پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... چی کارش کردی ؟ انگار برق گرفته بودش . از دور دیدم چطور یک دفعه بلند شد رفت . از ته دل خندیدم و گفتم : _ به گمانم همان برق گرفته بودش خاله جان . اشتهای گلی خانم کور شده بود و میلی به صرف غذا نداشت . گوشه ایوان کز کرده بود و متفکر به نظر میرسید . ما را که دید به طرف مان آمد ، بر چهره غم گرفته اش لبخند کم رنگی نشاند و با لحن گرمی خطاب به مادرم گفت : _ امشب خیلی زحمت کشیدید و برای عروس من سنگ تمام گذاشتید . تا برزو اینجاست باید بیشتر دور هم جمع شویم . _ وظیفه ماست که در اولین فرصت به دیدنش بیاییم . _ شنبه شب شام منتظر تان هستیم . بهتر است بچه ها بیشتر با هم آشنا شوند . چقدر از دست برزو خندیدیم ، باورتان میشود ؟ کاملا یادش بود که آن موقع شهلا جان موهایش را می بافت و به آنها روبان قرمز میزد . صدای سقوط قلبم را در درون سینه ام شنیدم . یک شب پر شکنجه دیگر . کاش من هم مثل عطا این شهامت را داشتم که بهانه ای بیاورم و به آنجا نروم . معلوم می شد گلی خانم دست بردار نیست و خیال عقب نشینی ندارد . حق با مرجان بود که میگفت :" آنها به این سادگی میدان را خالی نخواهند کرد ." قلب و احساسم عاصی شدند ، مرا به باد ملامت گرفتند و تحت فشارم قرار دادند تا اراده ام را تحت کنترل بگیرند :" بگو من نمی آیم . بگو به من توهین شده و حاضر نیستم دوباره همان ماجرا تکرار شود . بچه که نیستی که از چوب و ترکه پدر بترسی . عطا را ببین چطور از حق خودش دفاع می کند و خرجش را از بقیه جدا کرده ، یعنی تو از او کمتری !"
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... پاسخ را حاضر داشتم " با وجود این که سخت است ، خیال دارم تا آخر راه بروم و به آنها بفهمانم که تصوراتشان باطل است . بالاخره باید یک روز به این باور برساند که عقل کلّ نیستند ." اشکان کمی دورتر از میز شام ، بشقاب خالی به دست ایستاده بود و داشت به نگاهش به دنبالم می گشت . برزو با وجود تظاهر به بی علاقه بودن به سنت های زادگاهش ، بشقات غذایش را انباشته از انواع و اقسام خوراک های لذیذ ایرانی بود . آقای کاتبی با دهان پر در حین جویدن گوشت مسلسل وار یکی پس از دیگری کلمات را خطاب به برزو از زبان بیرون میراند و حتی یک لحظه هم حاضر نمی شد زبان به دهان بگیرد . مامان رخی نگران مهمانانی بود که خیلی گرسنگان به آنها مهلت غذا کشیدن را نمیدادند . بی اختیار شب عروسی مرجان را به یاد آوردم که اشکان به فکر سیر کردن شکم من بود و به موقع به دادم رسید . به فکر تلافی افتادم و از سر دیگ ، بشقاب غذا را انباشته از غذاهای رنگا رنگ کردم . نرگس با راجب چشم به دستهایم داشت . سوالی بر روی زبانش که جرأت پرسیدنش را نداشت .بالاخره طاقت نیاورد و با کنجکاوی پرسید : _ همه اینا را میخوای خودت تنهایی بخوری ، خانم کوچیک ؟! با سر خوشی خندیدم و گفتم
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... _ خب چه عیبی دارد ، اگر دلت میخواهد بترکی را خبر کن . _ نه ، ولی آخه ..... _ آخه چی ؟ نکند می ترسی غذا کم بیاید ؟ _ نه فقط می ترسم دل درد بگیری . جوابش را ندادم . از آشپزخانه بیرون آمدم . نگاهم را در اطراف ایوان به گردش در آوردم . دور میز هنوز خلوت نشده بود . اشکان بشقاب خالی به دست از میز شام فاصله داشت . انگار از یاد برده بود که با چه هدفی به ایوان آمده . به نزدیکش رفتم و گفتم : _ برایت غذا کشیدم . باید همه اش را بخوری . می بینی که همه به فکر شکم گرسنه خودشان هستند و من به فکر تو ، بفرمائید نوش جان کنید . تبسمی شیرین به چهرهاش زینت داد . ابروان گره خورده اش از هم فاصله گرفتند . مجال ندادم و افزودم : _ ببینم کفش هایت عاریه است و به پایت لق میزند یا پایت ورم کرده و در کفش جا نمی گیرد ؟ یا اینکه کشتی هایت غرق شده که اینطور ماتم گرفته ای ؟ با یاد آوری خاطره اولین دیدارمان در کافه شهرداری دوباره لبخندی چهره اخمویش را بشاش ساخت و گفت : _هیچ کدام ، فقط بی حوصل هام و اشتهایم کور شده . _ من این حرفها سرم نمیشود . باید همه اش را بخوری . نرگس و سلطان کلی برای پختنشان زحمت کشیده اند . بشقاب را از دستم گرفت و گفت :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... البته که میخورم . وقتی از دست یار برسد ، این بوی اوست که مستم می کند نه بوی غذا ، اینجا چه کار می کنی ؟ نمی ترسی خواستگار فرنگ دیده ات فراری شود ؟ با لحن بی تفاوتی گفتم : _ او خواستگار دختر فرنگی است ، نه من و در هر صورت فراری خواهد شد . چند لحظه پیش داشتم با خودم می گفتم کاش به جای این که الان اینجا باشیم چند کوچه آن طرف تر ، توی خیابان انتظام برای مصون ماندن از رگبار باران زیر تاقی پناه گرفته بودیم و این همه جمعیت دور و برمان نبود. آهی کشید و گفت : _ من هم چند لحظه پیش داشتم با خودم فکر می کردم آرزوهای من چون رشته مرواریدی هستند با تارهای فریبنده و پر تلالو و اگر دست بی رحمی آن رسته را پاره کند و دانه هایش را به این سوال و آن سوال پراکنده سازد ، دیگر نخواهم توانست همه آن دانهها را بیابم و دوباره به نخ بکشم تا زینت گردنت کنم . من تو را از دست خواهم داد ، چون یقین میدانم آن شهامت را نداری که از حق خودت دفاع کنی . خیلی راحت مروارید غلطان آرزوهایم را خواهی گسست . از این که امشب اینجا آمدم پشیمانم چون میبینم همه توجه پدر و مادرت خانواده خلج است و من و عزیز موجودات فراموش شده ای هستیم که انگار به این مهمانی تحمیل شده ایم . با وجود این که حق را به او میدادم ، برای دلجوئی اش گفتم : _ اصلاً این طور نیست ، تو نباید چنین تسوتی داشته باشی . آنها مهمان نوازند و سعی می کنند به همه خوش بگذرد . مگر ندیدی مامان رخی بیشتر از همه کنار عزیز نشسته بود و با او گرم صحبت بود . تو از دید تصوراتت به اطراف نگاه می کنی و توجیه ات منطقی نیست .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... نمیدانم شاید تقصیر خودم بود که نمیخواستم داخل هیچ جمعی شوم و ترجیح میدادم فقط نگاهم را چون محافظی بدرقهٔ راهت کنم . وقتی در تالار روی آن صندلی نشسته بودم . صد بار به خودم لعنت فرستادم که چرا گذاشتم قلبم به این سادگی اسیرت شود . همه اش تقصیر اولین نگاه بود و اولین برخورد در کفاشی . _ و تو پشیمانی ، پشیمانی که چرا گذاشتی نگاهت به همین سادگی منحرف شود و به دام بیفتد . _ من پشیمان نیستم ، ولی اگر تو را از دست بدهم ، نه جواب دل خودم را میتوانم بدهم و نه جواب عزیز و مرجان را چون آنها هم به اندازه من صدمه خواهدن خورد . ندیدی عزیز امشب چقدر ساکت و گوشه گیر شده ؟ از فکر این که رشته مروارید غلطان آرزوهای پسرش در حال گسستن است خواب و خیال ندارد . _ برزو به تنها چیزی که فکر نمی کند من هستم . برای چه موضوع را این قدر بزرگ می کنی . نباید می گذاشتید هنوز هیچ خبری نشده عزیز در جریان قرار بگیرد . _ نمیتوانستم ازش پنهان کنم . چون اصرار داشت زودتر به خواستگاری ات بیاییم . از دور نگاه غضبناک مادرم را متوجه خودم دیدم و شهامتم را از دست دادم . میدانستم که باید به خاطر این نافرمانی به او حساب پس بدهم . اشکان در تعقیب مسیر نگاهم پی به دلیل سکوتم برد . همین که روی برگردانم او را در کنارم ندیدم . دور میز غذا خلوت شده بود و اکثر مهمانان با بشقاب های پر به تالار بازگشته بودند . و بی اشتهایی تکه مرغی را که در دهان داشتم نیمه جویده هجورت دادم و مشغول شمردن قدم های مادرم شدم که داشت به من نزدیک میشد . چنگال را بی هدف در بشقاب به گردش در آوردم . صدای تند و خشمگینش را که شنیدم بند دلم پاره شد . _ مگر به ات نگفته بودم امشب عاقل باش و بی خود ور دل این پسر نشین . میخواهی آبرویمان را ببری و خواستگارت را فراری بدهی ؟ همش خدا خدا می کردم گلی خانم نبیند . چه غلطی داری می کنی . الهی شکر که حواسش به تو نبود . با لحن مظلومانه پرسیدم :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... _ مگر من چه کار کردم ؟ _ میخواستی دیگر چه کار کنی . انگار به غیر از این پسر هیچ کس را نمی دیدی . اصلاً به اطرافت توجه نداشتی . شانس آوردی پدرت و عطا توی ایوان نبودند . از این لحظه به بعد فقط کنار خاله ات می نشینی و از آنجا جم نمیخوری ، فهمیدی چی گفتم ؟ جزیره دیدهگانم پر آب بود و آماده گریستن . در سکوت و خلوتی ایوان صدای شبگرد محل به گوش میرسید که از سوز دل میخواند بگو به خواب که امشب نیا به دیده من جزیرهای که مکان تو بود آب گرفت
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... فردای آن روز هنوز ریخت و پاش های ضیافت شب گذشته جمع آوری نشده بود که خانم جان و بی بی از راه رسیدند . دوباره خانه ما شلوغ و پر رفت و آمد شد . هر دو با دست پر آمده بودند و بازار تقسیم سوغاتی رواج داشت . برخلاف سالهای گذشته ، بی حوصله بودم و شور و شوقی در وجودم حس نمی کردم و بی بی با تعجب از مادرم پرسید : _ این دختر چش شده ؟ حتی تشکر خشک و خالی هم ازم نکرد . مامان رخی فرصت را برای بیان حرفی که در دلش چون کتری آب جوش ، قل قل میزد و آماده بیرون ریختن بود ، مناسب دید و گفت : _ به گمانم خسته است . جای شما خالی دیشب عروس خلج را پاگشا کرده بودیم و کلی مهمان داشتیم . خانم جان چشم تنگ کرد و با دلخوری گگفت : _ از خدا شون بود که ما نباشیم تا بتونن زلمبو زیمبو راه بندازن و معصیت کنن . مادرم برای تبرئه خود گفت : _ من چون میدانستم شما از این جور مهمانی ها خوشتان نمی آید صبر نکردم تا برگردید. بی بی با لحن سردی پرسید : _ خب حالا چه خبر بود ؟
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... _ پسر بزرگ خلج هم که تازه از فرنگ برگشته آمده تا از ایران زن بگیرد ، همراهشان بود . _ پس یه عروسی دیگه هم افتادین ، خدا براتون رسونده تا دوباره تو کوچه بازار راه بیفتین و هر چی دارین خرج عطینا کنین . قفل گنجه قلبش همیشه گشاد بود و آماده بیرون ریختن . کلمات راست و بدون مکث برزبانش جاری می شد . موقعی که دیگر حرفی برای گفتن باقی نمی ماند ، بی بی با خونسردی و بی تفاوتی گفت : _ هنوز که خبری نیس . واسه چی این قدر ذوق زده شدین . اول صبر کنین ببین پسره این دختر رو پسندیده و میخواد بیاد خواستگاری اش یا نه ، بعد قند تو دلت آب بشه . خانم جان طرف دخترش را گرفت و گفت : _ خب بی بی جون شاید زن خلج یه چیزایی بهاش گفته که این طور با خاطر جمع حرف میزنه . عطا با لحن نیشداری گفت : _ چه کسی میاد این دختر سر به هوا را بگیرد . صد بار به اش گفتم سنگین باش ، یک گوشه ای بشین و کاری نکن برات حرف در بیارند . ولی کو گوش شنوا . تا چشم ما را دور می بیند از خود بی خود میشود . خانم جان چشم غره ای به عطا رفت و گفت : _ای پسر حواست باش پا تو از گلیمت دراز تر میزاری . کی به ات اجازه داده در مورد خواهر بزرگت این طور حرف بزنی ؟ نوه خوشگل من صد تا خاطر خواه داره و حتی یک نگاه چپ ام به آنها نمی کنه . مادرم که غرق رویاهای شیرینش بود گفت : _ فردا روز سرنوشت ساز است . گلی خانم از ما دعوت کرده به دیدن برزو برویم . آنجا معلوم می شود . بی بی به طعنه گفت :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... چه ربطی داره ؟ مگر قراره شما برین خواستگاری اش که میگی اونجا همه چیز معلوم میشه ؟ نتاوانستم جلوی خنده ام را بگیرم . حرف درست را همیشه او می زد . منتظر نماندم بقیه سخنانشان را بشنوم . از زیرزمین بیرون آمدم و به اطاقم رفتم . روشنک و ژیلا روی پله های ایوان نشسته بودند و داشتند در گوش هم پچ پچ می کردند . حرف هایشان هیچ وقت تمامی نداشت . آن قدر در اطاقم ماندم تا مادرم صدایم زد : _ کجایی شهلا . خانم جان دارد میرود . توی حیاط به او رسیدم . مهران ساک و وسایلش را حمل می کرد و خاله رخساره زیر بازویش را گرفته بود . دست به دور گردنش که حلقه کردم گفت : _دلتو شکستند که گذاشتی رفتی ؟ گوش به حرف عطا نده . اون بچه از حالیش نیس . تو عزیز دل خودم هستی و میدونم تو این هواها نیستی . دهنش را با بوسه بستم و گفتم : _من فدای شما خانم جان عزیزم . مادرم سر از پا نمی شناخت و منتظر مهمانی روز شنبه بود و من بی حال و بی رمق به دنبال بهانه ای میگشتم تا از رفتن به آنجا شانه خالی کنم . اما میدانستم که حتی اگر لازم باشد نعشم را هم به آنجا خواهد کشاند . از نظر او این شانسی بود که نباید از دست داد و از نظر من عدد پوچی که جای عدد خوش شانسی را تنگ کرده است . بی بی در خانه ماند . عطا با مهران قرار رفتن به تئاتر سدی را داشت . بعید میدانستم اشکان و مادرش هم دعوت شده باشند ، با وجود این بی جهت به خود نوید میدادم که او را در آنجا خواهم دید باز هم آقا جان دیر کرده بود و مامان رخی داشت حرص می خورد و می گفت :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... همیشه ما باید آخرین نفر باشیم . وقتی که بالاخره آمد ، بهانه اش این بود که خلج هم مثل او کاسب است و دیر مغازه را خواهد بست ، بنابرین زود رفتن ما لطفی ندارد . با خود گفتم :" هر چه دیر تر بهتر ." هوا کم کم داشت رنگ پاییزی به خود می گرفت . برگ های درختان بر روی شاخه ها ناارام بودند و همراه با باد به خود می پیچیدند . ابر سیاهی روی ستارگان را پوشانده بود و تلاش آنها برای این که ابرها را کنار بزنند و از لا به لایشان سر بیرون بکشند بی نتیجه بود . تنبلی ژیلا مانع از آن شد که فاصله کوتاه خانه خودمان تا منزل آقای خلج را که در همان خیابان امیریه نرسیده به چهار راه پهلوی قرار داشت پیاده طی کنیم . انگار کرمعلی پشت در باغ کمین نشسته بود تا به محض رسیدن ما در را به روی مان بگشاید . مامان رخی با نگرانیز دیر آمدنمان پرسید : _ بقیه مهمانان آمده اند یا نه ؟ _ غیر از شما مهمون دیگه ای ندارند . چهره مادرم را که جلوتر از من در حرکت بود نمیدیدم . ولی شک نداشتم که لبخند پر معنایی بر لب دارد و رسیدن به هدف را نزدیک میبیند . پس آن شب اشکان را نمیدیدم . نه آن شب و نه شب های دیگر . آرزوی دیدارش چون گلوله ای سربی بر روی قلبم می افتاد و هر لحظه بر فشارش می افزود
