پاسخ : چگونه روزه بگيريم چيزهائى كه قضاء و كفاره دارد آن دسته از مفطراتى كه موجب قضا و كفّاره هردو مىشود عبارت است از: 1 ـ خوردن عمدى. 2 ـ نوشيدن عمدى. 3 ـ جماع عمدى. 4 ـ استمناء عمدى. 5 ـ باقيماندن بر جنابت و حيض و نفاس تا اذان صبح عمدا. 6 ـ اماله كردن با چيز مايع. 7 ـ رساندن گرد و غبار غليظ به حلق عمدا (احتياطا). 8 ـ قى كردن عمدى ـ البتّه در بعضى اختلاف فتوى وجود دارد.
پاسخ : چگونه روزه بگيريم چيزهائى كه فقط قضاء دارد آن قسمت از مفطراتى كه تنها موجب قضاء است بدون كفّاره عبارتند از: 1 ـ عمدا به خدا و رسول خدا و امامان دروغ بستن ـ و در اين اختلاف هست. 2 ـ تمام سر را در آب فرو بردن. 3 ـ اگر از اوّل روز قصد روزه نكند. 4 ـ قصد بجا آوردن يكى از كارهائى كه روزه را باطل مىكند. 5 ـ فراموش نمودن غسل جنابت. 6 ـ در صورتى كه با همسر خود شوخى كند بدون اينكه قصد جنابت داشته باشد و برخلاف عادت از او منى خارج شود. 7 ـ در صورتى كه آب در دهان بگرداند، و تصادفا مقدارى آب بدون اختيار از گلويش پائين رود، البتّه در مضمضه كه از آداب قبل از وضوء است چنانچه براى وضوى نماز واجب باشد، و بدون اختيار آب از گلو پائين رود موجب قضاء نخواهد شد. 8 ـ بجا آوردن بعضى ديگر از مفطرات، مانند آنكه خيال كند هنوز روز نشده است و غذا بخورد، يا آنكه گمان كند كه مغرب شده است و افطار كند، و بعد خلاف آن ثابت شود.
پاسخ : چگونه روزه بگيريم كارهائى كه براى روزه دار مكروه است براى روزهدار چند عمل كراهت دارد: 1 ـ شوخى كردن با همسر و بوسيدن و دست ماليدن به بدن او، براى كسى كه با اين اعمال هوسش تحريك خواهد شد، البتّه در جائى كه قصد ريختن منى نداشته باشد، و با اين اعمال نيز معمولا منى از او خارج نمىشود. 2 ـ سرمه كشيدن با سرمههائى كه مشك در آن وجود دارد، يا با چيزهائى كه مىترسد وارد حلق گردد. 3 ـ خارج ساختن خون از بدن، به وسيله حجامت يا سرنگ بطورى كه موجب ضعف گردد. 4 ـ حمّام رفتن اگر موجب ضعف شود. 5 ـ سعوط نمودن با انفيّه هائى كه وارد بينى مىكنند. 6 ـ بوئيدن گلهاى خوشبو، بخصوص نرگس، ولى عطر زدن براى روزهدار مستحب است، زيرا طبق حديث عطر تحفه روزه داران است. 7 ـ تر نمودن لباس و گذاشتن آن روى بدن. 8 ـ چشيدن غذا هرچند هم كه به حلق نرسد. 9 ـ نشستن زن در آب. 10 ـ كشيدن دندان مخصوصا اگر خونريزى داشته باشد.
پاسخ : چگونه روزه بگيريم احكام مسافر براى مسافر روزه گرفتن جايز نيست، و تفصيل مسئله، در اين چند صورت است: 1 ـ در صورتى كه مسافر پيش از ظهر سفر كند، و پيش از ظهر به وطنش يا محل اقامتش بر نگردد، بايد روزه آن روز را بخورد. 2 ـ در صورتى كه بعد از ظهر مسافرت كند، بايد روزه آن روز خود را تمام كند. 3 ـ در صورتى كه مسافر پيش از ظهر از سفر برگردد، و به خانه يا محلّ اقامت خود برسد، اگر قبلا در سفر افطار كرده باشد، روزه نيست، و در منزل خود هم مىتواند بقيه آن روز را غذا بخورد، ولى بعد از ماه رمضان به جاى اين روزى كه خورده است يك روز قضا مىگيرد، و در صورتى كه در سفر كارى كه روزه را باطل كند انجام نداده باشد، واجب است روزه را بگيرد و جزء روزه ماه رمضان حساب مىشود. 4 ـ در صورتى كه مسافر بعد از ظهر از سفر باز گردد، بايد روزه را بخورد، و پس از ماه يك روز به جاى آن روزه بگيرد. 5 ـ مسافر در صورتى مىتواند در سفر روزه را بخورد كه شرائط قصر در سفرش تمام باشد، همانگونه كه در جزوه نماز يادآورى كردهايم. 6 ـ در احكام گذشته محل اقامت ده روزه با وطن فرقى ندارد. 7 ـ پارهاى از موارد در سفر هم مىتوان روزه گرفت، همان گونه كه در رسالههاى عمليّه يادآورى شده است.
پاسخ : چگونه روزه بگيريم كفاره و تأديب 1 ـ اگر مرد روزهدار همسر روزه دار خود را مجبور به همبسترى كند، و روزه را بشكنند بر مرد قضا و كفّاره و تعزير (تنبيه بدنى) واجب مىشود، و تعزير آن است كه بيست و پنج تازيانه به خاطر شكستن روزه خودش، و بيست و پنج تازيانه هم به خاطر مجبور كردن همسرش به او بزنند. 2 ـ اگر زن نيز رضايت به جماع داشته باشد، بر او نيز قضا و كفّاره و تعزير واجب مىشود، و بايد بيست و پنج تازيانه به او بزنند. 3 ـ كفّاره كه شصت روز روزه است، بايد پى در پى گرفته شود، يعنى نمىشود ميان آنها فاصلهاى بيفتد. بله اگر سى و يك روز آن را پى در پى بگيرد كافى است، و مىتواند سى روز ديگر را با فاصله بگيرد. 4 ـ شصت فقير سير كردن را براى كفّاره، به دو ترتيب مىتوان انجام داد: الف ـ يا آنكه شصت نفر فقير را يك وعده سير مىكند. ب ـ يا به هركدام از آنان ده سير گندم يا جو يا آرد، يا نان مىدهد. 5 ـ در صورتى كه در كفّاره جمع آزاد كردن بنده فراهم نشد، به جاى آن بايد استغفار ـ يعنى توبه ـ كند.
پاسخ : چگونه روزه بگيريم مسائلى چند 1 ـ براى اطفالى كه بالغ نشدهاند قضاى روزه هائى را كه خوردهاند واجب نيست. 2 ـ براى ديوانگان، و كسانى كه بيهوش شدهاند، و كافران اصلى، روزهائى كه در دوران ديوانگى، بيهوشى، كفر، از آنان فوت شده است قضاء ندارد. 3 ـ براى اين افراد قضاى روزه واجب است: الف ـ كسى كه به علّت مستى روزه نگرفته، چه نوشابه مستكننده را به حرام نوشيده باشد، يا به منظور معالجه. ب ـ زنى كه حيض يا نفاس داشته است. ج ـ كسى كه مسافر بوده است. د ـ زن بچّه شيرده كه روزه براى خودش يا بچّهاش زيان داشته، و زن آبستنى كه زايمانش نزديك بوده است. هـ ـ بيماران. و ـ كسى كه عمدا و بدون عذرى روزه خود را باطل كرده است. ز ـ مرتد، نسبت به روزهائى كه در زمان ارتداد نگرفته است. 4 ـ اين افراد كه قضاى روزه ماه رمضان بر آنان شده است اگر تا ماه رمضان آينده قضاى روزه را نگيرند، قضاى روزه همچنان بر آنان واجب است، علاوه بر آن به جاى هر روزى ده سير گندم بايد فديه بدهند.
پاسخ : چگونه روزه بگيريم اعتكاف اعتكاف: عملى است مستحب، و عبارت است از اينكه انسان به قصد عبادت براى خدا، در مسجد توقّف كند، و اين عمل، داراى ثواب بسيار زيادى است.
پاسخ : چگونه روزه بگيريم شرائط اعتكاف 1 ـ عاقل بودن و شرائط ديگر روزه. 2 ـ نيّت، قصد كند كه اعتكاف مىكنم براى خدا. 3 ـ روزه گرفتن، دستكم سه روز بايد روزه بگيرد، و حتّى اگر روزه هم واجب باشد صحيح است ـ مثل اينكه ماه رمضان در مسجد اعتكاف كند ـ و همچنين اگر روزه مستحبّى بگيرد، و شرطش آن نيست كه سه روز روزه را براى اعتكاف بگيرد. 4 ـ اعتكاف بايد ـ مستحبى ـ در يكى از اين چهار مسجد (و به فتواى بعضى از علماء در مسجد جامع هر شهرى مىشود اعتكاف نمود، (مترجم)) انجام بگيرد: الف ـ مسجدالحرام (در مكّه). ب ـ مسجدالنبى(ص) (در مدينه). ج ـ مسجد كوفه (در نزديكى نجف). د ـ مسجد بصره از مساجد بسيار قديم است كه متأسّفانه ويران شده است، ولى هنوز آثارش در خارج از بصره باقى است، خداوند به مسلمانان توفيق عنايت كند كه آن را تجديد بناء كنند. 5 ـ اجازه كسى كه اجازهاش لازم است، مانند شوهر نسبت به زنش. 6 ـ در ايّام اعتكاف بايد از مسجد خارج نشود، مگر به يكى از اين علّتها كه شرح مىدهيم: الف ـ كارى كه از نظر عقل بيرون رفتن براى آن لازم باشد. ب ـ كارى كه از نظر شرع بيرون رفتن براى آن لازم باشد. ج ـ كارى كه از نظر عادت بيرون رفتن براى آن لازم باشد. د ـ اگر اشتباهى از مسجد بيرون رفت ضرر ندارد. *** خلاصه: بيرون رفتن از محلّ اعتكاف براى كارهاى لازم كه مربوط به دين يا دنيا است اشكال ندارد، البتّه در تمام اين كارها بايد تنها به حدّ لازم آن اكتفاء كند، مانند آنكه براى اقامه شهادت بيرون رود، يا براى تشييع جنازه بخواهد بيرون رود، يا به منظور شركت در نماز جماعت، يا عيادت بيمار، يا به منظور استقبال و ديدار تازه از سفر رسيده، يا براى بدرقه كردن مسافر، توالت رفتن، غسل كردن، و كارهائى از اين قبيل.
پاسخ : چگونه روزه بگيريم كارهائى كه براى معتكف حرام است بر معتكف چند چيز حرام است: 1 ـ نزديكى با زنان، چه به صورت جماع باشد، يا بوسيدن و دست ماليدن از راه شهوت، و اين كارها براى زنان اعتكاف كننده نيز حرام است. 2 ـ استمناء ـ احتياطا ـ . 3 ـ بوئيدن عطر و گل ـ با قصد لذّت ـ. 4 ـ خريد و فروش، و احتياطا از انواع ديگر تجارت نيز اجتناب كند، مانند صلح و غيره، مگر در مورد ضرورت، مانند خريد و فروش براى خوردن و نوشيدن. 5 ـ ستيزه و مجادله نمودن، براى كارهاى دنيائى يا مذهبى در صورتى كه به منظور اظهار فضل و پيروزى باشد. 6 ـ خارج شدن از مسجد بدون عذر شرعى و عقلى و عادى كه گذشت. در مورد حرمت اين امور بر شخص معتكف فرق ندارد كه اين كارها را روز انجام دهد يا شب. و بايد دانست كه مفطرات دهگانه روزه نسبت به معتكف نيز حرام است، و بيشتر محرّمات ياد شده را اگر معتكف انجام داد موجب بطلان اعتكافش خواهد شد. اين بود آن مقدار از مطالبى كه مىخواستيم در اين جزوه بيان كنيم. والحمد للّه ربّ العالمين، و صلىالله على محمّد و آله الطاهرين، ولعنةالله على أعدائهم الى يومالدين. كربلاء المقدّسة محمد بن المهدى الحسينى الشيرازى