انسانی >> زبان و ادبیّات فارسی

هدف
هدف از تدریس مجموعه درس های رشته زبان و ادبیات فارسی در سطح كارشناسی در دانشگاه ها و مدارس عالی ، آشنا ساختن دانشجویان با متون نظم و نثر زبان فارسی و ایجاد مهارت های لازم و آموزش های مناسب برای فارغ‌التحصیلان این مقطع تحصیلی است تا بتوانند به تدریس متون فارسی در مقطع متوسطه آموزش و پرورش بپردازند، یا به عنوان كارشناسی زبان و ادبیات فارسی در دیگر بخشهای فرهنگی ، علمی و اجرایی كشور به ایفای وظیفه مشغول شوند.
ماهیت
زبان فارسی سند هویت و مهم ترین پشتوانه فرهنگی جامعه ماست. آثار ادبی فارسی سرمایه‌های معنوی و یكی از مهم ترین مظاهر هنری ایرانیان است. زبان فارسی علاوه بر اهمیت آن به عنوان زبان رسمی كشور، معرف سیمای معنوی و عامل تفاهم مردم جامعه ما و مظهر دستاوردهای اندیشه فرهیختگان این مرزوبوم است.
این آثار عصاره كشش ها و كوشش های فرهنگی رهبران فكری در عرصه قرون و اعصار و معرف میزان فعالیت و كوشش و جستجوی مداوم و مستمر فرزانگان این مرزوبوم به منظور دستیابی به عمق و ژرفای حقیقت به شمار می‌رود. تنها از طریق زبان و ادب فارسی است كه می‌توان جوهره معارف اسلامی و اندیشه اصیل ایرانی را در كشور حفظ كرد و به نشر و گسترش آن پرداخت و آن را به جهانیان معرفی كرد.
توجه همه جانبه به تقویت زبان فارسی در همه مقاطع تحصیلی و سازمان ها و نهادهای اداری و اجرایی و به كارگیری درست آن در نشر اندیشه‌ها یك ارزش است و بی‌اعتنایی به این ارزش، گناهی است نابخشودنی .
توانایی‌های مورد نیاز و قابل توصیه
علاقه به زبان و ادبیات فارسی اولین شرط برای داوطلبان تحصیل در این رشته است. احساس لذت و حظ معنوی از خواندن و تعمق در متون، دلبستگی به مواریث فرهنگی و ادبی و احساس تعهد به پاس داشت ادبیات غنی و پرمایه فارسی كه در برگیرنده عرفان نجیب و فرهنگ درخشان اسلامی است، از دیگر ویژگیهای داوطلبان تحصیل در این رشته است.
نكات تكمیلی
یكی از دلایل مظلومیت رشته ادبیات فارسی این است كه عامه مردم دروس ادبیات را در سطوح عالی دانشگاهی، با زبان فارسی به عنوان زبان مادری مان یكی می‌دانند در صورتی كه رشته ادبیات فارسی به لحاظ جایگاه و تنوع موضوعی و مطالبی كه در آن درس داده می‌شود، كاملاً با آنچه در ذهن عامه جامعه جا افتاده است، متفاوت می‌باشد.
در واقع رشته زبان و ادبیات فارسی بهترین بستر برای ورود به شناخت فرهنگ و عرفان و حتی معارف دینی ما است. چون سرفصل‌ها و دروسی كه در این رشته تدریس می‌شود هركدام مسیری است كه به دشت‌های وسیع معرفت منتهی می‌گردد. مثلاً معانی و بیان و آرایه‌های ادبی موجب ارضاء حس زیباشناسی در حوزه ادبیات می‌شود و از دیگر سو، صنایع شعری و فنون بلاغی مانند تلمیح ، استعاره و مجاز نیز كلیدی برای پی بردن به نكات باریك و اشارات معنایی متون ادبی است كه بدون شك چنین معلوماتی را یك دانش‌آموز دبیرستانی به دست نمی‌آورد البته شاید در دبیرستان اشعاری از سعدی و یا مولوی خوانده شود اما در دانشگاه بستر تحقیق و تعمق در متون ادبی مساعد می‌باشد.
با این وجود به نظر می‌رسد برای این كه رشته ادبیات بیشتر بتواند جایگاه خود را در جامعه باز كند، بهتر است كه در دروس ادبیات و روش تدریس آن بازنگری شود و دانشجو در طی تحصیل اقدام به انتخاب گرایش كند كه در آن صورت ما دانشجوی فارغ‌التحصیل با گرایش ادبیات كودك، ادبیات داستانی، ادبیات كلاسیك و ... خواهیم داشت.
آینده شغلی و بازار كار
دانش‌آموختگان این رشته پس از فراغت از تحصیل در مقطع كارشناسی و تلاش های فردی توام با فراگیری مطالب درسی ، می‌توانند مسؤولیتهای مختلفی را در بخش های فرهنگی و اجرایی جامعه عهده‌دار شوند، از آن‌جمله : خدمت در كسوت مقدس معلمی در مراكز آموزشی، قبول مسؤولیت در مراكزی همچون بخشداری، فرمانداری، شهرداری، استانداری به عنوان كارشناس فرهنگی یا در صورت داشتن شرایط لازم در سمت بخشدار ، فرماندار و ... ، نویسنده ، ویراستار ،‌فعالیت‌ در صدا و سیما (مركز تولید) چاپ و نشر ، ثبت احوال و اسناد، اشتغال در كتابخانه‌های عمومی و خصوصی- اشتغال در مراكز تحقیقاتی و پژوهشی و ...
فارغ‌التحصیلان ادبیات فارسی می‌توانند در صدا و سیما علاوه بر تهیه برنامه‌های ادبی با كسب یكسری توانایی‌های مورد نیاز، گوینده خوبی شوند همچنین می‌توانند در مراكز چاپ و نشر كتاب به عنوان ویراستار و ناظر ادبی در سیر چاپ كتاب حضور داشته باشند.
كلمات معجزه حیات بشریتند و كار یك نویسنده یا شاعر آن است كه معجزه حیات بشر را به زیبایی به رشته تحریر درآورد. به زبان دیگر زبان و ادبیات هر كشوری هویت مردم آن كشور است و اگر ادبیات و زبان كشوری را بگیریم، استقلال فكری و روحی آن را گرفته‌ایم و از همین‌جا می‌توان به اهمیت رشته ادبیات فارسی پی‌برد . رشته‌ای كه وظیفه‌اش پرورش جوانانی است كه ادبیات كشور ما را حفظ كرده و آن را هرچه بیشتر شكوهمند سازند.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
پس از اتمام دوره كارشناسی ، داوطلبان می‌توانند در آزمون سراسری كارشناسی ارشد كه به صورت متمركز از سوی سازمان سنجش كشور برگزار می‌شود شركت كنند و پس از آزمون و كسب موفقیت در آن به دوره كارشناسی ارشد راه یابند. تعداد زیادی از شركت كنندگان در این مقطع تحصیلی پس از فراغت از تحصیل در دوره كارشناسی ارشد جذب بازار كار شده‌اند و تعدادی نیز پس از اتمام دوره كارشناسی ارشد جذب مراكز علمی ، فرهنگی كشور می‌شوند.
فارغ‌التحصیلان دوره كارشناسی ارشد، در صورت تمایل می‌توانند در آزمون دوره دكترای زبان و ادبیات فارسی كه توسط بعضی از دانشگاههای كشور كه مجری دوره دكتری هستند برگزار می‌شود شركت كنند. فارغ‌التحصیلان مقطع دكتری در مراكز علمی و پژوهشی كشور از جمله مراكز جذب فارغ‌التحصیلان كارشناسی مشغول به كار می‌شوند. همچنین می‌توانند به عنوان عضو هیات علمی دانشگاهها به كار تحقیق و تدریس در دانشگاه بپردازند.

آینده شغلی و بازار كار
دانش‌آموختگان این رشته پس از فراغت از تحصیل در مقطع كارشناسی و تلاش های فردی توام با فراگیری مطالب درسی ، می‌توانند مسؤولیتهای مختلفی را در بخش های فرهنگی و اجرایی جامعه عهده‌دار شوند، از آن‌جمله : خدمت در كسوت مقدس معلمی در مراكز آموزشی، قبول مسؤولیت در مراكزی همچون بخشداری، فرمانداری، شهرداری، استانداری به عنوان كارشناس فرهنگی یا در صورت داشتن شرایط لازم در سمت بخشدار ، فرماندار و ... ، نویسنده ، ویراستار ،‌فعالیت‌ در صدا و سیما (مركز تولید) ? چاپ و نشر ، ثبت احوال و اسناد، اشتغال در كتابخانه‌های عمومی و خصوصی- اشتغال در مراكز تحقیقاتی و پژوهشی و ...
فارغ‌التحصیلان ادبیات فارسی می‌توانند در صدا و سیما علاوه بر تهیه برنامه‌های ادبی با كسب یكسری توانایی‌های مورد نیاز، گوینده خوبی شوند همچنین می‌توانند در مراكز چاپ و نشر كتاب به عنوان ویراستار و ناظر ادبی در سیر چاپ كتاب حضور داشته باشند.
كلمات معجزه حیات بشریتند و كار یك نویسنده یا شاعر آن است كه معجزه حیات بشر را به زیبایی به رشته تحریر درآورد. به زبان دیگر زبان و ادبیات هر كشوری هویت مردم آن كشور است و اگر ادبیات و زبان كشوری را بگیریم، استقلال فكری و روحی آن را گرفته‌ایم و از همین‌جا می‌توان به اهمیت رشته ادبیات فارسی پی‌برد . رشته‌ای كه وظیفه‌اش پرورش جوانانی است كه ادبیات كشور ما را حفظ كرده و آن را هرچه بیشتر شكوهمند سازند.

دروس پايه براي رشته ادبيات فارسي
دروس تخصصي براي رشته ادبيات فارسي
دستور زبان 1و2
معني بيان 1و2
تاريخ زبان فارسي
مباني عرفان و تصوف
مرجع شناسي و روش تحقيق 1
تاثير قرآن و حديث در ادب فارسي
آيين نگارش و ويرايش 1و2
تاريخ ادبيات 1و2و3
بديع
سبك شناسي 1و2

دروس اختياري براي رشته ادبيات فارسي
انقلاب اسلامي و زمينه هاي ادبي آن
آشنايي با علوم اسلامي
غزليات شمس
روش تحقيق و مرجع شناسي2

دروس اصلي براي رشته ادبيات فارسي​

متون نظم​

رودكي و منوچهري
فرخي و كسايي
رستم و سهراب
رستم و اسفنديار
قصيده هاي ناصر خسرو
خاقاني
مسعود سعد
نظامي
مثنوي معنوي 1و2
منطق الطير
حديقه سنايي
بوستان سعدي
غزليات و قصايد سعدي
حافظ 1و2
صائب

​

متون نثر​

تاريخ بيهقي
سياست نامه و قابوس نامه
كشف الاسرار
كليله و دمنه 1و2
گلستان سعدي
مرصادالعباد
قرائت متون عربي1و2و3و4و5
قواعد عربي 1و2و3و4
زبان خارجي تخصصي 1و2
عروض و قافيه
ادبيات معاصر 1و2
متون تفسيري
آشنايي با علوم قرآني
نقد ادبي
​

​