درمان اختلالات بی خوابی با شناسایی ژن كم خوابی در ماهیان

می دانیم كه همه جانداران می خوابند و خوابیدن غریزه ای تقریبا مشترك میان تمام موجودات عالم است. در این میان شاید جالب باشد بدانید كه آیا ماهی ها نیز می خوابند آن هم در اعماق آب؟ براستی آنها چگونه و چقدر می خوابند؟ و این كه آیا آنها هم دچار بی خوابی می شوند یا نه؟
البته مشخص شده است كه الگوهای خواب در انواع ماهی ها و با توجه به محل زندگی آنها متفاوت است.
زندگی در غارها و مناطق تاریك و دور از نور خورشید از لحاظ تكاملی اثرات گوناگونی بر جاندارانی دارد كه در این مكان ها زندگی می كنند.
اثراتی مانند نابینایی، كم بینایی، كاهش رنگدانه های پوست، تغییرات متابولیسمی و رفتارهای متفاوت در تغذیه و... اما بتازگی محققان عامل كم خوابی و گاه بی خوابی را نیز در این جانداران كشف كرده اند.
این پژوهشگران دریافته اند ماهی هایی كه در مناطق غار مانند و تاریك و دور از نور زندگی می كنند بسیار كمتر از همنوعان دیگر خود كه در سطوح آب زندگی می كنند، می خوابند.
این یافته ها ممكن است منجر به شناسایی نقش ژن ها در ایجاد الگوهای خواب و اختلالات خواب در انسان ها شود.
در این مطالعه كه توسط گروهی از دانشمندان زیست شناس انجام گرفته، آنها چند گونه از ماهی هایی را كه در سطح آب و در زیر نور خورشید زندگی می كنند با ۳ گونه از ماهی هایی كه در اعماق آب و در غارها و مناطق تاریك زندگی می كنند، مقایسه و بررسی كردند.
آنها دریافتند كه ویژگی های زیستی شامل متابولیسم، نوع تغذیه و رفتارهای زیستی آنها با هم متفاوت است و هر كدام با توجه به نوع مكان زندگی خود از لحاظ تكاملی متفاوتند.


در ادامه این محققان تعیین كردند آیا الگوهای خواب نیز در این دو گونه ماهی متفاوت است یا خیر؟
لذا آنها بدقت زندگی روزانه ماهی ها را زیر نظر گرفتند و سعی كردند تا الگوی خواب را در آنها بیابند و با هم مقایسه كنند.
محققان دریافتند كه همه ماهی ها به طور كلی هنگام خوابیدن برای مدت ۶۰ ثانیه غیرفعال شده و ساكن می مانند. به این شكل كه آنها در این مدت زمانی (۶۰ ثانیه) نسبت به تحریكات محیطی پاسخی نمی دهند یا در پاسخ دادن كند عمل می كنند.
سپس برای درك الگوی خواب، سعی كردند با روش هایی آنها را از خواب محروم كنند. معمولا حیواناتی كه برای مدتی از خوابیدن محروم می شوند در فرصت های بعدی سعی می كنند تا آن كمبود را جبران كنند و بیشتر بخوابند.
محققان برای محروم كردن ماهی ها از خوابیدن یا برهم زدن نظم الگوی خواب آنها، هر یك دقیقه یك بار ظرف ماهی ها را تكان می دادند و به این شیوه سبب اختلال در خوابشان می شوند.
مشاهده شد در روز بعد آنها زمان بیشتری را به خواب اختصاص داده اند تا بتوانند كم خوابی خود را جبران كنند.
در این آزمایش محققان دریافتند كه در طول ۲۴ ساعت (۱۴۴۰ دقیقه) ماهی های سطح آب به طور متوسط بیش از ۸۰۰ دقیقه می خوابند در حالی كه ماهی های عمیق آب كه در مكان های تاریك زندگی می كنند، به طور متوسط بین ۱۱۰ تا ۲۵۰ دقیقه می خوابند.
در ادامه دانشمندان برآن شدند تا دریابند آیا ژن ها در تعیین الگوهای خواب در ماهی ها موثر است یا خیر؟
برای این منظور آنها هر دو نوع ماهی را هیبرید كردند و سپس به بررسی آنها پرداختند و توانستند ناحیه ژنتیكی ماهی های غار را بیابند.

مترجم: آزاده سیدمیرزایی جهقی
جام جم انلاین