ملا محمد کاظم خراسانی (۱۲۵۵ – ۱۳۲۹ ه.ق) مشهور به آخوند خراسانی، فقیه و مرجع تقلید عصر خود بود. او در کنار شیخ عبدالله لاهیجی و میرزا حسین نجل میرزا خلیل رازی تهرانی مشهور به میرزا حسین خلیلی تهرانی و … از رهبران مشروطیت بود. تولد و تحصیلات درسال ۱۲۵۵ در مشهد متولد شد. پدرش ملا حسین هروی بود. وی در مشهد علوم مقدماتی و سطوح را فرا گرفت. سپس بسال ۱۲۷۷ قمری در سبزوار از حاج ملا هادی سبزواری فلسفه آموخت. پس از آن در سن بیست و دو سالگی، در سال ۱۲۷۷ قمری به تهران رفت و نزد ملا حسین خویی و میرزا ابوالحسن جلوه به تحصیلات تکمیلیش در حکمت و فلسفه پرداخت. سپس عازم نجف شد و نزد شیخ انصاری و حاج سید علی شوشتری و میرزای شیرازی و شیخ راضی نجفی و میرزا مهدی قزوینی مشغول تحصیل شد. ملا محمد کاظم خراسانی پس از فراگیری علوم دینی در نجف و سامرا به تدریس مشغول شد و حدود نیم قرن به تدریس علوم معقول و منقول پرداخت. مشروطیت آخوند خراسانی به همراه شیخ عبدالله مازندرانی و میرزا حسین خلیلی تهرانی سه مرجع امضا کننده مشروطه بودند که به آیات ثلاث نجف و مراجع ثلاثه مشروطه خواه مشهور شده اند. اینان – چنانکه از تلگراف هایشان هویداست- تا پایان زندگانی به مشروطه وفادار ماندند. آخوند خراسانی در جریان مشروطیت تلگرافها و پیامهایی از نجف به ایران می فرستاد و در آنها مردم را به مبارزه ترغیب میکرد. خراسانی به همراه دو مرجع دیگر در زمان استبداد صغیر شاه ایران را تکفیر و از سلطنت خلع کردند.سرانجام در حالی که برای جهاد بر ضد روسها قصد هجرت به ایران را داشت در سحرگاه سه شنبه ۲۰ ذیحجه ۱۳۲۹ قمری به طور مشکوکی درگذشت. مقبره او در آرامگاه علی بن ابیطالب قرار دارد. از راست به چپ:آیتالله لاهیجی، میرزا حسین خلیلی طهرانی، آخوند خراسانی شاگردان محمدحسین نائینی، محمدرضا تنکابنی، محمدحسین کاشف الغطاء، سیدابوالحسن اصفهانی، سیدحسن مدرس و سید ابوالقاسم کاشانی آیت الله العظمی سید محسن حکیم، مرحوم خالصی، علامه امین عاملی، علامه شرف الدین عاملی، علامه آغا بزرگ طهرانی، آقا نجفی قوچانی نویسنده حاشیه کفایة، سیاحت شرق و سیاحت غرب، میرزا ابوالحسن مشکینی، آقا ضیاء الدین عراقی، شیخ محمد حسین غروی اصفهانی متخلص به مفتقر از شعرای فارسی گو، آیت الله العظمی بروجردی، آیت الله آقانورالدین عراقی و صدها تن از بزرگان شیعه از شاگردان او بودند. تالیفات و آثار او تالیفات بسیاری داشت از جمله حاشیهای بر مکاسب استادش شیخ انصاری، شرح و تعلیقهای بر منظومهٔ دیگر استادش ملاهادی سبزواری، حاشیه بر اسفار صدرالمتالهین شیرازی که میگویند نسخه اش در آستان قدس رضوی وجود دارد، رسالهٔ دماء ثلاثه، چندین رسالهٔ فقهی و اخلاقی و عقیدتی، البته مهمترین تالیفات او همانا کفایة الاصول است که اکنون در دورههای عالی حوزه تدریس میشود. صدها نفر از شاگردان اخوند تقریرات فقه و اصول ایشان را نوشته اند که بسیاری از انها هنوز موجود میباشد. یکی از مهمترین آثار بجا مانده از آخوند خراسانی که منعکس کننده نظرات سیاسی اوست گفتگوی آخوند بامیرزای نائینی پیرامون حکومت دینی که مرحوم آخوند خراسانی با دلایل عقلی و نقلی چنین حکومتی را رد کرده و ولایت مطلقه فقیه در عصر غیبت را بدعت در دین دانسته اند. از دست نوشته های آخوند خراسانی
