موسیر از خانواده سیر، پیاز و پیازچه بوده و نسبت به پیاز کوچکتر است. ریشه حبابی شکل این سبزی نیز مانند پیاز به چند بخش تقسیم میشود. موسیرها به راحتی هضم میشوند و حاوی مقادیر فراوانی ویتامین C ، پتاسیم، فیبر رژیمی و اسید فولیک بوده و همچنین دارای مقدار زیادی کلسیم، آهن و پروتئین هستند. برگهای آن دراز و میان تهی و گلهایش به رنگ سرخ یا بنفش است. پیاز آن در مناطق کوهستانی میروید که از آن ترشی درست میکنند. ریشه و پیاز گیاه بعد از انجام یک سری اقدامات خاص مورد استفاده قرار میگیرد بدین صورت که آنها را به شکل رشتههای بسیار نازک درآورده و در مسیر آب سرد قرار میدهند تا تلخی که در پیاز آن هست از بین برود و آن را در آفتاب خشک میکنند تا به عنوان چاشنی غذایی مصرف شود. موسیرها در نواحی آسیا، مکزیک، فرانسه و مدیترانه از مواد اصلی در پخت و پز محسوب میشوند. طی نتایج حاصله از تحقیقات متعددی که تاکنون در خصوص فواید موسیر صورت گرفته، این سبزی میتواند بسیاری از بیماریها از جمله سرطان را درمان کند. برخی از خواص درمانی موسیر عبارتند از: • مصرف موسیر تأثیر مثبتی بر دستگاه اعصاب مرکزی دارد و سردردهای میگرنی را کاهش می دهد. • تاثیر به سزایی در از بین بردن سلولهای سرطان کبد دارد. • به درمان سرطان معده کمک میکند و مصرف منظم آن، از ورود هرگونه عفونت به معده پیشگیری میکند. • با داشتن خاصیت ضدانعقادی و در نتیجه رقیق کردن خون، به بیمارانی که دچار بیماریهای قلبی عروقی هستند و یا دچار حملات قلبی و یا سکته قلبی شدهاند کمک مفیدی میکند. • سطح قند خون را در بیماران دیابتی کاهش میدهد. موسیر از کاهش انسولین پیشگیری کرده و سوخت و ساز گلوکز را افزایش میدهد. • به عملکرد مغز کمک کرده و ضد آلزایمر است. • از آن جا که حاوی مقدار فراوانی سولفور است به شفافیت پوست کمک خوبی میکند. • مصرف روزانه موسیر، بافتهای استخوانی را افزایش داده و تا 20 درصد از پوکی استخوان پیشگیری میکند. • فشارخون را کاهش میدهد. موسیر نکات پخت و پز: • موسیرها را روی شعله کم، حرارت داده تا مانند پیاز کاراملی رنگ شوند و اگر آنها را روی حرارت زیاد قرار دهید سریع میسوزند و تلخ میشوند. • موسیرها را با پوست سرخ کنید، سپس پوست آنها را کنده و به صورت پوره درآورید و در تهیه سوپ و سس از آنها استفاده کنید.
سیر؛ شفابخش و مفید سیر به علت اثر تقویت کننده ای که روی عضلات قلب و پایین آوردن فشار خون دارد جریان خون را به کار انداخته، منظم تصفیه و آن را پاک و غنی می کند.مصرف سیر در معالجه و درمان تمام بیماری هایی که در اثر بدی جریان خون یا فساد خون ایجاد شده است، مثل شرایین، زیادی فشار خون، رماتیسم، التهاب مفاصل، سیاتیک، پیری زودرس، فساد خون، انواع ورم های ساق پا، واریس و غیر آن تجویز شده است. در حقیقت اسانس سولفوره ای که در سیر موجود است موجب بوی مشخص و بدی می شود که باعث می شود بسیاری از مردم با این که به خواص درمانی و مزایای بی شمار سیر معتقد هستند از مصرف آن خودداری کنند. ● برای رفع بوی بد سیر چه کنیم؟ اما برای رفع بوی بد سیر بعد از خوردن سیر یک یا دو دانه قهوه بو داده را چند دقیقه بجوید، همچنین چند دانه نقل بادیان، یک تکه سیب زمینی، چند برگ جعفری، یک باقلای خام یا لیموی پخته در تنور یا خاکستر، بوی سیر را از دهان رفع می کند. ● روش های مصرف سیر یک روش برای خوردن سیر این است که شب یک یا دو حبه سیر را کاملا رنده کرده و چند برگ جعفری و چند قطره روغن زیتون به آن بیفزایید و صبح هنگام صرف صبحانه با یک برش نان که روی آن کره مالیده شده آن را خورد. البته کسانی که از این طرز مصرف خوششان نمی آید به طریق دیگری می توانند سیر را مصرف کنند به عنوان مثال شب یک تا چهار حبه سیر را رنده و تمام شب آن را در نیم فنجان آب گرم خیس کنند و صبح روز بعد، ناشتا آن را صاف کرده و بنوشند و باید در هفته اول یک حبه سیر و هفته دوم، دو حبه و هفته سوم، سه حبه و هفته چهارم سیر را به این ترتیب مصرف کنند. ● سیر، کرم کش معروفی است سیر، کرم کش معروفی است و باید یک حبه سیر را در تمام سوپ هایی که به بچه ها داده می شود انداخت این ماده غذایی برای رفع کرم روده و کرم کدو مناسب است. ● موارد استعمال خارجی سیر زخم ها و جراحات سخت را با سرکه و سیر شست و شو و پانسمان می کنند و برای تهیه این سرکه ضد عفونی باید ۳۰ گرم سیر رنده شده را در نیم لیتر سرکه به مدت ۱۰ روز خیساند و پس از آن زخم ها و جراحات را با آب شست و شو داد. ضمادهایی که از سیر تهیه می شود درد رماتیسم را تسکین می دهد و باید هر روز دو یا سه بار این مرهم را در محل دردناک گذاشت. در تب حصبه نیز باید پاهای مریض را در ضماد سیر رنده شده محصور کرد و بهتر این که کمی پیاز و علف گزنه هم که کوبیده شده به آن اضافه شود لازم است ساعت به ساعت آن را عوض کرده و پاهای مریض را در لحاف پوشاند. برای معالجه گال و کچلی باید پنج یا شش حبه سیر را رنده کرد و در یک لیتر آب جوشانید و آن محل را با آن شست و شو داد.برای رفع میخچه و زگیل باید یک حبه سیر پخته و داغ روی آن گذاشت و چندین دفعه در روز آن را عوض کرد.برای نیش زدگی زنبور، پس از آن که نیش را از بدن درآوردید باید جای آن را با یک حبه سیر که به دو قسمت کرده ایم، محکم بمالید. اگر کسی گوشش بر اثر عوارض رماتیسم کر شود باید یک تکه پنبه را با آب سیر مخلوط کند در گوش بگذارد خیلی زود احساس خواهد کرد ثقل سامعه او بر طرف شده است. اگر دندانی داشتید که کرم خورده بود و درد گرفت پیش از مراجعه به دکتر سیر را رنده کنید و با کره ای که نمک نداشته باشد مخلوط ساخته و روی گودی جایی که درد می کند بگذارید. گذاشتن چند حبه در گونی های برنج یا گندم یا حبوبات باعث می شود آن ها هیچ وقت دچار حمله شپش نشوند.به جای سریش و چسب، یک حبه سیر پوست کرده را به جاهایی که می خواهید بچسبانید و بمالید، با انگشتان آن را روی هم بگذارید و فشار دهید، در مدت کمی شیره سیر خشک می شود و وقت خشک شدن چسبی را به وجود می آورد که از لحاظ استحکام مثل چسب های معمولی است. سیر خاصیت ملین و تقویت کننده دارد و فشار خون را پایین می آورد و اگر فشار خون خیلی پایین باشد به اندازه اعتدال آن را بالا می برد و همچنین سوء هاضمه را معالجه کرده و مجاری دستگاه گوارش را در کسانی که دچار کمبود ترشی معده هستند، ضد عفونی می کند در نتیجه باکتری های مضر در روده بزرگ از بین می روند و سموم بدن خنثی می شوند. اگر در آغاز زکام یا پس از شروع آن در قسمت لب که بین دندان های آسیا و گونه است دو تکه سیر بگذارند و نگه دارند زکام در طی چند ساعت یا کمتر از یک روز بر طرف می شود. سیر، اثر شفابخش کاملی در بیماری های مزمن دستگاه تنفسی دارد و اگر کسی مبتلا به سینوزیت، ورم لوزه و ورم لثه یا سیل ریوی باشد و بخواهد از این امراض شفا یابد، باید هر روز و شب دو حبه سیر را در دهان خود نگه دارد و گاه به گاه آن را عوض کند.سیر دندان ها را محکم می کند و اگر لق شده باشد کمک می کند تا دوباره ریشه آن ها سفت شود و جرم مینای دندان ها را نیز پاک می کند. سیر اثر شفابخشی در بیماری نزله چشم و ورم گوش وسطی دارد.خال های روی پوست را اگر چند بار در سیر بمالند بر طرف می شود ولی این کار از پیدایش خال در بدن جلوگیری نمی کند وبرای چاره جویی باید خون را تصفیه کرد. اگر سیر را بتراشند و آن را روی قوی ترین میکروب ها بریزند درطی چند دقیقه آن میکروب ها کشته و نابود می شوند.قدرت کالری سیر سه برابر قدرت کالری هویج است و هر صد گرم سیر ۱۲۰ کالری حرارت دارد، مقدار پروتئین یا مواد سفیده ای سیر ۷/۶ درصد است.
خواص سیر بهصورتهای مختلف شامل خام، پخته، سرخشده، ترشی، خشک و پودر مورد استفاده قرار میگیرد ولی باتوجه به اینکه دهان انسان پس از خوردن سیر – بهخصوص نوع خام و سرخشده آن – بوی ناخوشایندی میگیرد، اغلب افراد شاغل از خوردن آن امتناع میکنند؛ در حالی که برای این منظور، معمولا خوردن سیب، کرفس، کاهو، سبزی، یک قاشق عسل یا همچنین جویدن چای خشک یا جعفری یا برگ سیر تازه را پیشنهاد میکنند. البته این روزها برای آن دسته از افرادی که صرفنظر از بوی بد سیر علاقهای به طعم آن نیز ندارند، قرصهای سیر بدون بو به بازار آمده است تا دیگر از مزایای آن بیبهره نمانند. خواص غذایی - سیر سرشار از فولیک اسید، ویتامین C، کلسیم، آهن، منیزیم، پتاسیم و مقدار کمی روی و ویتامینهایB1 ی، B2 وB3 است. خواص درمانی - سیر ماده شیمیاییای به نام آلیسین (Allicin) دارد که یک آنتیبیوتیک بسیار قوی است و نقش مهمی در نابودکردن طیف وسیعی از باکتریها دارد. این تاثیر حتی بیشتر از پنیسیلین و تتراسایکلین است. - خوردن سیر خام باکتریها را از بین برده و قدرت ایمنی بدن را بالا میبرد. سیر پخته نیز نقش کاهشدهنده کلسترول خون را دارد، آن را رقیق کرده و از تشکیل لختههای خونی جلوگیری میکند. - سیر پخته یک ضداحتقان، ضدسرفه و پیشگیریکننده از برونشیت است. - سیر برای درمان بیماریهای مختلفی ازجمله آسم، برونشیت، روماتیسم، نقرس، میخچه و زگیل (به صورت موضعی)، سل، دندان درد، نیشزدگی و فشار خونبالا مفید است. در ضمن، سنگ کلیه را خرد میکند و در ضدعفونیکردن دستگاههای ادراری و عفونتهای واژینال و مثانه نیز مؤثر است. - سیر حافظه را تقویت کرده و فراموشی را از بین میبرد. - سیر از جمله سبزیجاتی است که باعث پیشگیری از بسیاری از سرطانها میشود. توجه: مادران شیرده در خوردن سیر زیادهروی نکنند زیرا سبب تغییر مزه شیر آنها شده و ممکن است نوزاد از خوردن شیر صرفنظر کند. کشف رابطه سیر و سلامت در سالهای اخیر مطالعات علمی زیادی برای کشف خاصیت مواد غذایی گوناگون و حتی ادویهجات مختلف انجام شده تا حتیالامکان بتوان به جای استفاده از انواع داروهای شیمیایی، از خوراکیهای معمول و در دسترس برای پیشگیری ازانواع بیماریها استفاده کرد. سیر، یکی از این خوراکیهاست که به تازگی توجه محققان را به خود جلب کرده و هرازچندگاهی مطالعهای پیرامون خواص آن منتشر میشود. یکی از این مطالعات را چند روز پیش، محققان دانشگاه آلاباما گزارش دادند. در این مطالعه، سازوکار احتمالی تأثیر سیر در کاهش فشار خون روشن شده است. البته تأثیر سیر در کاهش فشار خون، از مدتها قبل شناخته شده بود، اما این بار محققان تلاش داشتند بفهمند سیر چگونه این تأثیر ویژه خود را اعمال میکند. به گزارش بیبیسی، این محققان متوجه شدهاند ماده اصلی مسئول خواص مفید سیر، مادهای است موسوم به «آلیسین». این ماده در خون و در مجاورت گلبولهای قرمز، به سولفیدهیدروژن تبدیل میشود؛ همان ماده بدبویی که موجب متصاعد شدن بوی نامطبوع از دهان سیر خوردهها میشود و مشابه بوی تخممرغ گندیده هم هست. این ماده بدبو، اما در رگهای بدن ما، خاصیت خوب و ارزشمندی دارد و آن این که باعث شل شدن و گشاد شدن آنها میشود و به این ترتیب فشار خون افزایشیافته را به حد طبیعی باز میگرداند. نتیجه این امر برای بدن حیاتی است؛ این که خون اکسیژندار میتواند به راحتی از میان رگها عبور کند و خود را به سلولهای نیازمند برساند.بررسیهای این محققان در آزمایشگاه و روی عروق موشها، نشان داده که سولفید هیدروژن بلافاصله بعد از مجاورت آلیسین با گلبول قرمز تولید میشود و میتواند تنش و انقباض رگها را تا 72 درصد کاهش دهد. نتایج این مطالعه در آخرین شماره نشریه «پیشرفتهای آکادمی ملی علوم آمریکا» منتشر شده و به این ترتیب میتواند تا حدی توضیح بدهد که چرا بیماریهای قلبی و عروقی، در کشورها و اقوامی که بهطور معمول از سیر در رژیم غذاییشان استفاده میکنند، کمتر است؛ کشورهایی مانند کشورهای حوزه مدیترانهای (با رژیم موسوم به رژیم مدیترانهای) و نیز کشورهای خاور دور مانند چین و ژاپن. یک سیر و هزار فایده پیش از این نیز، پژوهشهای گوناگونی درباره سیر و خواص آن در دانشگاههای سراسر دنیا انجام شده بود؛ طوری که از سیر بهعنوان پیشگیریکننده بیماریها، از سرماخوردگی ساده گرفته تا سرطان، یاد میشد. حتی محققان احتمال دادند که شاید این گیاه همهفنحریف، بتواند میزان کلسترول خون را هم کاهش دهد که البته مطالعات نتوانست این فایده سیر را اثبات کند. اما در عوض اثر سیر در تقویت دستگاه ایمنی بدن، تا حدود زیادی از سوی کارشناسان پذیرفته شده است؛ به طوری که حتی به مبتلایان به ضعف دستگاه ایمنی بهدلیل شیمیدرمانی یا بیماری ایدز نیز توصیه میشود سیر را در برنامه غذاییشان بگنجانند. بهعنوان مثال، محققان دانشگاه سا*** انگلستان، در سال 2001 متوجه شدند آلیسین موجود در سیر، حتی وقتی به صورت مکمل دارویی هم مصرف میشود، نه تنها در بهبود سریعتر بیماران مبتلا به سرماخوردگی مؤثر است، که از ابتلا به سرماخوردگی در افراد سالم هم تا حد زیادی پیشگیری میکند. در مطالعه دیگری که در سال 2000 در دانشگاه کارولینای شمالی در آمریکا انجام شد، مشخص شد مصرف سیر خام یا پخته، میتواند میزان ابتلا به سرطانهای معده و روده بزرگ را به ترتیب به نصف و دوسوم کاهش دهد. در این مطالعه اخیر، مصرف عصارههای سیر موجود در مکملها، این خاصیت را نداشته است. سیر در سفره البته مصرف بیرویه سیر نیز، مثل هر ماده دیگری، میتواند خطرناک باشد. به همین علت بهتر است توصیه کنیم که درصورت تمایل، در مصرف آن اعتدال را رعایت کنید. با این حال، از مجموع این پژوهشها میتوان نتیجه گرفت که مصرف معمول سیر در دستورهای غذایی، میتواند علاوه بر خاصیت طعمدهندگی به آن، فواید دیگری نیز در پیشگیری از انواع بیماریها و تقویت دستگاه ایمنی ما برای دفاع از آنها داشته باشد.
