بیماری حباب گازی gas bubble disease , Emphysematosis , gas embolism بیماری حباب گازی به بیماری غواصان معروف است که در اثر پیدایش ناگهانی مقدار زیاد اکسیژن محلول در آب بوجود می آید . به عبارت دیگر در اثر کاهش ناگهانی فشار اکسیژن محیط خارجی و وجود فشار نسبی زیاد گاز داخلی یا بدن ( نسبت به محیط خارج ) سبب آزادی گاز اکسیژن در نسوج و خون و غیره میشود . معمولا دو عامل برای ایجاد حباب گازی وجود دارد: رسیدن سطح اکسیژن ( يا گازهاي ديگر ) به حالت فوق اشباع حباب ناشی ازتغییر فشار ظهور حبابهای گازی زیر جلدی در زیر فک تحتانی ،در باله های شنا ، اطراف چشم و سایر قسمتهای بدن ممکن است سبب تلفات شدید خصوصا در نوزادان بشود . گیاهان در روزهای آفتابی مقدار زیادی اکسیژن تولید میکنند که مقدارش در شب ممکن است به طور ناگهانی کاهش یابد .گاز داخل حبابها میتواند اکسیژن هوا یا هیدروژن سولفوره ( در این مورد ماهی باید به مکان زیستی مناسب دیگری ( اکواریوم / استخر ) انتقال یابد) باشد . برای پیشگیری باید رشد جلبکها یا گیاهان آبی بخصوص در آبهای حاوی نوزادان محدود شود خصوصا هنگامی که جریان آب در آن کم باشد . این بیماری در ماهیان در هنگام تعویض آب دیده شده که با تلفات نیز همراه میباشد . بیماری حباب گازی حالتی است که در نتیجه فوق اشباع شدن آب بوسیله نیتروژن ، اکسیژن و دیگر گازها در ماهی ایجاد میشود .پمپهای هواده معمول ترین علت ایجاد حالت فوق اشباع آب میباشند این اشکال وقتی اتفاق می افتد که هوا اجازه ورود به قسمتی از پمپ را که آب را میمکد پیدا کند.تشخیص آن بطور اولیه بر پایه حضور آمبولی گازی در عروق ظریف و بافتهای اطراف چشم است .متاسفانه درمان توصیه نمیشود . تعیین و تصحیح مشکل پمپ در آینده از ایجاد این حالت جلو گیری میکند. این حالت وقتی رخ میدهد که به یکباره مقدار زیادی از آب آکواریوم تعویض شود یا آب سرد به آکواریوم اضافه شود .و جباب گازی در پوست و باله ها تشکیل میشود . حباب شبیه تاول بوده و به راحتی دیده میشود . اگر دست روی پوست کشیده شود صدای خاصی میدهد.درمان مناسب ، انجام مقدار زیادی هوادهی در آکواریوم است .نور باید خاموش یا به حداقل برسد تا استرس ماهی کمتر شود .اگر مقدار زیادی حباب مشاهده میشود باید با افزودن یک آنتی بیوتیک وسیع الطیف از بروز عفونتهای ثانوی ممانعت کرد .بیماری حباب گازی یک بیماری غیر عفونی بوده و در بین ماهيان انتقال نمی یابد اگرچه ابتلا به عفونتهاي ثانویه در اثر بروز جراحات در ماهی امکان بروز بیماری را در ماهی و سرایت آن به سایرین فراهم میسازد . بروز حباب در باله ها میتواند آنها را از قابلیت انداخته یا در باله های کوچک با مقدار زیاد حباب ، حتی سبب از کار افتادنش شود و شناگری و تعادل ماهیان کوچک را بهم زده و سبب شناوریش در آب شود .این تظاهرات حبابی غالبا به شکل کشنده نیستند ولی سبب آسیب باله و چشم ماهی میشوند . این حباب ها ممکن است در اندامهای داخلی مثل کبد یا قلب یا مغز نیز ظاهر شوند که بسته به شدت یا محلش میتواند خطرناک باشند . در صورتی که حباب در اندامهای حساسی نظیر رگهای اصلی انتقال دهنده خون تشکیل شوند میتواند به سرعت سبب مرگ ماهی شود .شکل حبابها تقریبا منحصر به فرد برای این تظاهر است و با بیماری دیگر اشتباه نمیشود . تنها در یک بیماری باکتریایی در نتیجه عمل باکتریها حبابهایی در سطح پوست ایجاد میشود که رنگش معمولا قرمز است . منبع : بیماریهای ماهیان پرورشی : بابا مخیر بهداشت و درمان ماهیان آکواریومی : رحیم پیغان و ....
