پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... _ چته شده ؟انگار سر حال نیستی ؟! _ دلیلی ندارد سر حال نباشم . _ شنبه صبح با هم میرویم خرید . میخواهم چند دست لباس دوخته برایت بخرم . بالافاصله منظورش را فهمیدم، اما به رویم نیاوردم و گفتم : _ چرا ؟! برای چه ؟ من که این همه لباس دارم . _ هیچ کدام به درد نمی خوره و دمده شده . باید مطابق ژورنال پاریسی باشد که به چشم بیاید . از حرف های گلی خانم فهمیدم که خیال هایی برایت دارد . شانس در خانه ات را زد . باید حواست را جمع کنی که در مقابل مقایسه با دخترهای دیار فرنگ کفّه ترازو به نفع تو سنگین شود . سعی نکردم مغزم را تحت فشار قرار دهم تا چهره برزو را به خاطر بیاورم ، خطوط چهره اش در ذهنم محو و بی رنگ بود . با بیزاری سر تکان دادم و گفتم : _ مفت چنگ همان دخترهای فرنگی . _ خیلی بی عقلی دختر ، فکر نان کن که خربزه آب است . مطمئنم که همین حالا دوست و آشناهایی که دختر دم بخت دارند برای پسر خلج دندان تیز ارده اند . من نمی گذارم هیچ کدام به مراد دلشان برساند . می دانستم بحث با او فایده ندارد. دلیلی نمیدیدم با مخالفتم باعث تحریک حس کنجکاوی اش شوم . به قول معروف هنوز نه به دار بود نه به بار. در حالی که آماده رفتن به بستر می شدم گفت : _ بچه که نیست . بیست و شش سال دارد برادر کوچکترش عروسی کرده ، چیزی نمانده درسش تمام شود . وضع مالی شان هم که خوب است . دیگر چه میخواهی ؟! سرم را روی بالش فشردم تا به او بفهمانم که خوابم می آید . نمی دانم صدای شبگرد محل بود یا صدای رهگذری که از آن حدود می گذشت و میخواند .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... مرده بودم زنده شدم ، گریه بودم خنده شدم دولت عشق آمد و من دولت پاینده شدم گفت که دیوانه نشی ، لایق این خانه نشی رفتم و دیوانه شدم ، سلسله بنده شدم گفت که تو شمع شدی قبله این جمع شدی شمع نیم ، جمع نیم ، دود پراکنده شدم
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... مادرم میرفت تا رویاهای نیمه تمامش را تمام کند و با تجسم یک شب پر خاطره دیگر در کفه شهرداری دل خوش کند و من می ماندم و لذت یاداوری خاطره خوشی در همان کفه حسرت تکرارش به دلم می ماند . حوصله خرید را نداشتم . روز شنبه سر درد را بهانه کردم و در بستر ماندم . قرص مسکنی را که مادرم برای تسکین دردم آورد زیر فرش اطاقم پنهان ساختم . یکی دو بار به من سر زد و با این تصور که خواب هستم بالاخره از خیر خرید گذشت و راحتم گذاشت . قلبم بیتاب و بی قرار با فشار بر قفسه سینه ام مرا وادار به مبارزه با آنچه که خواسته ام نبود می کرد . به خودم نوید دادم " هنوز وقتش نیست ، از کجا معلوم اصلاً برزو تو را بخواهد !" تا چند سال پیش ، قبل از سفرش به فرانسه هیچ وقت ندیده بودم توجه خاصی به من داشته باشد . حتی شاید اصلاً مرا به یاد نمی آورد . بر روی احساس بدم پرده سیاهی کشیدم و خوش بینی را به جایش نشاندم و با خودم گفتم :" بهتر است عکس العمل نشان ندهم و منتظر بمانم تا ببینم چه پیش خواهد آمد ." اما اگر اشکان به طریقی سر راهم می ایستاد تا جوابش را از من بگیرد چه جواب برایش داشتم ؟ تصمیم گرفتم خانه نشین شوم تا فرصتی برای دیدار پیش نیاید . فردای آن روز مادرم در مقابل بدعنقی و گریزم از خرید تسلیم شد و گفت : _ حالا که این طور است امروز بعد از ظهر خودم با رخساره می روم خرید . اگر لباسی چشمم را گرفت با شرط برایت می خرم که در مهمانی پاگشای مرجان بپوشی . اگر نپسندیدی عوضش می کنم . من هزار و یک نقشه برای مهمانی روز پنج شنبه دارم . کلی مهمان دعوت کرده ام ولی مهم برایم خانواده خلج هستند . اگر می خواهی لباس مطابق سلیقه ات باشد بلند شو بیا بریم . به خوب و بدش فکر نمی کردم . مهم این بود که دست از اصرار بردارد و تنهایم بگذارد . به همین جهت گفتم : _ هر چه شما بخرید قبول .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... چرت بعد از ظهر به راه بود .هر کس با شکم پر یک گوشه سالن در زیرزمین لمید. ژیلا بالافاصله خوابش برد .مامان رخی که منتظر خواهرش بود ، در خواب و بیداری چشم به دق الباب در حیاط داشت تا به محض رسیدن او عازم خرید شوند . بعضی وقت ها حق را به بی بی میدادم که در مقابل ریخت و پاش و ولخرجی های مادرم از کوره در می رفت . در که زدند ، بالافاصله چرتش پاره شد . شتابزده برخاست تا آماده رفتن شود . خاله رخساره با سر و صدای زیاد وارد زیرزمین شد و با توپ و تشر خطاب به من گفت : _چرا حاضر نیستی دختر ؟! همه این کارها برای خاطر توست . پس چرا ناز می کنی ؟ مثل همّیشه در مقابل او کم می آوردم و زبانم بسته میشد . بی آنکه انتظار جوابم را بکشد ادامه داد : _ زود باش آماده شو . این بار ناچار به جواب شدم و گفتم : _ من نمیایم خاله جان . هر چه شما و مامان رخی بخرید قبول . اصلاً حوصله خیابانگردی را ندارم . زیر لب گفت : _ دختر سرتق . همیشه حرف ، حرف خودته . خیلی دلت بخواد مادرت این قدر به فکرت باشد و هر چه دستش می آید خرج عطینایت کند . دخترهای هم سنّ و سال تو حسرت یک دست لباس نو را دارند . برای اولین بار در مقابلش زبان دراز شدم و گفتم : _ آن موقع بیشتر قدر همان یک دست لباس نو را میدانند خاله جان . مامان ریخی با لحنی که حاکی از رنجیدگی بود گفت : _ای نمک ناشناس .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... ژیلا با چشمهای نیمه بسته سر از روی متکا بلند کرد و گفت : _ تقصیر مامان است که این قدر لی لی به لالایش می گذارد و می خواهد با این ریخت و پاشها هر طوری شده یک جایی آبش کند تا از دست زبان درازی هایش راحت شود . مامان رخی به او توپید و گفت : _تو حق نداری در مورد خواهر بزرگت این حرفها را بزنی . فضولی موقوف ساکت باش . دل شکسته تر از آن بودم که حوصله مشاجره و جدال با ژیلا را داشته باشم . دلم میخواست آن قدر با خواهرم احساس نزدیکی کنم که درد دلم را با وی در میان بگذارم ، اما افسوس که فاصله سنی بین افکار و خواسته هایمان فاصله افکنده بود . خاله رخساره خطاب میمادرم گفت : _ بیا بریم رخی . هوا ابری است . هر لحظه ممکن است باران بگیرد . بد روزی را برای خرید انتخاب کردی . یادت نرود حتما چترت را بردار . _ چاره دیگری نداشتم چین از فردا باید به کار مهمانی پنج شنبه شب برسم . من حاضرم برویم . آنچه که در اطرافم می گذشت ، راهی به اندیشه هایم نداشت . باید به اطاقم می رفتم تا شاید افکارم در تنهایی و خلوت مجالی برای تجلی یابند . صدای باز و بسته شدن در حیاط را که شنیدم برخاستم و در حال بیرون آمدن از زیر زمین گفتم : _ من میروم به اطاقم ژیلا خانم تا تو راحت باشی و تا بوق سگ بخوابی .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... آسمان سیاه بود و آماده باریدن . نرگس کنار حوض نشسته بود و داشت لباس های شسته شده را توی تشت آبکشی می کرد . مرا که دید گفت : _ آسمون مثل شب سیاهه . الانه که بارون بگیره . نمیدونم حالا رختامو کجا پهن کنم . یکی نیس به من بگه حالا چه وقت لباس شستن بود . اینم از شانس من . پا به روی اولین پله ایوان نهادم که صدای دق الباب در برخاست . صدای زیرش قلبم را درون سینه شنیدم ." این دیگر کیست ؟! نکند باز انوش باشد ؟" نرگس نیم خیز شد ، اما قبل از آنکه برخیزد ، غلام از مطبخ بیرون آمد و گفت : _ تو کار خودتو بکن من در رو باز می کنم .
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... آن روزها هر لحظه ای آبستن یک اتفاق بود و همه چیز غیر مترقبه و بدون پیش بینی بوقوع می پیوست . تنها کسی که میتوانست به راحتی خرده ریزهای سفره دلم را جمع کند و بر روی دل خود بتکاند ، پرتو بود . با اشتیاق به استقبالش رفتم و با شوقی آمیخته با ملامت گفتم : _ای بی معرفت ، هیچ معلوم است تو کجایی . ابروان پیوستهاش به حالت اخم بر روی دیده گانش سر خرد و با دلخوری گفت : _ بی معرفت تویی که اصلاً سراغی از من نمی گیری . معلوم نیست سرت کجا گرم شده که انگار نه انگار یک زمان مرا می شناختی . _ معلوم نیست آفتاب از کدام طرف در آمده که تو هم آفتابی شدی . حالا بیا بریم تو اتاق من ، بعد سر گله را باز کن . نرگس دست های خیسش را با گوشه چادرخشک کرد و گفت : _ داره بارون میگیره . دیگه رخت شستن فایده ای نداره ، برم واستون خوراکی بیارم . اولین قطره باران نوک بینی ام را نوازش داد . از پله های ایوان بالا رفتم . وارد اتاق که شدیم ، لبه لخت فنری نشست انگشتش را به حالت تهدید به طرفم تکان داد و گفت : _ حالا دیگه ما غریبه شدیم ، شهلا خانم ؟!! _ نمیدانم منظورت چیست ؟!
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... لازم نیست خودت را به آن راه بزنی . خودت میفهمی چه میگویم . _ نه ، نمیفهمم . _ چرا میفهمی . آخرین باری که همدیگر را دیدیم توی کفاشی جاییک بود . از آن روز به بعد دیگر سراغی از من نگرفتی . امروز تصمیم گرفتم بیایم اینجا پپوست از سرت بکنم و بگویم این بود رسم دوستی ؟ اما همین که سر کوچه تان رسیدم . یک نفر از پشت سر صدایم زد و گفت :" یک لحظه صبر کنید پرتو خانم ." با تعجب به عقب برگشتم و نگاهش کردم . صدایش آشنا نبود ، اما چهره اش خاطره مبهمی از یک دیدار را به یادم می آورد . کفاشی جاییک ، مادر و پسری که بهت زده چشم به ادعا و اطوارهای تو دوخته بودند . چه موقع آن جوان را تور زدی که من نفهمیدم ؟ _این حرفها را نزن که خوشم نمی آید . _ منظورت این است که دروغ میگویم . چیزی که عیان است ، نیازی به حاشا ندارد . یک کار جلوی مرا گرفت و گفت " همان روز توی کفاشی وقتی تو صدایم می زدی اسمم را یاد گرفته ." اول فکر کردم چشمش مرا گرفته و دنبالم آمده . بعد فهمیدم این یکی را کور خواندم و خاطر خواه توست . حالا هم توی خیابان انتظام منتظر است و کار فوری باهات دارد . اشکان آنجا بود . در چند قدمی ام . درست در لحظه ای که در چهار سوی زندگی همه درها را به روی خودم بسته میدیدم و راهی به بیرون نمی یافتم . قفل بسته اش داشت گشوده می شد و نور درخشانش چشمم را میزد . آرزوهایم چون غریقی در دریای متلاطم ناامیدی ها دست و پا میزد و فریاد کمک طلبی اش به جایی نمیرسید . با تعجب نگاهم کرد و گفت : _ چته ! چرا ماتت برده ؟! تا زیر باران موش آب کشیده نشده برو سراغش . احساسم یدک کش قلبم شد تا مرا به دنبال بکشاند . پاهایم بی قرار و بیتاب ، وجودم را در محاصره خود گرفتند و با شتاب به حرکت در آمدند . نرگس با ظرف شیرینی و شربت سینه به سینه ام قرار گرفت و پرسید : _ کجا میرین ؟ دارم واستون شیرینی و شربت می ارم . به جای من پرتو که پشت سرم در حرکت بود جواب داد : _ بگذار توی اتاق الان بر می گردیم.
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... همه چیز آماده پذیرایی بود . از دو روز مانده به مهمانی ، نرگس و غلام به جان در و دیوار خانه افتادند و سرگرم خانه تکانی شدند . پنجره های رنگی تالار پذیرایی از تمیزی برق می زد. غلام آب هر دو حوض را کشید و دوباره آنها را آب انداخت . کاش می توانست آب آلوده غصه ها را از دل من بیرون بریزد و آن را لبریز از آب زلال شادی کند . اقاجان گوش به فرمان همسرش بود تا چیزی کم و کسر نباشد . اهمیتی به آمدن برزو نمی دادم . مهم این بود که آن شب اشکان را میدیدم . خاله رخساره در حال آماده کردن مایه خمیر نان پنجره ای بشکن میزد و می خواند: نه اک زدیم نه چونه عروس اومد تو خونه نرگس پنهان از چشم مادرم کنار اجاق کمر می جنباند . اشرف خانم از پشت پنجره اتاقش حیاط ما را زیر نظر داشت . معلوم می شد آن شب تنهاست و جواهر آقا به سراغ زن اولش رفته و او به غیر از سرک کشیدن به منزل همسایه ها ، کار دیگری برای انجام ندارد . ژیلا که از توجه مادرم نسبت به من حرص میخورد . در حالی که بی هدف و بی کار با روشنک بین دست و پای بقیه می لولیدند . دست به سوی آسمان بلند کرد و گفت : _ الهی برزو تو را بپسندد ، زودتر شوهر کنی از این خانه بروی تا بلکه مامان رخی یادش بیاید دختر دیگری هم دارد و همه فکر و ذکرش تو نباشی . می دانستم کجای دلش می سوزد . اما بر خلاف تصور او من همیشه از این همه توجه عذاب می کشیدم و از خدا می خواستم مادرم حساسیت کمتری نسبت به من نشان بدهد . عطا گاه خود را داخل جمع می کرد ، مزه می پراند ، انگشت تهدیدش را به طرفم تکان میداد و می گفت : _ حالا نوبت این یکی شد وای به حالت اگر ور دل برزو بنشینی خودت را برایش لوس کنی و چشم و ابرو بیایی. خاله رخساره با صدای بلند خندید و گفت :
پاسخ : رمان شرق بهشت اثر فریده رهنما... _ قربان پسر غیرتی گل خودم . این دختری که من می بینم با یک من عسل نمی شود خوردش . مگر نمی بینی چه عنقی شده . انگار نه انگار که امشب خبرهایی هست . اصلاً تو اینجا چه کار می کنی عطا ؟ برو با مهران بگرد . شب ترگل ورگل کراوات زده بیایید دل دخترهای خوشگل را ببرید . _ اتفاقا قرار است برویم با دوچرخه دوری بزنیم و برگردیم . اگر پای برزو در میان نبود ، مهمانی آن شب برایم تبدیل به یک شب پر خاطره می شد و جای خاطره های دیگر را در ذهنم تنگ می کرد . خاله رخساره نگاهی به چهره گرفته و موهای ژولیده ام انداخت و گفت : _ امروز چته شده ؟ انگار دماغی ! چرا گوش به حرف مادرت ندادی و نرفتی سلمانی ؟ نکند خیال داری برزو را فراری بدهی . الان به سلطان می گویم آتش درست کند تا خودم با بابی لیس به موهایت حالت بدهم . با بی تفووتی گفتم : _ نمیخواهد خاله جان . همین جوی خوب است . _ کجایش خوب است ؟ هر تارش یک سازی میزند . آقا جان دل بسته کارش بود و به هیچ بهانه ای حاضر نمی شد دست از کاسبی بر دارد . تقریبا یک ساعت قبل از مهمان ها رسید و با عجله مشغول رسیدگی به سر و وضعش شد . مامان رخی دور و بارش می پلکید و یک بند غر میزد و می گفت : _ اصلاً به فکر نیستی . اگر یک ساعت مغازه را زودتر می بستی ، دنیا زیر و رو نمی شد . با خونسردی پاسخ داد :
