قلبم ناتوان شده بود و صدایش در نمی آمد . حتی دیگر نایی برای ملامتم نداشت . در کدام نقطه زندگیم ایستاده بودم . ضربه محکمی که بر فرق سرم آمده بود گیجم میکرد . تلوتلو خوران قدم هایم را بر روی ساعت زمان به پیش میراندم . بی هدف و گنگ از لحظه ها میگذشتم ، گذاشتی که بی مفهوم و تهی بود . زیبایی های شهرم بدون اشکان بی جاذبه بود . کوه دماوند برفی نداشت تا سپیدی هایش را به رخم بکشد . لخت و عور بی هیچ پوششی دور نمایش در مقابل دیدگانم نمایان بود . گل یأس در گلدان بی بو و پژمرده بود . چطور میتوانستم به منزل خانم جان بروم و قدم در کوچه و خیابانی بگذارم که بارها جای پای من و اشکان بر روی سنگفرشش اثر گذاشته بود . سنگ ساب زمان بی راهم بود و به راحتی میتوانست اثر آن ردّ پاها را بسابد و از بین ببرد ، اما برای ساییدن و از بین بردن ردّ پایش در قلبم کاری از دستش بر نمی آمد . به برزو شک کردم . شاید او میدانست که اشکان دیگر در ایران نیست . آنقدر صبر کرد و بهانه آورد تا او جلای وطن کند بعد دست مرا بگیرد و با خود به تهران بیاورد . باغ خانه خلج نفرین شده بود . از قدم گذاشتن به محوطه اش وحشت داشتم . مگر نه اینکه اولین بار ناقوس بدبختی ام در زیر آلاچیق همین خانه نواخته شد . هیجانی که در لحظه برودم به فرودگاه مهراباد داشتم زنده به گور شده بود . بی خود نبود که شب گذشته آن ابر به ناگهان پیدایش شد و روی ستاره آرزوهایم را پوشاند . احساسم کشتنی نبود نمیتوانستم نابودش کنم . راننده آقای خلج طبق قرار قبلی به دنبالم آمد تا مرا به خود به آنجا ببرد . با بی میلی لباس پوشیدم . مامان رخی بی خبر از آنچه که در دلم میگذشت به فکر تداریک ضیافتی به مناسبت ورودم بود . همین که مرا آماده رفتن دید گفت : _ زیاد آنجا نمان سعی کن زود برگردی . لب های سردم را که دیگر حرارتی نداشت بر روی گونه اش چسباندم و با صدای گرفته ای گفتم : _ اگر بتوانم زودتر بر میگردم . البته اگر مامان گلی به زور پیله نکند و مرا برای ناهار نگاه ندارد . باغ چون روح مرده ای بود که به آن لباس زیبا پوشانده باشند . انگار داشتم پا به جنگل انبوهی می نهادم که در زیر درختانش گروهی از حیوانات وحشی برای دیدنن دندان تیز کرده اند . آوای پرندگان خوش الحان در نظرم چون زوزه گرگ هراس آور بود .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... با چه رویی میخواستم به دیدن مرجان بروم و از او سراغ برادرش را بگیرم ؟ به نزدیک عمارت که رسیدم از دور برزو را دیدم که داشت به استقبالم می آمد . آرام بود و هیچ حالت غیر عادی در چهره اش دیده نمی شد . روزبه و رابعه در ایوان ایستاده بودند و از دور به طرفم دست تکان میدادند . شکم برآمده و صورت پف کرده مرجان در آخرین ماه های بارداری بر روی زیبایی چهره و اندامش ماسک زده بود . تنها کسی که در آن خانه آرزوی بوسیدنش را داشتم او بود . ولی آغوش که به رویش گشودم دستهایش را به دو طرف بدنش آویزان ماندند . لبهای گرم و مشتاقم در تماس با سردی لب هایش از سرما لرزیدند . آب دیدگانم را حرام میدانست . سرش را عقب کشید تا گونه هایش آلوده اشکهایم نشود . وارفتم . کنار آمدن با او آسان نبود . حالت نگاه سرد و بی روحش لبریز از خشم و نفرتی آشکار بود . حتی چه بسا مرا در مرگ مادرش مقصر میدانست . قبل از سفرم به پاریس در زیر ذره بین نگاه کنجکاو خانواده همسرش جرأت نزدیک شدن به مرا نداشت و اکنون این خودش بود که از دیدنم پرهیز میکرد . جمله که سهل است حتی یک کلمه هم برای تسلایش به خاطرم نرسید . احساس خفگی می کردم . نفس به زحمت از سینه ام بیرون می آمد . نیازم به او با نفرتش به من در آمیخته بود . مرجان منتظر پایان این لحظات پر شکنجه بود و من در جست و جوی یافتن روزانه امیدی در این دیدار . روزبه زیر بازوی همسر پا به ماهش را گرفت و خطاب به او گفت : _ چی شده ؟ چرا رنگت پریده ! نکند حالت خوب نیست ؟ به شانه او تکّیه داد و با استفاده از فرصت گفت :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... نمیتوانم سرپا بایستم . سرم دارد گیج میرود . مرا ببر به اتاقم . بهانه اش برای گریز از من تصنعی و آشکار بود . برزو متوجه سرخوردگی ام شد . در آن جمع فقط او بود که میدانست در دلم چه میگذارد . گلی خانم برای دلجوئی ام گفت : _ دلخور نشو شهلا جان . مرجان حال طبیعی ندارد . از یک طرف هنوز عزادار مرگ مادر است و از طرف دیگر دچار افسردگی دوران بارداری است . نمیتوانیم زیاد پاپی اش بشویم ، توی این خانه همه هوایش را دارند . مخصوصا که همین روزها به امید خدا اولین نوه من و خلج را به دنیا خواهد آورد . بی اختیار نگاهم بر چهره برزو نشست که از شرم سر به زیر افکنده بود " اولین نوه خانواده خلج جاسمین بود ،نه فرزند مرجان و روزبه " به دنبال فرصتی میگشتم تا با برزو تنها شوم و از او بپرسم نتیجه صحبتش با مرجان در مورد اشکان به کجا رسیده . گلی خانم یک بند حرف میزد اما اکثر سوالاتش بی جواب میماند بی حوصله تر از آن بودم که خودم را قاطی جمعشان کنم . در دلم غوغائی بر پا بود . حرص میخوردم و یک بند از خودم میپرسیدم یعنی چه ؟ به گمانم این مرد اصلاً حالی اش نیست که برای چه مرا به اینجا آورده ؟ انگار به جای مبل به روی سنگ نشسته بودم . چه لزومی داشت گوش به اراجیف مادر و خواهرش بدهم ؟ باید به اش بفهمانم که توقع دارم زودتر مرا از این قفس طلائی آزاد کند . بالاخره متوجه اشاره هایم شد . بهانه ای برای رهایی ام بافت و گفت : _ شهلا جان ، چمدان سوغاتی ها را گذاشته ام توی اتاق خودم ، اگر موافقی بیا برویم ترتیبش را بدهیم و تقسیمش کنیم . هنوز جمله اش تمام نشده بود که برخاستم و گفتم : _ من حاضرم بریم .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... نمی دنم واقعا ایوان خانه اینقدر دراز و بی انتها بود یا بی صبری ام برای رسیدن به جواب آن طور طولانی و بی انتها جلوه اش میداد . همین که وارد اتاق بزرگی که بی شباهت به یک سالن نبود شدیم بدون معطلی پرسیدم : _ با مرجان صحبت کردی ؟ از جوابش وا رفتم . _ هنوز نه ، خودت که میدانی اصلاً از من چون شوهر تو هستم خوشش نمی آید و اصلاً تحویلم نمیگرد . با دلخوری گفتم : _ آخر چی ؟ نکند یادت رفته به من چه قولی دادی ؟یعنی حتی ازش نپرسیدی اشکان کجاست ؟ _ سوال ندارد خب لابد در خانه اش است . در اولین فرصت به سراغش میروم . با لحنی آمیخته به خشم پرسیدم : _ مطمئنی در خانه اش است ؟ _ سر در نمی آورم . اصلا نمیفهمم منظورت چیست ؟ مگر قرار است جای دیگری باشد ! دستم را تهدید کنان به طرفش تکان دادم و گفتم : _ اگر آنچه که من از مادرم شنیدم حقیقت داشته باشد و اشکان در ایران نباشد وای به حالت . تو روزگار مرا سیاه کردی و کار را به جایی رساندی که دیگر هیچ روزانه امیدی برایم باقی نمانده . حیرتی که در نگاهش نمایان شد مرا به شک انداخت ، شاید واقعا حدسم درست نبود و برزو نمیدانست او دیگر در ایران نیست . با تعجبی آمیخته با تردید پرسید : _ این حرفها چیست که میزنی ؟ هنوز که اتفاقی نیفتاده مگر ما چند ساعت است که در ایران هتیم . این قدر عجول نباش به من فرصت بده موضوع را باهاش در میان بگذارم . نورافکن نگاهم مستقیم به دیدگانش تاباندم و گفتم : _ خیلی عجیب است باورم نمی شود ! یعنی تو نمیدانی که اشکان دیگر در ایران نیست ؟!! خشکش زد . انگار سنگ شده بود و هیچ حرکتی نداشت . لب هایش نیمه باز بود و نگاهش ثابت و متمرکز در یک نقطه . درست همان شوکی به او وارد شد که به من در موقع شنیدن این جمله از زبان مادرم . منتظر جواب نشدم و ادامه دادم :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... آنقدر برای سفر به ایران دست دست کردی که او رفت . حالا میخواهی چه کار کنی ؟ لحظه ای که پایان انتظارش میپنداشتم ، آغاز انتظاری دیگر است . تو به من قول دادی آنچه را که ازم گرفت به من برگردانی . حالا چی ؟ حالا هم روی قولی هستی ؟ من تحمل ماندن در این خانه را ندارم . در و دیوارش نفرینم میکنند . این نفرین های مرجان است که به دیوارهایش چسبیده و بازتابش به من بر میگردد . وقتی که داشتم میبوسیدمش احساس کردم دلش میخواهد گلویم را بگیرد و آنقدر بفشارد که دیگر صدایم در نیاید . نم پس نخواهد داد . امکان ندارد به ات بگوید برادرش کجاست . باران اشکهایم چون سیل خانمان براندازی بود که قصد نابودی ام را داشت . برزو با دستپاچگی نظری به اطراف افکند . بیشتر از آن میترسید که صدای گریه ام توجه اهالی خانه را به سویمان جلب کند و در صدد پی بردن به دلیلش بر آیند . همین که اطمینان یافت کسی در آن حوالی نیست با صدای لرزانی گفت : آرام باش شهلا ، گریه نکن . من نمی دانم مادرت چی به ات گفته ، مگر قرار نشد این کار را به عهده من بگذاری ، گم که نشده هر جای دنیا که باشد پیدایش میکنم . هر کس نداند خواهرش که میداند کجاست دلیلی ندارد ازم پنهانش کند . _ به هر کس بگوید به تو نخواهد گفت . من در نوک قوله ناامیدی ایستاده ام . فقط یک حرکت کوچک کافی است تا در سراشیبی اش بغلتم و سرنگون شوم . تو مرا به این قول رساندی و از سرنگونی ام باکی نداری . تو میدانستی لابد از مرجان پرسیدی ، فقط میترسی به من بگویی . اصلاً شایدهایی قبل از این سفر خبر داشتی که اینجا نیست فقط میخواستی با آمدن به ایران ثابت کنی که پای بند قولت هستی . _ اینقدر بی انصاف نباش شهلا . درست است که بدون وجودت خانه من بی نور است . درست است که جای خالی مادر را برای دخترم پر کرده ای اما به جان جاسمین قسم که حتی اگر عاشقت می شدم پشت پا به احساسم میزدم و گوش به ندای قلبم نمیدادم . به جبران خطای گذشته ازت میگذشتم تا به مراد دلت برسی . قول بده صبور باشی . _ نمیتوانم ، وقتی مامان رخی به من گفت که اشکان جلای وطن کرده ، آنچنان فریادی کشیدم که خانه لرزید و پدرم هراسان به اتاقم آمد تا ببیند چه اتفاقی افتاده . _ وای پس آنها فهمیده اند !!
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... نه آن طور که تو فکر میکنی . از نظر مادرم هنوز از خاکستر آتش خاموش گذشته جرقّه ای هست . به من توپید و گفت :" زن شوهر دار نباید به فکر بهم زدن خاکستر آن آتش باشد " تو از آشکار شدن رازت میترسی و من از زنده بگور شدن احساسی که کشتنی نیست و هر چقدر خاک به رویش بریزی باز با ناله هایش اشکان را صدا خواهد زد . با لحنی آمیخته با رنجش و درد نهفته در صدایش پرسید : _ چرا فکر میکنی من چنین قصدی دارم ؟ درست است که باعث ناکامی ات شدم ، اما قصدم جبران خطایم است . نه دامن زدن به ناکامی ات . به من اطمینان کن شهلا خواهش میکنم . دستهایم را مشت کردم و هق هق کنان گفتم : _ کجا میتوانم سر به دیوار بکوبم و فریاد بزنم ؟ کجا میتوانم عقده های دلم را خالی کنم و هر چقدر دلم میخواهد گریه کنم ؟ چطور میتوانم آرام باشم . وقتی قلبم ناارم است . تو مرا دعوت به صبوری میکنی . دست خودم نیست ، کاسه صبرم لبریز شده آرزوهایم در پرواز به آشیانه ای که ویران شده ناکام مانده اند . مشت های گره خورده ام در میان دستهایش آرام گرفت ، مردمک چشمهایش را محصور در هاله ای از اشک با اندوه به نگاهم دوخت و دل دردمندش همدرد دل سوخته ام شد .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... زیرزمین خانه بوی مهر و محبت را میداد و همه کسانی که دوستشان داشتم در آنجا جمع شده بودند . خانم جان با آن لهجه شیرین و دلچسب معرکه گرفته بود . طنین صدایش آن قدر بلند بود که در میان قهقهه های خنده حاضرین به وضوح به گوش میرسید . در میان غم های بی شمار دلم شادی دیدار او جوانه زد . چه کار خوبی کردم که با وجود اصرار گلی خانم حاضر نشدم ناهار آنجا بمانم و به خانه برگشتم نرگس با سینی محتوی استکان های خالی چای جلوی پله های زیرزمین سینه به سینه ام قرار گرفت . پیراهن پر نقش و نگار ساتن سوغاتی را به تن داشت ، مرا که دید چرخی در مقابلم زد و گفت : _ ببین چقدر قشنگه خانم کوچیک . پوشیدمش که امتحان کنم ببینم اندازه ام است یا نه . بعدش انقدر دلمو برد که دیگه نتونستم از تنم بیرون بیارمش . خوش به حالش که دلش این قدر کوچک بود و خواسته هایش آن قدر محدود . او را جزئی از خانواده ام میدانستم و دوستش داشتم . با دست زبر و کار کرده اش گل های سرخ و برجسته را بر روی پارچه ساتین نرم و لغزان دامنش با لذت نوازش میکرد .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... با مهربانی نگاهش کردم و گفتم : _ ولی این لباس مهمانی است . حیف است موقع کار بپوشی اگر آلوده به لکه چربی شود شاید نتوانی پاکش کنی . برق نگاهش را بر صورتم تاباند و گفت : _ حالام مهمون داریم . همه اون پایین جمعاً و منتظر دیدن گل روی شما . خانم جان با عشق و کلامی برخاسته از قلب مشتاقش صدایم زد. شوق دیدارش به من قدرت پرواز داد . آغوش گرمش وسیله ای بود برای برداشتن وزنه سنگینی که بر قلبم فشار می آورد . آزاد و سبک بر روی سینه گرمش رها شدم . اشک غم به همراه اشک شادی لغزید و در ترکیب با هم گونه هایم را آبیاری کرد . سرم را در میان دست هایش گرفت و عشق و محبتش را در کلامش نشاند . - بازم که گریه می کنی عزیز دلم . چند بار به ات گفتم حیفه چشمای سبز چمنی ات غرق اشک بشه . صدایش ، صدای آشنای روزهای خوش و بی خیالی بود . نفس هایش بوی پسته و بادام زمینی پیشکشی به نوه هایش را میداد . لبخندش قاتل غم بود و پیام آور شادی . آغوش جاذبه ای داشت که جدایی از آن ممکن نبود .زن عمو مهشید با لودگی خاص خود گفت : _خانم جان پس ما چی ؟ بگذارید خورده هایش را هم بریزد اینجا . با بی میلی مرا از سینه اش جدا کرد و گفت : _ هزار تا ماچ دیگه طلب من . حالا برو یه کم به اونای دیگه برس بعد دوباره برگرد توی بغل خودم . هر کدام به سبک خودشان مهر و محبتشان را آشکار می کردند . زن عمو مهشید در عین محبت سراغ ژورنال های جدید مد را می گرفت و خاله رخساره نگران آن بود که چرا این قدر لاغر شده ام . عمه توران در حال قربان صدقه رفتنم گفت :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... فدات شوم عزیز دلم . لابد شوهرت آن قدر خسیس است که در خرج خانه امساک می کند و بخورد و خوراک زنش نمیرسد . خانم جان که از خواهر شوهر دخترش دل خوشی نداشت ، به طعنه گفت : _ از کجا میدونی توران خانم مگه علم غیب داری ؟ خورد و خوراک به چاقی لاغری نیست . این دختر از اولش قلمی بود و خوش قد و قواره . خودم فدای قد و بالاش میشم . مامان رخی و خاله رخساره چشمکی بهم زدند و از حاضر جواب مادرشان لذت بردند . نزدیک ظهر مردهای خانواده به ما پیوستند . سر سفره خانم جان مرا در کنار خود نشاند . بوی غذاهای ایرانی اشتها آور بود . اما نه برای من که هر میلی در وجودم کشته شده بود . خانم جان و بی بی قلیان چاق کردند و سرگرم کشیدن آن شدند . مامان رخی با ایما و اشاره به من فهماند که وقت تقسیم سوغاتی است . کاش میرفتند و تنهایم می گذاشتند . بسته هدایا را که گرفتند کم کم پراکنده شدند. فقط خانم جان ماند و خانواده خاله رخساره . به فکر افتادم که به بهانه استراحت به اتاقم بروم و ساعتی با افکارم تنها باشم . صدای احوالپرسی گرم و بلند بالای پرتو را که با نرگس شنیدم ، انگار بال در آوردم . با پای برهنه به ایوان دویدم و آماده استقبال از او شدم . حالت ساده و دخترانه اش را حفظ کرده بود و آرایشی نداشت . گونه هایش از شوق دیدارم گل انداخته بود . همین که در آغوشش فرو رفتم بغض گلویم شکست . اخم بر روی پیشانیاش چین افکند و با تعجب پرسید : _ یعنی چه ؟! نفهمیدم عوض این که از دیدنم خوشحال باشی داری آبغوره میگیری ! مرا بگو که چقدر دلم برایت تنگ شده بود . _ من هم همین طور ، یعنی تو فرق اشک شوق و اشک غم را نمیدانی ؟! _ نه، نمیدانم ، خودت بگو کدام یکی است .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... وارد اتاق که شدیم در را پشت سر بستم و گفتم : _ بی معرفت کجا بودی ، از صبح منتظرت بودم . _ دیشب از شوق دیدنت خوابم نبرد از صبح زود حاضر به یراق لباس پوشیده قصد آمدن را داشتم اما با شور و اشتیاقم کلنجار رفتم و به خودم نهیب زدم " یعنی چه ! کجا میخواهی بروی ؟ چه بسا اصلاً عروس خانم آنجا نباشد و به منزل مادر شوهرش رفته باشد " ناهار کوفتم شد . اصلاً نفهمیدم چی خوردم . به مادرم گفتم :" دیگر نمیتوانم صبر کنم . جلوی در منزلشان از نرگس میپرسم اگر خانه شلوغ بود بی سر و صدا بر میگردم . الهی شکر وقتی رسیدم که بقیه داشتند میرفتند . _ اتفاقا به موقع آمدی ، از صبح لشکر خانواده امجدی و جعفری اینجا صف کشیده بودند . الان فقط خانم جان و خاله رخساره مانده اند . تکانی به خود داد و با شنیدن صدای جیر جیر تختخوابم که روی آن نشسته بود گفت : _راستش هم دلم برای خودت تنگ شده بود و هم برای سر و صدای تختخوابت که همیشه رویش ولو می شدم . انگار هنوز همان دو شاگرد مدرسه سر به هوا هستیم که روی همین تخت بغل دل هم مینشستیم و به جای درس خواندن قهقهه های خنده و هرّه کره هایمان ، بی بی و مادرت را به جانمان می انداخت . منتظر بود از یاداوری خاطرات خوش آن زمان ها لبخند بر لب بیاورم ، اما با مشاهده چهره اخمو و گرفته ام چشمان درشتش را تنگ کرد و با تعجب پرسید : _ چته ، انگار سرحال نیستی ؟ باز چه خبر شده ، فکر کردم سر عقل آمدی ، نکند دوباره فیلت یاد هندوستان کرده ؟ _ فیل من همیشه به یاد هندوستان بود. هر که نداند تو که میدانی در دل من چه خبر است . با دست ضربه محکمی به پشتم زد و گفت : _ دیوانه هنوز همان بی عقلی که بودی هستی . آن پسر که دیگر اینجا نیست . از جوابش حیرت کردم . انتظار نداشتم در جریان زندگی اشکان باشد . حیرت زده پرسیدم : _ تو از کجا میدانی ! مگر ازش خبر داری ؟!! _ خودت که میدانی من فضولم و هر طور شده باید سر از کار همه در بیاورم . چندین بار او را توی کوچه خیابان های این محل دیدم . سر و وضعش خیلی بهم ریخته بود . پیش خودم اسمش را مجنون گذاشته بودم . هیچ وقت توجه ای به اطرافش نداشت و غرق افکار خود بود . در تمام مراسم فوت مادرش حضور داشتم . آخرین امید زندگی اش را که از دست داد همه دلبستگی هایش را به همراه او به خاک سپرد . بعد از مراسم چهلم خانه و حجره اش را فروخت . سهم مرجان را داد و بقیه را برداشت و رفت .