به ویرایش کلمات اهمیّت بدهیم*

سلام



در این تایپک قصد دارم کلماتی رو که ما روزانه در هرجایی به کار می بریم امّا

شکل صحیح و درستش رو یا تلفظ نمی کنیم یا نمی نویسیم رو بیارم و یه یادآوری

بشه که زبان فارسی ما اهمیّت داره. نباید به همین راحتی اجازه بدیم که کلماتی

متروک بشه یا باعث تغییر و تحول بشه. البته این تغییر و تحول اگه برخلاف

دستوری و زبانی نباشه مشکلی نداره.

در این کار از کتاب " فرهنگ درست نویسی سخن " که مؤلفش آقای

یوسف عالی عباس آباد است و زیرنظر دکتر حسن انوری هم تألیف شده کمک

می گیرم.



از دوستان هم انتظار کمک دارم.

 

پاسخ : به ویرایش کلمات اهمیّت بدهیم*

نماز گزار / نماز گذار

" نماز گزار " به معنی " انجام دهنده فریضه نماز " است و املای آن به همین صورت یعنی با "زاء " درست است :

خادم مسجد سفره ای به گردن می بست که پُر از خرما بود و پابرهنه جلو صف نمازگزاران می گذشت و جلو هرکسی یک چنگ از آن می گذاشت.

(ندوشن: روزها 1/158)

 

پاسخ : به ویرایش کلمات اهمیّت بدهیم*

قلّه کوه

قلّه به معنی " رأس کوه است و با ذکر آن نیازی به آوردن " کوه " نیست:

نمونه غیرمعیار: کوه نوردان به قلّه کوه صعود کردند.

نمونه معیار: کوه نوردان به قلّه صعود کردند.

 

پاسخ : به ویرایش کلمات اهمیّت بدهیم*

جراحت

تلفظ این کلمه در زبان فارسی به فتح "جیم" ولی در عربی به کسر آن است.

 

پاسخ : به ویرایش کلمات اهمیّت بدهیم*

ثمین / سمین

ثمین به معنای " گرانبها، قیمتی" است:

خرمهره های ناچیز را به جای جواهر ثمین قالب می زنند. (زرین کوب:نقد ادبی28)


سمین به معنای "چاق و فربه" و مجازاً به معنی "خوب و ارزشمند" است:

در این آثار به قول ادیبان البته غث و سمین هست. (زرین کوب: حکایت هم چنان باقی309)

حاسدم خواهد که او چون من همی گردد به فضل هرکه بیماری دق دارد کجا گردد سمین؟​

(منوچهری:دیوان 79)​

 

پاسخ : به ویرایش کلمات اهمیّت بدهیم*

آبونمان / آبونه

آبونمان واژه فرانسوی و به معنی "اشتراک" و "حق اشتراک" است. این کلمه از لحاظ دستور زبان اسم است ولی در زبان فارسی اغلب آن را به غلط به

صورت صفت به کار می برند. برای مثال می گویند:« من فلان روزنامه را آبونمان هستم.» بدیهی است واژه صحیح خارجی در این مورد لغت " آبونه " است

نه " آبونمان " .

 

پاسخ : به ویرایش کلمات اهمیّت بدهیم*

نشاط

تلفظ این کلمه در زبان فارسی به کسر " نون " ولی در عربی به فتح آن است.

 

پاسخ : به ویرایش کلمات اهمیّت بدهیم*

ویزان بودن ( hang on )

به کاربردن این عبارت در معنی «منتظر بودن» بر اثر گرته برداری از زبان انگلیسی است. در زبان معیار باید از به کار بردن آن در معنی یاد شده پرهیز کنیم:

نمونه غیر معیار: چند ساعت است که این جا آویزانم.

نمونه معیار: چند ساعت است که این جا منتظرم.

 

پاسخ : به ویرایش کلمات اهمیّت بدهیم*

اتو / اطو

این واژه ترکی است و بهتر است آن را به صورت «اتو» بنویسیم :

یک اتوی ساده داشتیم که زغال توی آن می ریختند و داغش می کردند. (ندوشن:روزها 1/57

 

پاسخ : به ویرایش کلمات اهمیّت بدهیم*

باتری / باطری

این کلمه فرانسوی ست و املای آن به هر دو صورت معمول است