استفاده از پر منگنات جهت كنترل عفونتهاي خارجي ماهيان تزئيني

​

بسياري از بيماريها در ماهيان تزئيني از عفونت خارجي شروع مي‌شود. اگر اين عفونتها كنترل نشوند ممكن است بصورت عمومي درآمده و باعث مرگ ماهي شوند. استفاده درست از پر منگنات پتاسيم مي‌تواند بطور جدي در مبارزه با عوامل باكتريايي، قارچي و انگلي قبل از اينكه بصورت سيستميك درآيند مؤثر واقع شود و نياز به درمان آنتي بيوتيكي را تا حد قابل توجهي كاهش دهد. اين كار باعث مي‌شود تا صاحب ماهي نيز متحمل هزينه كمتري براي درمان شود زيرا معمولاً آنتي بيوتيكها گران هستند. همچنين باعث كاهش ايجاد گونه‌هاي مقاوم باكتريايي مي‌شود.
از نظر تجاري استفاده صحيح از پر منگنات پتاسيم در هنگام وقوع عفونت مي‌تواند حركت ماهي را سرعت بخشد زيرا ديگر لازم نسبت مانند درمان با آنتي بيوتيك ماهي را در مدت طولاني در يكجا نگهداري كنيم (معمولاً 14 ـ 10 روز)

پرمنگنات پتاسيم چيست؟
پرمنگنات پتاسيم (kmno4 ) يك عامل اكسيد كننده است سالها در آبزيان مورد استفاده واقع شده است به عنوان يك اكسيد قادر است بطور شيميايي مواد آلي را بسوزاند كه اين مواد مي‌تواند موجودات ناخواسته‌اي مانند باكتريها، انگلها و قارچها باشد يا بافت حياتي آبشش يا مخاط ماهي بنابراين استفاده از اين مواد شيميايي بستگي به سليقه شخصي فرد و استفاده كننده دارد كه چطور از اين مواد استفاده كند كه حداكثر اثرات مفيد و حداقل ضرر هنگام درمان متوجه ماهي شود.

تغيير رنگ حاصل از استفاده پرمنگنات پتاسيم:
وقتي پر منگنات پتاسيم فعال است (درحالت غير اكسيده) آب را به رنگ صورتي ـ بنفش در مي‌آورد. وقتي اين ماده غيرفعال مي‌شود (بوسيله اكسيد كردن مواد آلي) رنگ آب به سمت زرد تا قهوه‌اي روشن تغيير مي‌يابد. اين تغيير رنگ يك ابزار مهم جهت مشاهده درمان شيميايي مي‌باشد. (در زير شرح داده شده) با اين وجود اين خاصيت ممكن است پر منگنات پتاسيم را به عنوان يك ماده نامناسب جهت استفاده در تانكها آكواريومها و يا استخرهاي تزئيني معرفي نمايد. همچنين مانند اغلب مواد شيميايي كه در آب بكار مي‌روند، پر منگنات پتاسيم ماده‌اي مظر براي گياهان و بي‌مهرگان محسوب مي‌گردد.
استفاده از پر منگنات پتاسيمپرمنگنات پتاسيم در اغلب ماهيها با غلظت mgil 2 مي‌توان بكار رود و در اين غلظت، حمام طويل المدت (حداقل 4 ساعت) در آب تازه يا آب نمك توصيه مي‌شود.
اين ماده همچنين براي استفاده در سيستمهاي گردشي (بسته) بطور قابل توجهي ايمن مي‌باشد زيرا وفتي به ميزان mgil 2 استفاده مي‌شود حداقل تماس را با بيو***** دارد.
آب حاوي پرمنگنات پتاسيم رنگ بنفش را حداقل براي 4 ساعت حفظ خواهد كرد.
بعضي از ماهيان از قبيل (lake Malawi cichlid ) در برابر پر منگنات حساس مي‌باشند كه ممكن است غلظت mgil 1 براي اين ماهيان امن‌تر باشد. صاحب ماهي مي‌تواند حساسيت گونه ماهي خود را با مشاهده رفتار ماهي هنگان درمان با اين ماده مشخص كند. بويژه هنگامي كه گونه‌اي براي اولين بار مورد درمان قرار مي‌گيرد.
اگر ماهي واكنش ناسازگاري نشان داد مي‌توان به سرعت ماده شيميايي را با اضافه كردن آب تازه رقيق كرد.
از آنجا كه پرمنگنات پتاسيم بوسيله مواد آلي غيرفعال مي‌شود، ممكن است لازم باشد كه مقادير بيشتري از اين ماده در استخرهاي پرورش ماهي مواد آلي بيشتري دارد استفاده شود.
يك راه بي‌خطر كاربرد اين ماده شيمايي اين است كه ابتدا mgil 2 به SYS ريخته شود اگر تغيير رنگ آب از بنفش به قهوه‌اي كمتر از 4 ساعت از آغاز اقدام به درمان انجام شد باشد mgil 2 ديگر اضافه شود.
اگر در مجموع با mgil 6 پر منگنات پتاسيم رنگ بنفش آب كمتر از 4 ساعت برگردد به اين معني است كه SYS واقعاً بايد تميز شود. بسياري از ارگانيسم‌هايي كه بوسيله پرمنگنات پتاسيم تحت تأثير واقع مي‌شوند در محيط غني از مواد آلي رشد مي‌كنند بنابراين ضد عفوني بهتر مي‌تواند اثرار شگرفي در درمان مؤثر داشته باشد.
در حمام كوتاه مدت نيز پرمنگنات پتاسيم مي‌تواند در غلظت mgil 10 براي 30 دقيقه بكار رود در اين غلظت مشاهده دقيق ماهي جهت جلوگيري از مرگ و مسير اجباري مي‌باشد.
اين نوع درمان زماني كه ماهي از استخر به ساختمان Sorting و حمل و نقل آورده مي‌شود مي‌تواند به راحتي انجام پذيرد.
درمان با پرمنگنات پتاسيم به همراه غلظت كم (1% ـ 2% ) نمك طعام (كلريد سديم) به عنوان درمان نيمه دائم براي چند روز يا چند هفته (بسته به نوع ماهي در حال درمان) مي‌تواند اثرات مفيدي به همراه داشته باشد.
اين تركيب بخصوص در به حداقل رساندن عفونت Columnaris بعد از دستكاري ماهي مفيد مي‌باشد. پر منگنات پتاسيم مي‌تواند به عنوان ضدعفوني كننده سطوح در غلظتهاي 10 (60 ـ 30 دقيقه در تماس باشد) تا mgil 500 (به مدت ثانيه) در ؟؟؟ بكار رود، با اين وجود تركيبات 4 ظرفيتي آمونيم براي اين منظور بهتر مي‌باشند.
پرمنگنات پتاسيم بر روي باكتريها، قارچها و بسياري از عوامل انگلي اثر كشندگي دارد ولي بر روي ويروسها فاقد اين اثر مي‌باشد.

دفعات درمان:
همانطور كه در بالا ذكر شد پرمنگنات پتاسيم يك اكسيد كننده غير اختصاصي است و اگر بيش از حد استفاده شود مي‌تواند به موكوس و بافت آبشش صدمه بزند. يك روش خوب براي پيشگيري از آسيب بافتي ماهيان در اثر استفاده از اين ماده اين است كه بيش از هفته‌اي يكبار از پرمنگنات پتاسيم جهت درمان و ضدعفوني استفاده نشود. اگر در بيماري ICH تعداد دفعات درمان زياد مورد نياز است پرمنگنات پتاسيم انتخاب مناسبي جهت اين كار نمي باشد.

شكست درمان:
تأثير كم درمان با پرمنگنات پتاسيم معمولاً بر اثر يكي از عوامل زير اتفاق مي‌افتد.
1. تشخيص ناصحيح يا ناقص بيماري
2. اشتباه در محاسبه مقدار مورد نياز ماده شيميايي جهت درمان
3. مقادير زياد مواد آلي موجود در SYS بطوريكه باعث خنثي شدن ماده شيميايي مي‌گردد.
هرگاه درمان با شكست مواجه شد بايد ماهيان بيمار به آزمايشگاه تشخيص ارسال شوند تا بيماري دقيقاً مشخص شود. حجم آب مورد نظر به منظور ميزان استفاده از ماده درماني بايد دقيقاً محاسبه شود و وزن دقيق ماده شيميايي مورد نياز جهت تنظيم دز مورد نياز بايد دقيقاً اندازه‌گيري شود.
همانطور كه در بالا ذكر شد مقادير زياد مواد آلي در مواد SYS باعث خنثي شدن سريع پرمنگنات پتاسيم مي‌شود و در نتيجه زمان تماس با ماده شيمايي جهت گرفتن نتيجه مناسب كافي نخواهد بود. اين مشكل معمولاً در استخرهايي اتفاق مي‌افتد كه حجم زيادي از مواد آلي در آنها انباشته شده است.
برآورد ميزان پرمنگنات پتاسيم جهت استفاده براي اندازه‌گيري ميزان ماده شيمايي مي‌توان از يك فرمول ساده استفاده نمود.
ميزان ماده درماني مورد نياز در واحد حجم * ضريب تبديل واحد * حجم = ميزان ماده شيميايي مورد نياز
اگر حجم استخر يا تانك در مقياس گالن اندازه‌گيري شده باشد ضريب تبديل واحد 0038/0 مي‌باشد و جواب برحسب گرم داده خواهد شد (جهت اطلاع از ضرايب تبديل به جدول 1 مراجعه نمائيد)
براي ميزان ماده درماني مورد نياز در واحد حجم mgil 2 فرمول ما بصورت زير خواهد بود.
Mgil 2 * 0038/0 * حجم برحسب گالن = ميزان ماده شيمايي بر حسب گرم
در نتيجه براي حجم 250 گالن آب ميزان پرمنگنات پتاسيم مورد نياز برابر خواهد بود با
Mgil 109 = (mgil 2) * 0038/00 * (گالن) 250 = مقدار مورد نياز
بدينوسيله مشاهده مي‌شود كه مقدار كمي از اين ماده جهت درمان احتياج مي‌باشد كه مي‌توان آنرا از نزديكترين داروخانه تهيه نمود. لازم به ذكر است كه يك قاشق چايخوري بر حدود 7 گرم پر منگنات پتاسيم گنجايش دارد.

استفاده از محلول پرمنگنات پتاسيم
روش ديگر جهت اندازه‌گيري ميزان مورد نياز پرمنگنات پتاسيم درست كردن محلول غليظ پرمنگنات است. يك محلول پرمنگنات پتاسيم شامل محلول غليظ شده آن مي‌باشد بطوريكه مقداري از آن برحسب نياز مي‌توان برداشت نموده و يا در تانك يا هر محيط ديگر وارد نمود. اين روش در زمانيكه چندين تانك يا چندين محيط جهت درمان وجود داشته باشد بسيار مفيد است. يك راه ساده جهت تهيه محلول غليظ پر منگنات پتاسيم اين است كه 8/3 ليتر (يك گالن) آب مقطر را با 285 گرم پرمنگنات پتاسيم مخلوط كنيم تا يك محلول حقيقي بدست آوريم يك قطره ( هر قطره بايد يك سي سي شود) از اين محلول به يك گالن آبا اضافه شود براي ما دوز mgil 1 را تأمين مي‌نمايد.
بنابراين جهت دستيابي به غلظت mgil 2 بايد 2 قطره به يك گالن (8/3 ليتر) آب اضافه نمود. محلول غليظ پر منگنات پتاسيم بايد در جاي تاريك و خنك نگهداري شود و سالانه تجديد شود.
وقتي سيستهاي وسيعتري را مورد درمان قرار مي‌گيرند بايد بدانيم كه هر 20 قطره يك سي سي مي‌شود يا وقتي اندازه‌گيري مايع با سرنگ انجام مي‌گيرد بايد يك سانتي مترمكعب شود. بنابراين يك ميلي ليتر از محلول غليظ‌ها 10 گالن (38 ليتر) مايع را به دوز mgil 2 مي‌رساند