گرگان ( گلستان ) جمعیت :274438 کد تلفن :171 درجه شهرداری :10 تلفن شهرداری :٢٢٢۶۶٢٢ شهردار :ابراهيم كريمي سایت شهرداری : www.gorgan.ir شهر گرگان مرکز استان گلستان در شمال ايران است. اين شهر همچنين مرکز شهرستان گرگان ميباشد. نام قديم گرگان، استرآباد بودهاست. جغرافيا و جمعيت شهرستان گرگان از شمال به شهرستان آق قلا، از غرب به شهرستان هاي کردکوي و ترکمن، از شرق به علي آباد کتول و از جنوب به ارتفاعات شاهکوه و استان سمنان محدود است. زبان اصلي مردم گرگان گويش زيبا و دلنشين استرآبادي است و جمعيت فعلي آن داراي تنوع فراوان و ترکيبي از قوميتهاي بومي و محلي؛ فارس،ترکمن و سادات، بلوچ، سيستاني، ديلمي، مازندراني، سبزواري، کاشمري، شاهرودي، بسطامي ميباشد. گرگان از شهرهاي شمالي و داراي آب و هواي معتدل است و در حال حاضر (1387)، (با احتساب جمعيت روستاهايي که به شهر پيوستهاند)، قريب 300 هزار نفر جمعيت و حدود 60 کيلومترمربع وسعت دارد. گرگان فعلي تا سال 1316 هجري شمسي به استرآباد يا استاره آباد موسوم بود. گرگان قديم که به عربي جرجان خوانده ميشد شهري آباد و مهم بود که در نزديکي گنبد امروزين قرار داشت. اقليم منطقه بسيار متنوع است و کوه، جنگل و مرتع، جلگه و دشت، صحرا و شورهزار، دريا و خليج، رودخانه و تالاب، و زمين زراعي را شامل ميشود. تاريخچه در زبان پهلوي گرگان را ورکان (Vurkan) يا ورکانه يا وهرکانه و در زبان يوناني هيرکان يا هيرکانيا (Hyrcania) و در زبان عربي جرجان ميگفتند. گرگان از مهمترين منطقهها، در زمينه تحقيقات و کاوشهاي باستانشناسي است. نخستين کاوشها در حدود سال 1841 ميلادي در زير تپهاي مصنوعي در نزديک شهر گرگان انجام شد که خزانه معروف استراباد در ان کشف گرديد. کارشناسان برخي از اشياي موجود در آن خزانه را که شباهت بسيار با کشفيات تپه حصار دامغان داشته متعلق به هزاره سوم پيش از ميلاد و (متعلق به حدود 5 هزار سال قبل) دانستهاند. در اواخر قرن نوزدهم در محلي به نام خرگوش تپه در نزديکي گرگان امروز (در قسمت شمال شهر) نيز تحقيقاتي انجام شد، و در سال 1931 يک گروه آمريکايي از دانشگاه پنسيلوانيا به روستاي معروف تورنگتپه در 20 کيلومتري شرق گرگان رفته و به کاوش و بررسي پرداختند و به آثاري ارزشمند از تمدن قديم در اين منطقه دست يافتند. دو سال بعد در سال 1933، يک گروه باستانشناسي سوئدي به منطقه گرگان آمدند و پس از مطالعه حوزه رودخانه قرهسو يا سياه آب در شمال گرگان اعلام کردند، بيش از 300 تپه تاريخي در اين منطقه وجود دارد که يکي از آنها شاهتپه بزرگ يا اسلامتپه است که در 15 کيلومتري شمال غربي گرگان قرار دارد. در دوره ساسانيان ديوار تدافعي بزرگي در اين منطقه از ايران ساخته شد که توسط باستان شناسان انگليسي به مار سرخ شهرت يافتهاست.اين ديوار بزرگ در قرن پنجم ميلادي تکميل يافت و نشانه از صنعت پيشرفته تدافعي آن عصر را دارد. با ورود اسلام و در سدههاي آغازين آن، ايالت طبرستان جايگاه ارزشمندي در شکوفايي فرهنگ و تمدن اسلامي داشت. شهرهاي جرجان و استراباد از اين ايالت مهد دانشمندان بزرگ آن دوران بود. عنصرالمعالي کيکاوس (از آخرين اميران آل زيار و نگارنده کتاب گرانقدر قابوس نامه) و عبدالقاهر جرجاني (صاحب تأليفات گرانبها در صرف و نحو و معاني و بيان عربي) در تحول ادبيات فارسي و عربي نقش مهمي داشتند. قابوسنامه را، همچنين، مجموعه تمدن اسلام پيش از مغول نام نهادهاند. در علم پزشکي نيز اين منطقه سهم عمدهاي در جهان اسلام داشته بهگونهاي که دو تن از معروفترين پزشکان ايران و جهان، ابوسهل مسيحي و سيداسماعيل (حکيم) جرجاني صاحب دايرهالمعارف ذخيره خوارزمشاهي، از اين سرزمين بودهاند. ميرداماد و ميرفندرسکي، دو فيلسوف بزرگ و فخرآفرين جهان اسلام، نيز از اين منطقه برخاستهاند. در زمان قاجاريه ايران به 4 ايالت و 12 ولايت تقسيم شده بود و منطقه يا سرزمين استراباد يکي از آن ولايات بود که به هشت بلوک يا هفت و نيم بلوک به نامهاي انزان، سدن رستاق، استراّباد، شاهکوين و ساور، دهات ملک، کتول، فندرسک و راميان، و کوهسار،تقسيم شده بود. هر يک از اين بلوکها را يک نايبالحکومه زير نظر حکمران استرآباد اداره ميکرد. محلههاي شهر در عهد قاجار شهر گرگان (استراباد) در گذشته، و در زمان قاجاريه داراي شش محله بزرگ به نامهاي دربنو، سرچشمه، ميخچه گران، نعلبندان، سبزهمشهد و ميدان بوده که داراي چندين محله فرعي مثل پاسرو، ميرکريم، دوشنبهاي، شيرکش و... بودهاند. اين شش محله و محلات فرعي هنوز هم به همين نامها وجود دارند و اکثر مساجد و تمام تکاياي قديمي و معابد و زيارتگاهها و مکان مذهبي شهر نيز در همين محلات قرار دارند که امروز بافت قديم و معماري سنتي و تاريخي اين شهر و بخش عمدهاي از ميراث فرهنگي اين ديار را تشکيل ميدهند. متاسفانه به دليل بي توجهي اداره کل ميراث فرهنگي گلستان بخش اعظم بافت قديم گرگان تخريب شدهاست. در همين چند ماه اخير چند خانه قديمي بالاي 150 سال قدمت که در اختيار ميراث فرهنگي هم بود تخريب شدهاست وقديمي ترين روستاهاي منطقه گرگان روستاي نوده ملک با قدمت بيش از 500 سال ميباشد که به زيان اصيل گرگاني گويش نموده وهميشه نقش موثري در سرنوشت شهرستان ايفا مي نمودند . مکانهاي تفريحي خيابان شاليكوبي كوي ويلا جنگل ناهارخوران جنگل النگدره روستاي زيارت تپه هزارپيچ تپه صداو سيما بازار نعل بندان ميدان عباسعلي مدرسه عماديه امامزاده بادوي اوزينه امامزاده روشن اباد امامزاده نور امامزاده نه تن جنگل رنگو منطقه توربنه و شربت روستاي زيارت (گرگان) / شهر بت جزيره آشوراده درياچههاي آلاگل، آلماگل و آجي گل کاروانسراي قزلق جنگل و باغ وحش قرق روستاي چهارباغ و شاهکو کوههاي گرگان آبشار کبودوال در علي آباد آبشار شيرآباد گل فِشان در مسير اينچه برون جنگل نوده ملک وتپه معصوم زاده که قله قديمي بوده که توسط خاک مدفون شده است.
پاسخ : گرگان ( گلستان ) گرگان ( شهر : گرگان ) پل آق قَلا و رودخانهٔ گرگانرود پل آق قَلا آبشار پارك ملي گلستان كوه گاوكُشان پارك ملي گلستان پارك جنگلي و تفرجگاه قُرُق منطقهٔ حفاظت شدهٔ جهاننما خانههاي روستائي پرندهٔ شكاري بالابان ، منطقه حفاظت شدهٔ پارك ملي ورودي مسجد جامع گرگان منار مسجد جامع گرگان امامزاده نور (اسحاق) تالار فخرالدين اسعد گرگاني هتل نهارخوران هتل نهارخوران
پاسخ : گرگان ( گلستان ) قزل آلان ( شهر : گرگان ) قزل آلان یا مار سرخ (دیوار بزرگ گرگان) طولانیترین اثر معمارى ایران باستان و پس از دیوار چین دومین دیوار تاریخى تاریخى قاره آسیا با 200 کیلومتر طول ، در دشت گرگان و ترکمن صحرا قرار دارد. این دیوار از شرق دریاى خزر در خواجه نفس شروع و از شمال آققلعه و گمشیان گذشته پس از پیمودن شمال گنبد به طرف شمال غرب رفته و در کوههاى پیشکمر محو میشود. در نوشتههاى تاریخى ، دیوار بزرگ گرگان را که مانعى در برابر بیابانگردان آسیاى میانه بوده به نامهاى سد سکندر ، سد انوشیروان ، سد فیروز ، دیوار دفاعى و … نامیدهاند و مطالب گوناگونى در مورد آن بیان داشتهاند. نخستین پژوهشهاى باستانشناسى این دیوار توسط ژاک دمرگان فرانسوى درست در 100 سال پیش صورت گرفت که بخشى ار مسیر دیوار را از روى نقشه ترسیم نمود. بعد از او باستانشناس فرانسوى (آرن) در سال 1312 خورشیدى بخشى از دیوار گرگان را به صورت پیمایشى، شناسایى و معرفى کرد. در سال 1316 خورشیدى اریک اشمیت آمریکایى با پرواز بر فراز منطقه ، خط قرمز رنگى را بر روى زمین مشاهده کرد که با پیچ و تاب از دریا به سمت کوههاى پیشکمر در شرق استان ادامه یافته است. او با دیدن این منظره عجیب این پرواز را بار دیگر تکرار کرد و با تهیه عکسهاى هوایى گام مهمى در شناسایى دیوار برداشت. بعد از ان دکتر محمد یوسف کیانى در سال 1350 با پرواز مجدد بر روى دیوار موفق به برداشتن عکسهاى جالب توجهى از دیوار شد و طول دیوار را 175 کیلومتر با 32 قطعه وابسته شناسایى کرد. در سال 1378 با شروع ساخت سد گلستان بخشى از مسیر دیوار در و محدوده کانال آبیارى و زهکشى سد قرارگرفت و بنابر ضرورت حفظ دیوار آب سد از طریق دو کانال از زیر دیوار هدایت شد. بعد از آن در سال 1381 ، دیوار در شش فصل کاوش شد که اطلاعات فراوانى از آن به دست آمد. به طورى که هم اکنون باستانشناسان طول دیوار را 200 کیلومتر میدانند. از آنجایى که در برخى از نوشتههاى این دیوار تا مرو ادامه داشته ، باستانشناسان احتمال میدهند طول دیوار بیشتر از 200 کیلومتر باشد که در کاوشهاى آینده به جواب آن خواهند رسید. همچنین تا قبل از تخمین زده میشد اما بر طیق آخرین نمونههاى آزمایش شده در آزمایشگاههاى معتبر این دیوار مربوط به دوره ساسانى است. دیوار گرگان در مناطق کوهستانى 2و در دشت 10 متر عرض داشته و آجرهاى بزرگ آن ابعاد 41 در 41 و قطر 10 سانتیمتر در دهها کوره آجرپزى پخت میشده است. بسته به خاک منطقهاى که آجر پخته میشد رنگ آن از نخودى تا قرمز فرق میکند. خندقى 30 مترى هم در جلوى دیوار کنده شده که آب از طریق آن به دشتها و کورههاى مسیر مى رسید. از ارتفاعات پیشکمر تا روستاى زاو در پارک ملى گلستان که 35 کیلومتر است بخشهایى از دیوار سالمتر باقى مانده و با حفارى در چندین نقطه خوشبختانه بقایایى دیوار از زیر خاک بیرون آمده است. در کاوشهایى که تا کنون انجام شدهاست 2 هزار متر مربع از دیوار حفارى گردیدهاست که درپیآن یک آتشگاه و استراحتگاه سربازان که فضا وابسته به دیوار بوده کشف شدهاست. همچنین دو قلعه از حدود 38 دژ تخمین زده در طول دیوار کاوش شده که به نظر محل سکونت سربازان بوده است. قلعهها از اندازههاى 120 در 120 متر شروع و بزرگترین آن به 240 در 300 متر میرسید. اکنون براى حفاظت دیوار در قسمتهایى از آن در دو طرف دیوار میله گذارى انجام شده تا حریم دیوار حفظ و از خرابى آن جلوگیرى شود. راندن خودروها بر روى آجرهاى ریخته از دیوار موجب شکستن و از بین آنها میشود و بعضى از اهالى از آجرهاى دیوار براى ساختمانسازى خود استفاده کردهاند. همچنین رعایت نکردن حریم دیوار از سوى سازمانهاى دولتى خسارتهاى فراوانى را به دیوار زده است. بر طبق گزارشات مردمى نمونههایى از آجرهاى دیوار نزدیک ساحل دریاى خزر و در داخل خلیج گرگان دیده است. در فصل آینده کاوش باستان شناسان قصد دارند باستانشناسى زیر آب دریاى را با کمک غواصان انجام دهند تا آثار معمارى احتمالى مدفون شده دیوار گرگان را در زیر آب بدست آورند. گفتنى است دیوار تمیشه دیوار دیگرى در جنوب دیوار بزرگ گرگان است که بخش شمالى آن در خلیج گرگان وجود دارد و احتمال اینکه دیوار بزرگ گرگان و تمیشه زمانى یک دیوار بوده است.
پاسخ : گرگان ( گلستان ) پل آق قلا ( شهر : گرگان ) پل آق قلا در 18 کیلومتری شمال گرگان در ابتدای شهر آق قلا بر روی رودخانه گرگان روداحداث شده است. این پل با 74 متر طول در هر دو طرف جان پناهی به ارتفاع 50/1 متر دارد. این پل چهارچشمه (طاق) دارد که پایههای آن در جهت شرقی و مخالف جریان آب به موج شکنهایی تبدیل شدهاند. پایههاو پل در جهت غربی تزئینات آجری با اشکال هندسی دارد. پل آق قلا در قرن نهم هجری قمری بنا شده و درادوار بعدی خصوصاً در دوره صفویه بازسازی و مرمت شده است.
