نرگس از خدا می خواست انجام چنین ماموریتی را به عهده بگیرد ، با روی باز و چهره بشاش آماده رساندن پیغام شد . به خودم نوید دادم :" سرش آنجا گرم شده ، شاید قبول نکند و نیاید ." باید چه کار می کردم ؟ میدانستم گلی خانم دست بردار نخواهد بود و هر طور شده پسرش را به آنجا خواهد کشاند . برخلاف تصورم به محض دریافت پیغام ، جمله اش را ناتمام گذاشت و به طرف ما آمد . با حرص در دل گفتم :" میدانم با تو چه کار کنم نرگس ." اشکان توجهی به سخنان خواهرش نداشت نگاه سرکشش خارج از اختیارش به آن سوی دیوید که داشت پشت حصار حسرت هایش پنهان می شد . برزو در حالی که انگشتان دستش را دور گیلاس نیم خورده شربت آلبالو حلقه شده بود ، رو به روی مادرش ایستاد و بی اعتنا به من از او پرسید : _ با من کاری داشتید مادر جان ؟ گلی خانم اشاره به مبل بغل دستی اش کرد و گفت : _ بیا اینجا کنار ما بشین .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... از یاداوری آن خاطره ها ، در عین اندوه لبخند محوی بر روی لبانم چرخ کوتاهی زد و ناپدید شد . حواس اشکان به ما بود . در سکوت گوش هایش را تویی کرده بود تا شاید آنچه را که ما می گفتیم بشنود . مادرم و ایراندخت خانم در حال گپی زدن با هم ، هر کدام به منظوری نگاهشان متوجه ما بود . با بی میلی با لحن سردی پاسخ دادم : _ هنوز هم بعضی وقتها موهایم را می بافم . فقط بجای روبان قرمز به آن سنجاق سر مروارید نشان میزنم . _ لطف و زیبایی زن شرقی به همین آرایشهای سنتی است و لطف و زیبایی زن پاریسی به آرایشهای مدل جدید و عجیب و غریبش . _ شما کدام را می پسندید ؟ پس از کمی تامل حرف دلش را زد و گفت : _ به نظر من یک نواخت بودن چندان جالب نیست و تنوع لازم است . خیلی راحت میشد پی به افکار درونش برد . کاملا مشخص بود که جذب محیط خارج شده و زنهای ایرانی در نظرش کاج سلیقه هستند . با خود گفتم :" چه بهتر ، معلوم می شود به دنبال زن فرنگی است ، نه ایرانی . به این ترتیب حاضر نخواهد شد مرا به دختران دیار فرنگ ترجیح دهد ."
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... جمله آخرش به مذاق گلی خانم خوش نیامد و با دلخوری گفت : _ این چه حرفیست برزو ؟!! یک موی دختران خودمان می ارزد به صد تا دختر ولنگار فرنگی . _ همه جا خوب و بد دارد ، نباید همه را به یک چوب راند . قضاوت شما درست نیست . اصلاً بهتر است موضوع صحبت را عوض کنیم . در این مورد هیچ وقت به توافق نمیرسیم . کاش صدای موزیک آنقدر بلند نبود و اشکان هم میتوانست بشنود که او چه می گوید . آن موقع شاید دیگر برزو را رقیب سر سختی برای خود نمیدانست . گلی خانم وارفته بود . چشمهایش حالت گریه داشت . چه بسا داشت در دل گریه می کرد و می گفت :" بعید میدانم از پس این یکی بر بیایم ." دیگر برایش نشستن من در کنارش جاذبه ای نداشت ، رویاهایش نیمه تمام به نقطه بن بست رسیده بودند . برقی که در لحظه ورودش به تالار در نگاهش میدرخشید خاموش شده بود . به نظر میرسید قبلا آن دو با هم در این مورد بحث مفصلی کرده اند ، حتی چه بسا آن موقع هم که گلی خانم برای معالجه روزبه به پاریس رفته بود ، این اختلاف آن موقع هم بین مادر و پسر وجود داشته . بی خود نبود که میخواست به سرعت برایش زن نگیرد ، ولی چه دلیلی داشت من قربانی این ماجرا باشم ؟ کاش مادرم میدانست که همه رشته هایش پنبه شده . نرگس و سلطان قلیان ها را دور گرداندند ، نگاهم به سوی در تالار چرخید . مامان رخی برای گرمی بخشیدن به مجلس پاگشای آن شب گلچهره دایره زن را که صدای خوشی هم داشت خبر کرده بود تا برتری مهمانی اش را به رخ بکشد . همین که وارد شد صدای موزیک آرام گرفت و میدان را برای هنرنمایی او خالی گذاشت . برزو فرصت را مناسب دانست ، برخاست و گفت : _ من میروم پکی به قلیان بزنم ببینم چه مزه ای دارد .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... گلی خانم اعتراضی نکرد . شاید می ترسید اگر این بحث ادامه پیدا کند بیشتر پته پسرش روی آب ریخته شود . دیگر حوصله حرف زدن با مرا هم نداشت . روشنایی های ذهنش در احاطه تیرگی و ظلمات قرار گرفته بود .مژه هایش حرکتی نداشتند و در سرمای زیر صفر درجه وجودش به نقطه انجماد رسیده بود . نه برخاستنم را حس کرد ، نه رفتنم را . به دنبال مادرم و عطا گشتم که هیچ کدام در تالار نبودند . چه فرصتی بهتر از این که قبل از پیدا شدنشان بر روی ترک های دل اشکان بند بزنم . اشکان از دور دشت قدم هایم را میشمرد . از لحظه ورود منتظر همین لحظه بود . رو به رویش ایستادم و در حالی که وانمود می کردم مخاطبم مرجان است به او گفتم : _ خیالت راحت باشد . طرف اصلاً توی باغ نیست . به گمانم حواسش جای دیگریست . بعید میدانم خیال داشته باشد در ایران زن بگیرد . مرجان گفت : _ من هم همین حدس را میزنم ، ولی مادر جون و آقای خلج دست بردار نیستند و از ترس این که مبادا یک روز صاحب عروس فرنگی شوند ، خیال دارند هر طور که شده برایش زن بگیرند . نگاه اشکان نگاهم را به سوی خود کشید . در تیرگی چشمان سیاهش هیچ نوری نبود ، با لحن پر حسرتی گفت : _ گلی خانم زرنگ تر است و خوب میدند چه کار کند و برای رسیدن به هدف کجا را نشانه بگیرد . این پسر باید خیلی احمق باشد یا زیاده از حد عاشق که چشمانش برای دیدن این همه زیبایی و کمال کور شود . _ اما من نمیتوانم طعمه باشم. هرگز نمی گذارم این اتفاق بیفتد . افکار و خواسته های ما حتی به اندازه یک سر سوزن هم به هم نزدیک نیستند و هر کدام در عالم خودمان سیر می کنیم . نقش لنخند بر روی لبان اشکان رنگ تیره اندوه را از چهره اش زدود و با صدای آهسته ای گفت :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... اگر خودت نخواهی هیچ کس نمیتواند تو را به زور وادار به این کار کند ، قول بده تسلیمشان نشوی ! هر لحظه ممکن بود مادرم وارد تالار شود . اگر مرا در آنجا ایستاده میدید ، وای به روزگارم بود . نفس برزو در حال پک زدن به قلیان گرفت و به سرفه افتاد . آقا جان با مهربانی پدرانه ای به رویش لبخند زد . آقای کاتبی غرق رویاهای سفر به پاریس بود و سرگرم کسب اطلاعت بیشتر از برزو . در حالی که با نگرانی چشم به در ورودی داشتم با لحن عجولانه ای گفتم : _خیالت راحت باشد ، هرگز تسلیم نخواهم شد
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... دور از اشکان نشتم و وجودش را نادیده گرفتم . حهسرت های دلم گلوله ای شد و در هجوم به سینه ام راه نفسم را بست . شاخسار شکسته پرنده خیالم بر رویش آشیانه گرفت و لق میزد و در آستانه فرو افتادن بود . برزو خود را داخل هر جامی می کرد و با همه گرم می گرفت . حتی با لاله شمعدانی های عتیقه که زینت بخش طاقچه یا در تالار بود ، حرف میزد . اشاره های مادرش را با لبخند پاسخ می داد ، اما بی توجه به مفهوم این اشاره ها نه نگاهش به سوی من چرخید و نه میلی به ادامه بحث داشت . موقعی که مدعوین به سر میز شام در ایوان دعوت شدند ، مامان رخی فرصتی یافت تا خودش را به من برساند و کنار گوشم زمزمه کند : _ چی به او گفتی که فراری اش دادی ؟ از قضاوت ناحقش دلگیر شدم . باز هم داشت کاسه کوزه ها را بر سر من می شکست . لب ورچیدم و گفتم : _ از همان اول که آمد قصد فرار داشت . به زور گلی خانم مجبور به نشستن در آنجا شد ، من در این میان بی تقصیرم راستش را بخواهید بعید میدانم اصلاً خیال زن گرفتن در ایران را داشته باشد . _ یعنی چه ؟ برای چی ؟ کی از تو بهتر ؟ _ علف باید به دهان بزی خوش بیاید . این شمایید که فکر می کنید دخترتان تافته جدا بافته است و به دل همه خواهد نشست . _ مگر غیر از این است . بی خودی چرا خودت را دست کم می گیری . صبر کن بیشتر تو را بشناسد ، آن وقت می بینی چطور برایت سر و دست خواهد شکست . خاله رخساره از میان مهمانان به ظاهر متشخّص که در موقع رفتن به سر میز غذا هویت خود را گم می کردند و فقط به شکم گرسنه شان می اندیشیدند ، راه عبوری یافت ، در مهتابی به ما رسید و برای فرو نشاندن آتش کنجکاوی اش با بی قراری پرسید :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... چی کارش کردی ؟ انگار برق گرفته بودش . از دور دیدم چطور یک دفعه بلند شد رفت . از ته دل خندیدم و گفتم : _ به گمانم همان برق گرفته بودش خاله جان . اشتهای گلی خانم کور شده بود و میلی به صرف غذا نداشت . گوشه ایوان کز کرده بود و متفکر به نظر میرسید . ما را که دید به طرف مان آمد ، بر چهره غم گرفته اش لبخند کم رنگی نشاند و با لحن گرمی خطاب به مادرم گفت : _ امشب خیلی زحمت کشیدید و برای عروس من سنگ تمام گذاشتید . تا برزو اینجاست باید بیشتر دور هم جمع شویم . _ وظیفه ماست که در اولین فرصت به دیدنش بیاییم . _ شنبه شب شام منتظر تان هستیم . بهتر است بچه ها بیشتر با هم آشنا شوند . چقدر از دست برزو خندیدیم ، باورتان میشود ؟ کاملا یادش بود که آن موقع شهلا جان موهایش را می بافت و به آنها روبان قرمز میزد . صدای سقوط قلبم را در درون سینه ام شنیدم . یک شب پر شکنجه دیگر . کاش من هم مثل عطا این شهامت را داشتم که بهانه ای بیاورم و به آنجا نروم . معلوم می شد گلی خانم دست بردار نیست و خیال عقب نشینی ندارد . حق با مرجان بود که میگفت :" آنها به این سادگی میدان را خالی نخواهند کرد ." قلب و احساسم عاصی شدند ، مرا به باد ملامت گرفتند و تحت فشارم قرار دادند تا اراده ام را تحت کنترل بگیرند :" بگو من نمی آیم . بگو به من توهین شده و حاضر نیستم دوباره همان ماجرا تکرار شود . بچه که نیستی که از چوب و ترکه پدر بترسی . عطا را ببین چطور از حق خودش دفاع می کند و خرجش را از بقیه جدا کرده ، یعنی تو از او کمتری !"
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... پاسخ را حاضر داشتم " با وجود این که سخت است ، خیال دارم تا آخر راه بروم و به آنها بفهمانم که تصوراتشان باطل است . بالاخره باید یک روز به این باور برساند که عقل کلّ نیستند ." اشکان کمی دورتر از میز شام ، بشقاب خالی به دست ایستاده بود و داشت به نگاهش به دنبالم می گشت . برزو با وجود تظاهر به بی علاقه بودن به سنت های زادگاهش ، بشقات غذایش را انباشته از انواع و اقسام خوراک های لذیذ ایرانی بود . آقای کاتبی با دهان پر در حین جویدن گوشت مسلسل وار یکی پس از دیگری کلمات را خطاب به برزو از زبان بیرون میراند و حتی یک لحظه هم حاضر نمی شد زبان به دهان بگیرد . مامان رخی نگران مهمانانی بود که خیلی گرسنگان به آنها مهلت غذا کشیدن را نمیدادند . بی اختیار شب عروسی مرجان را به یاد آوردم که اشکان به فکر سیر کردن شکم من بود و به موقع به دادم رسید . به فکر تلافی افتادم و از سر دیگ ، بشقاب غذا را انباشته از غذاهای رنگا رنگ کردم . نرگس با راجب چشم به دستهایم داشت . سوالی بر روی زبانش که جرأت پرسیدنش را نداشت .بالاخره طاقت نیاورد و با کنجکاوی پرسید : _ همه اینا را میخوای خودت تنهایی بخوری ، خانم کوچیک ؟! با سر خوشی خندیدم و گفتم :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... خب چه عیبی دارد ، اگر دلت میخواهد بترکی را خبر کن . _ نه ، ولی آخه ..... _ آخه چی ؟ نکند می ترسی غذا کم بیاید ؟ _ نه فقط می ترسم دل درد بگیری . جوابش را ندادم . از آشپزخانه بیرون آمدم . نگاهم را در اطراف ایوان به گردش در آوردم . دور میز هنوز خلوت نشده بود . اشکان بشقاب خالی به دست از میز شام فاصله داشت . انگار از یاد برده بود که با چه هدفی به ایوان آمده . به نزدیکش رفتم و گفتم : _ برایت غذا کشیدم . باید همه اش را بخوری . می بینی که همه به فکر شکم گرسنه خودشان هستند و من به فکر تو ، بفرمائید نوش جان کنید . تبسمی شیرین به چهرهاش زینت داد . ابروان گره خورده اش از هم فاصله گرفتند . مجال ندادم و افزودم : _ ببینم کفش هایت عاریه است و به پایت لق میزند یا پایت ورم کرده و در کفش جا نمی گیرد ؟ یا اینکه کشتی هایت غرق شده که اینطور ماتم گرفته ای ؟ با یاد آوری خاطره اولین دیدارمان در کافه شهرداری دوباره لبخندی چهره اخمویش را بشاش ساخت و گفت : _هیچ کدام ، فقط بی حوصل هام و اشتهایم کور شده .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... _ من این حرفها سرم نمیشود . باید همه اش را بخوری . نرگس و سلطان کلی برای پختنشان زحمت کشیده اند . بشقاب را از دستم گرفت و گفت : _ البته که میخورم . وقتی از دست یار برسد ، این بوی اوست که مستم می کند نه بوی غذا ، اینجا چه کار می کنی ؟ نمی ترسی خواستگار فرنگ دیده ات فراری شود ؟ با لحن بی تفاوتی گفتم : _ او خواستگار دختر فرنگی است ، نه من و در هر صورت فراری خواهد شد . چند لحظه پیش داشتم با خودم می گفتم کاش به جای این که الان اینجا باشیم چند کوچه آن طرف تر ، توی خیابان انتظام برای مصون ماندن از رگبار باران زیر تاقی پناه گرفته بودیم و این همه جمعیت دور و برمان نبود. آهی کشید و گفت : _ من هم چند لحظه پیش داشتم با خودم فکر می کردم آرزوهای من چون رشته مرواریدی هستند با تارهای فریبنده و پر تلالو و اگر دست بی رحمی آن رسته را پاره کند و دانه هایش را به این سوال و آن سوال پراکنده سازد ، دیگر نخواهم توانست همه آن دانهها را بیابم و دوباره به نخ بکشم تا زینت گردنت کنم . من تو را از دست خواهم داد ، چون یقین میدانم آن شهامت را نداری که از حق خودت دفاع کنی . خیلی راحت مروارید غلطان آرزوهایم را خواهی گسست . از این که امشب اینجا آمدم پشیمانم چون میبینم همه توجه پدر و مادرت خانواده خلج است و من و عزیز موجودات فراموش شده ای هستیم که انگار به این مهمانی تحمیل شده ایم . با وجود این که حق را به او میدادم ، برای دلجوئی اش گفتم : _ اصلاً این طور نیست ، تو نباید چنین تسوتی داشته باشی . آنها مهمان نوازند و سعی می کنند به همه خوش بگذرد . مگر ندیدی مامان رخی بیشتر از همه کنار عزیز نشسته بود و با او گرم صحبت بود . تو از دید تصوراتت به اطراف نگاه می کنی و توجیه ات منطقی نیست .
