صنعت نام گرفته و دوران گذار خود را طي مي‌كند و زندگي در كلان شهرهاي امروزي كه حتي آمد و شد در آن با سهولت ممكن نيست، لوازمي دارد كه يكي از آنها قرباني شدن روابط انساني، به ويژه ديد و بازديد و صلح رحم است. افزون بر مشكل بودن ارتباط چهره به چهره به سبب دوري بستگان، مشكلات ديگري مانند ناسازگاري برخي از بستگان، صله رحم را تهديد مي‌كند و چه بسا افراد خانواده سال‌ها با هم قطع ارتباط كنند و همچون بيگانه تنها خاطره‌اي از هم داشته باشند. يكي از كاربردهاي شايسته و بايسته براي كاهش اين آسيب اجتماعي، استفاده از پيامك براي صله رحم است كه با بهره‌گيري از اين رسانه مي‌توان به اين وظيفه شرعي عمل كرد؛ هر چند با ارسال «سلام» باشد؛ چنان كه پيامبر اكرم(ص) فرمود:
«صلوا أرحامك و لو بسلامٍ)؛ (1) صله رحم كنيد اگرچه با يك سلام باشد».
در اينجا مناسب است كه استفتائي درباره صله رحم را نيز نقل كنيم:
پرسش: برادري دارم كه اعتقادي به احكام شرعي ندارد و به خيلي از علما توهين مي‌كند و از نظر مالي نيز مقيد به نحوه تحصيل درآمد نيست. آيا اجازه دارم رابطه‌ام را با او قطع كنم؟ چون ادامه ارتباط براي فرزندانم به علت استفاده وي از ماهواره و ديگر منكرات، خطرناك است؟
پاسخ: قطع رحم حرام است، ولي صله رحم منحصر در ديد و بازديد نيست، بلكه از راه‌هاي ديگر (مانند تلفن، نامه و امثال آن) نيز محقق مي شود.(2)
با توجه به پاسخ‌ مقام معظم رهبري، مي‌توان نتيجه گرفت كه اگر گاهي صله رحم حضوري، پيامدهاي منفي داشت، مي‌توان با وسايل ارتباطي ديگر از جمله ارسال پيامك، هم صله رحم كرد و هم دچار عواقب منفي آن نشد.