پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... _ اختیار تیر و تخته های ساختمانش دست آقای خلج است ولی اثاثیه اش مال برزو و شارلوت است . تو مختاری هر کدام را که دلت میخواهد برداری . اشتباه برزو بود که میخواست به چیزی دل ببندد که وجود ندارد . به قول آقای خلج بستن در آن آپارتمان هم مثل بقیه تصمیم هایش نادرست و غیر منطقی بود . بعد از شکسته ای پی در پی بالاخره به این نتیجه رسیده ام که در موقع انتخاب راه زندگی از خودت متنفر نشوی که چرا دست به چنین اقدامی زدی و همه ی آرمانها و آرزوهای زندگی ات را بر با د دادی . حالا من به نقطه تنفر از خودم رسیده ام هما . فکر میکنی بعد از این چه به سرمان خواهد آمد ؟ حالا که کار به اینجا رسیده دیگر آقای خلج اجازه نخواهد داد که در پاریس بمانیم . تکلیف برزو و جاسمین معلوم است بر میگردند ایران و طوق اسارت در آن باغ نفرین شده را به گردن می اندازند اما تکلیف من و بچه ام چیست ؟ _ تو از آنها جدا نیستی . طفلی که در شکم داری تو را با آن خانواده پیوند میدهد . ناچار تن به قضا بدهی و همراهشان شوی . بعضی از وابستگی ها روح و جسم را بهم پیوند میدهد و بعضی فقط جسم را . متاسفم شهلا اگر چه اقرار میکنم که این اشتباه من بود ولی دیر یا زود به این مرحله میرسید و ناچار بودی همین تصمیم را بگیری . لااقل آنجا خانواده خودت هم نزدیک تو خواهند بود و تکیه گاه مطمئنی داری . اینجا بعد از بازگشت من و مهدی به ایران مشکلات زیادی سر راهت قرار میگرفت که به تنهایی قادر به روبرو شدن با آنها نبودی . بخصوص که در موقع زایمان مادرت به اینجا میآمد و دیگر نه کسی را داشتی و نه جایی را که بتوانی جاسمین را پنهان کنی ، چون زمان مراجعت ما تقریبا مصادف با زمان تولد بچه توست . من همه ی جوانب را سنجیدم و بعد اقدام کردم باور کن .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... _ تو اشتباه نکردی ، کار ما از بیخ و بن خراب است و پایه و اساسش کج گذاشته شده . حالا که اشکان را از دست دادهام دیگر برایم مهم نیست که چه پیش میآید . دلم نمیخواهد زیاد درگیر این ماجرا بشوی و آسیب ببینی ، بالاخره تو و مهدی باید به درس و زندگی خودتان برسید ، نه به مشکلات ما . _ مشکل تو و برزو مشکل ما هم هست و از هم جدا نیستیم . خیالم از جاسمین راحت است ، چون میبینم پدر و مادر بزرگش عین پروانه به دورش می گردند و عاشقانه دوستش دارند . او به راحتی به زندگی در میان آنها عادت خواهد کرد . تنها نگرانی ام تو هستی که میدانم به آسانی نخواهی توانست با مشکلاتی که بعد از این سر راحت قرار خواهد گرفت کنار بیایی و هضمشان کنی . آن پر سوزی کشیدم و گفتم : _ اگر پای این بچه در میان نبود میتوانستم خودم را از قید زندگی با برزو خلاص کنم . افسوس که آن لعنتی راه گریزم را بسته . آقای خلج به مال مفتی فکر می کند که در این ماجرا باخته و پدرم به این موضوع که از من رو دست خورده و این که چرا از اوز اول باهاش روراست نبودم . _طبیعی است که چنین توقعی از تو داشته باشند. _ آقای خلج بیشتر از این خشمگین است که چرا من دل به رویاهای بی سر و ته و خیال های خام برزو سپرده ام . در آپارتمان خیابان دانتون را بسته ام و پول بی زبان او را خرج اجاره ساختمان دیگری کرده ام . آنوقت تو از من توقع داری برگردم ایران با چنین کسانی هم خانه شوم که ثروتشان به جانشان بسته است و عواطف و احساسات برایشان معنایی ندارد
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... اگر قرار شد به ایران برگردی که بالاخره ناچاری که این کار را بکنی از اول سنگت را با آنها وا بکن و به شان بگو شرطت این است که خانه جداگانهای داشته باشی و حاضر نیستی در آن باغ زندگی کنی . چشمکی به اش زدم و گفتم : _ این یکی را هم می گذارم به عهده تو . همان طور که خرابش کردی خودت ابادش کن . با لحنی آمیخته به رنجش گفت: _ای نمک نشناس . هما نمیدانست که من ناقصی در انتخاب راه آینده ام ندارم و باز هم اختیارم دست دیگران افتاده است . آنها دور هم نشستند و پس از بحث و گفتگو بریدند و دوختند و اعلام کردند که می بایستی جل و پلاسمان را جمع کنیم و به محض فروش آپارتمان دسته جمعی راهی ایران شویم . زندگی در پاریس هیچ وقت برایم لطفی نداشت . نه جلوه زیبایی هایش مرا به خود میخواند و نه خاطره خوشی ازمدت اقامتم در آنجا در ذهنم به جا مانده بود که ترکش حسرتی به دلم بگذارد . وقتی پا به خاکش نهادم می پنداشتم ، آن کشور برایم گذرگاه کوتاهی است که به قصد رسیدن به اعمال و آرزوهایم ناچار به عبور از آن شده ام . اما افسوس که آن گذرگاه به ظاهر کوتاه گورستانی شد برای به خاک سپردن آرزوهایی که سودای رسیدن به آن را داشتم و نقطه پایانی برای بستن دفتر پر برگی که فقط صفحه اولش خوانده شده بود . مادرم در مقابل اعتراضم به زندگی در باغ خلج گفت : _ آنجا دیگر پاریس نیست که بتوانیخودسرانه در یک آپارتمان را ببندی و محل دیگری را برای زندگی اجاره کنی . شوهرت نه کار و کاسبی دارد و نه اراده تصمیم گیری ، از خدا میخواستم برگردی پیش خودمان ولی با آن باری که توی شکمت گذاشتی این کار غیر ممکن است .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... به صدای پر بغضی گفتم : _ ولی من نمیخواهم دیگر با برزو زندگی کنم ، اصلا وجود این بچه برایم مهم نیست . خیلی سعی کردم از دستش خلاص شوم ، اما به هر دری زدم نشد . _ فقط همین یک کار مانده که مرتکب قتل شوی . تنها آن کسی که به اش جان داده میتواند جانش را بگیرد نه تو . میبینم جاسمین را که از وجود خودت نیست عاشقانه دوست داری ، چه برسد به این یکی که جزئی از وجود خود توست . همین که صدای گریه اش را بشنوی و گرمای وجودش را در آغوشت حس کنی دیگر هیچ کس قادر نخواهد بود او را ازت بگیرد . فکر میکنی از این که دخترم در آن قصر پوشالی زندگی خواهد کرد خوشحالم . آن تصورات همه باطل بود حالا فقط به خاطر اجباری که داری تن به خواسته خانواده خلج میدهی . هیچ میدانی اشتباهی که کردی چه ضربه ای به من و امجدی زد ؟ کافی است خانم جان خبرش را به خلیل و قمر برساند و دشمن شادمان کند . _ حرف های دیگران برایم اهمیتی ندارد مهم زندی خودم است که دارد بر با د میرود . _ مقصر خودت هستی که بر بعدش دا دعش دادی . تازه مگر همه به مراد دلشان رسیده اند . اگر خوب به اطرافت نگاه کنی میبینی پایه و اساس بیشتر زندگی ها اجبار است که بر روی ویرانه های آرزوهایشان پایه گذاری شده . _ چرا جنبه منفی اش را می گیرید . برای چه باید در مقام مقایسه با آنهایی که گلیم بختشان سیاه است خودم را از داشتن گلیم پر نقش و نگار سپید بختی محروم کنم ؟ _ جوابش را خودت باید بدهی که آن اشتباه را کردی ، کار فروش آپارتمان تمام شده وسایلت را جمع کن و آماده سفر شو . فرصت زیادی نداری چون قرار است مهدی در اولین پرواز برایمان جا بگیرد . آقای خلج و آقا جان به همراه برزو برای خرید بیرون رفته بودند . گلی خانم جاسمین را روی زانوانش نشانده بود و داشت سرش را شانه میزد . صدای پای ما را که شنید گفت : _ دیدم خلوت کردید مزاحمتان نشدم .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... مادرم گفت : - لازم دیدم یک کمی با شهلا در خلوت صحبت کنم . بالاخره مادر و دختر همیشه حرف هایی برای گفتن دارند . _ خلج برای روزبه تلگراف زده که ساختمان آن طرف باغ را که قبلا مادر خودش در آنجا زندگی میکرد و مدّتی است بالا استفاده مانده مبله کند . آنجا شهلا جان مستقل خواهد بود و مجبور نیست زیاد قاطی بقیه شود . " میدانستم منظورش مرجان است که دل خوشی از من نداشت " ادامه داد ؛ _ برزو به مادر بزرگش خیلی علاقه داست . زمان بچگی همیشه گریز میزد و در موقع بازی به آنجا پناه میبرد ، آن خانه برایش انباری از خاطرات کودکی است و شاید بتواند تلنگری به حافظه اش بزند . با لحن پر حسرتی گفتم : _ متاسفانه مغز برزو خاطره ها را پس میزند و میلی به بازگشت حافظه ندارد . _ دلم روشن است که این عارضه همیشگی نیست و دیر یا زود همه چیز را به یاد خواهد آورد .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... آن موقع یادآوری آنچه که از یاد برده تکانی به وجدان خفته اش خواهد زد و زیر پا گذاشتن عهد و پیمانی که با من بسته بود سر افکنده اش خواهد ساخت . _ این ارادی نبوده بنابرین قابل بخشش است و تو نباید بگاری این احساس جسم و روحش را تحت فشار قرار دهد . _ برای شما مهم نیست که قبل و روح من تا چه حد تحت فشار بوده و ناملایمات زندگی چطور بار سنگینش را بر دوشم نهاده و مرا در زیر فشارش له کرده !! نمیخواهم دوباره از اول شروع کنم چون میدانم حوصله نق زدنم را ندارید و شاید جوان اه و ناله هایم این باشد که حقت بود این بلا سرت بیاید ، اما آخرش چی ؟ _ با خونسردی پاسخ داد ، تو زن برزو حتّی و بچه او در شکم داری . حتی اگر ما به پاریس نمی آمدیم داشتی باهاش زندگی می کردی . حالا دیگر چه دلیلی دارد که زبان به شکوه بگشایی و از ادامه اش گله کنی . این انس و الفت است که حرف اول را میزند . در اولین فرصت حساب بانکی ات را خالی کن و برزو را هم بخودت ببر که پول هایش را از بانک بگیرد . شاید دیگر هیچ وقت به پاریس بر نگردید . حتی اگر برزو از بهبودی به فکر ادامه تحصیل بفتد غیر ممکن است خلج بگذارد اینجا ادامه اش بدهد . با لحن سردی گفتم : _ من به پاریس دل نبسته ام که دل کندن از آن مشکل باشد . از همان روز اولی که آمدم قصد بازگشت داشتم و بیهوده میپنداشتم عمر سفرم کوتاه است . تنها دلبستگی ام اینجا به مهدی و هما است که چند ماه دیگر به ما ملحق خواهند شد . _ پس بجنب و کارهای عقب مانده ات را انجام بده .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... بدون اشک و در آرامش با پاریس وداع کردم ، اما در موقع خداحافظی با هما قلبم زار میزد و هم دیدگانم . با وجود این که میدانستم بزودی او را در ایران خواهم دید اما تحمل چند ماه دوری اش آسان نبود . به من وعده میداد که برای زایمانم خود را به ایران خواهد رساند و در کنارم خواهد بود . با وجود خودداریاش جاسمین را که به سینه فشرد ، بی طاقت شد و سیلاب اشک گونه ایش را تر کرد . اکنون دیگر در پاریس به غیر از یک گور سرد در قبرستان پرلاشز یادگار دیگری از دوست دیرینش شارلوت نداشت . در اواسط ماه آوریل نور خورشید خبر از یک روز آفتابی را میداد . درختان تازه به شکوفه نشسته و بهار دیر از راه رسیده برای نمایش زیبایی هایش عجول و بی حوصله بود . برزو زیر بازویم را گرفت و گفت : _ بیا بریم . از ترک پاریس هیچ احساسی نداشت و در واقع مفهوم وداع را نمیدانست . جاسمین از اولین پرواز با وسیله قول پیکری که به گفته پدر بزرگش اونج میگرفت دل آسمان را می شکافت و او را به وطنش می رساند ، شور و هیجان خاصی را در وجودش حس میکرد . حاضر نبود چشم بر هم بگذارد و از تماشای منظره خانه ها و جنگل و مراتی که درزیر پایش هر لحظه کوچک و کوچک تر می شدند محروم بماند . نگاهم به آینده چون گذشته تاریک بود . افکارم از مغزم فاصله می گرفتند ، گنگ و بی صدا در گوشه دور افتاده ای پنهان می شدند تا مغزم را از اندیشه هایم تخلیه کنند اما سماجتم برای یادآوری شان دوباره آنها را از مخفی گاهشان بیرون می کشید و به مقابله با حسرت هایم وا میداشت .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... در فرودگاه مهراباد در جامعه مستقبلین به دنبال چهره آشنایی میگشتم . جلا از دور به طرفم دست تکان داد . عطا با لب خندان کنارش ایستاده بود و کمی دورتر آقای کاتبی و روزبه . دلم بر دیدن خانوادهام گرم شد و شوق دیدارشان قلبم را انباشت . دوباره داشتم در هوای وطنم نفس می کشیدم . عطر گل های اطلسی و شب بو ، نقش و نگارهای رنگارنگ بنفشه در حاشیه خیابان های محل گذرمان بوی بهار را در ایران به مشام می رساند . جاسمین و برزو در اتومبیل روزبه نشسته بودند و من در اتومبیل آقای کاتبی . ژیلا یک بند کنار گوشم زمزمه میکرد : _ به موقع آمدی فقط چند ماه مانده درست است که باز چند تا تجدیدی روی شاخم است ولی بی خیالش . اگر مهران تجدیدی نیاورد کار تمام است و از شر درس خواندن راحت میشوم . غرق رویاهای خودش بود و آصلا برایش اهمیت نداشت که چی به سر من آمده ! به نزدیک خیابان امیریه که رسیدیم آقای کاتبی از پدرم پرسید : _ همه میرویم منزل شما ؟ _ نه کاتبی جان شهلا را جلوی خانه خلج پیاده کن . ژیلا ناامید پرسید : _ مگر قرار نیست بیای خانه خودمان ؟!
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... فعلا نه ، ساختمان محل سکونت مان آماده شده باید خودم به آنجا بروم و وسایلم را جا به جا کنم . تو هم به درس و مشقت برس تا شاید به امید خدا تجدیدی نیاوری و زودتر به مقصود برسی . فردا ناهار می ایم پیش شما . تو به پرتو خبر بده فردا صبح بیایید مرا ببینید . دلم برای دیدن خانم جان و بی بی لک زده ، حالشان چطور است ؟ _ خیلی خوب ، بی بی را که میشناسی ، یک بند طعنه میزند و متلک می پراند . قربان همان طعنه و متلک هایش . برخلاف انتظارم ، مرجان به همراه رابعه به استقبالم آمد . در چهره شادابش اثری از غم و اندوه گذشته نبود . بعد از زایمان پوست ترکانده بود و زیبایی صورتش را بیشتر نشان میداد . برخوردش معمولی بود و آن سردی سابق را نداشت . نگاهی به شکم برآمده ام افکند و گفت : _ مبارک باشد شاید در آن لحظه به فکر ناکامی برادرش بود و شاید هم دیگر اهمیتی به این مساله نمیداد و کینه دیرین را به دست فراموشی سپرده بود . تصمیم گرفتم در اولین فرصت با او به گفتگو بنشینم و تکلیف ارتباط آینده را بین خودمان روشن کنم . باغ غرق در گل بود و میوه های کال تازه به بار نشسته . جاسمین با شگفتی به اطراف می نگریست . دیدن پسر بانمک و چاقی که مرجان در آغوش داشت او را به هیجان آورده بود . خانه مادر بزرگ که بعد از این اقامتگاه ما بود با سلیقه مرجان مبله شده بود ، وارد سالن که شدیم گفت : _ نمیدانم خوشت میآید یا نه . فرصت کم بود و همه چیز با عجله خریداری شد . اظهار محبتش به نظر تعجب آور میآمد . شاید این دستور برادرش بود که با زن دلشکسته ای چون من رفتار محبت آمیزی داشته باشد . نظری به اطراف افکندم و گفتم :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... عالی است . دستت درد نکند . حسابی سنگ تمام گذاشتی . نمیدانم تا چه حد در جریانی درست است که اشتباه از من بود اما سقوطم در گرداب آن دریای به ظاهر آرام ناخواسته بود و در تلاطم امواجش بی اراده به جلو رانده شدم . سفر کوتاه چند روزه تبدیل به یک سفر دراز و پر نشیب و فراز شد و تصوراتم را برای رسیدن به مقصود باطل کرد . اشکان قبل از دیگران پی به رازم که پشت پرده پنهان بود برد و مرا تشویق به ادامه راه کرد . با لحن خشکی گفت : _ چه موقع ؟! بعد از این که باردار شدی و راه برگشتی نداشتی ! من و اشکان چیزی را از هم پنهان نمی کنیم . با وجود بعد مسافتی که در بینمان است درد دلمان را بر روی هم میگذاریم و همدرد هم می شویم . بعد از این که پرتو او را در جریان گذاشت و با امید روانه پاریس شد از نگرانی سر از پا نمیشناختم با میترسیدم باز هم ناامید برگردد ، ناامید شد اما برنگشت و به آوارگی اش ادامه داد . به خود جرات داده و پرسیدم : _ حالا کجاست ؟ _ چه فرقی میکند کجا باشد ! مهم این است که دیگر برای همیشه از تو دل بریده و تن به فراق داده . بغض گلویم را فرو دادم و پرسیدم : _ از آخرین پرده این نمایش مسخره خبر دارد یا نه ؟