پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... _ یک کمی دیر جوش است اولش همیشه همین طور است ولی وای به وقتی که انس بگیرد ، آن موقع دیگر ول کن نیست . سر در نمی آوردم ، آنها اینجا چه کار می کردند ؟! بی خبر ، بدون اطلاع قبلی آن هم همه با هم ! نارضایتی و دلخوری در چهره آقای خلج خود را نشان میداد . برای مادرم تنها چیزی که اهمیت داشت این بود که در کنار من است . بوسه هایش گرم و آغوشش پر از مهربانی بود . می دانستم هیجانات اولیه که فرو بنشیند زمان شکوه و شکایت فراخواهد رسید . آقای خلج با تردید به جاسمین می نگریست و در حال تخمین زدن احساسش نسبت به دختری بود که ادعا می کردند که نوه اوست . چطور میشد این بچه را دوست نداشت و به او کینه ورزید ! به نظر میرسید نمایش آن شب درست مانند شامش دست پخت هما باشد و این گردهمایی را هم خودش تدارک دیده تا مرا در مقابل عمل انجام شده قرار دهد . در جواب چشم غره ای به او رفتم ، چشمکی به من زد و با صدائی آهسته گفت : _ درست حدس زدی ، ابتکار من است ، چارهای نبود تو که زیر بار نمیرفتی و از برخورد با آنها هراس داشتی بالاخره یک نفر باید این کار را می کرد . با دلخوری گفتم : _ چرا حالا !!؟ آنهم بدو هماهنگی با من ؟ _ اگر میخواستم باهات هماهنگی کنم تا آخر عمر تصمیم نمی گرفتی و این مشکل به همین شکل باقی می ماند . به نظر من حالا هم دیر است و باید چند وقت پیش این کار را میکردم . سپس نگاهی به روی چهره اخموی آقای خلج کرد و گفت : _ مرا ببخشید آنقدر هیجان زده شدم که پذیرایی از یادم رفت . خوش آمدید قهوه میل دارید یا چای ؟ با لحن سردی پاسخ داد :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... هیچ کدام ، فکر میکنم لازم است ما قبل از هر چیز در خلوت و بدوم حضور برزو یا کس دیگری در مورد پارهای از مسایل از شهلا توضیح بخواهیم . هما با نگاه مرا دعوت به آرامش کرد و خطاب به او گفت : _ الان زیر گاز را خاموش میکنم و بعد با برزو و جاسمین به آپارتمان خودمان میرویم . هر وقت صحبت هایتان تمام شد و لازم دانستید صدایمان کنید . آقای خلج با لحن خشک همیشگی گفت : _ ممنون کارمان که تمام شد شهلا را می فرستیم صدایتان کند . وقت استنطاق بود . چپ چپ به هما نگاه کردم که داشت از آپارتمان میرفت نگاه کردم و به اش فهماندم که شام شب عید را کوفتمان کردی . با حرکت لب پاسخم را داد : _ لازم بود این کار انجام شود جای نگرانی نیست . پدرم با حالت عصبی سبیل هایش را تاب میداد و لب هایش را می جوید . نمیدانستم در محکمه خانوادگی کدام یکی از آنها استنطاقم خواهد کرد .همین که تنها شدیم ، آقای خلج به میدان داری پرداخت و گفت : _ چرا از روز اول حقیقت را به ما نگفتی ، از تو انتظار نداشتم همدست پسرم شوی . آقا جان حرفش را قطع کرد و گفت : _ اگر به من گفته بودی که قبلا زن گرفته و صاحب یک دختر است غلط می کردم بگذارم دست به این دیوانگی بزنی و خودت را بدبخت کنی . گوشهایم را گرفتم و با حالت عصبی گفتم : _ یکی یکی من نمیتوانم به همه ی سوالهای شما با هم پاسخ بدهم . اگر همان طور که حدس میزنم طراح نقشه آمدن شما به پاریس هما بوده باشد لابد قبلا در نامه چیزی را ناگفته باقی نگذاشته . آقای خلج این برزو پسر شما بود که قبل از اینکه بدانم موضوع چیست قسمم داد رازی را که قصد فاش کردنش را داشت افز کنم و این شما بودید آقا جان که به زور مرا تحت فشار قرار دادید تا عروس خانواده خلج بشوم . لابد یادتان هست که چقدر التماستان کردم که این کار را نکنید و به زور شوهرم ندهید . هر کس به فکر حفظ منافع خودش بود . یعنی شما فکر می کنید من نمیدانستم که برایتان در حکم طعمه ای هستم برای این که نگذارم پسرتان زن فرنگی بگیرد ، منظورم را میفهمید آقای خلج ؟! ادب را از یاد برد و فریاد کشید :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... _ من از کجا میدانستم قبلا زن گرفته و یک بچه هم پس انداخته . اگر میدانستم مثل زمان بچگی با شلاق تنش را کبود میکردم و به اش می فهماندم یک من ماست چقدر کره دارد . _ حتی اگر بدنش را سیاه و کبود میکردید دست از شارلوت نمی کشید . آن قدر واله و شیدایش بود که اصلا اهمیت نمی داد که دارد به خاطر مداوای او یک دختر بی گناه را که دلش جای دیگری گرو است قربانی میکند ، با التماس و خواهش از من میخواست کمکش کنم با نگذارم شارلوت بمیرد . شاید شما فقط گوشه کوچکی از مال و دارایی تان را در این قضیه از دست داده باشید اما من تمام زندگی ام را باختم و این باخت هنوز هم ادامه دارد ، مقصر اصلی پسر خودتان است که باید محاکمه شود و حساب پس بدهد . من فقط قربانی اصلی این ماجرا هستم . نمیدانم هما چطور با شما تماس برقرار کرده و تا چه حد در جریان قرار دارید ولی حالا که کار به اینجا رسیده بهتر است از آغاز تا پایان ماجرا را از زبان خودم بشنوید و قضاوت کنید . بغض گلویم نیمی از کلمات را قورت میداد و نیم دیگر را بریده بریده و نامفهوم بر زبانم جاری میساخت . مامان رخی همدمم بود و دستم را در میان دستش می فشرد و دلداری ام میداد تا قدرت بیان بقیه ماجرا را داشته باشم . رطوبت اشک دیدگان او و گلی خانم را تر کرده بود و هر دو کاملا تحت تاثیر قرار گرفته بودند . از چهره گرفته آقای خلج و پدرم چیزی نمی شد فهمید . حرفی را ناگفته باقی نگذاشتم برخوردم با اشکان در بیمارستان میثاقیه سفر او به پاریس ، آگاهی از تسلیم شدنم در مقابل برزو و بارداری ام و آخرین وداع در کافه تریای بلوار سنّ میشل همراه با آخرین قطرات اشکی که بر مزار آرزوهای به گور سپرده ام ریختم سنگ دلشان را آب کرد و به چهره شان حالت تاثر داد . آقا جان که عادت داشت همیشه خطای بچه هایش را به گردن مادرم بیندازد و او را مقصر بداند به لحن شماتت گونه ای گفت : _ میبینی پریرخ، تقصیر توست که به این دختر نفهماندی باید با پدر و مادرش رو راست باشد و چیزی را از ما پنهان نکند . ما را بگو که در چه خیال بودیم و او در چه خیالی . مادرم که به اندازه کافی اعصابش تحت فشار قرار داشت از کوره در رفت و گفت : _ باز تو دیواری کوتاه تر از دیوار من گیر نیاوردی و داری کاسه کوزه ها را سر من میشکنی ؟! ما به اعتبار دوستی دیرین و آشنایی با خانواده خلج بدون تحقیق دخترمان را به پسرشان دادیم ، از کجا میدانستم او زن و بچه دارد ! گلی خانم به دفاع از خود پرداخت و گفت :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... مگر من و خلج میدانستیم که این پسر در فرنگ چه غلطی کرده ؟! بخیال خودمان داشتیم برایش زن می گرفتیم که دخترهای فرنگی از راه به درش نکنند . از کجا میدانستیم این قدر آب زیر کاه و موذی است که با برنامه ریزی دقیق سرمان کلاه گاشته و نامزدش را هم شریک جرمش کرده . سرم دارد سوت میکشد . هنوز نمیتوانم باور کنم . نامه مفصل هما خانم که رسید آنقدر گیج و کلافه شدم که چیزی نمانده بود از وحشت قالب تهی کنم . به خودم دلداری میدادم که این موضوع یک شوخی است و غیر ممکن است این واقعیت داشته باشد . تصمیم گرفتم به هیچ کس حتی به خلج هم چیزی نگویم و بی جهت نگرانش نکنم . غافل از اینکه عین این نامه هم برای پریرخ آمده و او هم مثل من باورش نکرده . نامه دوم هما همراه با عکس عروسی شارلوت و برزو و عکسی هم از جاسمین دراغوش پدرش که به دستم رسید دیگر شاکی در اثبات ادعاهای هما برایم باقی نماند . من نمیخواهم تو را محکوم کنم شهلا جان ، میدانم که ناخوسته وارد این ماجرا شدی ، سر سفره عقد که نشستی چشمهایت پر از اشک بود و شباهتی به عروس خوشبختی که داشت به خانه بخت میرفت نداشتی . آن موقع گمان کردم دلیلش کششی است که به خواستگار قبلی ات داشتی . به همین دلیل تمام تلاشم این بود که همیشه بین تو و اشکان فاصله بیندازم و نگذارم با هم روبرو شوید
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... عقده دلم را خالی کردم و گفتم : _ بعد از آن عین یک عروسک کوکی اختیارم دست شما بود و به هر طرف که دلتان خواست من را می کشاندید . پایم را از منزل خودتان و بیمارستان بریدید تا با شکان روبرو نشم . هر چقدر دلتان خواست تحقیرم کردید تا مطابق میل عروس سوگلی تان رفتار کنید و باعث آزار او و برادرش نشوید . خدا میداند خانواده خلج چه بلاهایی سر من آوردند . تازه دارید ملامتم می کنید که چرا همدست پسرتان شدم . این شما بودید که مرا به عنوان طعمه انتخاب کردید ، نه برزو . من این بچه ناخواسته را نمیخواهم و علاقه ای به ادامه زندگی با برزو ندارم . اگر آن تصادف پیش نمی آمد همان موقع که به ایران برگشتم از هم جدا می شدیم و من به دنبال زندگی خودم میرفتم ولی افسوس که همه رشته هایم پنبه شد و دست از پا دراز تر به پاریس برگشتم . اولین دلیل مراجعتم وابستگی به جاسمین بود و دلیل دوم سوگندی که برای حفظ راز برزو خورده بودم و نمیتوانستم تنها رهایش کنم تا بی آنکه چیزی از گذشته به خاطر بیاورد به نزد دخترش برگردد . اما او به سوگندش وفادار نماند و برخلاف قول و قرارمان کار را به جایی رساند که دیر نتوانم به فکر جدایی بیفتم و حالا نتیجه اش طفل ناخواسته ای است که وجودش دست و پایم را بسته . شما به من بگویید باید چه کار کنم !؟ از بس صدا را در گلویم خفه کردم از بس خودم را خوردم و دردهای دلم را بر روی هم تلنبار کردم ، به مرحله جنون رسیدم و شما آقا جان هدفتان فقط این بود که شوهرم بدهید و از دستم خلاص شوید . اصلا برایتان مهم نبود که بعد چه پیش خواهد آمد . تا خواستم حرفی بزنم فریاد میزدید روی حرف من حرف نزن . حالا راضی شدید . دلتان خنک شد که آمدید اینجا درماندگی ام را دید و از درد دلم باخبر شدید ؟ یعنی باز هم برایتان مهم نیست که چی به سرم آمده و به سرم خواهد آمد ! من در این خانه دارم می پوسم و از بین میروم ، به نظر شما باز هم باید به زندگی در کنار مردی ادامه بدهم که مرا به این روز انداخته ؟! چرا حرف نمیزنید ، چرا ساکتید ؟ پدرم دست مشت شده ام را که آماده فرود آمدن بر روی میز بود گرفت و با لحنی که به زحمت رگه هایی از مهربانی را می شد در آن یافت گفت : _ چه خبر است شهلا !!؟ چرا اینقدر فریاد میزنی ؟ آرام باش ، این قدر به اعصابت فشار نیار . الان هیچ کدام از ما در وضعیتی نیستیم که بتوانیم درست فکر کنیم . آنقدر این روزها حرف های ضدّ و نقیض شنیده ام که اصلا نمیتوانم آنها را کنار هم بچینم و بدانم کدام درست است و کدام حالت . درست است که من خشن و بی گذشتم اما در مقابل مشکلات بچه هایم خیلی زود دست و پایم را گم می کنم و بی اختیار می شوم . آرزویم این بود زمان آمدن به خانه ات شاهد خوشبختی ات باشم ،نه بدبختی و درماندگی ات . اگر به ات توپیدم و سرزنشست کردم دلیلش فقط این بود که چرا با ما روراست نبودی و پنهانکاری کردی . حالا که کار به اینجا رسیده و تو در مقابل عمل انجام شده قرار گرفتی ، بیرون کشیدنت از این گرداب آسان نیست . چون الان دیگر تنها خودت نیستی و آن بچه بی گناه هم گر چه ناخواسته است ولی از وجود توست و نمیتوانی در موقع تولدش او را از محبت پدر یا مادر محروم کنی . از آن گشته چون تو تمام تصمیم های مهم زندگی ات را بدون دخالت ما گرفتی و نگذاشتی خانواده ات در جریان قرار بگیرند برای من سخت است که بگویم چه کار باید بکنی .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... آقای خلج با چهره برافروخته از خشم و صدای دورگه خویشتن داری را از دست داد و گفت : _ این حرفها چیزت آقای امجدی ! من هنوز درست نتوانستم این قضیه را هضم کنم . آنقدر این موضوع گیج کننده و درهم است که هر چه فکر میکنم نمیتوانم به نتیجه ای که می خواهم برسم . آپارتمانی که برای برزو خریده ام را در غربت زندگی راحتی داشته باشد خرج که برایش کردم تا درسش را بخواند و با دست پر به ایران برگردد هر چه که از من خواست بی دریغ به پایش ریختم همه و همه به با د هوا رفت و این پسر به من نارو زد و به ریشم خندید . اصلا معلوم نیست چه بالایی سر آن آپارتمان آورده و چه لزومی دارد در یک آپارتمان اجاره ای زندگی کند ؟ هیچ کس نمیتواند به من جواب قانع کننده ای بدهد . می دانستم دردش چیست . درد او ثروتی بود که برزو در این میان حرامش کرده و به دورش ریخته بود . به نظر می رسید اصلا برایش مهم نیست که در این هزیه چه بر سر من آمده و به پسرش چه ضربه ای وارد شده .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... به زحمت خودم را کنترل کردم تا بر سرش فریاد نزنم و عقده های چند ماهه را خالی نکنم . با صدای پر بغضی گفتم : _ آن آپارتمان با کلیه اثاثیه سر جایش است با من اجاره اش ندادم . برزو بعد از مرگ زنش در آنجا را بست ، به خاطره هایش را در آن چهار دیواری محبوس کرد و کلیدش را به مهدی سپرد . اگر هنوز قبول آنچه هما برایتان نوشته و آنچه از من شنیدید دشوار است همین فردا صبح با هم میرویم آنجا . تا شما کتاب گشاده زندگی برزو را به چشم ببینید و به جز جز ورق های نگاه بیندازید . آن موقع شاید قبول این واقعیت برایتان راحت تر باشد که چرا آن نقش غیر واقعی را در مقابلتان بازی کرده و فریبتان داده . چیزی به تحویل سال نمانده . شامی که هما با شور و شوق برایمان تدارک دیده دارد سرد می شود . میترسم جاسمین گرسنه بخوابد . برای بازجویی و استنطاق وقت بسیار است . با اجازه شما من میروم صدایشان کنم . فردا روز دیگری است و میتوانیم سر فرصت با بزرو و مهدی به آپارتمان خیابان دانتون برویم و به حریم عشق پسرتان که فقط آن ضربه مغزی قادر به مهار و فراموشی اش بود راه بیابید .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... نگاه جاسمین بیگانه وار از روی چهره های نااشنایی می گذشته که با رفتارهای عجیب و غریب آرامش زندگی اش را بهم ریخته بودند و خط ارتباطی را که میانمان وجود داشت پر از انحنا ساخته اند . در حزن نگاهش اثری از شور و شوقی که در ابتدای شب داشت و دیدگانش را درخشان ساخته بود دیده نمی شد . دیگر تخم مرغ های رنگی و ماهی قرمز کوچک شناور در تنگ بلور که معلوم نبود هما از کدام رودخانه ای صیدش کرده برایش جاذبه ای نداشت . چهره های سرد و خشک مهمانان تازه از راه رسیده و سردی حاکم بر فضای خانه اشتهایش را کور کرده بود . حتی با کمال تعجب خط مهربانی مرا هم کوتاه میدید و بی حوصلگی ام را به نامهربانی تعبیر می کرد و دلش می شکست . برزو دلیل خشم و خروش پدر و مادرش را نمیدانست و از عکس العملشان بیمی به دل راه نمیداد . نگاه های گلی خانم با مهربانی و شفتگی بر روی صورت جاسمین مینشست ، اما از ترس همسرش جرات ابراز آن را نداشت . پس از صرف شام مادرم سنجد و سماق و سمنوی تحفه تهران را به جای سین های زاید سفره هفت سین نشاند و آقای خلج از کیسه بخشش هایش مشتی سکه طلا به ظرف حاوی برنج که نشانه برکت سفره بود افزود و دسته ای اسکناس پنجاه تومانی نو در لابلای صافحات قرآن مجید به طور مجزا قرار داد . هما که میکوشید سردی و برودت حاکم بر فضای خانه را از بین ببرد با لحنی آمیخته به شوخی گفت : _ امسال برکت سفره هفت سین زیاد است به این ترتیب باید امیدوار باشیم و بگوییم سالی که نکوست از بهارش پیداست .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... آقای خلج تیر خشمش کمانه کرده بود اما مواظب بود که متوجه زن و شوهری که پرده از راز نهان پسرش برداشته بپپدند نشود . نگاهش حتی یک لحظه هم بر روی چهره جاسمین مکث نمی کرد تا مبادا دیگ محبتش به جوش بیاید و دیگر نتواند از او دل بکند . هما با نگرانی چشم به من داشت و برای آگاهی از نتیجه بحث و گفتگویمان با مدعیانی که خود به سراغم فرستاده بود بی تاب بود . آرزوهایم درهم گره خورده بودند . گره کوری که به این سادگی نمی شد از هم گشود . در موقع خواندن دعای سال تحویل چطور میتوانستم آرزویی کنم که اجابتش محال بود .جاسمین دامنم را گرفته بود و هر جا می رفتم دنبالم می آمد . بالاخره طاقت نیاورد و دور از چشم دیگران با صدای آهسته ای کنار گوشم نجوا کرد : _ خاله شهلا . پس چه موقع مهمان ها میرن ما تنها میشیم ؟ می دانستم در میان آن جمع راحت نیست . آن آزادی سابق را ندارد و فضا برای جاست و خیزش مناسب نیست دلش میخواست دستش را در آب تنگ بلور بگرداند و از تماشای جست و خیز ماهی قرمز نوع ظهوری که از لابلای انگشتانش می لغزید و از چنگش فرار میکرد لذت ببرد . مالک تخم مرغ های رنگی شود و آنها را از دسترس دیگران دور کند . در حال نوازش گیسوان پر پیچ و تابش پاسخ دادم : _ به ات گفتم که عزیزم ، آنها مهمان نیستند پدر و مادر من و پدر بزرگ و مادر بزرگ خودت هستند و قرار نیست بروند . بغض کرد ، لب ورچید و گفت : _ از اونا خوشم نمیاد . هیچ کدومشون رو دوست ندارم ، اگه اینجا بمونن من میرم خونه خاله هما . _ تو هیچ وقت این کار را نمی کنی و همین جا میمعنی . همین که یک کم بهشان انس گرفتی مطمئنم که خیلی دوستشان خواهی داشت . به حالت قهر سر به یک سو خم کرد و با لحن قاطعی گفت : _ هیچ وقت .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... از نظر من رفتارش طبیعی بود چون هیچ کدام از ناها تلاشی برای بردن دلش نکرده بودند . دستش را گرفتم وگفتم : _ بیا بریم با هم مسابقه بگزاریم ببینیم کدام یکی میتوانیم ماهی قرمز کوچولو را تو دستمان بگیریم . به هیجان آمد و با شوقی آشکار گفت : _ من میگیرمش ، حالا میبینی . آقا جان و آقای خلج پیپ گوشه لب داشتند و برزو و مهدی سیگار ارگ . به غیر از برزو موجی از اندوه چهره بقیه حاضرین را تیره ساخته بود . به کنار میز که رسیدیم ، خطاب به جاسمین گفتم : _ خیلی خب اول نوبت توست . چشم هایش به همراه لبانش خندیدند و با شور و هیجان خاصی انگشتانش را داخل تنگ آب به دنبال ماهی دواند . کم کم وجود غریبه ها را از یاد برد و سرگرم بازی مورد علاقه اش شد . گونههایش گل انداخته بود . سپس ذوق زده پدرش را صدا زد و گفت : _ ددی بیا بین چقدر زرنگ است . هر کاری میکنم نمیتونم بگیرمش . در مقابل دیدگان متحیرم قبل از اینکه برزو برخیزد آقای خلج برخاست و در حالی که به طرف ما می آمد گفت : _ صبر کن شاید من بتوانم بگیرمش . هما لبخند شیطنت آمیزی بر لب آورد . جاسمین دست آزادش را به علامت اعتراض تکان داد و گفت : _ نه شما نه ، خودم میخوام بگیرمش . آقای خلج کنار نوهاش ایستاد و با لحن گرمی که ناگهان مهربان شده بود گفت : _ این ماهی بچه است گناه دارد ، نباید اذیتش کرد ، اگر بگیریش و از آب بیرونش بیاوری می میرد . ماند برق گرفته ها بی اختیار بر جا خشکش زد . رنگ چهرهاش پرید . سپس با حرکتی تند دستش را از داخل تنگ بلور بیرون کشی دوا با لحن متاثر ی گفت : _ مثل مامی که مرد ؟!
