پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... بالاخره صدای لق لق دم پایی نرگس خبر از نزدیک شدنش داد . از لای پرده حصیری به درون اتاق سرک کشید و گفت : - خانوم جون آقا مرتضی شوفر آقای خلج تو هشتی خونه ست . کارت عروسی آقا روزبه رو واستون آورده . اجازه بدین یه لیوان از این شربت به اون بنده خدا که از گرما هلاک شده بدم . مادرم عین فشفشه از جا پرید و هیجان زده گفت : - اول اون کارت ها رو بده بیبینم عروسی کجاست و چه موقع است . بعد شربت را بردار ببر . عجول بود و طاقت صبر نداشت . به جای گرفتن ، تقریبا کارت ها را از دست نرگس بیرون کشید و با ولع مشغول خواندن یکی از آنها شد و گفت : - وای خدای من ، عروسی پنجشنبه هفته دیگر است . آن هم در کافه شهرداری ! آخر با این فرصت کم چه کار می توانیم بکنیم . باید بجنبیم رخساره جان. خاله رخساره با شوقی آمیخته با تعجب پرسید : _ مگر ما هم دعوت داریم ؟!
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... خب نه ، تو که با آنها رفت و آمد نداری که دعوتت کنن . فقط باید با من بیائی برویم لاله زار و کوچه مهران پارچه بخریم . تازه باید کلی ناز معصی خانم خیاط را بکشم تا به موقع لباس من و بچه ها را حاضر کند . چهره بی بی درهم رفت و در حال پک زدن به قلیان گفت : _ای بابا ، حوصله داریها ! این همه لباس دارین ، مگه چه خبره ، هول ورتون داشته . یکی از همونا رو بپوشین . مامان رخی که مثل همیشه از دخالت مادر شوهرش دل خوشی نداشت ، ابرو بالا انداخت و گفت : _ بی بی جان هر کدام از آن لباس ها را صد بار تن ما دیده اند . مگر می شود دوباره آنها را تو همچین عروسی پوشید . عروسی پسر حاج خلج است . شوخی که نیست . بی بی با بیزاری سر تکان داد و گفت : _ خوبه خوبه ، مگه حاج خلج چه چیزش سر تر از شوهر خودته که این طور به هول و ولا افتادی ؟! مادرم در حالت خشم به زور و با صبوری لبخند بر لب نشاند و گفت : _ اتفاقا شما من دعوت دارید . وقتی بیایید میبینید آنجا توی کافه شرداری چه خبر است . پیشانی بی بی پر چین شد ، گونه هایش فرو افتادند و با لحن پر تشری گفت : _ همینم مونده که آخر عمری معصیت کنم بیام میون یک کرور مرد ، وستشون وول بخورم . همین شماها برین خوش بگذرونین به من کاری نداشته باشین . خاله رخساره دزدکی سقلمه آرامی به پشت امر خواهرش زد و با زبان بی زبان به او فهماند که " چقدر تحمل داری تو " مادرم برای اینکه بحث را کوتاه کند بی یتنا به غرولند مادر شوهرش برخاست و گفت : - وقت تنگ است رخساره جان . بلند شو زمان را نباید از دست داد . اول میریم لاله زار و کوچه مهران پارچه میخریم. از آنجا سری به معصی خانم خیاط میزنیم . مدل انتخاب میکنیم . بعد میریم کفاشی جانیک کفش سفارش می دهیم .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... وای جاییک نه ، او را بکشی تا دو هفته دیگر نمیتواند حاضرش کند . _ نترس ، هر طور شده قولش را ازش میگیرم . لب برخید ، سپس با بی اعتنایی شانه بالا انداخت و گفت : _ مثل خودته ، ولی یادت باشد به ات گفتم پشیمان میشوی و روز آخر حیران میمانی که چه کنی . می گفتند کفاش دربار است و اکثر والاحضرت ها مشتری اش هستند . آن موقع ها کفاشی جاییک در یکی از کوچه های فری خیابان شاه رضا روی بورس بود و هر کس کفش دوخت او به پا می کرد متشخص به حساب می آمد . ولی وای از بد قولی اش . اشک آدم را در می آورد ، همیشه یکی دو ماه از سفارش عقب بود . در جواب غرولند و اخم و تخم مشتری ها با خونسردی لبخندی تحویل می داد و می گفت " اگر کفش دوخت جاییک می خواهی باید صبر ایوب داشته باشی ." چه کسانی که قسم می خوردند دیگر پا به مغازه اش نخواهند گذاشت ، اما باز می آمدند و باز فقط به او سفارش می دادند . بازار چشم هم چشمی به راه بود . من هم از قافله عقب نماندم و به تقلید از مادرم مشتری اش شدم .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... وجود این که بارها پیه بد قولی اش به تنم خورده بود ، از رو نمیرفتم و همیشه به این خیال بودم که سفارش بعدی به موقع به دستم خواهد رسید . دوستم پرتو که در پیروی از مد دنباله روی من بود ، این یکی کار مرا نمی پسندید و می گفت :" سگ کفش های پشت باغ سپهسالار می ارزد به کفش های کفاشی که برای قولش ارزش قایل نیست " مامان رخی آن قدر قربان صدقه اش رفت ،لی لی به لالایش گذاشت ، حتی از خیر سفارش برای خودش گذشت تا بالاخره جاییک قول داد و قسم خورد که کفش شیری رنگ مرا که هم آهنگ با لباس شب ساتن دوشسی بود که معصی خانم داشت طبق آخرین مد پاریسی با پیش سینه منجوق دوزی شده برایم میدوخت ، یکی دو روز قبل از عروسی تحویلم دهد . ولی امان از آن روزی که همه چیز حاضر بود و جاییک با همان لبخند همیشگی حرص آدم را در می آورد ، دست به کمر زد و با لهجه غلیظ ارمنی گفت : _ چرم شیری رنگ تازه دیروز به دستم رسیده . خودت میدانی که چقدر سرم شلوغ است . با وجود این که قول دادم ، شرمنده تو دختر گل خودم شدم یک هفته به من فرصت بده ، شهلا جان . انگار سقف همه عالم به سرم ریخت . یعنی چه ! مگر می شود ؟ مادر بیچاره ام به خاطر من سفارش جدید نداده بود ، لااقل مال من یکی را میتوانست حاضر کند . طاقت نیاوردم ، از لابلای گلوله بغض که به اندازه یک توپ تخم مرغی راه گلویم را بسته بود . صدای لرزانم را بیرون فرستادم و گفتم : - اما من کفش را برای فردا شب میخواهم نه هفته دیگر . مثل همیشه جواب حاضر داشت و با خونسردی گفت :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... _ سخت نگیر عزیزم . یکی از همان ها را که قبلاً برایت دوخته ام بپوش . هزار ما شا الله یک دوجین قطار کرده ای . _ هیچ کدامشان رنگ لباسم نیست . یک کاری بکن جاییک . در حال بسته بندی یک جفت کفش کروکدیل مشکی در داخل جعبه مقوایی ،گفت : _ معجزه که نمیتوانم بکنم عزیز دلم . سلام مرا به مادرت برسان و عذر بخواه ، به اش بگو دفعه دیگر تلافی میک نم . پلک چشمهایم بر روی هم افتادند و مژه هایم به آرامی قطرات اشک را بیرون راندند . پرتو بازویم را گرفت و گفت : _ بیا بریم شهلا . تقصیر خودته که به حرفم گوش نکردی . حالا هم دیر نشده . نظیر همان را که میخواهی ، خودم پشت باغ سپهسالار برایت پیدا می کنم . موقعی که می خواستم بدون خداحافظی از در بیرون بروم ، نگاه موشکاف مرد جوان چشم ابرو مشکی را که در کنار زن جا افتاده و آراسته ای روی صندلی مقابل نشسته بود متوجه خودم دیدم . عصبانی تر از آن بودم که فکرم را مشغولش کنم . اصلاً نفهمیدم چطور و در چه وضعیتی خود را به خانه رساندم . کار از کار گذشته بود و تلفن سرزنش آمیز مادرم به جاییک کارساز نشد . چاره ای به غیر از این نداشتم که از خیر کفش سفارشی بگذارم و به کفش عاریه مامان رخی قانع باشم
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... اولین بار بود که من به کافه شهرداری ( کافه شهرداری ، در چهار راه پهلوی ولی عصر فعلی قرار داشت . در سال ۱۳۴۵ در محل کافه تئاتر شهر احداث شد و فضای باغ کلّاً تبدیل به پارک دانشجو شد ) میرفتم. اما مادرم که بارها با پدرم به مناسبت های مختلف به آنجا رفته بود . همیشه با آب و تاب در مورد برنامه ها و آتراکسیون هایش سخن می گفت . باغ محل برگزاری گاردن پارتی و جشن عروسی بود . هر از گاهی از رقاصه های اسپانیولی یا هنرپیشگان خارجی برای اجرای برنامه در سنّ تئاتر دعوت به عمل می آمد . در مراسم جشن عروسی گارسون ها لباس فرم می پوشیدند و با پیراهن سفید آهار زده و پاپیون مشکی از مدعوین پذیرایی می کردند . بر خیابان فضای باغچه مانندی بود که در آنجا بساط خیمه شب بازی بر پا می شد و تماشاچیان در اطراف باغچه بر روی نیمکت های سفید می نشستند و در حال تماشای برنامه ، ساندویچ و بستنیٔ میخوردند . در شب عروسی روزبه ، پدر آقای خلج باغ را چراغانی کرده بودند . هوا لطیف و دلپذیر بود . ماه با زیبایی تمام میدرخشید و در زیر درختان سر به فلک کشیده دو طرف فضای باز ، صدای حرکت آب در جویبارها ترنم دلنشینی داشت . کفش عاریه ای مادرم به پایم گشاد بود و با وجود کفّه ای که به کف آن انداخته بودم . در موقع راه رفتن به پایم لق میزد . از چند روز مانده به جشن رژیم گرفتم تا کمر تنگ و دامن پرچین فنر دار پیراهن ام جلوه بیشتری به تنم داشته باشد. موهای بلند مایل به زیتونی ام به صورت گل در بالای سرم جمع شده بود ، بینی قلم ام در بالای لب های قلوه ای و چشمان درشت سبز در پوست سفید و گونه های صورتی رنگم جلوه خاصی داشتند و نگاه ها را به دنبالم میکشاندند . ترنم آوای والس دانوب آبی روح را نوازش می داد .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... خواهرم ژیلا با تحسین چشم به اطراف گرداند و گفت : _ چه جشن باشکوهی ! مادرم در میان مدعوین به دنبال چهره آشنا می گشت و خود را در جمع غریبه حس می کرد . بالاخره آقای خلج و همسرش متوجه ما شدند و به استقبالمان آمدند . خانم خلج با نگاه تحسین آمیزی به من خیره شد و خطاب به مادرم گفت : _ دختر بین خوشگلی را کجا قایم کرده بودی پریرخ جان ؟ مامان رخی که کشته مرده این تعریف ها بود و داشت قند توی دلش آب می شد پاسخ داد: _ نظر لطف توست گلی جان . سپس سرگرم تعارف های معمولی شدند . از سینی طلائی رنگی که پیشخدمت به طرفم گرفت یک لیوان لیموناد برداشتم و در حالی که شیرینی اش را با زبانم می لیسیدم ،نگاهم را در اطراف باغ به گردش در آوردم . زوج های پیر و جوان بر روی پیست ، همراه با آهنگ ملایم والس با حرکاتی موزون میرقصیدند . آنهایی که با این هنر آشنایی نداشتند ، پشت میزها در حال گپ زدن با هم نشسته بودند و با نگاه های کنجکاوشان تازه واردین را برانداز می کردند . انگار تمام جواهرات ، جواهر فروشی آقای خلج زینت بخش دست و سینه همسرش بود و در مقابل درخشش آنها بقیه زیور آلات گرانقیمت زن های حاضر در مجلس بدلی جلوه می کرد . مادرم که خود را زنی شیک پوش و آلامد میدانست ، در مقابل او کم آورده بود و همین مسأله باعث دلخوری اش می شد . پدرم که زرگری داشت، به همراه آقای خلج به جمع هم صنف هایش پیوست . به دنبال جای خالی برای نشستن می گشتم که یک نفر از پشت گلی خانم را صدا زد وگفت : _ گلی جان ما را به مهمان هایت معرفی نمی کنی ؟
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... به طرف صدا برگشتم و بهت زده بر جا ماندم . چشم های درشت و سیاهی که لایه ای از ریمل مژه هایش را بهم چسبانده بود برایم نااشنا نبود . من این چهره و این نگاه را یک جایی دیده بودم ، اما کجا ؟ خانم خلج فرصت اندیشیدن به من نداد و خطاب به مادرم گفت : _ با ایراندخت خانم مادر عروسم مرجان آشنا شوید. ایشان هم آقای اشکان فرشچی پسرشان هستند . بی اختیار نظری به مرد جوان همراهش انداختم و بالافاصله آن دو را به یاد آوردم . کفاشی جاییک و آبغوره هایی که در مقابل آن دو ریخته بودم . پسر جوان هم داشت با یاداوری خاطره اولین دیدارمان زیر لبی میخندید . نگاهش سیر نزولی را طی کرد و بر روی کفش هایم متوقف شد . مادرم مشغول احوالپرسی با ایراندخت خانم بود و توجهی به ما نداشت . احساس شرم کردم . بدنم به سردی یک تکه یخ شده بود .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... هرگز به خاطرم خطور نمی کرد که ممکن است یک روز دوباره با هم روبرو شویم . اولین دیدار فقط یک نظر بود و یک نگاه و لحظه ای کوتاه تر از گذاشتن یک رهگذر از کنارمان که لااقل در حال عبور عطر تنش را در فضای اطراف متراکم می سازد. همان طور که سر به زیر داشتم ، نگاهم بر روی پاهای خانم فرشچی مکث کوتاهی کرد . همان کفش های کروکودیل مشکی دوخت جاییک را به پا داشت . در فضای سرد این دیدار صدای گلی خانم به گوش رسید که میگفت : _ اشکان جان ، شهلا جان را با خودت ببر به جمع جوان ها ، با ما دلش می گیرد . بدون دلیل از تنها ماندن با وی وحشت داشتم . به دنبال ژیلا و عطا گشتم که انگار غیب شده بودند . به هر طرف نظر انداختم ، آن دو را ندیدم . صدای اشکان آرام و پر از امواج مهربانی بود : _ با رقص چطورید ، شهلا خانم ؟ سفارش مادرم را که می گفت باید همیشه متانت و شخصیت خود را حفظ کنم و به کسی اجازه سواستفاده را ندهم از یاد نبرده بودم و در پاسخ گفتم : _ فقط دوست دارم تماشا کنم . _ پس بیایید برویم نزدیک پیست . با نگاه از مامان رخی کسب تکلیف کردم و او با اشاره سر به من فهماند که عیبی ندارد ، برو . از جمع خانواده که فاصله گرفتیم ، و لحن شیطنت آمیزی پرسید : _ بالاخره مجبور شدید سری به باغ سپهسالار بزنید یا نه ؟ از سوال بی جایش حرصم گرفت و با لحن تندی پاسخ دادم : _ نخیر به آنجا نرفتم . فقط ناچار شدم کفش مادرم را که رنگ لباسم بود از او قرض بگیرم . _حدس زدم که عاریه ای است .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... چطور مگر ؟! _ چون به پایتان کمی گشاد است . با تعجب پرسیدم : _ از کجا فهمیدید ؟! _ از طرز راه رفتنتان . وا رفتم . پس لابد همه حاضرین فهمیده اند که من کفش عاریه ای به پا دارم . شاید بهتر بود تا آخر مجلس یک گوشه ای می نشستم و از جایم جوم نمی خوردم . با ناامیدی پرسیدم : _ یعنی خیلی معلوم است ؟ _ نه چندان . فقط یک آدم تیزبینی مثل من که سابقه ذهنی هم دارد متوجه می شود . خب بگذاریم ، جلوی در شلوغ است . موزیک هم ساکت شده به گمانم میخواهند به افتخار ورود عروس و داماد آهنگ مبارکباد بزنند . اگر به دنبال خواهر و برادرتان می گردید آنها هم جلوی در هستند . یعنی چه از کجا فهمیده بود من به دنبال آنها می گردم ؟! تیزبینی اش باعث دردسر بود ، انگار فکر آدم را می خواند . صدای آهنگ مبارکباد که برخاست ، دلم گرفت . نمیدانم چرا همیشه این آهنگ برای من در عین شادی ، حزن خاصی را به همراه داشت . چشمان سیاه و جذاب مرجان و حالت نگاهش شباهت کاملی به چشم های مادر و برادرش داشت
