پاسخ : طبقه بندي آلفي سولها طبقه بندي آلفي سولها: آلفي سولها به 5 زبر رده تقسيم مي شوند: 1- اکوالف ها ( Aqualfs ): به گونه اي فصلي از آب اشباع هستند و يا اگر به طور مصنوعي زهکشي شده اند، نشانه هايي از رطوبت قبلي مانند رنگين دانه، کروماي پايين و سخت دانه هاي آهن و منگنز با قطر 2 ميليمتر و بيشتر را نشان مي دهند. انواع اکوالف ها شامل: a) پلينت اکوالف ها ( Plinthaqualfs ):در 5/1 متري از سطح اين خاکها بيشتر از 50 درصد پلينتايت وجود دارد. b) ناتراکوالف ها ( Natraqualfs ): داراي افقهاي ناتريک مي باشد. c) دوراکوالف ها ( Duraqualfs ): دوري پن وجود دارد. d) فراجي اکوالف ها ( Fragiaqualfs ): فراجي پن وجود دارد. e) کاندي اکوالف ها ( Kandiaqualfs ): افق آرجيليک يا افق کانديک فوقاني داراي CFC کمتر يا مساوي 16 ميلي اکي والان در صد گرم رس است. f) گلاس اکوالف ها ( Glossaqualfs ): افق آلبيک به درون افق آرجيليک زبانه زده و دوري پن وجود ندارد. g) آلب اکوالف ها ( Albaqualfs ): تغييرات بافتي بسيار واضح از افق آلبيک تا افق آرجيليک وجود دارد. h) آمبراکوالف ها ( Umberaqualfs ): افق سطحي آمبريک وجود دارد. i) اکراکوالف ها ( Ochraqualfs ): افق سطحي اکريک وجود دارد. 2- بورالف ها ( Boralfs ): به مرطوبي اکوالف ها نيستند و رژيم دمايي فريجيدر يا سردتر دارند و معمولا افق آلبيک به درون افق آرجيليک يا ناتريک زبانه مي زند. انواع بورالف ها: a)پيلي بورالف ها ( Paleboralfs ): مرز بالايي افق آرجيليک عميق تر از 60 سانتيمتر است و بافت خاک در برخي لايه هاي بالاي افق آرجيليک ريزتر از شني ريز لومي ( Loamy fine sand ) مي باشد. b) فراجي بورالف ها ( Fragiboralfs ): فراجي پن وجود دارد. c) ناتري بورالف ها ( Natriboralfs ): افق ناتريک وجود دارد. d) کرايوبوالف ها ( Cryoboralfs ): رژيم دمايي خاک کراييک است. e) اوتروبورالف ها ( Eutroboralfs ): در همه بخشهاي افق آرجيليک اشباع بازي بيشتر يا برابر 60 درصد بوده و در بخشهايي از هر سال برخي افقها خشک هستند. f) گلاسوبورالف ها ( Glossoboralfs ): در قسمتهايي از افق آرجيليک اشباع بازي از 60 درصد کمتر است ويا هرگز خشک نيستند. 3- يودالف ها ( Udalfs ): به اندازه اکوالف ها مرطوب نيستند و به اندازه بورالف ها سرد يا داراي زبانه نمي باشند. انواع يودالف ها: a) اگريودالف ها ( Agrudalfs ): داراي افق اگريک است. b) ناتريودالف ها ( Natrudalfs ): داراي افق ناتريک است. c) فريودالف ها ( Ferrudalfs ): داراي افق آلبيک نا پيوسته است و گره هاي اهن با قطر 5/2 تا 5 ميليمتر در افق آرجيليک وجود دارد. d) گلاس يودالف ها ( Glossudalfs ): داراي افق آلبيکي است که به درون افق آرجيليک زبانه زده است. e) فراگلاس يودالف ها ( Fraglossudalfs ): داراي فراجي پن است و مواد افق آلبيک به درون افق آرجيليک زبانه زده است. f) فراجي يودالف ها ( Fragiudalfs ): داراي فراجي پن است. g) کاندي يودالف ها ( Kandiudalfs ): داراي افق آرجيليک و يا افق کانديک فوقاني که CEC کمتر يا مساوي 16 ميلي اکي والان در صد گرم رس است و ميزان رس به 20 درصد حداکثر ميزان رس در 150 سانتيمتري از سطح کاهش پيدا نمي کند. h) کان هاپل يودالف ها ( Kanhapludalfs ): بيشتر افقهاي آرجيليک و کانديک داراي CEC کمتر يا مساوي 16 ميلي اکي والان در صد گرم رس مي باشند. i) پيلي يوداف ها ( Paleudalfs ) خاک فعال عميق تر از 5/1 متر است و توضيع رس به گونه اي است که تا عمق 5/1 متري از سطح خاک کمتر از 20 درصد مقدار ماکزيمم کاهش دارد. j) رديودالف ها ( Rhodudalfs ): افق آرجيليک داراي هيوي قرمزتر از 5YR و وليوي کمتر از 4 است. k) هاپل يودالف ها ( Hapludalfs ): ساير يودالف ها. __________________
پاسخ : طبقه بندي آلفي سولها اکسي سولها ( Oxisols ): خاکهاي سرشار از سزکويي اکسيد با هوازدگي زياد مناطق گرمسيري اکسي سولها خاکهاي معدني هستند که در 5/1 متري سطح معدني داراي افق اکسيک مي باشند و افق کانديک بر روي افق اکسيک وجود ندارد مگر اينکه ميزان رس در 18 سانتي متري سطح از 40 درصد تجاوز کند.افق کلسيک و کانديک بايد کمتر از 10 درصد کانيهاي قابل هواديدگي داشته باشند. اين خاکها داراي حاصلخيزي کم بوده رسهاي آهندار وآلومينيوم دار در آنها فراوان هستند و تا حدودي ترکيب اسيدي دارند. اکسي سولها به 5 زير رده تقسيم ميشوند: 1- اکواکس ( Aquox ): a) اکراکواکس ( Acraquox ): ECEC (( ظرفيت تبادل کاتيوني موثر ( بازها + آلومينيوم )) کمتر از 5/1 ميلي اکي والان در 100 گرم رس تا عمق حدود 2 متري b) پلينت اکواکس ( Plinthaquox ): پلينتايت ممتد تا 25/1 متري c) اوتراکواکس ( Eutraquox ): داراي بيش از 35% بازهاي اشباع شده ( استات آمونيوم ) است. d) هاپل اکواکس ( Haplaquox ): ساير اکواکس ها 2- تراکس ( Torrox ): a) اکرتراکس ( Acrotorrox ): ECEC تا عمق 2 متري، کمتر از 5/1 ميلي اکي والان در 100 گرم رس است. b) اوتروتراکس ( Eutrotorrox ): تا 25/2 متري داراي بيش از 35% بازهاي اشباع شده ( استات آمونيوم ) است. c) هاپلوتراکس ( Haplotorrox ): ساير توراکس ها 3- يوستاکس ( Ustox ): a) سومبري يوستاکس ( Somberiustox ): تا 5/1 متري، افق سومبريک وجود دارد. b) اکريوستاکس ( Acrustox ): تا 2 متري ECEC کمتر از 5/1 ميلي اکي والان در 100 گرم رس وجود دارد. c) اوتريوستاکس ( Eutrustox ): تا 25/1 متري داراي بيش از 35% بازهاي اشباع شده ( استات آمونيوم ) است. d) کاندي يوستاکس ( Kandiustox ): در 18 سانتيمتري سطحي بيشتر از 40 درصد رس دارد و در يک ضخامت 15 سانتيمتري بين 18 سانتيمتر و 5/1 متري ميزان رس 8 درصد افزايش مي يابد. e) هاپل يوستاکس ( Haplustox ): ساير يوستاکس ها 4- پراکس ( Perox ): a) سومبري پراکس ( Somberiperox ): تا 5/1 متري، افق سومبريک وجود دارد. b) اکروپراکس ( Acroperox ): تا 2 متري ECEC کمتر از 5/1 ميلي اکي والان در 100 گرم رس وجود دارد. c) اتروپراکس ( Eutroperox ):تا 25/1 متري داراي بيش از 35% بازهاي اشباع شده ( استات آمونيوم ) است. d) کاندي پراکس ( Kandiperox ): در 18 سانتيمتري سطحي بيشتر از 40 درصد رس دارد و در يک ضخامت 15 سانتيمتري بين 18 سانتيمتر و 5/1 متري ميزان رس 8 درصد افزايش مي يابد. e) هاپل پراکس ( Haploperox ): ساير پراکس ها 5- يوداکس ( Udox ): a) سومبري يوداکس ( Somberiudox ): تا 5/1 متري، افق سومبريک وجود دارد. b) اکريوداکس ( Acrudox ): تا 2 متري ECEC کمتر از 5/1 ميلي اکي والان در 100 گرم رس وجود دارد. c) اتريوداکس ( Eutrudox ): تا 25/1 متري داراي بيش از 35% بازهاي اشباع شده ( استات آمونيوم ) است. d) کاندي يوداکس ( Kandiudox ): در 18 سانتيمتري سطحي بيشتر از 40 درصد رس دارد و در يک ضخامت 15 سانتيمتري بين 18 سانتيمتر و 5/1 متري ميزان رس 8 درصد افزايش مي يابد. e) هاپل يوداکس ( Hapludox ): ساير يوداکس ها __________________
پاسخ : طبقه بندي آلفي سولها اسپودوسولها ( Spodosols ): خاکهايي با انباشتگي سزکويي اکسيد و هوموس در بخش زيرين خاک اسپودوسولها بسياري از خاکها را که پادزول ناميده مي شوند دربر مي گيرند. پادزول اصطلاحي روسي است که پاد به معني زير و زول به معني خاکستر يا به معني زيرين خاکستري که به افق E با رنگ روشن اشاره مي کند. اين خاکها از چشمگيرترين و فتوژني ترين خاکها به شمار مي رود. به ميزان زيادي خاصيت اسيدي داشته، افق E به خوبي عمل ليچينگ در آن اتفاق افتاده و اکسيدهاي آهن و آلومينيوم همراه با مواد آلي در افق B تجمع پيدا کرده اند. اسپودوسولها به 4 دسته تقسيم مي شوند: 1- اکوادها (Aquods): اسپودوسول هايي هستند که عموما از آب اشباع شده اند. اگر مصنوعي زهکشي شده باشند نشانه هايي از افق پيشين را به صورت(a) يک افق هيستيک (b) وجود رنگين دانه در افق آلبيک نشان مي دهند. اکوادها واقع در آب و هواي مرطوب و رژيم دمايي خاک گرم تا داغ احتمالا از گسترده ترين اسپودوسول ها مي باشند. a) فراجي اکوادها: در زير افق اسپوديک يک فراجي پن دارند اما داراي افق پلاکيک نمي باشند. b) کراي اکوادها (Cryaquods): داراي رژيم دمايي کراييک مي باشند. c) دور اکوادها (Duraquods): افق آلبيک بسيار محکم وسخت شده به گونه اي که خاک دانه هاي خشک در آب متلاشي نمي شوند. d) پلاک اکوادها (placaquods): داراي افق پلاتيک هستند که بر روي افق اسپوديک و فراجي پن قرار دارند. e) تروپ اکوادها (Tropaquods): ساير اکوادها که داراي رژيم دمايي ايزو مي باشد. f) هاپل اکوادها (Hoplaquods): داراي افق اسپوديکي هستند که در بيشتر از 50 درصد افق نسبت Fe/C کمتر از 2/0 است. g) سيدراکوادها (Sideraquads): ساير اکوادها. 2- فرادها (Ferrods): اسپودسول هايي هستند که به اندازه اکوادها مرطوب نمي باشند و در افق اسپوديک نسبت آهن آزاد(عنصري) به کربن بيش از 6 برابر مي باشد. تاکنون گروه بزرگي از آنها شناخته نشده است. 3- هيومادها (Humods): اسپودوسول هايي هستند که به اندازه اکوادها مرطوب نمي باشند و افق اسپوديک آنها داراي مقادير زيادي موادآلي پراکنده و آلومينيم است، اما آهن آزاد کمي دارند (در ذرات کوچکتر از 2 ميلي متر آهن آزاد کمتر از 5/0 درصد مي باشد). a) پلاک هيومادها (Placohumods): در افق اسپوديک داراي يک افق پلاکيک مي باشند. b) تروپ هيومادها (Tropohumods): داراي رژيم دمايي ايزو هستند. c) فراجي هيومادها (Fragihumods): در زير افق اسپوديک فراجي پن دارند. d) کراي هيومادها (Cryohumods): داراي رژيم دمايي کراييک مي باشند. e) هاپل هيومادها (Haplhumods): ساير هيومادها. 4- اورتادها (Orthods): اسپودوسول هايي هستند که به اندازه اکوادها مرطوب نمي باشند و در افق اسپوديک آنها آهن آزاد 6 برابر کربن نيست و معمولا خيلي کمتر از اين مقدار است. a) پلاک اورتادها (Placorthods): در داخل يا بالاي افق اسپوديک داراي افق پلاکيک هستند. b) فراجي اورتادها (Fragiorthods): زير افق اسپوديک فراجي پن دارند. c) کراي اورتادها (Cryorthods): داراي رژيم دمايي کراييک يا پرجيليک هستند. d) تروپ اورتادها (Troporthods): داراي رژيم دمايي ايزومتريک يا رژيم گرمتر ايزو هستند. e) هاپل اورتادها (Haplorthods): ساير اورتادها.
پاسخ : طبقه بندي آلفي سولها ک- آلتي سول ها ( Ultisols ): خاک هاي جنگلي با وضعيت بازي کم آلتي سول ها در نواحي مرطوب روي سنگ مادري تشکيل شده اند که يخبندان هاي قاره اي روي آن بي اثر بوده است. آلتي سول ها در جنوب يخ رفت ها وجود دارند در حالي که در سمت شمال روي يخ رفت ها، خاک ها اشباع بازي بيشتري داشته و در راسته آلفي سول قرار گرفته اند. اين خاکها به ميزان زيادي اسيدي هستند. آلتي سول ها فقط در مناطق معتدل وجود ندارند. در مناطق گرمسيري، آلتي سول ها اغلب بر روي سطوح جوانتر قرار دارند. 1- اکوالت ها (Aquults): خاک هايي که در بخش هايي از سال از آب اشباع شده و يا اين که به طور مصنوعي زهکشي شده اند. از آن جا که مشاهده خاک در تمام سال براي طبقه بندي ممکن نيست، لذا شکل هاي مورفولوژي معين ديگري که با رطوبت همراه است به صورت معياري براي تعريف اکوالت ها به کار برده مي شود. معيارهاي مورد استفاده عبارتند از: وجود لکه هاي رنگين با کروماي پايين، سخت دانه هاي آهن- منگنز با قطر بيش از 2 ميلي متر ويا رنگ خاک با کروماي 2 ميلي متر يا کمتر. a) پلينت اکوالت ها (Plinthaquults): پلينتايت بر روي نيمي از افق در عمق 5/1 متري سطح تشکيل مي شود. b) فراجي اکوالت ها (Fragiaquults): فراجي پن وجود دارد. c) آلب اکوالت ها (Albaquults): يک تغيير بافتي بسيار مشخص بين افق اکريک يا آلبيک و افق آرجيليک با هدايت هيدروليکي کم وجود دارد. d) کاندي اکوالت ها (Kandiaquults): افق آرجيليک يا کانديک فوقاني دارايCEC کمتر يا مساوي 16 ميلي اکي والان در صد گرم است. مقدار رس تا 150 سانتي متري سطح بيشتر از 20 درصد کاهش پيد نمي کند. e) کان هاپل اکوالت ها (Kanhaplaquults): CEC افق فوقاني آرجيليک يا کانديک کمتر يا مساوي 16 ميلي اکي والان در صد گرم رس است. f) پيلي اکوالت ها (Paleaquults): توزيع رس به گونه اي است که مقدار آن در 5/1 متري سح خاک بيشتر از 20 درصد کاهش نمي يابد. g) اکراکوالت ها (Ochraquults): داراي افق سطحي اکريک است. h) آمبراکوالت ها (Umbraquults): داراي افق سطحي آمبريک يا اپي پدون ماليک است. 2- هيومالت ها (Humults): آلتي سول هايي هستند که مواد آلي زيادي دارند اما ويژگي هاي ديگر مربوط به رطوبت را ندارند. با تعريفي که از آنها شده است اين خاک ها در 15 سانتي متري بالاي افق آرجيليک بيشتر از 5/1 درصد ماده آلي دارند و يا اين که در هر متر مکعب خاک، 1 متر بالايي پدون بجز افقO بيش ار 12 کيلوگرم ماده آلي وجود دارد. a) سومبري هيومالت ها (Sombrihumults): در 1 متري سطح خاک افق سومبريک وجود دارد. b) پلينتوهيومالت ها (Plintohumults): در50 درصد افق ها تا 5/1 متري سطح خاک پلينتايت پيوسته وجود دارد. c) کاندي هيومالت ها (Kandihumults): افق آرجيليک يا کانديک فوقاني دارايCEC کمتريا مساوي 16 ميلي اکي والان در صد گرم رس است و ميزان رس تا 150 سانتي متري سطح بيشتر از 20 درصد کاهش پيدا نمي کند. d) کان هاپل هيومالت ها (Kanhaplhumults): افق آرجيليک يا کانديک فوقاني داراي CEC کمتر يا مساوي 16 ميلي اکي والان در 100 گرم رس مي باشد. e) پيلي هيومالت ها (Palehumults): ميزان رس تا عمق 5/1 متري کمتر از 20 درصد کاهش مي يابد. f) هاپل هيومالت ها (Haplhumults): ساير هيومالت ها. __________________
پاسخ : طبقه بندي آلفي سولها - يودالت ها (Ustult): آلتي سول هاي مناطق مرطوب مي باشند که دوره هاي خشکي کوتاه مدت و مقدار موادآلي کمي دارند اما سطح ايستابي در بيشتر بخش هاي سال در زير خاک فعال باقي مي ماند و رنگ هاي خاکستري لکه اي، مشابه آنچه که در اکوالت ها است مستقيما در زير افق A ظاهر نمي شود. a) پلينت يودالت ها (Plinthudults):در 5/1 متري سطح خاک لايه پلينتايت وجود دارد. b) فراجي يودالت ها (Fragiudults): در افق آرجيليک و يا زيرآن فراجي پن وجود دارد. c) کاندي يودالت ها (kandiudults): افق آرجيليک يا کانديک فوقاني داراي CEC کمتر يا مساوي 16 ميلي اکي والان در صد گرم رس است و ميزان رس تا 150 سانتي متري از سطح بيشتر از 20 درصد کاهش پيدا نمي کند. d) کان هاپل يودالت ها (kanhapludults): افق آرجيليک يا کانديک فوقاني داراي CEC کمتر يا مساوي 16 ميلي اکي والان در صد گرم رس است. e) پيلي يودالت ها (Paleudults): ميزان رس تا 5/1 متري از سطح کمتر از 20 درصد کاهش پيدا مي يابد. f) رد يودالت ها (Rhodudults): وليوي رنگ مرطوب افق سطحي کمتر از 4 است و وليوي رنگ خشک افق آرجيليک کمتر از 5 مي باشد. g) هاپل يودالت ها (Hapludults): ساير يودالت ها. 4- يوستالت ها (Ustult): آلتي سول هايي هستند که داراي رژيم هاي رطوبتي يوستيک مي باشند. گرچه رطوبت عامل محدود کننده است به طور فصلي به اندازه کافي براي دست کم يک محصول در سال فراهم است. a) پلينت يوستالت ها (Plinthustults):در 5/1 متري سطح خاک لايه پلينتايت وجود دارد. b) کاندي يوستالت ها (Kandiustults): افق آرجيليک يا کانديک فوقاني داراي CEC کمتر يا مساوي 16 ميلي اکي والان در صد گرم رس است و ميزان رس تا 150 سانتي متري از سطح بيشتر از 20 درصد کاهش پيدا نمي کند. c) کان هاپل يوستالت ها (Kanhaplustults): افق آرجيليک يا کانديک فوقاني داراي CEC کمتر يا مساوي 16 ميلي اکي والان در صد گرم است. d) پيلي يوستالت ها (Palelustults): در 5/1 متري سطح خاک توزيع رس به گونه اي است که کمتر از 20 درصد کاهش مي يابد e) رديوستالت ها (Rhodustults): وليوي رنگ مرطوب افق سطحي کمتر از 4 است و وليوي رنگ خشک افق آرجيليک کمتر از 5 مي باشد. f) هاپل ستالت ها (Haplustults): ساير يوستالت ها. 5- زرالت ها (Xerults) a) پيلي زرالت ها (Palexerults): در 5/1 متري سطح خاک ميزان رس کمتر از 20 درصد کاهش مي يابد. b) هاپل زرالت ها (Haplxerults): ساير زرالت ها. __________________
پاسخ : طبقه بندي آلفي سولها ل- ورتي سولها ( Vertisols ): خاکهاي رسي تيره با ويژگي چروکيدگي و تورم اين خاکهاي رسي تيره در تمامي قاره ها بجز قطب جنوب پخش شده اند ولي گسترش اصلي انها در عرض جغرافيايي 45 درجه شمالي و 45 درجه جنوبي است. متداولترين سيماي منحصر به فرد ورتي سولها، خشکي فصلي پروفيل خاک است. از ديگر ويژگيهاي اين خاکها واکنش بازي سنگ مادر آنها است. مواد تسکيل دهنده سنگ مادر ورتي سولها سنگ آهک رسوبي، سنگهاي آذرين بازيک، خاکستر و آبرفتهاي حاصل از آنها مي باشد. مقدار PH اين خاکها 2/7 تا 5/8، مقدار کربنات بين 5/0 تا 8 درصد و با گسترش کم در تپه ها و فقدان در مناطق کوهستاني مي باشند. ورتي سولها به 5 دسته تقسيم مي شوند که اين زير رده ها عمدتا بر اساس طول دوره اي که شکافها تا سطح زمين باز مي مانند، طبقه بندي شده اند: 1- زررت ها ( Xererts ): ورتي سولهايي هستند که در آن شکافها يکبار در سال باز و بسته شده و به مدت 60 روز متوالي و يا بيشتر در طول سه ماه تابستان باز مي مانند. زررت ها نمي توانند رژيمهاي دمايي ايزو را دارا باشند. انواع زررت ها: a) کروموزررت ها ( Chromoxererts ): در برخي افقها در 30 سانتي متري عمق خاک کروماي رنگ مرطوب، 5/1 يا بيشتر است. b) پلوزررت ها ( Ploxererts ): ساير زررت ها 2- توررت ها ( Torrerts ): ورتي سولهايي هستند که معمولا تمام بخشهاي خاک فعال خشک مي باشد و شکاف بيشتر از 305 روز در بيشتر سالها تا سطح خاک باز هستند بجز در مواردي که آبياري شده است. 3- يودرت ها ( Uderts ): ورتي سولهاي مرطوبي هستند که شکافهاي آنها در بعضي مواقع در طول سال بازند ليکن هيچ گاه به مدت 90 روز در هر سال باز نمي مانند. انواع يودرت ها: a) کرومويودرت ها ( Chromouderts ): در برخي افقها در عمق 30 سانتي متري از سطح کروماي رنگ مرطوب، 5/1 يا بيشتر است. b) پل يودرت ها ( Peluderts ): ساير يودرت ها 4- يوسترت ها ( Usterts ):ورتي سولهايي هستند که در آن شکافها بيشتر از يکبار در سال باز و بسته مي شوند اما براي مجموع 90 روز يا بيشتر در يک سال باز هستند ليکن در بيشتر سالها بيش از 305 روز باز نيستند. 5- اکورت ها ( Aquerts ): اين خاکها ورتي سولهايي با رژيم رطوبتي اکويک بوده و يا بطور مصنوعي زهکشي شده اند. در 50 سانتيمتري بالايي، به شرطي که رنگين دانه وجود داشته باشد، رنگهاي مرطوب روي سطوح خاکدانه کروماي 2 و يا کمتر دارد و چنانچه خاکدانه وجود نداشته باشد، اين کروما در زمينه وجود دارد. در صورتي که رنگين دانه وجود ندارد، اين خاکها کروماي 1 يا کمتر دارند. انواع اکورت ها: a) ديستراکورت ها ( Dystraquerts ): اکورت هايي با وضعيت بازي پايين و يا در 50 سانتيمتري سطح خاک فعال، بسيار اسيدي هستند. b) اوتراکورت ها ( Eutraquerts ): اکورت هايي با وضعيت بازي بالا و در 50 سانتيمتري بالايي خاک از آب اشباع است. اين خاکها بر روي شيب قرار دارند. c) پلان اکورت ها ( Planaquerts ): اين خاکها بر روي سطوح مسطح و صاف قرار گرفته که آب بر روي آنها قرار دارد و خاکها وضعيت بازي بالايي دارند. __________________