آبان دخت : دخترآبان ، نام زن داريوش سوم آبتين : نام پدر فريدون پادشاه پيشدادي آتوسا : قدرت و توانمندي – دختر كورش وزن داريوش اول آفر : آتش – ماه نهم سال شمسي آفره دخت : دختر آتش – دختري كه در ماه آذر به دنيا آمده است . آذرنوش: شيرين و دل انگيز آذين : زيور، طاق نصرة، تزئين ، آرايش آراه : نام فرشته موكل روز بيست و يكم ازماه پنجم درآئين زردشت آرزو : كام ، مراد ، معشوق ، اميد آرش: درخشان ، آفتاب ، جد بزرگ اشكانيان – پهلوان كمانگير ايراني در لشگرمنوچهر آرتين: عاقل و زيرك,نام پهلوان ايران در زمان منوچهر پادشاه پيشدادي آرتام:والي فريگه در زمان كوروش هخامنشي آرتمن:نام برادر بزرگ تر خشايار شاه پسر داريوش شاه آرشام : بسيار قوي – پدر بزرگ داريوش بزرگ هخامنشي آرمان : آرزو – خواهش – اميد آرمين : آرام گرفتن – پسر كيقباد پادشاه پيشدادي آرميتا: آرامش يافته ، كلمه اي زردشتي است آريا فر: دارنده شكوه آريائي آريا : آزاده نجيب – يكي از پادشاهان ماد – مهمترين نژاد هند و اروپائي آريا مهر : دارنده مهر ايران – از سرداران داريوش سوم آرين : سفيد پوست آريائي آزاده : دلير و بي باك ، رها آزرم : شرم ، مهر ، محبت ، عشق آزرمدخت : يكي از ملكه هاي ساساني آزيتا : آزاده آناهيتا : الهه آب آونگ : شبنم – نام كردي آهو: شاهد ، معشوق، يكي از همسران فتحعلي شاه قاجار آيدا : شاد، ماه – نام تذكمنب اتسز : لاغر و استخواني – از پادشاهان خوارزم اختر : ستاره ، علم ، درفش ارد : خير وبركت ، فرشته نگهبان ثروت – نام چند تن از پادشاهان اشكاني ارد شير : شير زيبا – اردشير بابكان بنيانگذار سلسله ساسانيان اردوان : نام پادشاهان معروف اشكاني ارژن : درختي با چوب بسيار سخت و محكم – نام كردي ارژنگ : آرايش – كتاب ماني نقاش – ديوي كه رستم در هفتخوان اورا كشت ارسلان : شير، دلير و شجاع – نام پادشاه سلجوقي ارغوان : نام درختي با گل و شكوفه هاي سرخ رنگ ارمغان : هديه ، تحقه ، سوغات ارنواز: نوازش شده اهورا – دختر جمشيد شاه پيشدادي اروانه : نام گلي كوهي است – نامي كردي استر : ستاره – بردارزاده مردخاي وزن خشايارشاه اسفنديار : پاك آفريده شده – پسر گشتاسب كه بدست رستم كشته شد اشكان : منسوب به اشك – بنيانگذار سلطنت پارتها اشكبوس : پهلوان كوشاني كه به كمك افراسياب آمد، اما به دست رستم كشته شد افسانه : داستان ، سرگذشت ، حكايت گذشتگان افسون : سحر و جادو ، حيله و تزوير افشين : با همت . اميد : انتظار ، آرزو انوش ( آنوشا ) : استوار و جاويد – دخترمهرداد ششم انوشروان : دارنده لوح جاويدان – لفب خسرو اول پادشاه ساساني اورنگ : عقل و كياست ، تخت پادشاهي اوژن : شكست دهنده ، دشمن برانداز اوستا : نام كتاب آسماني زردشت اهورا : صاحب ، فرمانرواي دانا اياز : بزرگ و پاينده – نام غلام ترك سلطان محمود غزنوي ايران : محل زندگي آريائيها ايراندخت : دختر ايران ايرج : ياري دهنده آريائيها – پسرفريدون ، پادشاه و پهلوان ايراني ايزديار : كشي كه خداوند يار اوست بابك : پدر كوچك ، جد اردشير ، پسر ساسان باپوك : كولاك ، نامي كردي باربد : پرده دار ، موسيقي دان و نوازنده دربار خسرو پرويز بارمان : لايق – نام سردار افراسياب بامداد : پگاه ، سپيده دم – نام پدر مزدك بامشاد : كسي كه در سحرگاهان شاد است – نوازنده مشهور دربار ساسانيان بانو : خانم ، ملكه ، لقب آناهيتا الهه نگهبان آب بختيار : خوشبخت ، خوش اقبال – استاد رودكي در موسيقي برانوش : مهندس رومي كه پل شوشتر را در زمان شاپور ساساني برديا : پسر كورش و برادر كمبوجيه برزو : بلند قامت – پسر سهراب و نوه رستم دستان برزويه : طبيب مشهور انوشيروان و مترجم كليله ودمنه از هندي به پهلوي برزين : بلند و تنومند – ازپهلوانان ايران – نام پسر گرشاسب برمك : از وزيران ساساني - نام اجداد و نگهبانان آتشكده بلخ بزرگمهر : خورشيد بزرگ – نام وزير دانشمند انوشروان ساساني بنفشه : گلي رنگارنگ و زينتي با عمر نسبتا طولاني بوژان : رشد كرده – نامي كردي بويان : خوشبو – مامي كردي بهار : شكوفه و گل – سه ماه اول سال شمسي بهارك : بهار كوچولو بهاره : بهاري بهتاش : خوب ومانند بهداد : نيك آفريده شده بهرام : پيروز ، ايزد پيروزي درآئين زردشت ، لقب برخي از پادشاهان ساساني بهديس : خوش رنگ ، خوشگل بهرخ : زيبا چهره ، قشنگ بهرنگ : خوش رنگ بهروز : خوشبخت ، نيكبخت بهزاد : نيك نژاد – مينياتوريست مشهور صفويان – نام اسب سياوش بهشاد : خوشحال وشاد بهمن : نيك انديش – برف انبوه كه از كوه فرو ريزد – جانشين اسفنديار بهناز : خوش ناز، باناز ، طناز بهنام : نيك نام بهنود : سلامت ، عافيت بهنوش : كسي كه نيك مينوشد بيتا : بي همتا ، بي مانند بيژن : ترانه خوان ، جنگجو – پسر گيو و دلداده منيژه پارسا : پاكدامن ، زاهد پاكان : پاكها – نامي كردي پاكتن : نيكو چهر پاكيزه تن پاكدخت : دختر پاك پانته آ : همسر آرتاداس كه مادها او را به كورش هديه كردند امانپذيرفت پدرام : آراسته ، نيكو ، شاد پرتو : روشن ، تابش پرشنگ : تابش ، آتشپاره پرتو : روشن ، تابش ، فروغ پرستو : پرنده مهاجر پرويز : پيروز – لقب خسرو دوم ، پادشاه ساساني پرديس : بهشت ، باغ و بستان پرهام : ازاشخاص بسيار ثروتمند در زمان بهرام گور پژمان : افسرده ، غمگين پژوا : بيم و هراس پرنيا : پارچه حرير پشنگ : ميله آهني – نام پدرافراسياب پروانه : حشره اي زيبا كه خود را به شعله مي زند پروين : ثريا ، ستارگان كوچك نزديك به هم پري : فرشته ، جن ، همزاد پريچهر : زيبا روي – نام زن جمشيد شاه پريدخت : دختر پري ، همسر سام نريمان و مادر زال پريسا : همچون پري پرناز: پري ناز دار پريوش : پري روي ، فرشته روي پريا : كبوتر بال شكسته اي كه به دنبال آشيانه مي گردد. پوپك : هدهد پوران : جانشين ، يادگار پوراندخت : نام دختر خسروپرويز پوريا : پهلوان محمد خوارزمي ملقب به پورياي ولي پولاد : آهن سخت و كوبيده ، نام پهلوان ايراني زمان كيقباد پويا : رونده و دونده – نامي كردي پونه : گياهي خوش عطر و بو كه در كنار جويها مي رويد. پيام : الهام ، وحي ، پيغام پيروز: كامياب ، فاتح ، نام چند نفر از پادشاهان ساساني پيمان : عهد ، قول وقرار – عنوان اسامي مردان در فارسي دري تابان : تابنده ، منور تاباندخت : دختر تابناك تاجي : تاجدار ، نام و عنواني در فارسي دري تارا : ستاره تاويار : آتشبان – نامي كردي ترانه : زيبا و صاحب جمال ، سرود ، نغمه تناز : نازنين ، با ناز و كرشمه – نامي كردي توران : نام دختر خسروپرويز – سرزمين تور توراندخت : دختري از توران تورج : دلاور ، يكي از سه پسر فريدون شاه تورتك : خروس صحرايي ، قرقاول توفان : باد سخت توژال : برف اندك – نامي كردي تير داد : داده تير ، اشك دوم پادشاه اشكاني تينا : گل ، نامي كردي تينو : تشنه ، نامي كردي جابان : سردار ايراني يزدگرد جامين : اسم يكي از قهرمانان ايران زمين ، نامي كردي جاويد : پايدار ، هميشگي جريره : نام دختر پيران ويسه كه همسر سياوش شد. جمشيد : پسر طهمورث چهارمين پادشاه پيشدادي جوان : برنا ، دلير ، شاداب جويا : جوينده – پهلوان مازندراني بود كه بدست رستم كشته شد. جهان : دنيا ، عالم ، گيتي ، كيهان جهانبخت : شانس و اقبال جهان جهانبخش : بخشنده جهان جهاندار : نگهبان جهان جهانگير : فاتح جهان – نام پسر رستم جهان بانو : بانوي جهان ، ملكه جهان جهاندخت : دختر گيتي جهان ناز : مايه فخر عالم جيران : آهو ، نامي تركي چابك : زرنگ ، چالاك چالاك : سريع و زبردست چاوش : پيشرو و پيش قراول كاروان چترا : دوازدهمين پادشاه سلسله ماد چوبين : كنيه و لقب بهرام چوبين سردار انوشيروان چهرزاد : نام دختر بهمن است كه سي سال پادشاهي كرد خاوردخت : دختر مشرق زمين خداداد : خدا داده خدايار : دوست خدا – فرمانرواي بخارا بوده است خرم : شاد و خندان – پهلوان خرم از عهد شاه شجاع است خرمدخت : دختر شاد و خندان خسرو : مشهور ، نيك نام – لقب چند تن از پادشاهان ساساني خشايار : قهرمان ، نيرومند – نام پسر داريوش كبير هخامنشي خورشيد : درخشنده آفتاب – معشوقه جمشيد درداستان جمشيد و خورشيد دادمهر : زاده آتش ، نام استاندار پارسي طبرستان دارا : مالدار، ثروتمند ، از نامهاي خداوند داراب : نام پسر بهمن پادشاه كياني داريا : دارنده ، ازنامهايي كه در اوستا آمده است داريوش : نگهبان نيكي – فرزند ويشتاسب از شاهان بزرگ هخامنشي دانوش : از اسمهائي كه در كتاب وامق و عذرا آمده است داور: حاكم عادل ، قاضي دايان : ماما ، نامي كردي دريا : بحر ، نام فرزند علاالدين عماد شاه دل آرا : محبوب و معشوق دل آويز : دلچسب ، دلكش ، آويزه دل دلارام : مايه آرامش دل / معشوقه بهرام گور دل انگيز : گوارا ، مطلوب دلبر : برنده دل ، يار و معشوق دلبند : عزيز و گرامي دلربا : رباينده دل ، محبوب دلشاد : شادمان و خوشحال دلكش : جذب كننده دل ، دلربا ، دلپذير دلناز : آنكه قلب و دلش ناز است دلنواز : مهربان ، مشفق دورشاسب : نام جد پنجم گرشاسب ، دور از اسب پادشاه دنيا : عالم و گيتي ديااكو: اولين پادشاه مادها در قرن هفتم پيش از ميلاد ديانوش : دزد دريائي در داستان وامق و عذرا ديبا : پارجه ابريشمي رنگي ، روي زيبا ديبا دخت : دختر زيبا ، دختري همچون پرنيان رابو : نام گلي بهاري – نامي كردي است رابين : مشاور ، متعمد – نامي كردي است رادبانو : بانوي بخشنده و جوانمرد رادمان ( رادمن ) : نام سپهسالار خسرو پرويز ساساني رازبان : راز دار – عنوان مردان بزرگ در پارسي دري راژانه : رازيانه – نامي كردي براي دختران راسا : هموارو صاف – نامي كردي رامتين : آرامش تن – موسيقي دان عهد ساسانيان رامش : فراغت ، آسودگي ، راحتي ، نام هيربد زردشتي رامشگر : خواننده و نوازنده ، خنياگر رامونا : نگهبان عاقل راميار : چوپان و گوسفند چران راميلا : خداي بزرگ ، نامي آشوري است رامين : معشوقه ويس ، نام يكي از سرداران ايران راويار : شكارچي – نامي كردي رژينا : مانند روز – نامي كردي رخپاك : داراي چهره پاك رخسار : چهره ، سيما رخشانه : منسوب به رخش رخشنده : تابان ، كنايه از خورشيد است رزميار : رزمنده ، مبارز رستم : تنومند و قوي اندام ، جهان پهلوان ايراني و قهرمان بزرگ شاهنامه ركسانا : نوراني ، روشن روبينا : ياقوت سرخ رودابه : فرزند تابان ، زن پسرزا ، نام قلعه اي در غرب ايران روزبه : خوشبخت : بهروز، از موبدان بهرام گور ساساني روشنك : مشعل دار ، همچنين نام دارويي گياهي است روناك : روشن رهام : نام پسر گودرز رهي : راهي شده ، روان ، مسافر ريبار : رهگذر ، نامي كردي راسپينا : پائيز ، لغت زند و پازند زادبخت : خوشبخت ، خوش اقبال زاد به : بهزاد ، نيك زاده شده زاد چهر : داراي نژاد پاك و اصيل زاد فر : زاده روشني زال : فرزند سپيد موي سام نريمان و پدر رستم قهرمان ملي ايرانيان زادماسب : برادر شاپور ساساني ، نام يكي از قضات ساساني زاوا : داماد ، نامي كردي زردشت : صاحب شتر زرد و زرين ، پيامبر ايران باستان زرنگار : طلا كوب ، زرين زري : طلائي ، زربفت زرين : طلائي رنگ ، منصوب به زر زرينه : آنچه منسوب به زر است زمانه : روزگار ، دهر زونا : گياهي با گل كبود رنگ ، نامي كردي زيبا : خوشگل ، قشنگ ، خوب ونيكو زيبار : قبيله اي از كردها ، نامي كردي زيما : زمين ، لغت اوستائي زينو : زنده ، پابرجا – نامي كردي ژاله : شبنم ، قطره ژالان : گلهاي داراي قطره و شبنم – نامي كردي ژيار : زندگي ، زندگي شهري – نامي كردي ژينا : زندگي و حيات – نامي كردي ژيوار : زندگي سارا : صحرا ، كوه و دشت – نامي كردي سارك : سار كوچك ، پرنده اي سياه رنگ وبزرگتر از گنجشك سارنگ : نام سازي شبيه به كمانچه ساره : بامداد ، فردا – نامي كردي ساسان : سوال كننده ، رئيس معبد آناهيد استخر كه خاندان ساسانيان به او منسوبند ساغر : پياله شرابخوري ، جام سام : سيه چرده – جهان پهلوان ايراني وجد رستم سامان : ترتيب ، نظام ، زندگي سانا : سهل و آسان ساناز : كمياب ، نادر، نام گلي است سانيار : حامي و يار و پشتيبان – نامي كردي ساويز : خوش اخلاق ، مهربان – نامي كردي ساهي : آسمان صاف – نامي كردي ساينا : خانداني از موبدان زردشتي ، سيمرغ سايه : منطقه تاريك پشت هر جسم ، حمايت سپنتا : مقدس ، محترپ سپند : اسفند سپهر : آسمان ، نام فرزند كيخسرو سپهرداد : بخشيده اسمان – داماد داريوش هخامنشي سپيدار : درخت سفيد سپيد بانو : بانوي سفيد و درخشان سپيده : سحرگاه ، سپيدي چشم ستاره : كرات آسماني كه در شب مي درخشند ستي : دختر ، سيتا سرافراز : سربلند ، متكبر سرور : رئيس ، پيشوا سروش : شنيدن و فرمانبرداري – فرشته مظهر اطاعت سرور : شادماني ، خوشحالي سوبا : شناگر ، فردا سوبار : اسب سوار – لغت زند و پازند سنبله : يك خوشه گندم سودابه : دختر زا – سود ده سوري : سرخ رو ، نام دختر اردوان پنجم سورن : خانواده اي در دوره اشكانيان كه قدرتمند بودند سورنا : سردار دلير و خردمند پارتي سوزان : سوزنده ، ملتهب سوزه : سبزه ، نامي كردي سوسن : گلي به رنگهاي سفيد، كبود ، زرد و حنايي سومار : نام قبيله اي از كردها سولان : نام گلي است ، نامي كردي سولماز : زني كه پيرو پژمرده نمي شود سوگند : شاهد گرفتن خدا يا بزرگي را گويند سهراب : سرخ روي ، نام پسر رستم كه در جنگ با رستم فرمانده سپاه تورانيان بود سهره : پرنده اي خوش آواز، با پرهاي سبز و زرد سهند : كوه آتشفشان قديمي در آذربايجان سيامك : مجرد – نام پسر كيومرث سياوش : دارنده اسب سياه ، فرزند كيكاووس كه ناجوانمردانه و بي گناه به قتل رسيد سيبوبه : مانند سيب ، دانشمند شهير ايراني ، منصف الكتاب سيما : چهره ، رخ سيمدخت : دختر نقره اي و سفيد سينا : مرد دانشمند ، نام پدر شيخ ابوعلي سينا سيمين : نقره اي ، سفيد ، روشن سيمين دخت : دختر نقره اي و سفيد شاپرك : پروانه شادي : شادماني ، خوشحالي ، شور شادان : شادمان شادمهر : مهربان ، با محبت شاران : گردنبند درست شده از بادام – نامي كردي شاهپور : پسر شاه ، شاهزاده – نام چند تن از شاهان ساساني شاهدخت : دختر شاه ، شاهزاده خانم شاهرخ : شاه منظر ، كسي كه رخساري همچون شاه دارد شاهين : پرنده اي شكاري شاهيندخت : دخت شاهين شايسته : سزاوار ، لايق شباهنگ : بلبل ، ستاره كاروان كش شب بو : نام گلي است كه شب هنگام باز مي شود شبديز: سيه فام ، سيه چرده ، نام اسب خسروپرويز شبنم : رطوبتي كه شب هنگام روي گلها مي نشيند شراره : گرماي سوزان ، عشق فراوان ، نامي كردي شرمين : شرمسار ، خجل شروين : يكي از سرداران معاصر شاپورذوالاكتاف ساساني شكوفه : گل درختان ميوه دار ، شكفته شكفته : خندان ، بشاش شمشاد : درختي زينتي و تقريبا هميشه سبزكه دستمايه بسياري از شاعران است شمين : خوشبو، خوش عطر شوان : شبان ، چوپان – نامي كردي شميلا : از نامهاي ارمني ايراني به معني بانوي بزرگوار شورانگيز : فتنه انگيز ، ايجاد كننده شور و شوق شوري : خوش قيافه ، قد بلند- نامي كردي شهاب : شعله آتش ، سنگ آسماني ، ستاره دنباله دار شهبار : درخورشاه ، لايق شاه شهباز : باز سفيد رنگ ، شاه باز شهبال : پر بزرگ پرندگان شهپر: پرشاهانه شهداد : داده و بخشيده شاه شهرآرا: آنكه به زيبايي مايه آرايش شهراست ، آرايش دهنده شهر شهرام : رام و مطيع شاه شهربانو : بانوي شهر ، ملكه شهرزاد : شهرزاده ، بومي – نقال قصه هاي هزار و يك شب شهرناز : خواهر جمشيد و همسر ضحاك ماردوش شهرنوش : شيريني شهر شهره : مشهور و نامي شهريار : پادشاه ، يارشهر ، نام پسر برزوپسر سهراب شهرزاد : شاهزاده ، فرزند شاه شهلا : زن سيه چشم شهنواز : نوازش شده شاه شهين : منسوب به شاه شيبا : نسيم شبانه – نامي كردي شيدا : آشفته و عاشق شيده : خورشيد ، درخشان شيردل : پهلوان و دلاور شيرزاد : شير بچه ، همچون شير شيرنگ : به رنگ شير ، مانند شير شيرو : پهلوان معاصر با گشتاسب ، نام سردار فريدون شيرين دخت : دختر شيرين شيما : دخترانه ، نامي كردي شينا : قدرتمند ، توانا – نامي كردي شيرين : مطبوع و گوارا ، معشوقه خسرو پرويز شيوا : شيرين بيان ، خوش زبان ، ايزد بزرگ هنديان باستان طوس : فرزند نوذر پهلوان ايراني شاهنامه طوطي : پرنده سبز رنگ و سخنگوست و نام برخي زنان در فارسي دري است . طهماسب : داراي اسب قوي – نام پسر منوچهر طهمورث : روباه تيزرو و قوي ، پادشاه پيشداديان و پدر جمشيد غوغا : آشوب ، هياهو غنچه : گل نشكفته ، كنايه از دهان معشوق فتانه : از نامهاي كردي براي دختران فدا : قرباني ، نامي كردي فراز : بلندي و شكوه فرامرز : شكوه مرزداري – نام پسر رستم دستان فرانك : سياه گوش ، نام مادر فريدون ، نام همسر بهرام گور ساساني فراهان : محل شكوه و جلال فربد : مناعت ، بزرگي فربغ : شكوه خداوند فرجاد : دانشمند و فاضل فرخ : تابان و زيبا – نام يكي از اميران سيستان در عهد سلجوقيان فرخ پي : نيك پي و نيك قدم فرخ داد : مبارك آفريده شده فرخ رو : داراي صورت زيبا فرخ زاد : مبارك زاد ، خجسته زاد ، رستم فرخزاد سردار معروف ساسانيان است فرخ لقا : دراي چهره زيبا ، خوشگل فرخ مهر : زيبا چون خورشيد فرداد : داده شكوه وزيبائي فرديس : بهشت ، بوستان فرين : يگانه ، شكوه دين ، مخفف فروردين ماه اول بهار فرزاد : زاده فرو شكوه فرزام : شايسته و لايق – نامي كردي فرزان : عاقل ، حكيم ، دانشمند فرزانه : دانشمند ، عاقل و عالم فرزين : عالم ، وزير دربار فرشاد : شا دمان ، مسرور ، خوشحال فرشته : فرستاده الهي و آسماني فرشيد : درخشانتر ، نام برادر پيران ويسه فرمان : دستور ، حكم فرناز : داري ناز فراوان فرنگيس ( فري گيس ) : نام دختر افراسياب و همسر دوم سياوش فرنود : دليل و برهان فرنوش : شكوه ، نام پادشاه باستاني ماد فرنيا : نامي براي پسران فروتن : افتاده حال ، متواضع فرود : پائين – نام پسر سياوش ، نام پسر كيخسرو نام پسر خسرو پرويزو شيرين فروز : روشنائي ، روشني فروزان : تابان ، درخشان فروزش : روشني ، تابناك فروزنده : درخشان ، درخشنده فروغ : روشنائي ، تابش فرهاد : عاشق افسانه اي شيرين فرهنگ : شكوه ، ادب ، تربيت فرهود : صداقت و راستي در دين فربار : همراه خوب و شايسته فريبا : زيبا و فريبنده فريد : بي همتا، نامي كردي فريدخت : دختر بي همت فريدون : داراي شكوهي اينچنين ، پادشاه پيشداري كه بر ضحاك ماردوش غلبه كرد فريمان : فر و شكوه ايمان فريناز : عشوه گر ، پريناز فرينوش : شكوه شيرين فريوش : زنگ ، همان پريوش هم هست فيروز : پيروز و مظفر فيروزه : سنگي گرانبها با رنگ فيروزه اي قابوس : معرب كاووس است قباد : سرور گرامي ، شاه محبوب ، پدر كيكاوس از پادشاهان كياني قدسي : بهشتي ، روحاني كابان : كدبانو ، نامي كردي براي دختران كابوك : كبوتر ، نامي كردي براي دختران كارا : فعال و كوشا كارو : از نامهاي ارمني ايراني به معني نويد دهنده كاراكو : نام يكي از سرداران ماد كامبخت : كسي كه بخت به كام اوست كامبخش : آرزو دهنده ، مراد بخش كامبيز : صورت فرانسوي (( كمبوجيه )) پسر كورش است كامجو : كامجوينده كامدين : يكي از دانايان دين زردشت كامران : سعادتمند و خوشبخت كامراوا : به مقصود و مراد رسيدن كامك : آرزو و خواهش كوچك كامنوش : كامروا ، خوشبخت كاميار : كامروا و پيروز كانيار : معدن شانس ، نامي كردي كاووس : پادشاه توانا – از پادشاهان كياني و پسر كيقباد كاوه : آهنگر معروف ايران باستان كه عليه ضحاك قيام كرد كتايون : جهان بانو ، دختر قيصر روم و مادر اسفنديار كرشمه : ناز و غمزه كسري : معرب خسرو است كلاله : موي پيچيده ، دختري با موهاي مجعد كمبوجيه : نام پسر كورش كمبوجيه است كوشا : كوشنده ، ساعي كهبد : خداوند كوه ، عابد كهرام : رام شده كوه نام برادر و سردار افراسياب كهزاد : زاده كوه ، كسي كه در كوه زائيده شده است كيارش : شهريار بزرگ كيان : پادشاه ، اميران كيانا : فرستاده ، نامي كردي كيانچهر : داراي چهره پادشاهان كياندخت : شاهدخت ، دختر شاه كيانوش : بسيار شيرين ، نام يكي از دو برادر فريدون در شاهنامه كياوش : بزرگوار – نام پدر كيقباد كيخسرو : پادشاه نيكنام ، نام پسر سياوش و سومين پادشاه كيانيان كيقباد : پادشاه محبوب – پدر كيكاوس و سر سلسله كيانيان كيكاووس : سياه چرده ، سبزه ، نام پسر كيقباد و پدر كياوش كيوان : سياره زحل و دومين سياره منظومه شمسي پس از مشتري است . كيوان دخت : دختر سياره كيوان كيومرث : نخستين انسان ، و به گفته شاهنامه نخستين پادشاه كيهان : جهان و گيتي كياندخت : دختر گيتي كيهانه : جهان كوچك گرد آفريد : پهلوان زاده شده گردان : پهلوانان ، يلان گرشا : به ر وايت شاهنامه همان كيومرث اولين پادشاه است گرشاسب : صاحب اسب لاغر ، پهلوان ايراني و جد رستم گرشين : شعله آبي ، نامي كردي براي دختران گرگين : منسوب به گرگ ، پسر ميلاد از پهلوانان زمان كيخسرو گزل : زيبا ، نامي تركمني است گشتاسب : صاحب اسب رمنده ، پدر داريوش هخامنشي گشسب : دارنده اسب نر گشسب بانو : دختر رستم و زن گيو گل : گياهان رنگي كوچك كه دستمايه شاعرانند گل آذين : حالت قرار گرفتن گلها روي شاخه ها گل آرا : آراينده گل گلاره : تخم چشم ، نامي كردي گل افروز : فروزنده گل گلاله : دسته گل گل اندام : آنكه اندامش مانند گل است گلاويز : گياهي براي زينت گل گلباد : داري بوي گل گلبار : پرگل ، گل افشان گلبام : گلبانگ گلبان : نگهدارنده گل گلبانو : بانوي چون گل گلبرگ : هر يك از برگهاي يك گل ، مثل برگ گل گلبو : معطر ، خوشبو گلبهار : مثل گل بهاري گلبيز : گل افشان گلپاره : تكه گل ، پاره اي از گل گلپر : برگ گل ، پر گل گلپري : پري همچون گل گلپوش : پرازگل ، پوشيده از گل گل پونه : كسي كه چهره اش به لطافت گل است گلچين : باغبان ، عاشق گل ، كسي كه گل مي چيند . گلدخت : دختر گل گلديس : به رنگ گل ، مانند گل گلربا : رباينده گل گلرخ : بسيار زيبا همچون گل گلرنگ : به رنگ گل ، شرابي رنگ گلرو : زيبا و سرخ رو گلشن : گلزار و گلستان گلريز : ريزنده گل گلزاد : زائيده گل گلزار : گلستان ، جاي پرگل گلسا : مثل گل گلشيد : درخشان چون گل گلنار : گل انار ، شكوفه انار گلناز : كسي كه ناز و غمزه اش مثل گل است گلنسا : گل بانو ، خانم گل گلنواز : نوازش شده گل گلنوش : شيرين مثل گل گلي : مانند گل ، قرمز رنگ گودرز : از پهلوانان عهد كاوس وكيخسرو و يكي از پادشاهان معروف اشكاني گوماتو : انقلابي زمان مادها كه براي براندازي مادها و هخامنشيان قيام كرد گهر چهر : آنكه چهره اش همچون گوهر است گوهر ناز : كسي كه همچون گوهر نازش گرانبهاست گيتي : دنيا ، جهان ، عالم گيسو : موي بلند زنان گيلدا : طلا گيو : پهلوان نامي شاهنامه و پدر بيژن لادن : گلي به رنگهاي زرد و نارنجي لاله : گلي كه رنگهاي گوناگون دارد و معروفترين آن لاله سرخ و صحرائي است لاله رخ : كسي كه روي همچون لاله دارد لاله دخت : دختر لاله لبخند : تبسم لقاء : چهره ، سيما لومانا : نام محلي در كردستان ، نامي كردي براي دختران لهراسب : داراي اسب تندرو ، از پادشاهاي كياني و پدر گشتاسب مارال : آهو ، نامي تركي ماري : كبك ماده ، نامي كردي مازيار : اورا مزدايار – پسر قارون فرمانرواي طبرستان ماكان : نام پسر يكي از سران ديالمه مامك : مادر كوچك و مهربان مانا : نام خداوند بزرگ و نام يكي از دولتهاي ماد ، نامي كردي ماندانا : دختر آژدهاك و مادر كورش هخامنشي مانوش : كوهي كه منوچهردربالاي آن متولد شده است ماني : پيامبر ايراني در زمان شاپور ساساني مانيا : خسته شده ، نامي كردي ماهان : منسوب به ماه ماهاندخت : دختر ماهان ماه برزين : يكي از بزرگان دولت ساسانيان ماه جهان : زيباي جهان ماهچهر : زيبا رو ، قشنگ ماهدخت : دختر ماه ماهور : تابناك – نامي كردي ماهرخ : آنكه صورتي چون ماه زيبا دارد ماهزاد : زاده ماه مردآويز: جنگنده و دلاور مرداس : مرد آسماني – نام پدر ضحاك كه مرد نيكي بود و بدست پسرش كشته شد مرزبان : مرزدار – مرزبان بن رستم نويسنده كتاب مرزبان نامه مرمر : ازسنگهاي آهكي كه صيقلي و جلا پذير است ، سنگ مرمر مزدك : خردمند كوچك – مردي كه در زمان ساسانيان ادعاي پيغمبري كرد اما كشته شد مژده : نويد ، بشارت مژگان : مژه ها مستان : شادان ، شادمان مستانه : خوشحال ، مانند مست مشكاندخت : دختر خوشبو مشكناز : مشك ناز دار مشكين دخت : دختر مشك آلود و معطر منيژه : پاك و سفيد روي – نام دختر افراسياب منوچهر : كسي كه چهره بهشتي دارد – از پادشاهان پيشدادي مهبانو : بانوي بزرگ ، بانوي همچون ماه مهبد : يكي از وزيران انوشيروان ساساني مه داد : از فرماندهان نظامي پارسيان ويكي از نامهاي دوران هخامنشي مهتاب : ماه تابان ، ماه تابناك مهديس : ماهرو ، زيبا ، خوشگل مه جبين : انكه پيشانيش مانند ماه درخشان است مه دخت : ماه دخت ، دختر ماه مهر آذر : يكي از موبدان پارس در زمان انوشيروان – خورشيد آذر مهر آرا : آرايش دهنده مهر مهر آسا : همچون خورشيد زيبا روي مهر آفاق : خورشيد افقها مهر افرين : عشق آفرين ، آفريننده عشق مهرآب : كسي كه فروغ خورشيد دارد – نام جد مادري رستم مهرداد : بخشنده ماه مهر افزون : بالا برنده عشق و محبت مهرام : رام شده ماه مهران : منسوب به مهر است و يكي از خاندانهاي عصر ساساني مهراندخت : دختر مهر و محبت مهرانديش : داراي انديشه با مهر و محبت مهرانفر : شكوه مهرانگيز : ايجاد كننده مهر و محبت و عشق مهرپويا : پوينده مهر مهرداد : داده خورشيد- خورشيد عدالت – نام چند تن از پادشاهان اشكاني – خزانه دار بزرگ كوروش بزرگ مهر دخت : دختر آفتاب مهرزاده : زاده خورشيد ، زيبا روي مهرناز : ناز خورشيد مهرنوش : خورشيد جاويدان – يكي از پسران اسفنديار كه بدست فرامرز كشته شد مهرنكار : آرايش دهنده خورشيد ، مهر آرا- نام يزدگرد مهرنيا : ازنژاد مهر مهروز : آنكه روزي چون خورشيد دارد مهري : منسوب به مهر ، منسوب به خورشيد مهريار : دوست خورشيد مهسا : مانند ماه زيبا روي مهستي : ماه هستي ، ماه روزگار ، گرانبهاترين مه سيما: آنكه صورتي چون ماه دارد مهشاد : ماه شادمان مهشيد : پرتوماه مهنام : آنكه نامش چون ماه است مهناز : نازماه مهنوش : ماه هميشگي مهوش : مانند ماه مهيار : يار ماه ، نام پسر داريوش سوم هخامنشي مهين : ماه زيبا رو مهين دخت : دختر بزرگ ميترا : دوستي و محبت و مهر ميخك : گلي زيبا به رنگهاي قرمز، سفيد ، صورتي وزرد مينا : گلي كوچك و زينتي ، گردنبند مينا دخت : دختر مينا مينو : بهشت ، جنت مينودخت : دختر بهشت ، دختر پاك مينو فر : داراي شكوه بهشتي نادر : كمياب ، بي همتا – نادر شاه افشار سر سلسله افشاريه درايران ناز آفرين : معشوقي كه ناز فراوان مي كند نازبانو : بانوي ناز دار نازپرور : پرورش يافته در ناز نازچهر : كشي كه چهره ناز دارد نازفر : داراي شكوه نازلي : پرناز و غمزه – نامي تركي براي دختران نازي : با ناز ، اهل ناز نازيدخت : دختر ناز نامور : مشهور ، ارزنده ناهيد : پاك و بي آلايش – نام مادر اسفنديار ندا : آواز ، بانگ ، فرياد نرسي : فرشته وحي در اوستا – نام پسر شاپور نوه اردشير بابكان نرگس : گلي خوشبو و زيبا نرمك : زيبا و لطيف – نامي كردي براي دختران نرمين : لطيف و ملايم نريمان : پهلوان ، دلير – نام پدر سام نسترن : گلي سفيد و زيبا از گونه هاي نرگس نسرين : گلي سفيد و پر برگ نسرين دخت : دختر نسرين نسرين نوش : نام همسر بهرام گور نكيسا : نوازنده و خواننده دربار خسرو پرويز ساساني نگار: نقش ، بت ، صنم نگاره : شكل داراي نقش و نگار نگارين : نقاشي شده نگين : گوهر قيمتي نوا : ناله ، آواز نوش ( انوش ) : زندگي جاويد نوش آذر : آتش جاويدان – از آتشكده هاي عصر ساساني نوش آور : چيزي كه زندگي و حيات مي آورد نوشا : نوشنده ، آشامنده نوش آفرين : افريننده شادي و شيريني نوشدخت : دختر شاد نوشروان ( انوشيروان ) : جاويدان ، اولين خسرو ساساني نوشفر : شكوه جاويد نوشناز : داراي ناز و اداي شيرين نوشين : گوارا و شيرين نويد : مژده و بشارت نوين : تازه ، جديد نوين دخت : دختر تازه به دنيا آمده نيش ا : خال و نشانه – نامي كردي براي دختران نيك بين : خوش بين نيك پي : پاك نژاد نيك چهر : خوشگل و زيبا نيك خواه : شخص خير خواه و خيرانديش نيكداد : بخشنده نيكي نيكدخت : دختر پاك و نيكو نيكدل : دل پاك نيكزاد : زاده نيكي و پاكي نيلوفر : گل پيچك و زينتي به رنگهاي سفيد و سرخ وآبي نيما : لقب علي اسفندياري پدرشعر نو درايران ، نيما يوشيج وامق : دوست دارنده ، عاشق – عاشق عذرا ورجاوند : ارجمند – به اعتقاد زردشتيان كسي كه درآخر زمان ايران را آباد مي كند وريا : پيدار، آگاه – نامي كردي براي پسران وشمگير : شكارچي بلدرچين – نام نام پسر وردانشاه از مولوك ديالمه وهرز : نام مرزبان كشور يمن درعهد انوشيروان وهسودان : نيك آسوده و آرام – عنوان يكي از سلاطين آذربايجان ويدا : آموزنده و تعليم دهنده ويس : نام معشوق رامين در داستان ويس و رامين ويشتاسب : صاحب اسبان فراوان ويگن : از اسمهاي ارمني ايراني به معني جهش و پرش هژير : خوب چهره ، نام يكي از پسران گودرز كه بدست سهراب كشته شد هخامنش : دوستار انديشه – نام جد كورش كبير هربد( هيربد ) : حاكم آتشكده ، موبد موبدان هرمز : اهورمزدا ، خداي بزرگ ايرانيان – نام پسر بهمن و نام پسر انوشروان همايون : مبارك ، خجسته – نام تني چند از پادشاهان هندوستان هما : فرخنده ، مبارك ، مرغ سعادت – نام دختر گشتاسب و خواهر اسفنديار همادخت : دختر مبارك و فرخنده بخت همدم : رفيق و مونس و همزبان همراز : محرم اسرار همراه : دوست و يار موافق هنگامه : غوغا ، شلوغي ، دادوفرياد هوتن : خوش اندام ، نام يكي از متحدان داريوش درحمله به مغان هور : خورشيد ، آفتاب هورتاش : همچون خورشيد هورچهر : تابان روي ، زيبا هورداد : فرستاده و داده خورشيد هوردخت : دختر خورشيد هورزاد : زاده خورشيد هورمند : شبيه خورشيد هوروش : خورشيد مانند ، مثل خورشيد هوشنگ : هوش و درايت – نام يكي از سلاطين پيشدادي و فرزند سيامك هوشيار : با هوش و آگاه هومان : نيك انديش ، نام يكي از سرداران افراسياب و نيز نام برادر پيران ويسه هومن : نيك منش هونام : خوشنام ، نيكنام هويدا : آشكار و نمايان هيتاسب : صاحب اسب بسته شده هيرمند : يكي از القاب گستاسب ، آتش پرست هيما : اشاره ، نامي كردي براي دختران هيوا : اميد وآرزو – نامي كردي براي دختران و پسران يادگار : آنچه از انسان بجاي ماند – پسر پادشاه گرجستان ياسمن ( ياسمين ) : گل زيبائي به رنگ سفيد و زرد و كبود ياشار : عمر كننده ، نامي تركي براي پسران ياور : كمك و همدست و يار يزدان : خداوند ، آفريدگار هستي يگانه : بي نظير ، بي مانند يوشيتا : پهلواني از خاندان (( فريان )) نامي اوستائي
