پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... چرا ؟ برای چی ؟ باز میخواهی صدای خانم جانت را در بیاری ؟ _ من و مهران با هم قرار گذاشتیم ، با دوچرخه بریم سر پل تجریش دل و جگر بخوریم . بی بی به کسی مجال پاسخ نداد وگفت : _ وای چه حرفا ! میخواهی از اینجا تا تجریش پا بزنی ، خودتو خسته کنی که چی ! که دل و جگر بخوری . خب ننه بگو غلام یه دست دل و جگر واستون بگیره کباب کنه همین جا بخورین . من که میدانستم هدف برادر غیرتی ام از رفتن به سر پل تجریش چشم چرانی و خوشگذرانی است ، پوزخند تمسخر آمیزی زدم و طوری نگاهش کردم که متوجه منظورم بشود . تا تلافی بدعنقی هایش را در بیاورم . آقا جان که عاشق پسر یکی یکدانه اش بود ، اعتراضی نکرد . اما مادرم به طرف او براق شد و با لحن تندی گفت : _ یعنی چه باز نوبت رفتن به منزل خانم جان که شد تو بامبول در آوردی ؟ چرا یاد نمیگیری وقت شناس باشی و احترام بزرگترها را حفظ کنی ؟ عطا با دلخوری گفت : _ای بابا من که هر جمعه آنجا پلاسم . حالا یک بار برنامه دیگری جور کردم شما ایراد میگیرید . از آن گذشته من و مهران هیچ کدام حوصله انوش پسر دائی خلیل را نداریم . با آن اخلاق سگش کفری مان می کند. از شنیدن این جمله مامان رخی از کوره در رفت و با لحن تندی گفت :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... _ یعنی چه ! کم حرف مفت بزن . مگر انوش چه هیزم تری به تو فروخته که این مزخرف ها را میگویی ؟ می دانستم که بحث بالا خواهد گرفت و بالاخره با پادرمیانی آقا جان به نفع پسرش به پایان خواهد رسید . حوصله گوش کردن به جر و بحثشان را نداشتم . هنوز چشم هایم از بی خوابی شب گذشته می سوخت از زیرزمین بیرون آمدم ، دوباره آبی به صورتم زدم و به اطاقم رفتم تا آماده رفتن به منزل خانم جان شوم .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... خانه خانم جان در خیابان فرهنگ ، فاصله چندانی با منزل ما نداشت و همیشه پیاده این مسیر را طی می کردیم . نیم ساعتی طول کشید تا بالاخره عطا توانست حرف خود را به کرسی بنشاند و همراه پسر خاله ام مهران با دوچرخه به سر پل تجریش برود . بی بی که از یکه تازی عطا دل خوشی نداشت و از میدانی که پدرم به او میداد دلخور بود ، یک بند داشت به مادرم غر میزد که چرا این بچه را این قدر لوس بار آوردید . آقا جان شال و کلاه کرد و گفت : _ من میروم به مغازه سری بزنم . سر ظهر می آیم منزل خانم جان . با وجود این که هیچ وقت در روزهای تعطیل مغازه زرگری را باز نمی کرد ، اما عادتش بود که هر صبح جمعه در آنجا یکی دو ساعتی پشت در بسته به حساب های عقب افتاده رسیدگی کند . عطا را کرد کار نمیدانست و همیشه نگران آینده بود که بعد از مرگش چه به روز مال و منالش خواهد آمد . بعد از رفتن او ، بی بی خطاب به من که بی خیال به پشتی سلام داده بودم گفت : _مگر نمی خواهی حاضر شوی ؟ پاشو زود باش . با بی حالی گفتم : _ شما بروید ، من بعد می آیم .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... داشت آماده اعتراض می شد که مادرم مجال نداد و گفت : _ کارش نداشته باشید دیشب نخوابیده . بی حوصله است ، هر وقت دلش خواست خودش می آید . بی بی اخم کرد و گفت : _ پس بگو امروز همه آستین سر خود شدن . هر کی یه سازی میزنه . بی آنکه به پلک چشمهایم حرکتی برای باز شدن بدهم گفتم : _ تا شما برسید من هم حاضر میشوم ، می آیم . نیاز به تنهایی داشتم تا افکارم را جمع و جور کنم و به آنها سر و صورتی بدهم . ژیلا که عاشق خانم جان و مغز پسته هایش بود ، زودتر از آن دو حاضر شد و همراهشان از خانه بیرون رفت . سر و صداها خوابید ، خانه آرام گرفت . سرم را طوری روی پشتی قرار دادم که باد پنکه به صورتم بخورد و خنک شوم . در همان حالت خوابم برد . نزدیک ظهر بود که نرگس بالای سرم آمد و گفت : _ شهلا خانم جون . چیزی به ظهر نمونده . مگه نمیخواین برین خونه خانم بزرگ . از خواب پریدم . هنوز گیج بودم . درست نمیدانستم شب است یا روز .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... با تعجب پرسیدم : _ظهر ؟ _ خب آره ،مگه یادتون رفته همه رفتن خونه خانم بزرگ . زهنم به کار افتاد و فکرم آزاد شد . چیزی به ظهر نمانده بود . باید زودتر حاضر می شدم . مهمانی جمعه ها برای بزرگترها و بچه هایشان سالن مد بود و مرکز رقابت . پیراهن سبز کاهویی گلدار کتانی را که با رنگ چشمهایم هماهنگی داشت پوشیدم. در گرمترین ساعت روز ، سنگفرش خیابان چون اجاق روشنی بود که گرما را بیرون می داد . خیابان خلوت بود . حتی فروشندگان دوره گرد میلی به کاسبی نداشتند . درختان هلاک از گرما ، تشنه چند قطره آب بودند تا ریشه هایشان را آبیاری کنند . به سر خیابان فرهنگ که رسیدم ، احساس کردم یک نفر دارد تعقیبم میکند . با خودم گفتم :" این دیگر کیست ؟! جای عطا خالی که غیرتی شود " به رویم نیاوردم و به راهم ادامه دادم . فروشنده دوره گردی که با صدای ناهنجاری فریاد میزد " رخت کهنه میخریم ، کاسه بشقاب می فروشیم ، سکوت ظهر جمعه را می شکست . تعقیب کننده ،شانه به شانه ام قرار گرفت . جرات نمی کردم برگردم و نگاهش کنم ، صدای آشنایش را که شنیدم آرام گرفتم . _ سلام شهلا خانم ، شما اینجا چکار می کنید ؟
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... انتظار دیدن هر کسی را داشتم به غیر از اشکان . کسی که داشت با من حرف میزد ، یک مزاحم خیابانی نبود که بشود بی اعتنا از کنارش گذشت و رفت ، اما در هر صورت به خودم اجازه نمیدادم که در کنارش قدم بزنم و با او هم کلام شوم . - من باید از شما بپرسم که اینجا چه کار می کنید . _ من دارم از نانوایی بر میگردم . چشمم به نان سنگک برشته ای که در دست داشت افتاد و پرسیدم : _ مگر شما خانه شاگرد ندارید که برایتان خرید کند ؟! خندید و پاسخ داد : _ مگر خودم چلاقم. _ نمیدانستم شما هم در همین محل زندگی می کنید . _ من هم نمیدانستم خانه شما همین دور و بر هاست . من این تصادف را به فال نیک میگریم . این طور که معلوم است ما همسایه ایم. _ نه آن طور که شما فکر می کنید . منزل مادر بزرگم در این خیابان است . معمولاً جمعه ها ناهار مهمان او هستیم . همه رفته اند ، فقط من چون دیشب خوب نخوابیده بودم اصلا متوجه نشدم چطور شد که یکدفعه خوابم برد و جا ماندم . _ شانس من بود که دوباره شما را ببینم . من هم دیشب خوابم نبرد . یک بند از خودم می پرسیدم " یعنی ممکن است یک بار دیگر او را ببینم ." پوزخندی زدم و گفتم :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... لابد توی صف نانوایی دنبالم می گشتید . _ دارید مسخره ام می کنید و می خواهید تلافی حرف های دیشب را در بیاورید . راستی پایتان چطور است ؟ بالاخره توی کفش جا گرفت یا نه ؟ _ شما در عوض کردن صحبت استادید . بهتر است تا نان بیات نشده به خانه برگردید . _ مهم نیست بر میگردم یکی دیگر میخرم مرا از چه می ترسانید . صد تا نان فدای یک کلام محبّت آمیز از زبان شما ! _ از محبّت تان ممنونم . اما من هم باید زودتر به منزل خانم جان بروم . چون اصلاً صورت خوشی ندارد که اینجا در کنار شما قدم بزنم . وای به این که یکی از افراد فامیل که هر آن ممکن است سر و کله شان پیدا شود مرا با شما ببینند . _ دلم نمیخواهد باعث دردسرتان بشوم .ای کاش مجبور نبودید به این زودی بروید . دیشب شما از من سوالی پرسیدید که دنبال فرصتی می گشتم تا جوابتان را بدهم . ولی جواب آن سوال فقط چند جمله کوتاه نیست . در واقع خودش یک قصه طولانی است . طفلکی مرجان خیلی راحت به آرزویش نرسید . _ در هر صورت بالاخره آنچه را که می خواست بدست آورده . خیلی ها ستاره بختشان پشت ابرهای تیره پنهان می ماند و شب تارشان سپیده دمی را به دنبال ندارد . _ این حرف ها از دختر جوانی مثل شما که آفتاب زندگی اش درخشان است بایید به نظر میرسد . _ هر آفتابی ابری را در پی دارد .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... به سر کوچه بن بستی که در انتهایش خانه خانم جان قرار داشت رسیدیم . ایستادم و گفتم : _ خب من به مقصد رسیدم . منزل مادر بزرگم ته همین کوچه است . حالا وقت خداحافظی است . _ پس قرار بعدی چه می شود ؟ _ این دیدارها همه تصادفی بود و در جاهایی که اصلاً انتظار برخورد با هم را نداشتیم . چه بسا باز هم این اتفاق بیفتد . خداحافظ . مجال ندادم حرفی بزند . قدمهایم را تند کردم و از او فاصله گرفتم . بعد از فوت پدر بزرگ و تقسیم ارثیه که قسمت عمده اش را دائی خلیل در زمان حیات پدرش خدا میداند با چه ترفندی به نام خود کرده بود ، آنچه برای خانم جان باقی ماند همین خانه بود و تنها یک ملک که دائی خلیل اداره اش را بر عهده داشت و هر ماه عایدی اش را به مادرش می داد . برای املاک از دست رفته دل نمی سوزاند . آنچه برایش به اندازه همه زندگی اش ارزش داد ، همین خانه هزار متری قدیمی ساز بود و هزار و یک خاطره و اثر انگشت مرد زندگی اش در موقع چسباندن پوست حیواناتی که شکار کرده بود ، بر در و دیوار های آن .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... کله قوچ و گوزن در دو طرف سالن پذیرایی انگار به او حرف می زدند و خنده های پر شور و شوق جوانی اش را در موقع استقبال از همسر شکارچی خود به یادش می آوردند . شمشیر و تفنگ شکاری آویخته به دیوار از تمیزی برق میزد و در گذر زمان در اثر مراقبت های خانم جان ، چون خود او فرتوت و فرسوده نشده بودند . به محض باز شدن در ، پسر دائی ام انوش را در مقابلم دیدم . مثل همیشه خنده زشتی بر لب داشت . هیچ وقت از او خوشم نمی آمد . شاید یک دلیلش این بود که پدرش غاصب ثروت پدر بزرگم بود و همیشه این تصور برایم وجود داشت که او سهم بقیه وراث را بالا کشیده . بیشتر از این حس می خوردم که مادر و خاله ام آن طور که با آب و تاب برادرشان را داداش خلیل جان صدا می زدند و خانم جان روزی صد بار قربان صدقه قد و بالای خودش و پسر بیکار و بی عارش میرفت . از همه بدتر این که انوش دائم دور و بر من می پلکید و دهان گشادش را با خنده های بی معنی کش میداد و چشم های خمارش را که تنها عضو زیبا در چهره اش بود ، به تعقیب نگاهم می فرستاد . _ دیر کردی ؟ کاش جرات داشتم و می گفتم :" به تو چه مربوط است ." اما از ترس خانم جان که عاشق نوه ارشدش بود ، گفتم : _ کار داشتم . سپس قدمهایم را تند کردم تا از وی فاصله بگیرم . خانم جان توی تالار صدر مجلس نشسته بود و به پشتی تکّیه داشت . در چهره شکسته او چشمهای سبز چمنی رنگش هنوز چون جوانی هایش درخشان بود و لب های باریک و جمع و جورش بدون هیچ آرایشی گلگون . مامان رخی به دیدن حرف انوش را تکرار کرد و گفت : _ دیر کردی !
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... این بار ناچار به جواب دادن شدم و گفتم : _ یکی دو ساعتی خوابیدم . دائی خلیل با لحن معنی داری گفت : _ مگر دیشب را از دستت گرفته بودند که روز خوابیدی ؟ دوست نداشتم جوابش را بدهم . از آمدنم پشیمان شدم . خانم جان با لهجه شیرین ترکی گفت : _ سر به سر دختر چشم چمنی خوشگلم نذارین . بیا عزیزم اینجا پیش خودم بشین . زن دائی قمر طعنه اش را در قالب شوخی بر زبان آورد و گفت : _ عزیز دردانه خانم جان آمد . بقیه کنار . خانم جان که از شوخی بیمزه عروسش دلخور بود ، با آرامش همیشگی جواب داد : _همه نوه هام واسم عزیزان ، فرقی نمی کنه . از حرص او ، لبهایم را بر روی گونه مادر بزرگ فشردم . خودم را برایش لوس کردم و گفتم : _ قربان خانم جان خوشگل خودم برم .
