شن داریم و ماسه . شن یعنی همون چیزی که کنار ساحل دیده میشه ! ماسه یعنی دونه های سنگ ریزه ریز . حالا فرق این دوتا با هم توی آکواریوم اینه که : - شن : زیبایی داره ولی دردسر هم داره . دردسرش اینه که چون توده ای متراکم هست برای آکواریوم آب شیرین مناسب نیست . بعد از مدتی توده ای میشه و ماسه سنگ تولید میکنه , چون به هم چسبیده هست , آب در بینش عبور نمیکنه و جریان آب نداره و تعادل بیولوژیکی آب رو به هم میزنه . نکته سومش اینکه چون جایی برای ته نشین شدن ذرات معلق در آب مثل مدفوع با بقای مونده غذا و ... نداره , آب کدر میشه بعد از مدتی مگه انیکه از فیلتر های فوی مکنده استفاده بشه ! اگه ماهی ها کف خوار باشه احتمال بلعیدن ذرات ربز شن خیلی زیاده و میتونه کلیه شون رو از کار بندازه یا در بعضی قسمت های بدنشون قرار بگیره و باعث مرگ و حتا انسداد روده ای هم بشه !!! پس هر چیزی رو بجای خودش بهتره بکار برد و برای آکواریوم آب شور .. - ماسه : ذراتش درشته , آب به راحتی از بین ذرات عبور میکنه و گردش پیدا میکنه . باکتریهای مفید در بین ذراتش رشد و نمو میکنن , میتونه اگه فیلتر کفی داشته باشیم , ذرات معلق رو بخوبی ته تشین کنه , بستر مناسبتری برای گیاهان فراهم میکنه و احتمال بلعیده شدنش توسط ماهی ها کمتره چون بخوبی توی دهانشون یا حس میشه یا اینکه اصلن جا نمیشه ! پس همچنان ماسه بهتره ! در ضمن همیشه اینوی ادتون باشه ماسه ها رو قبل از اینکه توی آکواریوم بریزین , موقع شستن با جوهر نمک بشورین و یذارین یکساعت خیس بخوره تا اگه ترکیبات کانی داشته باشه حل بشه و جرم و گاز سنگ ها هم خارج بشه و در ضمن میبینین چقدر براق تر و تمیز تر میشه و نیاز به جوشوندن هم نداره !!!!!