پاسخ : رشته دندانپزشکی شيرها و آدمها دکتر گلرخ ثريا - نکتههاي خواندني درباره شير، شيرکاکائو، شيرقهوه و شيرکارامل شيرها و آدمها نقل قول: خيلي از بچهها شير را دوست ندارند و براي همين، بعضي والدين، شير را با کاکائو يا قهوه مخلوط ميکنند و به فرزندشان شيرکاکائو يا شيرقهوه ميدهند تا استخوانها و دندانهايش را بيمه کنند. ولي آيا واقعا شيرکاکائو و شيرقهوه و شيرکارامل و اين جور ترکيبات، مثل شير، مغذي هستند؟ اين پرونده قرار است به همين موضوع بپردازد...... 7 توصيه درباره خريد و نگهداري شير از خريد شير خام (غير پاستوريزه) حتيالامکان خودداري کنيد. اگر به اجبار از شير خام غيرپاستوريزه استفاده ميکنيد، حتما آن را جوشانده و 10 دقيقه در حال جوش به هم بزنيد. شير خام (غيرپاستوريزه) را به هيچ وجه قبل از جوشاندن در يخچال نگذاريد. ظروف مورد استفاده شير غيرپاستوريزه پس از مصرف بايد با آب و مايع ظرفشويي شسته شده و با آب سالم آبکشي شوند. گاهي به شير فاسد جوششيرين ميزنند تا دلمه نبندد، بنابراين از خريد شير کيلويي بپرهيزيد. شير پاستوريزه بعد از خريد بايد حتما در يخچال و در درجه حرارت صفر تا 4 درجه سانتيگراد به مدت حداکثر 48 ساعت نگهداري شود، بنابراين از نگهداري شير پاستوريزه در خارج از يخچال خودداري کنيد. اگر شير پاستوريزه بيشتر از 48 ساعت در يخچال باقي ماند و علايم فساد و بريدگي در آن مشاهده نشد، قبل از مصرف آن را حداقل به مدت يک دقيقه بجوشانيد. شير کمچرب را به شير پرچرب ترجيح بدهيد؛ مخصوصا اگر اضافه وزن داريد يا سن و سالي ازتان گذشته. اين نکته البته در خصوص بچههاي کوچک و آنهايي که در سنين رشد هستند يا ميخواهند وزنشان بيشتر شود، صدق نميکند. چگونه کودکان را با شير آشتي بدهيم؟ شير را هميشه سر ميز غذا بگذاريد: خيلي از کودکان با نوشيدن شير ميانه خوبي ندارند ولي براي اينکه آنها را به نوشيدن شير عادت دهيد يک راه اين است که شير را در يک پارچ زيبا بريزيد و آن را در سفره ناهار و شام و صبحانه قرار دهيد. فراموش نکنيد اين شير بايد بدون چربي و يا کمچرب باشد. بچهها با ديدن شما که به جاي آب و يا نوشابه شير ميل ميکنيد، تشويق ميشوند که آنها هم اين نوشيدني را سر سفره ناهار و يا شام امتحان کنند، گر چه در ابتدا به نظرشان عجيب ميرسد و يا اعتراض ميکنند ولي با تکرار ديدن آن سر سفره به آن عادت خواهند کرد و با نوشيدن آن انس ميگيرند. حتي ميتوانيد يک ليوان شير را به عنوان دسر و يا پيشغذا به آنها پيشنهاد کنيد. در قمقمهاش شير بريزيد: خيلي از کودکان عادت دارند قمقمهشان را از آب پر ميکنند و همراهشان به مدرسه ميبرند. توصيه ما اين است براي اينکه فرزندان را به شير خوردن عادت دهيد به جاي اينکه قمقمه را از آب پر کنيد آن را با شير پر کنيد. اين کار موجب ميشود هر وقت تشنه ميشود و نياز دارد گلويي تازه کند، شيرخنک را بنوشد و کمکم به نوشيدن آن عادت ميکند. شير بدون چربي و يا با چربي کم را براي اين روش در نظر بگيريد. ميانوعدههاي شيري براي کودک تهيه کنيد: کوچولوي شما عادت دارد که ميانوعده چه چيزي ميل کند؟ خرما، کشمش و يا خداي ناکرده چيپس و پفک. سومين راه عادت دادن کودکان به نوشيدن شير اين است که شير را به عنوان ميانوعده در اختيارش قرار دهيد حتي ميتوانيد خرما و شير و شيرکشمش را به او پيشنهاد کنيد. نوشيدن شير در ميانوعدهها کوچولوها را به آن عادت خواهد داد. شيرهاي طعمدار را انتخاب کنيد: شايد دختر کوچولو و يا پسرکوچولوي شما ميانهاي با نوشيدن شير نداشته باشد. در اين صورت دست او را بگيريد و به يک ********مارکت برويد و با انتخاب او يک شير طعمدار را انتخاب کنيد. کوچولوي شما شايد نوشيدن شير سفيد را دوست نداشته باشد ولي رنگ و طعم جديد آن شايد برايش آنقدر جالب باشد که عاشق نوشيدن آن شود. به او کودکاني را نشان بدهيد که شير ميخورند: اگر کوچولوي شما ميانه خوبي با شير ندارد راهحل آن آسان است. دست او را بگيريد و او را با خودتان به مدرسه يا کودکستاني که در آن در ساعات تفريح به کودکان شير ميدهند ببريد و به او نشان دهيد که چگونه اين همه کوچولو شير ميخورند. ديدن اينکه همسالانش پاکتها و يا شيشههاي شير را سر ميکشند ميتواند براي کودکان در نوشيدن شير بسيار تشويقکننده باشد. بگذاريد تشنه شود: يک راهحل ديگر براي مجبور کردن کودکان به شير خوردن اين است که کاري کنيد که تشنه شوند. براي مثال اول يک عدد بيسکوييت به او بدهيد و کنار بشقاب بيسکوييت يک ليوان شير بگذاريد. به اين ترتيب پس از خوردن بيسکوييت و احساس تشنگي ناخودآگاه به سراغ ليوان شير خنک ميرود و آن را مينوشد. ذائقهاش را شناسايي کنيد: يک روش ديگر براي علاقهمند کردن کودکان به شير خوردن اين است که ببينيد آنها چه شيري را دوست دارند؟ شير سرد، شير ولرم و يا حتي شيرداغ. وقتي پي برديد که کدام شير با ذايقه کودک شما جور است، آن وقت ميبينيد که او هم به شير خوردن عادت ميکند. خودتان الگوي او باشيد: به طور معمول کودکان به هر کاري که والدينشان انجام دهند واکنش نشان ميدهند و از آن الگوبرداري ميکنند، پس از اين شگرد استفاده کنيد تا آنها را به شير خوردن عادت دهيد. براي مثال در منزل يک ليوان شير براي خودتان بريزيد و با خوردن آن از طعم آن تعريف کنيد. بعد به کودکتان بگوييد تو هم يک ليوان شير ميل داري؟ بسياري از کودکان به طور معمول پاسخ مثبت ميدهند.روش درست جوشاندن شير در صورتي که امکان دسترسي به شير پاستوريزه يا استريل نباشد براي از بين بردن ميکروبهاي بيماريزاي شير خام مصرفي جوشانيدن آن ضروري است ولي اين عمل بايد به گونهاي انجام شود که صدمه زيادي به ارزش غذايي آن وارد نشود، بنابراين هنگام حرارت دادن مرتب آن را هم بزنيد و سريع به نقطه جوش رسانده و بلافاصله آن را خنک کنيد. 4 تقلب رايج در ترکيب شير تقلب در شير نيز به شکلهاي مختلفي صورت ميگيرد که مهمترين آنها عبارتاند از: مخلوط کردن شير حيوانات مختلف: شير حيوانات مختلف در برخي از نقاط دنيا، داراي قيمت متفاوتي است. براي نمونه در مملکت ما شير گوسفند مطلوبتر از شير گاو است و به همين جهت متقلبان شير گوسفند را با مقداري شير بز يا گاو مخلوط ميکنند و به فروش ميرسانند. اضافه کردن آب به شير: چون با اضافه کردن آب، حالت و رنگ شير تغيير چنداني نميکند لذا برخي از فروشندگان سودجو مقداري آب به شير اضافه نموده و به بازار عرضه ميکنند. عدهاي از متقلبان ابتدا مقداري از چربي شير را ميگيرند. در اين صورت وزن مخصوص شير افزايش مييابد. حال اگر مقداري آب افزوده شود، اين دو تقلب با استفاده از وزن مخصوص شناخته نميشود. اضافه کردن نشاسته به شير: براي اينکه شير مخلوط شده با آب به سادگي تشخيص داده نشود، متقلبان مقداري نشاسته به شير اضافه ميکنند، به نحوي که غلظت آن در حد شير طبيعي باشد.اضافه کردن جوش شيرين به شير: شير طي مراحل توليد، نگهداري و توزيع از راههاي گوناگون آلوده ميشود و چنانچه در شرايط نامساعد و غير بهداشتي نگهداري شود به سرعت فاسد ميگردد. شير آلوده و فاسد در اثر حرارت لخته شده و به دو بخش مايع و دلمه تبديل ميگردد که اين عمل به علت بالا رفتن مقدار اسيدهاي آلي سنتز شده توسط ميکروبهاي آلودهکننده شير ميباشد و بيانکننده اين است که شير فاسد است. براي پوشاندن عيب و فساد شير، دامداران يا فروشندگان شير متقلب، مقداري جوش شيرين به شير فاسد ميافزايند که موجب خنثي شدن اسيدهاي سنتز شده توسط ميکروبها شده و به اينترتيب شير در اثر حرارت، لخته و دلمه نميشود و فساد آن مخفي ميماند. در حالي که ساير مواد مضر حاصل از ميکروبها ممکن است همچنان فعال باقي بماند و با مصرف شير فاسد اختلالاتي در بدن به وجود آيد.ما چقدر شير ميخوريم؟ آنها چقدر؟! توليد شير کشور در سال 1381 حدود 8/5 ميليون تن گزارش شده است. بنابراين آمار توليد سرانه شير به ازاي هر ايراني با احتساب جمعيت کشور، 90 کيلوگرم ميشود که با توجه به ضايعات شير هنگام توليد، فرآوري، توزيع و يا موارد ديگر، مصرف سرانه شير و فرآوردههاي آن بر پايه شير حدود 75 کيلوگرم است. البته مصرف شير در برخي از استانها به ويژه چهارمحال و بختياري، آذربايجان غربي و شرقي از متوسط کشور بيشتر است. ميزان مصرف هر فرد بالغ از سوي سازمانهاي ملي و بينالمللي، روزانه نيم ليتر شير مايع، 25 تا 35 گرم پنير و 200 گرم ماست توصيه شده است. مصرف سرانه شير و فرآوردههاي آن در کشورهاي اروپاي غربي 350 تا 500 کيلوگرم در سال در نوسان است. در کشور فرانسه که متعادلترين برنامه غذايي را در ارتباط با بيماريهاي قلبي و مغزي و طول عمر داراست، مصرف سرانه حدود 400 کيلوگرم در سال است. در آمريکا به دليل مصرف بيش از حد گوشت قرمز، ميزان مصرف سرانه شير کمتر از کشورهاي اروپاي غربي و حدود 280 کيلوگرم است و با توجه به عوارض مستقيم آن از جمله افزايش بيماريهاي قلبيعروقي، سکته مغزي و افسردگي، با اطلاعرساني همه جانبه از طريق رسانههاي کشور، هماکنون مصرف سرانه شير آن به بيش از 300 کيلوگرم رسيده است.شيرطعمدار شير طعمدار نيز مانند شير معمولي، داراي 9 ماده مغذي ضروري است که شامل کلسيم، پروتئين، ويتامينهاي b12،a،d،b2،b3 و پتاسيم و فسفر ميباشد. اين شير در مقايسه با نوشيدنيهايي مانند نوشابههاي گازدار و آبميوههاي مصنوعي، داراي قند و کالري کمتري است. نوشابههاي گازدار يا آب ميوههاي مصنوعي، تقريباً دو برابر شيرهاي طعمدار داراي قند هستند. علاوه بر اين، انجمن پزشکي و آکادمي طب اطفال آمريکا و اداره غذا و دارو، ارتباطي بين مصرف شکر و بروز مشکلات رفتاري در کودکان پيدا نکردهاند. شيرهاي طعمدار نيز انواع مختلفي دارند مانند شير کم چرب و بدون چربي. به عنوان مثال، يک ليوان شير طعمدار کم چرب فقط 5/2 گرم چربيدارد که برابر همان مقدار چربي شير معمولي است.شير کارامل خيليها كرم كارامل را به عنوان يك دسر دوستداشتني پس از صرف غذا ميل ميكنند. کرم کارامل، شکري است که حرارت ديده و به شربت قهوهاي رنگي بدل شده و سپس تخممرغ و شير افزوده شده که باعث ميشود در يک واحدش، 200 کيلوکالري انرژي به مصرفکننده برسد که از نظر ميزان انرژي 2 تا 3 برابر ژله چاقکننده است. درباره تخممرغ بايد بگوييم که اين ماده غذايي منبع مناسب پروتئين بوده و شير موجود نيز بهرغم كلسيم فراوان، پركالري است. البته اگر از نوع پرچرب باشد (بنابراين بهتر است در توليد اين دسر از نوع کمچرب شير استفاده شود) فراموش نكنيد كه اگر چاق هستيد و يا ديابت داريد، در خوردن اين دسر زيادهروي نكنيد. دسر شير كارامل نيز درست مانند خود كارامل همان خواص را دارد با اين تفاوت كه ميزان شير آن بيشتر است و به همان نسبت شما ميتوانيد از كلسيم بيشتري استفاده كنيد. شيرکاکائو، رفيق قلب شماست! پژوهشگران اسپانيايي دريافتند که کاکائوي موجود در شکلات و شير کاکائو براي قلب مفيد است. به گزارش خبرگزاري فرانسه، اين پژوهشگران با خوراندن ?? گرم پودر کاکائو به همراه شير به نيمي از جمعيت آماري ?? نفره خود متوجه شدند که نيمي از گروه که شير خود را با کاکائو مصرف کرده بودند در مقايسه با نيمه ديگر (که شير بدون کاکائو مصرف کردند) از قلب سالمتري برخوردارند. مصرف کاکائو نشانگرهاي التهابي درگير در بروز بيماريهاي قلبي را کاهش ميداد. نشانگرهاي التهابي پروتئينهايي هستند که باعث چسبيدن سلولهاي سفيد خوني به ديوارههاي رگها ميشوند که در نهايت به شکلگيري پلاک منتهي ميشود. پژوهشگران دريافتند که کاکائو با افزايش ميزان کلسترول خوب، کاهش کلسترول بد را در پي دارد و از خواص آنتياکسيداني و ضد التهابي برخوردار است. همچنين يک تحقيق ديگرنشان ميدهد که شکلات تلخ براي شريانها مفيد است و جريان خون را در آنها تسهيل ميکند. پژوهشگران دانشگاه ييل اعلام کردند فلاوونوييدها گروهي از ترکيبات آنتياکسيدان که در سبزيها و ميوهها هم موجودند، نقش مهمي در سلامتي ايفا ميکنند. بررسي اين محققان نشان داده است رابطه محکمي ميان مصرف غذاهاي غني از فلاوونوييدها مانند چاي سبز، ميوهها و سبزيها و جلوگيري از بيماريهاي قلبيعروقي وجود دارد. فراوردههاي کاکائو يا شکلات تلخ يکي از غنيترين منابع فلاوونوييدها در ميان غذاهاي رايج هستند. پژوهشگران مرکز پژوهش پيشگيري دانشگاه ييل به بررسي ?? نفر پرداختند که براي شش هفته روزانه بيش از ??? گرم کاکائو با شکر، کاکائو بدون شکر يا دارونما را مصرف ميکردند. در اين تحقيق کاکائو يک ابزار موفق در بهبود دادن کارکرد پوشش دروني عروق شمرده شد. از ?? نفري که اين آزمون را به پايان رساندند، يک مقياس سلامت شريانها يعني «گشادي عروق ناشي از جريان خون» (fmd) به طور قابلتوجهي در گروههاي افرادي که کاکائو بدون شکر و کاکائو با شکر مصرف ميکردند، نسبت به گروه شاهد افزايش يافت. اين افزايش در گروهي که کاکائوي تلخ مصرف ميکردند، بيشتر بود.شيرکاکائو جذب کليسم را کم نميکند اين سوال را خيليها ميپرسند که آيا درست است که ميگويند اضافه کردن پودر کاکائو به شير، جذب کليسم شير را کاهش ميدهد؟ پاسخ اين است که خير، اين گفته صحيح نيست. کاکائوي موجود در شير کاکائو جذب کلسيم شير را کاهش نميدهد. البته بايد گفت کاکائو حاوي مادهاي به نام «اسيد اگزاليک» يا «اگزالات» است که با کلسيم موجود در شير ترکيب ميشود و «اگزالات کلسيم» را به وجود مي آورد. اگزالات ماده اي است که در بسياري از گياهان مانند اسفناج و چاي وجود دارد. اما کلسيم موجود در شير خيلي بيشتر از اگزالات موجود در کاکائوست لذا مقدار زيادي کلسيم آزاد (ترکيب نشده با اگزالات) وجود خواهد داشت. در حقيقت فقط حدود 6 ميليگرم از 250 ميليگرم کلسيم موجود در شير جذب نميشود. هر کودکي بايد به مقدار کافي کلسيم دريافت کند تا بتواند رشد قدي و استخوانهاي سالم و محکمي داشته باشد. بنابراين اگر کودک شما شير معمولي را دوست ندارد و فقط شير کاکائو ميخورد، او را از خوردن شيرکاکائو منع نکنيد و به او بدهيد زيرا براي سلامتي استخوانهايش مفيد است.کافئين شيرکاکائو زياد نيست آيا شيرکاکائو داراي کافئين زيادي است؟ خير. مقدار کافئين موجود در شير کاکائو کم است. 240 ميلي ليتر (يک ليوان) شير کاکائوداراي 2 تا 7 ميليگرم کافئين است. نوشابههاي سياه (کولا) 10 برابر شيرکاکائو، کافئين دارند. براساس مطالعات جديد، مقدار کافئين موجود در شير کاکائو خيلي کمتر از آن حدي است که بتواند تاثير مخربي بر رفتار کودک داشته باشدشيرکاکائودر خانه درست کردن شيرکاکائو در منزل بسيار ساده است. در ابتدا شير را ميجوشانيد. براي هر يک ليوان شير به اندازه يک قاشق مرباخوري پودر کاکائو به آن اضافه ميکنيد و يک قاشق مرباخوري شکر و پودر کاکائو را درون شير حل ميکنيد. شما ميتوانيد اين مايع را به صورت شکلات گرم مصرف کنيد و يا ميتوانيد بگذاريد که مايع خنک شود و بعد آن را استفاده کنيد. به خاطر استخوانهايتان شير بنوشيد!مفيد بودن شير و شيرکاکائو براي استخوانها يک مساله روشن است، به ويژه براي پيشگيري از ابتلا به پوکي استخوان. معمولا کارشناسان به والدين توصيه ميکنند به نوجوانان و کودکان در حال رشد، لبنيات بدهند تا در سنين بالاتر دچار مشکلات استخواني نشوند. اما آيا خوردن شير در تمام طول عمر براي زنان و مردان مناسب و مفيد است؟ يک گروه از محققان دانشگاه زوريخ و دانشکده پزشکي دارت موت، وضعيت سلامت 930 مرد و زن 20 تا 80 ساله را مورد بررسي قرار دادند و آنها را به دو گروه تقسيم کردند. گروه اول روزانه به مدت چهار سال 1200 ميليگرم کلسيم دريافت کردند و گروه دوم طي همين دوره زماني به طور معمول از لبنيات مصرف کردند. در پايان چهار سال نتايج تحقيقات نشان داد، تعداد ناراحتيهاي استخواني در گروه اول چهار مورد و در گروه دوم 14 مورد بود. در عين حال تحقيقات روشن کرد به محض قطع مصرف کلسيم احتمال شکستگي و پوکي استخوان در هر دو گروه يکسان است. محققان به هيچ عنوان توصيه نميکنند افراد در تمام طول عمر از مکملهاي کلسيمدار مصرف کنند، بلکه به مصرف روزانه شير اصرار دارند. مصرف چهار ليوان شير در روز (1200 ميليگرم کلسيم) خطر ناراحتيهاي استخواني را 72 درصد کاهش ميدهد. ترکيب شير و قهوه مفيد است يا مضر؟ اضافه کردن شير به قهوه هم مقدار کلسيم را بالا ميبرد و هم يک سري نگرانيها را به وجود ميآورد. نوشيدن شير و قهوه براي تامين نيازهاي کلسيمي خانمهايي که در سنين ميانسالي قرار دارند، کافي نيست. قهوه اثرات خوب و بد را توأمان دارد. خانمهاي ميانسالي که عادت دارند به ليوان قهوهشان، شير بيفزايند، نبايد فراموش کنند که از يک رژيم غذايي متعادل که حاوي منابع غني کلسيمي مانند ماست، پنير و کلمبروکلي و ... است، نيز استفاده کنند. در نظر بگيريد که يک ليوان شير قهوه (240 ميليليتر) حدود 330 ميلي گرم کلسيم دارد که اين مقدار حدود يکچهارم مقدار توصيه شده براي تأمين کلسيم روزانه در خانمهاي بالاي 50 سال است. يک ليوان بزرگ شير قهوه (480 ميلي ليتر) تقريباً 415 ميليگرم کلسيم دارد که اين مقدار حدود 40 درصد از نياز روزانه به کلسيم را تأمين ميکند. اين مساله ميتواند نيازهاي کلسيمي بعضي افراد که عادت به نوشيدن شير قهوه دارند را به حداقل برساند. ترويج نوشيدن قهوه باعث افزايش نگرانيها در رابطه با اثر کافئين روي استخوانها يا به طور دقيقتر جذب کلسيم ميگردد. دليل اين نگرانيها اين است که خانمها بايد روزانه 1200 ميليگرم کلسيم مصرف کنند تا از پوکي و شکستگي استخوان باسن، مچ پا و يا ستون فقرات جلوگيري کنند. متخصصان طي مطالعاتي به اين نتيجه رسيدهاند که کافئين قهوه مضر نيست زيرا فقط 4 تا 6 ميليگرم کلسيم موجود در هر ليوان شيرقهوه (داراي 330 ميليگرم کلسيم) جذب بدن نميگردد لذا افرادي که کم شير مينوشند، ميتوانند از شيرقهوه استفاده کنند. هر خانمي بايد دقت کند که آيا نوشيدن شير و قهوه به بروز بدخوابي يا سوزش سردل در او منجر ميشود يا خير. در کل خانمهايي که شير قهوه و نوشابههاي ديگر مينوشند، بايد بقيه نياز کلسيم روزانهشان را از منابع ديگر کلسيم تامين نمايند. نوشيدن شير با قهوه بهتر از مصرف نکردن شير است. براي درست کردن شير قهوه حداقل به يک ليوان شير نياز داريد که اين مقدار، يک سوم نياز روزانه به کلسيم و ديگر مواد مغذي را تأمين مينمايد. در يک مطالعه روي هزار خانم يائسه معلوم شده است، خانمهايي که در عمرشان حداقل يک ليوان شير قهوه در روز مصرف کردهاند، نسبت به خانمهايي که اصلاً شير دريافت نکردهاند، تراکم استخوان بيشتري داشتهاند.
پاسخ : رشته دندانپزشکی علل نیفتادن دندانهای شيری اطلاعات اوليه در مورد دندانهای شيری را خيلی ها ميدانند اين اطلاعات شامل اين موارد ميباشد تعداد دندانهای شيری در کل بيست عدد ميباشد که از سن ۶ - ۸ ماهگی شروع به رويش کرده و تا سن حداکثر ۳ سالگی رويش آنها تکميل ميگردد. افتادن دندانهای شيری از سن ۶ -۷ سالگی شروع شده و تا سن ۱۲ سالگی بايد کليه دندانهای شيری افتاده و دندانهای دائمی جايگزين آنها گردد. ۴ دندان دائمی آسياب اول در سن ۶ سالگی در دهان رويش پیدا ميکند بدون اينکه دندان شيری به جای آن بيفتد . يعنی در سن ۷ سالگی بچه بايد ۲۴ تا دندان در دهانش باشد . ۴ دندان دائمی ديگر که همان دندانهای آسياب دوم ميباشد هم در سن ۱۲ سالگی در دهان رويش پيدا ميکنند و اين دندانها هم جايگزين دندان شيری نيست بلکه مستقلا رويش پيدا ميکنند . يعنی در سن ۱۲ سالگی هم بايستی بچه ۲۸ دندان در دهان داشته باشد علت افتادن دندانهای شيری به اين خاطر است که دندانهای دائمی زير دندان شيری شروع به رويش که کرد به مرور ريشه دندان شيری را ميخورد و اين روند تا جائی ادامه پيدا ميکند که ريشه دندان شيری به کل از بين رفته و در آخرين مرحله که دندان دائمی در دهان جوانه ميزند دندان شيری مربوطه می افتد به اين عکس توجه کنيد . اين عکس مربوط به دندان شيری يک بچه ۱۱ ساله است و دندان شيری در مراحل نهائی عمرش بسر ميبرد . و دندان دائمی زير آن در حال رويش هست . حال اگر روند طبيعی رويش دندانها طی شود بچه در سن ۱۲ سالگی تمامی دندانهای شيری خود را ميريزد و به جای آن ۲۰ دندان دائمی رويش پيدا ميکنند . مشکل اينجاست که اين روند متوقف شده و اختلالی در اين مسير به وجود بيايد . در اينجا چند نمونه از اين اختلالات را برسی ميکنيم تا اطلاعاتتان در مورد دندان شيری افزايش پيدا کند آيا تا بحال شنيده ايد که يکی ۲۰ ساله باشد و بهش بگند که دندن شيری هنوز تو دهنش هست و نيفتاده ؟! اين عکس زير را دقت کنيد اين مربوط به يک خانم ۲۰ ساله است که خودش هم نميدانست که دندان شيری نيش خود را که بايد ۱۰ سالگی ميريخت هنوز تو دهنش داره . و به خاطر دردی که در اين ناحيه داشت مراجعه کرده بود . علت درد اين بود که دندان دائمی زير اين دندان شيری به علت اينکه مسير رويشی کجی را طی کرده بود به جای اينکه دندان شيری زيرين را خورده و جوانه بزند به دندان مجاور گير کرده بود که باعث شده بود رويش پيدا نکرده و در نتيجه دندان شيری زيرين هم نيفتد . گير کردن دندان دائمی باعث فشار به دندان مجاور شده و درد شديدی را در بيمار ايجاد کرده بود. علت های اصلی عدم افتادن دندانهای شيری از اين قرار است کج بودن مسير رويش دندان زيرين دندان شيری که با توجه به عکس بالا توضيح داده ام علت دوم نيفتادن دندان شيری نبودن دندان دائمی به طور مادر زادی است يعنی در بعضی موارد اتفاق ميفتد که ما به طور ارثی يک تا چند دندان را نداشته باشيم .در اين صورت دندان شيری مربوطه هم نخواهد افتاد. به عکس زير توجه کنيد . دندان شيری شماره ۳ که ريشه های کوتاه تری هم دارد به علت اينکه زير آن دندان دائمی وجود ندارد نه ريشه اش دست خورده و نه اينکه افتاده . اين تصوير مربوط به يک بيمار نوجوان ۱۵ ساله است که هنوز دندان شيری در دهان داشت . عکس که گرفتم ديدم زير اين دندان اصلا دندان دائمی نداشته ۳- علت سوم عدم افتادن دندان شيری گير کردن دندان شيری بين دندانهای دائمی است . اين مسئله علت های مختلفی ممکن است داشته باشد درشت بودن دندانها و کمبود فضای کافی و تحت فشار بودن دندانها يکی از علت هاست . در همان عکس بالا توجه فرمائيد .دندان شماره ۱ که شيری است با اينکه دندان دائمی زيرين را دارد ولی به علت گير کردن لای دو دندان کناری نيفتاده و دندان دائمی زيرين که در مسير درستی ميباشد از رويش محروم شده؟!!! و سه سال است که زندانی است ؟! يعنی اگر به موقع تشخيص داده ميشد و اين دندان شيری کشيده ميشد دندان دائمی زودتر از اينها رشد کرده بود . البته من با کشيدن اين دندان شيری مسير رشد دندان دائمی زيرين را باز کردم و بعد از ۲ ماه دندان دائمی کاملا رويش پيدا کرد . اين تصوير به وضوح گويای اين مسئله است که هر دو دندان شيری ۱ و ۳ با اينکه تا سن ۱۵ سالگی نيفتاده بودند ولی هر کدام علت های مختلفی داشتند با توجه به مطالب بالا چند نکته فنی را متذکر ميشوم بعد از سن ۱۲ سالگی حتمن افتادن کليه دندانهای شيری فرزندانتان را چک کنيد اگر دندان شيری تا اين سن نيفتاد برای کشيدن آن زود اقدام نکنيد چون ممکن است زير اين دندان دندان دائمی نباشد .در اين صورت ميشود اين دندان شيری را تا سن ۳۰ سالگی بخوبی استفاده کرد. پس حتما راديو گرافی صورت گرفته و علت واقعی عدم افتادن دندان شيری مشخص شود بعد. دندانهائی که به علت مسير کج رويش دندان دائمی نيفتاده اند بعد از تشخيص قطعی سعی کنيد با يک متخصص ارتودنسی مشورت کنيد چون بعضی از اين موارد را ميشود با درمانهای هم زمان جراحی و ارتودنسی به مسير اصلی خود بازگرداند.
پاسخ : رشته دندانپزشکی درمان دندان هاي فاصله دار! فاصلههاي بين دنداني در بعضي افراد مشاهده ميشود. مهم ترين دليل درمان اين حالت، بهبود زيبايي است. البته گاهي ممكن است مشكل تكلم نيز وجود داشته باشد. ابتدا بايد علت ايجاد فاصله بين دندان ها مشخص شود که به طور معمول موارد زير است: 1- بزرگ تر بودن اندازه فک نسبت به اندازه دندان ها 2- نداشتن يك يا چند دندان 3- وجود زبان بزرگ 4- وجود فرنوم بزرگ در ناحيه دندانهاي پيشين بالا(فرنوم محل چسبندگي عضلات لب به فک بالا مي باشد که به صورت پرده اي است که مي توان آن را از داخل لب بالا لمس کرد.) براي درمان فاصلههاي بين دنداني، ابتدا بايد علت را پيدا کرد و تا حد امكان برطرف نمود، زيرا با توجه به علت، نوع درمان متفاوت است. براي مثال، چنانچه فاصلهها به علت وجود فرنوم بزرگ باشد، بايد ابتدا فرنوم جراحي و برداشته شود و سپس فاصلهها بسته شود، وگرنه فاصلهها دوباره ايجاد ميشود. روشهاي متداول براي بستن فاصلهها به طور معمول، از روشهاي زير براي بستن فاصلهها استفاده ميشود: ارتودنسي (گاهي همراه با جراحي)، ايمپلنت، پروتزهاي ثابت، لامينيت (پوسته) چيني و ترميم كامپوزيت (مواد همرنگ دندان) مستقيم و غيرمستقيم. انتخاب هر کدام از روشها، ارتباط مستقيم با علت ايجاد فاصلههاي بين دنداني دارد. براي مثال، چنانچه ايجاد فاصلهها به علت از دست دادن يك يا چند دندان و جابجايي بقيه دندانها و يا فقدان مادرزادي دندان باشد، بايد ابتدا به وسيله روش ارتودنسي، دندانها به هم نزديك شوند و سپس فاصله به وجود آمده، به وسيله جايگرين كردن دندان مورد نظر اصلاح شود. مساله مهم ديگر، اندازه فاصلههاست. در صورت بزرگ بودن فاصلهها، نميتوان از روش ترميم استفاده كرد، زيرا نتيجه كار، دندانهاي بزرگ و بدشكلي خواهند بود. عامل سوم شيوه جفت کردن دندانهاست كه بايد به طور دقيق ارزيابي شود. هنگامي كه پس از مطالعات اوليه، تصميم به ترميم دندانها گرفته شد، از راههاي متعددي ميتوان اين درمان را انجام داد. روشهاي معمول عبارتاند از: لامينيت چيني و استفاده از كامپوزيت (مستقيم و غيرمستقيم). براي درمان فاصلههاي بين دنداني، ابتدا بايد علت را پيدا کرد و تا حد امكان برطرف نمود، زيرا با توجه به علت، نوع درمان متفاوت است. لامينيت چيني، قطعات نازکي از جنس چيني است که به جاي ميناي دندان قرار مي گيرد. هنگام استفاده از لامينيت، چنانچه بيمار به طور مناسب انتخاب شده باشد، از لحاظ زيبايي نتايج بسيار خوبي خواهد داشت. از مزاياي اين روش، تامين عالي زيبايي و ثبات رنگ است. از معايب اين روش، تراش خوردن دندانها ( 5/1 تا 2 ميليمتر از لبه برنده و 5/0 ميليمتر از سطح خارجي دندان ) و صرف وقت و هزينه بيشتر است. در روش دوم يعني ترميم كامپوزيت، دندانها به طور مستقيم يا غيرمستقيم به وسيله كامپوزيت ترميم شده و فاصلهها بسته ميشوند. در نوع غيرمستقيم به علت اينكه ترميمها در لابراتور ساخته ميشود، ممكن است از لحاظ شكل، ترميمهاي زيباتري حاصل شود. معايب اين روش، طولانيتر شدن زمان درمان و همچنين هزينه بالاتر آن است. استفاده از كامپوزيت در مقايسه با پوششهاي چيني ممكن است معايبي مانند تغيير رنگ ترميمهاي كامپوزيتي در طول زمان (به طور متوسط 3 تا 4 سال) را داشته باشد كه بيشتر به دليل خواص ذاتي ماده است. امروزه كامپوزيتهاي جديدي در دسترس است كه نتايج كار با آنها بسيار مطلوب است. دکتر معصومه حسني طباطبايي- متخصص دندانپزشکي ترميمي و زيبايي
پاسخ : رشته دندانپزشکی یافتن روشی جدید برای استحکام دندانها نقل قول: دانشمندان شیوهای را شناسایی کردهاند یک اسید آمینه ساده دندانهای انسان را مستحکم و مقاوم میکند به گزارش هلثدی نیوز اسیدآمینه پرولین در مرکز پروتئینهایی که در مینای دندان یافت میشوند، تکرار میشود. به گفته پژوهشگران هنگامی که این بخشهای متشکل از تکرارهای این اسید آمینه طولانی هستند، مانند آنچه در انسانها دیده میشود، باعث جذب گروههایی از مولکولهایی میشود که به رشد بلورهای مینای دندان کمک میکنند. هنگامی این تکرارها کوتاه باشند، مانند آنچه در قورباغهها دیده میشود، بلورهای مینا استحکام کافی به دست نمیآورند.ابن پژوهش شواهدی در مورد اینکه چگونه مینای دندان مهندسی میشود، به دست میدهد. تام دیکویچ،استاد و رئیس بخش زیستشناسی دهانی در دانشگاه ایلینویز در کالج دندانپزشکی شیکاگو در این باره گفت: "تکرارهای اسید آمینه پرولین شگفتآور هستند. آنها کلید درک ساختار و کارکرد بسیاری از پروتئینهای طبیعی از جمله موسینها، پروتئینهای ضدیخزدگی، آمیلوئیدهای آلزایمر و پروتئینهای پریون هستند. ما امیدواریم این یافتهها به بسیاری از حوزههای دیگر پژوهش علمی از جمله درمان بیماريهای تحلیلبرنده عصبی کمک کند." این یافتهها در 21 دسامبر در نسخه آنلاین ژورنال PLoS Biologyمنتشر شده است
پاسخ : رشته دندانپزشکی استفاده از خمیردندان مخصوصا حاوی فلوراید برای کودکان زیر ۱۸ ماه خطرناک است محققین باردیگر در مورد مصرف خمیردندان های حاوی فلوراید برای کودکان زیر ۱۸ ماه هشدار داده اند . پژوهشگران رشته دهان و دندان توصیه می کنند که والدین تا حد امکان برای مسواک زدن دندان های کودکان خود از خمیردندان بدون فلوراید استفاده کنند. به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، پژوهشگران تاکید می کنند که تا ۱۸ ماهگی از مصرف خمیر دندان مخصوصا حاوی فلوراید برای کودکان پرهیز کنید. آنان تاکید می کنند با توجه به اینکه کودکان خردسال پس از مسواک زدن نمی توانند همه خمیردندان را از دهان خود خارج کنند و مقداری از آن را می بلعند. مصرف خمیر دندان در این گروه سنی بسیار خطرناک است . به یاد داشته باشید که خمیردندان فقط تا ۳۰ درصد به سلامت دندان کمک می کند و ۷۰ درصد سلامت دندان به نوع مسواک نحوه صحیح مسواک زدن و میزان عمر مسواک بستگی دارد . ـ فلوراید به طور طبیعی در آب و مواد غذایی وجود دارد، خمیر دندان نیز حاوی فلوراید است. مصرف خمیردندان حاوی فلوراید ۲ بار در روز راه موثری برای کاهش پوسیدگی دندان است. ـ به کودکان یاد دهید پس از استفاده از خمیر دندان حاوی فلوراید، حتما به طور کامل آن را از دهان خارج کنند. ـ به کودکانتان متذکر شوید پس از مسواک زدن دهانشان را با آب نشویند تا تاثیر محافظتی فلوراید تا مدتی روی دندان باقی بماند. به گفته متخصصان : بلع خمیردندان حاوی فلوراید و ورود میزان زیادی از این ماده به بدن موجب تغییر رنگ دندان ها و ایجاد عوارضی مانند ایجاد لکههای سفید روی دندان ها می شود. با اینهمه کارشناسان تاکید می کنند: پاک کردن دندان های کودکان باید از رویش نخستین دندان آغاز شود. خمیردندانهای حاوی فلوراید اثر کاهش دهندگی پوسیدگی دندانها را بعهده دارند. طبق مطالعات متعدد مصرف این خمیر دندانها بمدت طولانی و از دوران کودکی تا ۴۴ درصد از میزان پوسیدگی میکاهد و در نتیجه کمک بزرگی به پیشگیری از پوسیدگی دندانها مینماید. محققین تاکید می کنند که لازم است بر روی خمیردندانها فرمول آن ذکر گردد و مخصوصا کلمه فلورایددار بودن و همچنین هشدارهای لازم در رابطه با کودکان خردسال بر روی آن به زبان کشور سازنده و همچنین کشور مصرف کننده ذکر گردد . * مراقبت از دندان در خردسالان : ـ به هنگام خوابیدن از قرار دادن طولانی مدت شیشه حاوی شیر خشک و یا آب میوه در دهان کودک جلوگیری کنید. ـ شکر موجود در شیر و آب میوه می تواند باعث پوسیدگی دندان شود. ـ به هنگام خوابیدن، شیشه را از دهان کودک دربیاورید. ـ کودکانی که دندان دارند و به هنگام شب به طور مداوم و یا مکرر شیر مادر می خورند، به علت ماندن مقداری شیر در دهان دچار خرابی دندان می شوند. ـ به کودکانتان تنقلات و نوشیدنی های سالم بدهید. بنابراین از تنقلات حاوی مواد قندی زیاد و به خصوص بین وعده های غذایی پرهیز کنید. ـ کودکانی که در معرض استنشاق دود سیگار دیگران قرار می گیرند، نسبت به دیگران بیشتر در معرض خطر خرابی دندان قرار دارند. * چگونه از دندان کودکان و خردسالان مراقبت کنیم ؟ ـ به محض درآمدن دندان ها باید به بهداشت توجه کرد. ـ دندان بچه های کوچک تر را با استفاده از دستمال و دندان کودکان بزرگ تر را با مسواک نرم و کوچک تمیز کنید. ـ ۲ بار در روز، پس از صبحانه که معمولا مواد غذایی شیرین استفاده می کنند و قبل از خواب دندان های کودکان را تمیز کنید. ـ تا ۱۸ ماهگی از مصرف خمیر دندان پرهیز کنید. ـ چگونگی استفاده کودکان از خمیر دندان و نحوه مسواک زدن آن ها باید توسط والدین کنترل شود؛ زیرا کودکان تا ۸ یا ۹ سالگی مهارت لازم را برای تمیز کردن کامل دندان های خود به دست نمی آورند. ـ خمیردندان را از دسترس کودکان دور نگه دارید. * چه نوع خمیر دندانی انتخاب کنیم ؟ ـ فلوراید به طور طبیعی در آب و مواد غذایی وجود دارد، خمیر دندان نیز حاوی فلوراید است. مصرف خمیردندان حاوی فلوراید ۲ بار در روز راه موثری برای کاهش پوسیدگی دندان است. ـ به کودکان یاد دهید پس از استفاده از خمیر دندان حاوی فلوراید، حتما به طور کامل آن را از دهان خارج کنند. ـ به کودکانتان متذکر شوید پس از مسواک زدن دهانشان را با آب نشویند تا تاثیر محافظتی فلوراید تا مدتی روی دندان باقی بماند. * تکلیف کودکان زیر ۱۸ ماه چیست ؟ ـ استفاده از خمیر دندان حاوی فلوراید برای کودکان زیر ۱۸ ماه توصیه نمی شود. ـ به طور معمول میزان لازم فلوراید بدن کودک از طریق مواد غذایی و آب تامین می شود. ـ از زمان به دنیا آمدن کودک تا ۱۸ ماهگی، دندان های دائمی در حال رشد است و با فرو بردن فلوراید لکه های دایمی روی دندان های دایمی در بزرگسالی ایجاد خواهد شد. برای جلوگیری از آن از مصرف خمیر دندان حاوی فلوراید جلوگیری کنید. ـ در صورتی که در منطقه ای از کشور قرار دارید که در آب آن منطقه فلوراید وجود ندارد، از پزشک خود در خصوص سن مناسب استفاده از این گونه خمیر دندان جویا شوید. * مراقبت از دندان در کودکان ۱۸ ماهه تا ۵ ساله ـ استفاده از خمیر دندان حاوی میزان پایین فلوراید برای جلوگیری از پوسیدگی دندان ها در این سن توصیه می شود. ـ مقدار خمیر دندانی که کودک استفاده می کند باید توسط بزرگ ترها نظارت شود. * مراقبت از دندان در سنین ۶ تا ۱۸ سال ـ استفاده از خمیر دندان حاوی فلوراید برای کودکان بین ۶ تا ۱۸ ساله و بزرگسالان به منظور جلوگیری از بروز بیماری های مربوط به دندان توصیه می شود. ـ از خمیر دندان حاوی فلوراید دو بار در روز (صبح و شب) استفاده کنید. ـ پس از مسواک زدن خمیر دندان را خارج کنید اما دهان خود را نشویید. ـ از فرو بردن خمیر دندان جلوگیری کنید. * چه مسواکی انتخب کنیم ؟ ـ مسواک با سر کوچک و موی نرم به کار ببرید. ـ دندان، لثه و زبان را هر روز صبح و شب تمیز کنید. ـ هر فرد باید مسواک شخصی خود را داشته باشد. ـ مسواک ها را در مکان تمیز، خشک و جایی که جریان هوا وجود دارد، قرار دهید تا بین هر بار مسواک زدن، مسواک به طور کامل خشک شود. ـ مسواک ها نباید با هم تماس داشته باشد. ـ پس از استفاده از مسواک آن را با دقت بشویید تا مانده غذا داخل موهای آن باقی نماند و سپس خوب تکان دهید تا سریع تر خشک شود. ـ به طور منظم مسواک ها را به خصوص پس از گذراندن یک دوره بیماری عوض کنید. ـ کارشناسان اولین مراجعه به دندان پزشک را شش ماه پس از رشد اولین دندان، که حدود یک سالگی است، توصیه می کنند. منبع : سايت پزشكان
پاسخ : رشته دندانپزشکی دهان شویه های دارای مواد الکلی باید فقط برای مدت کوتاهی مصرف شوند دهان شویه های دارای مواد الکلی باید فقط برای مدت کوتاهی مصرف شونداستفاده مداوم از دهان شویه ها ی موجود در بازار خطر ابتلا به سرطان را ۹ برابر می کند دانشمندان استرالیایی ادعا می کنند اگرچه دهانه شویه ها شیوه مناسبی برای درمان عفونت و التهابات دندانی هستند اما استفاده مداوم از این محلول ها که اغلب پایه الکلی دارند می تواند خطر ابتلا به سرطان دهان را تا ۹ برابر افزایش دهد. به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از ایندیا تایم ، محققان دهان و دندان دانشگاه کویینزلند و دانشگاه ملبورن می گویند با وجود آنکه بسیاری از دهانه شویههای رایج می توانند جرم دندان و التهابات لثه را کاهش دهند اما تنها باید برای مدت کوتاه و فقط به عنوان مکملی برای دیگر اقدامات بهداشتی دهان و دندان مانند مسواک زدن و نخ دندان مورد استفاده قرار گیرند. این پژوهشگران هشدار می دهند افرادی که از دهان شویه های دارای پایه الکلی استفاده می کنند در صورتی که سیگاری باشند خطر ابتلا به سرطان دهان ۹ برابر و درصورتی که از مشروبات الکلی استفاده کنند ۵ برابرمی شود. این در حالی است که خطر ابتلا به سرطان دهان در بین افراد غیر سیگاری و غیر الکلی کمتر از پنج برابر است. دهان شویه هایی که بیش از ۲۰ درصد الکل دارند می توانند عوارض مضر دیگری نیز داشته باشند از جمله بیماری التهاب لثه، لکه های کوچک ناشی از نشت خون موسوم به پتشی و جداشدگی سلول های موجود در دهان. به گفته این دانشمندان استفاده طولانی مدت از دهان شویه های حاوی اتانول نیز می تواند مشکل زا و با خطر ابتلا به سرطان دهان مرتبط باشد. بسیاری از دهان شویه های موجود در بازار دارای ۲۶ درصد الکل هستند. مححقین بارها تاکید کرده اند که مصرف دهان شویه ها بایستی تحت نظر دندانپزشک و پزشک باشد و افراد بایستی از مصرف خودسرانه انواع مختلف دهان شویه ها خودداری کنند. مصرف درازمدت برخی از دهان شویه ها عوارضی را به دنبال دارد. از مهمترین عوارضی که استفاده درازمدت دهان شویه ها به دنبال دارند تغییر در رنگ دندان ها است. همچنین ایجاد حالت های التهابی در مخاط دهان، ایجاد شیارهایی بر روی زبان و ایجاد طعم های بد در حس چشایی از دیگر عوارض ناشی از استفاده طولانی مدت دهان شویه ها است منبع : سايت پزشكان
پاسخ : رشته دندانپزشکی تحقيقي جالب در رابطه با مسواک زدن چند بار در روز عادت به شستن دندانهايتان داريد؟ هر چند وقت يک بار مسواک خود را عوض ميکنيد؟ ترجيح ميدهيد به جاي مسواک زدن آدامس بجويد؟ در رابطه با عادات مسواک زدن آماري در دسترس است که با هم ميخوانيم: زنان بيش از مردها مسواک ميزنند طبق تحقيقات 49 درصد زنان و 42 درصد مردان عادت دارند روزي 2 بار مسواک بزنند. 18 درصد زنان و 29 درصد مردان هم روي يک بار مسواک ميزنند. آمار دقيقتر نشان ميدهد در حالي که 3 بار مسواک زدن در روز بعد از هر بار وعدهغذايي توصيه ميشود تنها 27 درصد مردان و 31 درصد زنان به آن عمل ميکنند. سالمندان بيشتر وقت مسواک زدن دارند افراد زير 25 سال و بين 26 تا 59 سال به طور متوسط 2 بار در روز مسواک ميزنند و دليل آن هم وقت نداشتن و مشغلهکاري است. اين موضوع در رابطه با سالمندان متفاوت است و از آنجا که آنها وقت بيشتري دارند 41 درصد بعد از هر وعده غذايي مسواک ميزنند. محققان توصيه ميکنند حتي اگر وقت مسواک زدن نداريد بهتر است از آدامسهاي بدون قند کمک بگيريد تا با استفاده از ترشح بزاق اضافي سطح رويه دندانها تميز شده و با مقابله با کاهش مواد معدني از بروز پوسيدگي دندان جلوگيري شود. آب کشيدن دهان بعد از غذا خوردن نيز سبب حذف قند، اضافات غذايي و اسيد روي دندانها ميشود. مسواک زدن بعد از هر وعده غذايي سخت است! در طول شب ميزان ترشح بزاق کاهش مييابد و در نتيجه پوسيدگي در طول شب راحتتر رخ ميدهد. آمار نشان ميدهد که مسواک زدن قبل از خوابيدن رايجتر بوده و 55 درصد افراد هميشه اين کار را انجام ميدهند، در حالي که ميزان مسواک زدن بعد از بيدار شدن 36 درصد و بعد از ناهار خوردن 9 درصد است! هر مسواک زدن حداقل 3 دقيقه زمان ميخواهد! 51درصد افراد حداقل 2 دقيقه 37 درصد 3 دقيقه و 12 درصد کمتر از يک دقيقه براي مسواک زدن زمان ميگذارند. 3 دقيقه زمان استاندارد پخش ترانهها است، پس کافي است هر بار که مسوک ميزنيد آهنگي را انتخاب کرده و با گوش دادن به آن شروع به مسواک زدن کنيد و تا پايان آن اين کار را ادامه دهيد. مسواک عمر کوتاهي دارد! تعويض مرتب مسواک کاري مهم و ضروري است. در اثر استفاده، بين پرزهاي مسواک باکتريها رشد ميکنند. بهترين کار اين است که هر 3 ماه يک بار يعني 4 بار در سال مسواک خود را عوض کنيد. آمار نشان ميدهد مردان بيش از زنان به اين مساله توجه دارند و سريعتر مسواک خود را عوض ميکنند. مسواک برقي موثر يا غيرموثر؟ مسواک برقي در مقايسه با مسواکهاي کلاسيک 2 تا 5/3 برابر بيشتر پلاکها را از روي دندان برميدارند و در ضمن بسيار مفيد براي کساني است که از 3 دقيقه مسواک زدن خسته ميشوند چون استفاده از آنها سادهتر است. استفاده از اين نوع مسواکها به ويژه به سالمندان توصيه ميشود! درد دندان عامل مراجعه به دندانپزشک! آمار نشان ميدهد که 50 درصد افراد به طور ميانگين سالي يک بار به دندانپزشک مراجعه ميکنند. 21 درصد بيش از يک مرتبه و 4 درصد هرگز به دندانپزشک مراجعه نميکنند. اکثر افراد تنها زماني که حس ميکنند دچار دنداندرد شدهاند به دندانپزشک مراجعه ميکنند. درد دندان نشان پوسيده شدن و فساد دندان است. هر چه سريعتر به دندانپزشک مراجعه کنيد درمان راحتتر خواهد بود. توصيه ميکنيم حداقل يک بار در سال به دندانپزشک مراجعه کنيد. هر چه مسنتر استفاده از نخ دندان بيشتر استفاده از نخ دندان بعد از مسواک زدن براي پاک کردن دندان از باکتريها و اضافات غذايي لاي دنداني ضروري است. در صورتي که مسواک خوب نباشد، اضافات غذا لاي دندانها ميماند و به مرور سبب فاصله گرفتن دندان از لثهها ميشود که اصليترين دليل بيماريهاي لثهاي است. آمار نشان ميدهد که 29 درصد افراد زير 25 سال، 49 درصد افراد 26 تا 59 سال و 56 درصد افراد بالاي 60 سال عادت به استفاده از نخ دندان دارند. تاثير سلامت دندان بر سلامت عمومي بدن بيماريهاي لثهاي ميتواند احتمال ابتلا به ناراحتيهاي قلبي عروقي را افزايش دهد و بر سلامت کل بدن تاثير منفي بگذارد. منبع:Linternaute به نقل از هفته نامه سلامتيران
پاسخ : رشته دندانپزشکی خميردندان هاي سفيد کننده زياد استفاده نشود نقل قول: رئيس انجمن پريودنتولوژي گفت: نبايد از خمير دندان هاي سفيد کننده زياد استفاده شود. دکتر اميررضا رکن در حاشيه نهمين کنگره پريودنتولوژي در جمع خبرنگاران افزود: استفاده بيش از حد از اين خمير دندان ها باعث ساييدگي ميناي دندان و لثه مي شود. وي گفت: توصيه مي شود از اين خميرداندن ها در هفته بيش از يکبار استفاده نشود. رکن با بيان اينکه شايع ترين علت خونريزي لثه، عفونت آن است، افزود: بيماري لثه به علت وجود باکتري هاي موجود و مسواک نزدن مرتب در دهان ايجاد مي شود. وي گفت: با مسواک زدن مرتب و جرم گيري دندان ها مي توان از اين بيماري پيشگيري کرد. رکن افزود: هنگامي که بدن در معرض تغييرات هورموني مانند بلوغ، حاملگي، پريود و يائسگي قرار مي گيرد، لثه آسيب پذيرتر مي شود و واکنش نشان مي دهد، بنابراين نياز به مراقبت بيشتري هم دارد. وي گفت: به زنان توصيه مي شود قبل از حاملگي به دندانپزشک مراجعه و دندان هاي خود را جرم گيري کنند و در زمان حاملگي نيز بيشتر و بهتر مسواک بزنند. پريودنتولوژي علم شناسايي نسوج و بافت دربرگيرنده دندان است.
پاسخ : رشته دندانپزشکی جراحي زيبايي فك تمایل به جراحی های زیبایی مدت زیادی نیست که مردم اکثر کشورهای دنیا را مشغول به خود کرده است.یکی از اصلی ترین انواع جراحی های زیبایی،جراحی فک ها ست که در حیطه کاری جراحان دهان و فک و صورت قرار می گیرد.درباره جراحیهای زیبایی فک پای صحبت دکتر حسین بهنیا نشستیم. پروفسور حسین بهنیا،متخصص جراحی دهان و فک و صورت از آلمان، مدیر گروه و استاد بخش جراحی دهان و فک و صورت دانشکده دندانپزشکی دانشگاه شهید بهشتی و عضو آکادمی جراحان آمریکا هستند که دهها مقاله علمی از ایشان در ژورنالهای معتبر خارجی به چاپ رسیده و حتی در کتب مرجع، رشته جراحی فک و صورت نیز مورد استناد قرار گرفته است. معيارهاي زيبايي اقوام و ملل مختلف براي خود معيارهاي متفاوت و حتي متناقضي براي زيبايي دارند.اما يك نكته مشترك در تمام اين اقوام و كشورها بحث تناسب و هارموني ست كه برمبناي عقايد همان قوم و نژاد تعيين مي شود. مثلاَ در نژاد آفريقايي هر دو فك بيرون زده و جلو آمده است كه از نظر مردم بسياري از كشورها نازيبا ست اما در ميان خود آفريقايي ها زيبا و متناسب تلقي ميشود. بنابراين اجزاي صورت و بدن تعيين كننده زيبايي با توجه به معيارهاي قومي و نژادي ست.در نتيجه در صورت بايد تمام اجزا را باهم درنظر بگيريم.اينكه بياييم و روي يك جزء صورت دست بگذاريم و فكر كنيم با دستكاري آن صورت ما زيباتر ميشود طرز فكر اشتباهي ست. براي تعيين تناسب چهره بايد تمام اجزا آن از قبيل موها،پيشاني،ابروها و … بررسي شوند كه فك بالا،پايين و دندانها هم از جمله همين اجزا هستند. بعضي اوقات افراد فكر ميكنند اگر تغييري در فكشان داده شود چهره شان زيباتر ميشود درصورتي كه شايد اصلاَ فكها مشكلي نداشته باشند و ناهنجاري مربوط به قسمت ديگري از صورت باشد. ناهنجاريهاي فك از مشكلات شكلي فك با عنوان ناهنجاريهاي فك ياد ميشود.اين ناهنجاريها مي توانند مادرزادي باشند يعني مشكل فك بصورت ژنتيكي به بيمار ارث رسيده باشد.گروه ديگر ناهنجاريهاي اكتسابي هستند، مثل مكيدن انگشت در دوران كودكي يا ضربه خوردن به فك در دوران كودكي و نوزادي كه ممكن است باعث بروز ناهنجاريهاي شديدي در فكها شود. بطور كلي ناهنجاريهاي فك يا عقب ماندگي رشدي هستند يا زيادي رشد؛ممكن است ناهنجاري زيادي رشد يا عقب ماندگي رشد فقط در يك فك ديده شود يا اينكه هر دو فك جلو زده يا كوچك باشند.حتي امكان دارد يك فك بيش از حد طبيعي رشد كرده باشد و يك فك كمتر از حد! عقب ماندگي رشد فك : در عقب ماندگي رشد فك يكي از اصلي ترين عوامل ايجادكننده، ضربه به فك و به مراكز رشدي فك در هنگام كودكي است.اين حالت معمولاَدر فك پايين اتفاق ميافتد و در نتيجه فك پايين عقب بوده و كوچك ميماند.قبلاَ اعتقاد براين بود كه براي درمان بايد تا سن 18 سالگي صبر كرد ولي امروزه اصل بر اين است كه به محض كشف مشكل بايد مداخله پزشكي انجام شود و ديگر نيازي نيست كه تا سنين بالا صبر كنيم.ما مي توانيم مشكل عقب ماندگي رشد فك را با يا بدون جراحي در همان دوران كودكي درمان كنيم. در درمان غيرجراحي از پلاكهاي تحريك كننده رشد فك كه توسط متخصص ارتودونسي تجويز مي شود استفاده مي كنيم.در درمان جراحي هم در دوران كودكي مي توان دستگاههاي كشش دهنده استخوان را داخل فك كار گذاشت تا با ايجاد كشش بصورت تدريجي عقب ماندگي رشد فك جبران شود. گاهي اوقات مجبوريم نوزاد تازه متولد با عقب ماندگي شديد فك را بلافاصله جراحي كنيم چون در غير اينصورت نوزاد بهدليل عقب ماندن فك دچار خفگي مي شود. زيادي رشد فك : اين مشكل هم در فك بالا و هم در فك پايين وجود دارد ولي اغلب در فك پايين ديده مي شود.در اين مورد برخلاف عقب ماندگي رشد فك بايد تا سن 18 سالگي براي آقايان و كمي زودتر از 18 سالگي براي خانمها صبر كنيم.علت، ادامه رشد فك تا اين سنين است.اگر اين ناهنجاري زودتر از 18 سالگي جراحي شود بهدليل باقي ماندن مقداري از رشد،فك مجدداَ به وضعيت اول خود برميگردد. تجويز جراحي براي اينكه جراحي فك تجويز شود اول بايد عامل ايجاد كننده ناهنجاري مشخص شود.چون شايد اصلاَ مشكل از فك نباشد.سپس تناسب اجزاي صورت و وضعيت ناهنجاري فكي در كل صورت مد نظر قرار مي گيرد.در اينجا ما معمولاَ از روشهايي مثل راديوگرافي،عكس از چهره يا تهيه مدلهاي گچي از فكين براي بررسي بهتر ناهنجاري استفاده مي كنيم.به اين ترتيب ما متوجه مي شويم كه آيا اصلاَ ناهنجاري فكي وجود دارد يا خير و اگر وجود دارد چه عاملي آنرا ايجاد كرده و چطور بايد آنرا با توجه به ساير اجزاي صورت تصحيح كرد. درمان تيمي جراحي فك اغلب يك كار تيمي ست كه با همكاري جراح دهان و فك و صورت و متخصص ارتودونسي انجام مي شود.هر دو اينها رشته هاي تخصصي دندانپزشكي هستند چراكه دندانها در اين جراحي نقش بسيار مهمي دارند. براي انجام يك درمان ايدهآل بايد روابط فكي و دنداني بيمار تصحيح و تثبيت شود كه اين در حيطه كاري رشته هاي دندانپزشكي ست.معمولاَ بيمار قبل از جراحي توسط ارتودونتيست تحت درمان قرار ميگيرد تا قوسهاي دنداني و خود دندانها وضعيت ايدهال براي جراحي را بدست آورند و پس از آن جراحي انجام شود. بعد از تشخيص دقيق ناهنجاري و طراحي درمان جراحي،معمولاَ ترجيح مي دهيم تا از يكي دو سال قبل از عمل، درمان ارتودونسي براي جراحي آغاز شود تا وقتي بيمار به سن 18 سالگي رسيد بلافاصله جراحي انجام شود و براي بيمار زماني از دست نرود و ناهنجاري هرچه زودتر برطرف شود. ريكاوري بيمار بعد از عمل يك شب در بيمارستان است و روز بعد مرخص مي شود.ما معمولاَ بيشتر از يك شب اين قبيل بيماران را در بيمارستان نگه نمي داريم مگر بيمار شرايط پزشكي ويژه اي داشته باشد.بيمار بلافاصله مي تواند وارد زندگي اجتماعي شده و حتي سر كار برود.بعد از جراحي مقداري تورم در صورت ايجاد مي شود كه كاملاَ طبيعي ست.اين 4-3 روز الي يك هفته بعد از جراحي وجود دارد و به مرور برطرف مي شود.خون مردگي و كبودي معمولاَ ديده نمي شود مگر در افراد مسن تر. خط برش جراحي يكي از سؤالات رايج بيماران درباره محل جراحي و باقي ماندن رد جراحي روي صورت است.امروزه تمامي جراحي هاي تصحيح ناهنجاريهاي فك از داخل دهان انجام ميشود.بنابراين روي صورت هيچگونه اثري بهجاي نميماند و نگراني بيماران در اين زمينه بيمورد است. دهان بسته،دهان باز برای جوش خوردن استخوان بعد از جراحی، یا دهان با سیم بسته می شود و فرد تقریباَ نمیتواند دهان را باز کند، یا اینکه با پیچ و پلاکهای خاصی قطعات استخوانی در داخل فک ثابت مي شوند و دهان بیمار کاملاَ باز میشود.این دو روش هیچ ارجحیتی بههم ندارند و بهکار بردن آنها بیشتر سلیقه ای ست.البته در شرایط خاصی بهتر است دهان با سیم بسته شود اما بطور کلی امروزه بعد از اکثر جراحیها از روش تثبیت با پیچ و پلاک استفاده میشود و بیمار می تواند دهان خود را باز کند.کلاَ جوش خوردن استخوان یک ماه و نیم طول میکشد اما پیچ و پلاکها آنقدر مقاومت دارند که بیمار قبل از جوش خوردن کامل استخوان بتواند رژیم غذایی عادی داشته باشد. یک نکته جالب درباره روش بستن دهان اینکه خیلی از بیماران بعد از جراحی و بهکار بردن این روش مقداری وزن کم می کنند و بابت این قضیه حتی خوشحال هم هستند.گرچه هدف ما لاغر کردن بیمار نیست اما بعضاَ در روش دهان بسته این اتفاق می افتد.در واقع برای افراد پرخور شاید این فرصتی باشد تا به کم خوردن عادت کنند. مراقبتهاي بعد از جراحي بيماري كه تحت عمل جراحي فك قرار گرفته باید مراقب باشد تا ضربه ای به فک وارد نشود چون می تواند باعث جابجایی استخوانها شده یا ابزارهای نگهدارنده داخل فک را شل کند.بیماران بهتر است از مسافرتهای طولانی پرهیز کنند و در خودرو باید حتما کمربند ایمنی را ببندند. بهتر است این بیماران تا مدتی از ورزشهای سنگین خودداری کنند.رعایت بهداشت برای این بیماران بسیار مهم و واجب است.این افراد از روز بعد از عمل باید مسواک بزنند و دهان خود را با دهانشویه شستشو بدهند. مدت زمان بسته ماندن دهان و رژیم غذایی بیمارانی که دهانشان باید با سیم بسته بماند قبلاَ باید تا 6 هفته در این وضعیت می ماندند اما در حال حاضر تا 3 هفته هم می توان این زمان را تقلیل داد.3-2 هفته دهان با سیم بسته می شود و بعد از این مدت سیم باز شده و بجای آن دهان با کش بسته می شود.در واقع در 2 هفته اول دهان مطلقاَ باز نمی شود، اما بعد از جایگزینی سیم با کش، دهان بیشتر از حالت قبل باز می شود.در مجموع حدود یک ماه و نیم طول می كشيد تا بیمار از دست سیم و کش راحت شود. کسانی که فکشان با سیم بسته شده باید بیشتر مایعات و غذاهای صاف شده (مثل سوپ بدون ملاط)استفاده کنند.در واقع در مدت دو هفتهای که دهان اصلاَ نباید باز شود بیمار نباید از غذاهایی که نیاز به جویدن دارند استفاده کند.بعد از برداشتن سیم و گذاشتن کش بیمار می تواند رژیم غذایی خیلی نرمی داشته باشد مثل سوپی که نیاز به جویدن زیاد نداشته باشد.بعد از یک ماه بیمار می تواند از غذاهای جویدنی استفاده کند.رژیم غذایی این بیماران باید حتماَ به گونهای باشد که مواد غذایی مورد نیاز را دریافت کنند. کسانی که دهانشان باز می شود باید از غذاهای شل استفاده کنند یعنی غذاهایی که نیاز به جویدن شدید ندارند مثل سوپ،پوره،نان نرم،برنج و خورشت نرم که مواد سخت و سفت نداشته باشند.اما بعد از 4-3 هفته می توانند رژیم غذایی عادی داشته باشند. ارتودونسی بعد از جراحی بیمار بعد از اتمام جراحی باید تحت کنترل جراح و ارتودونتیست باقی بماند.یکی از مشکلات بعد از جراحی های تصحیحی فک، تمایل عضلات فک برای برگشت به حالت قبل از جراحی ست.عضلات بهخاطر عادت قصد دارند به وضعیت قبلی برگردند و طبعاَ کشش آنها می تواند فک را هم به وضعیت قبل از جراحی برگردانده و باعث شکست جراحی شود.باید با این کشش عضلانی مقابله شود که از طریق استفاده از دستگاههای ارتودونسی این کار صورت میگیرد. ارتودونسی بعد از جراحی در واقع مرحله نهایی درمان است که تغییرات جزیی در وضعیت دندانها اعمال می شود و بعد از 3-2 ماه دستگاههای ثابت از داخل دهان برداشته شده و پلاکهای متحرک برای تثبیت وضعیت دندانها در مرحله نگهدارنده به بیمار داده می شود. عوارض جراحی های زیبایی و تصحیحی فک بهطور کلی هر جراحی می تواند عارضه داشته باشد.مهمترین عارضه در این جراحی ها اختلال در حس لبهاست که می تواند بعد از عمل جراحی پیش بیاید و معمولاَ ظرف چند هفته بهتدریج برطرف می شوند.در شرایط نادر که آسیب جدی به عصب وارد شده باشد اختلال در حس برای مدت طولانی تری باقی می ماند.اگر عارضه خیلی شدید باشد ممکن است حس لبها اصلاَ برنگردد ولی این عارضه چندان مسأله جدی نیست و جای نگرانی وجود ندارد.اگر هم حس لبها برنگشت بیمار خیلی زود به آن عادت می کند. جراحی های مکمل همانطور که اشاره شد در این قبیل جراحیها باید تمام اجزای صورت را در نظر گرفت.گاهی اوقات یک بینی به ظاهر بزرگ است اما علت آن بزرگی بینی نیست بلکه کوچکی فک بالا ست.گاهی اوقات بعد از جراحی فک دیگر بینی هم در صورت بیمار متناسب بهنظر نمیرسد و بهتر است جراحی شود. یک اشتباه بسیار بزرگ عمل زیبایی بینی قبل از جراحی فک است.در خیلی از این موارد وقتی فک (بخصوص فک بالا)بعد از بینی جراحی شود بینی جراحی شده زیبایی و تناسب خود را از دست داده و حتی زشت و ناخوشایند بهنظر می رسد. بنابراین اگر قرار است بیمار هم تحت عمل جراحی فک قرار گیرد و هم بینی جراحی شود،بهعنوان یک اصل اول فک باید جراحی شود و بعد از آن بینی. گاهی اوقات گونه های بیمار نیز نیاز به تصحیح دارند بهخصوص بعد از جراحی فک.معمولاَ این مسأله از قبل برنامهریزی می شود و در صورت نیاز اغلب بیمار بصورت همزمان و در یک جراحی گونه ها نیز بهمراه فک ها تصحیح می شوند. بعضی اوقات چانه بیمار نیز کوچک بوده و احتیاج به عمل دارد.ما دو نوع جراحی برای چانه داریم.یکی استفاده از پروتز و دیگری بریدن استخوان چانه و تغییر موقعیت آن است.روش دوم روش علمی تر و بهتری ست چون پروتزهای ناحیه چانه بعد از مدتی بدلیل فشار شدید عضلات این ناحیه جابجا میشوند و حتی ممکن است کاملاَ از آنجا خارج شوند.در بریدن استخوان چانه نتیجه زیباتر و قابل پیش بینی تر است. .
پاسخ : رشته دندانپزشکی دليل زرد بودن دندانها چيست؟ پاسخ: دلايل زيادي براي زرد شدن دندانها وجود دارد. يكي از اين عوامل وراثت است. علاوه بر آن، شيوه زندگي، بهداشت و افزايش سن نيز در بروز اين مشكل دخيلاند. براي درمان ميناي دندان و بر طرف شدن زردي آن به دندان پزشك مراجعه كنيد. آناتومي دندان مينا قابل رؤيتترين قسمت دندان است كه ماده كاملاً سختي است و براي تاب آوردن در مقابل جويدن و گاز گرفتن، طراحي شده است. به علت بادوام بودن ميناي دندان، با افزايش سن هم اين قسمت از دندان براي خرد كردن و شكستن مستعد ميشود. اگر مينا به اندازه كافي مواد معدني داشته باشد، رنگ دندان روشنتر يا سفيدتر است. با اين وجود، اغلب نيمه شفاف، خاكستري روشن يا زرد رنگ است كه اين رنگها از ماده استخواني مانند زير مينا ـ عاج دندان ـ نشأت ميگيرند. اين بافت قوي است و بيشتر ساختار دندان را تشكيل ميدهد و به عنوان محافظ مينا به حساب ميآيد. هسته دندان، زير عاج است كه اين قسمت، از رگهاي خوني، (كه مواد مغذي حياتي براي زنده نگه داشتن دندان را فراهم ميكنند) بافت و اعصاب تشكيل يافته است. قسمتي از هسته دندان كه در ريشه قرار دارد، كانال ريشهاي ناميده ميشود و از طريق آن رگهاي خوني و اعصاب وارد دندان ميشود تا قسمتي از هسته شوند. همچنين افزايش سن در از بين رفتن دندانها يكي از عوامل تأثيرگذار است. حتي اگر 45 ساله هم باشيد، بر اثر گذشت زمان، ميناي دندان شما خراب ميشود. در نتيجه، دندانها رنگ طبيعي عاج درون مينا را منعكس ميكنند. دلايل تغيير رنگ دندان هر چند كه خيلي از افراد دندانهاي سفيد و خيلي روشن دارند، اما گروهي از افراد دندانهاي زرد رنگ دارند. كليد اين مسأله در اين است كه بدانيد رنگ طبيعي دندان چيست. سپس ميتوانيد از دندانپزشك علت تغيير رنگ دندان خود را جويا شويد. در زير چند دليل براي اين موضوع آورده شده است: - لكههاي خارجي، رنگ ساختار دروني دندان (معمولاً عاج دندان) را تحت تأثير قرار ميدهند، چه بعد و چه قبل از ظاهر شدن در دهان - شرايط وراثتي - بيماري - ميزان بيش از حد فلورايد (كه سبب لكههاي قهوهاي و سفيد ميشود) - داروهاي مشخص (مثل تتراسايكلين) كه قبل از 8 سالگي استفاده مي شوند. شوك و ضربه جسمي و روحي كه منجر به خونريزي درون هسته دندان و در پي آن تغيير رنگ دندان مي شود. دندان پس از روش روتكانال تيرهتر ميشود. مواد موثر بر رنگ دندان غذاها (شاتوت، سس سويا) و نوشيدنيها (قهوه، چاي، كولا)، به ويژه آن دسته از نوشيدنيها كه اسيدي هستند، استعمال دخانيات، بهداشت دندان ضعيف كه منجر به بروز پلاك و جرم ميشود و لكهها به آساني روي دندانها انباشته ميشوند، مواد دندانپزشكي از قبيل رنگ ماده احياگر كه باعث ظاهر نيمه شفاف ميناي دندان ميشوند، مكمل هاي آهن، استفاده بيش از حد از دهانشويههاي حاوي كلرهگزيدين و كلريد ستيلپريدينيوم، ورود بيش از اندازه فلورايد به خاطر سطوح بالا و غيرمعمول در آب يا از طريق مصرف پيوسته فلورايد خمير دندان يا دهانشويهها ، داروهايي كه حاوي آنتيهيستامين و آنتيسايكوتيك هستند يا داروهاي كنترل كننده فشار خون بالا. براي دريافت اطلاعات بيشتر در اين زمينه، از پزشك خود سئوال بفرماييد. جلوگيري از تغيير رنگ دندان خوشبختانه، راههاي زيادي براي جلوگيري از تغيير رنگ بيشتر دندانها وجود دارد. براي شروع، از مواد ايجاد كننده ي تغيير رنگ دندان تا حد امكان اجتناب كنيد. سپس به طور مرتب بعد از هر غذا مسواك بزنيد تا از لكههاي ايجاد شده به وسيله غذاها و نوشيدنيها جلوگيري به عمل آوريد. همچنين با استفاده از نخ دندان ميتوانيد، تشكيل باكتري و جرمهاي بين دندانها را كاهش دهيد و سلامت دهان و دندان خود را بهبود ببخشيد. براي از بين بردن لكهها و تغيير رنگ دندانها حتما به دندانپزشك متخصص مراجعه كنيد و هرگز به افراد غيرمتخصص (مثل دندان ساز تجربي) رجوع نكنيد. دندانپزشك به وسيله مواد مخصوص، دندانها را سفيد ميسازد يا در صورت لزوم از روكش استفاده ميكند
