از خوف چنان می‌گريست كه محاسن شريفش تر می‌شد و از همه مردم بيشتر به صله رحم و ديدار نزديكانش توجه داشت. فارس: نوروز باستانی همواره با دید و بازدید ایرانیان همراه و عجین بوده است. این سنت پسندیده كه در اسلام از آن با عنوان «صله رحم» یاد می‌شود، به فرموده پیامبر (ص) افزایش عمر و پاداشی برابر با اجر یك‌صد شهید را به همراه دارد. «صله رحم» علاوه بر این كه دارای اثرات و نتایج اجتماعی، روانی و اخلاقی مثبت است، از ثمرات معنوی و پاداش اخروی نیز برخوردار است. قطع رحم از نظر آموزه‌های دینی ناپسند بوده و بر پرهیز از آن تأكید شده است. از همین رو مجموعه‌ای از روایات در باره «صله رحم» و اهمیت این سنت پسندیده كه توسط پایگاه اینترنتی مركز خبر حوزه گردآوری شده است، در پی می‌آید. * توصیه پیامبر به حُسن همسایگى و صله رحم پیامبر خدا صلّى الله علیه وآله وسلم به «معاذ ابن جبل» توصیه فرمود: تقواى خدا، راستگویى، امانتدارى، درستی در پیمان، دورى از خیانت، حسن همسایگى، صله رحم، محبت به یتیمان و خوش‌زبانى را پیشه خود كن، و در برخورد با دیگران، آشكارا سلام كن و خوشرفتار و كم آزار باش و ایمان خود را محكم كن و در دین تحقیق نما و در قرآن بیندیش و آخرت را مد نظر بگیر و از حساب قیامت بترس و بسیار مرگ را یاد كند و به مسلمان دشنام مده و ... (ارشاد القلوب، ترجمه سلگى، ج۱، ص: ۱۹۳) نام «معاذ» ابو عبدالرحمن خزرجى است. وی از اصحاب پیامبر (ص) بود كه در مدینه اسلام آورد و در بیعت عقبه حاضر بود و از جمله هفتاد نفری بود كه با پیامبر (ص) ملاقات كرد و در جنگ بدر حضور داشت، درحالی كه سن او از ۲۱ تجاوز نكرده بود و در همه جنگ‌ها شركت نمود، او مردى خوش سیما و سفید چهره و سخى بود. روزی معاذ مقروض شد و پیامبر (ص) مالش را فروخت و دین او را ادا كرد، پیامبر (ص) پس از فتح مكه او را به عنوان قاضى به یمن فرستاد و معلم قرآن و فقه بود و با مالى بسیار به مدینه بازگشت ولی خلیفه دوم اموالش را مصادره كرد، او سپس به شام رفت و در سال ۱۸ هجری درگذشت. * علاقه امام موسی كاظم (ع) به صله رحم از خوف چنان می‌گریست كه محاسن شریفش تر می‌شد و از همه مردم بیشتر به صله رحم و دیدار نزدیكانش توجه داشت. شبانگاه از بینوایان مدینه دلجویى می‌كرد و براى آنان پول و زنبیل آرد و خرما می‌فرستاد و آنان نمی‌دانستند از ناحیه كدام یك از بزرگان، این عطیه ارسال شده است. (الارشاد، ص ۵۷۵) * سفارش پیامبر (ص) به ابوذر غفاری ابوذر گفت: پیامبر صلّى الله علیه وآله وسلم مرا به هفت چیز توصیه نمودند؛ دوستى با تهیدستان، دورى از ثروتمندان، صله رحم، اینكه سخن غیر حق بر زبان نیاورم، از ملامت دیگران در انجام فرمان الهى نترسم، به زیر دستان خود نگاه كنم، به بالاتر از خود توجهى نكنم (وضع زندگى تهیدستان را ببینم نه ثروتمندان را) «سبحان الله ولا اله الا الله والله اكبر ولا حول ولا قوة الا بالله العلى العظیم» بسیار بگویم، كه باقیات صالحات همین‌ها هستند. (ارشاد القلوب، ترجمه سلگى، ج۱، ص: ۱۵۹) * انجام صله رحم، تمكین آزمایش الهی پیامبر (ص) فرمود: فریب نماز و روزه افراد را نخورید، زیرا گاهى افراد به آن عادت مىكنند و مىترسند آن را ترك كنند بلكه آنها را به راستگویى و امانتدارى و انجام صله رحم و نیكى به برادران، بیازمایید. (ارشاد القلوب، ترجمه سلگى، ج۱، ص: ۳۵۹) * صله رحم از نشانه‌های اهل ایمان امیر مؤمنان (ع) فرمود: اهل دین نشانههایى دارند كه بدان شناخته می‌شوند: راست گفتارى، امانتدارى، وفای به عهد، صله رحم، ترحم بر ناتوان، معاشرت كم با زنان، بذل معروف، خوشخلقى، خوش برخوردى، پیروى از دانش و آنچه او بخدا نزدیك كند. (امالى شیخ صدوق، ترجمه كمرهاى، متن، ص: ۲۲۱) * صله رحم و آسانی جان‌دادن امام صادق (ع) فرمود: هر كه دوست دارد، خدا سختی‌هاى جانكندن را بر او آسان كند، باید صله رحم كند و به پدر و مادرش نیكى كند در این صورت خدا جان كندن را بر او آسان كند و در زندگى دچار پریشانى و فقر نشود. (امالى شیخ صدوق، ترجمه كمرهاى، متن، ص۳۸۹) * صله رحم و اجر شهید رسول خدا (ص) فرمود: هر كه نزد خویشاوندى رود و با خود و مالش با او صله رحم كند، خداى عز و جل به او اجر یك‌صد شهید دهد، هر گامى كه بر می‌دارد ۴۰ هزار حسنه دارد و ۴۰ هزار گناهش محو می‌شود و ۴۰ هزار درجه بالا رود و گویا یك‌صد سال خدا را عبادت كرده است. (امالى شیخ صدوق، ترجمه كمرهاى، متن، ص: ۴۲۲) * همراهی تقوا و صله رحم امام رضا (ع) فرمود: خدای عز و جل به سه چیز همراه سه امر دیگر فرمان داده است: امر كرده به نماز و زكات پس هر كه نماز كند و زكات ندهد نمازش پذیرفته نمی‌شود، امر كرده به شكر خودش به همراه شكر والدین (در سوره لقمان آیه ۱۴) پس هر كه شكر والدین نكند شكر خدا را نكرده و امر كرده به تقوا و صله رحم. در (آیه ۱ سوره النساء) و هر كه صله رحم نكند تقوا ندارد. (مقصود از اینكه این سه امر، دو به دو، همراهند و همراهی آنان زمانى نیست، زیرا انجام نماز و پرداخت زكات در یك زمان انجام نمی شوند و هر كدام وقت مخصوص بخود دارند و ظاهرش همزمانی شرطى است، یعنى صحت هر كدام مشروط به انجام دیگریست). (آداب معاشرت، ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار، ج۱، ص: ۴۳) * صله رحم و افزایش عمر «حنان بن سدیر» می‌گوید، ما در حضور امام ششم (ع) بودیم و میسر (یكی از اصحاب) در میان ما بود و سخن از صله خویشان شد ،آن حضرت فرمود: اى میسر، مرگت چند بار فرا رسید بود و هر بار براى صله رحم تو عقب افتاد، اگر می‌خواهى عمرت افزایش یابد به دو پیر خود احسان كن (یعنى پدر و مادر). (آداب معاشرت، ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار، ج۱، ص: ۵۴) * صله رحم ولو به یك سلام امیر مؤمنان (ع) فرمود: با ارحام خود ارتباط داشته باشید گر چه به سلامى باشد، زیرا خدای تبارك و تعالى مىفرماید: بترسید از خدا زیرا بازپرسى می شوید از او و از ارحام ... (آیه اول سوره النساء) (آداب معاشرت، ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار، ج۱، ص: ۶۰) امام صادق (ع) فرمودند: به راستى ارتباط خویشاوندى و نیكوكارى حساب [روز جزا] را آسان می نمایند و [انسان را] از گناهان دورمی سازند. پس با برادران خویش، صله رحم نمایید و به آنان نیكى كنید، اگر چه با نیكو سلام كردن و نیكو پاسخ دادن به سلام باشد. (تحف العقول، ترجمه حسن‌زاده، ص: ۶۸۵) * صله رحم ولو با جرعه‌ای آب رسول خدا (ص) فرمود: صله رحم كنید گر چه به یك شربت آب باشد و بهتر از آن خوددارى از آزار دیگران است. (آداب معاشرت، ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار، ج۱، ص: ۶۷) رسول خدا (ص) فرمود: نیكی به والدین و صله رحم، حساب را آسان می‌كنند و سپس آن حضرت این آیه را خواند «وَ الَّذِینَ یَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ ...» (آداب معاشرت، ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار، ج۱، ص: ۶۴) * صله رحم و خوش‌خلقی امام ششم (ع) فرمود: صله رحم همان خوشخلقى، بخشش و خوش‌دلى است، و روزى را افزایش می‌دهد و مرگ را عقب می‌اندازد. (آداب معاشرت، ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار، ج۱، ص: ۷۳) * سفارش پیامبر (ص) به اولاد عبدالمطلب امام ششم (ع) فرمود: رسول خدا (ص) همه اولاد عبدالمطلب را گرد آورد و فرمود: اى اولاد عبد المطلب! سلام را فاش ادا كنید و صله رحم كنید و شب كه مردم خوابیدند عبادت كنید، و اطعام كنید و سخن خوب بگوئید تا سلامت به بهشت بروید. آداب معاشرت-ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار، ج۱، ص: ۲۳) * صله رحم و سیره اهل بیت علیهم‌السلام امام صادق (ع) فرمود: خدای تبارك و تعالى بر شما واجب كرده دوستى و پیروى ما را، و لازم كرده بر شما فرمانبرى از ما را، آگاه باشید هر كه از ما است، باید از ما پیروی كند، بدانید كه سیره و رفتار ما پارسایى و كوشش است، اداى امانت به خوب و بد، صله رحم، مهماننوازى و گذشت از كسی كه به شما بد كرده است، و هر كس پیرو ما نباشد از ما محسوب نمی شودو سپس فرمود:سفیه نباشید، كه امامان شما كار سفیهانه نمی كنند. (آداب معاشرت، ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار، ج۲، ص: ۷۸) * صله رحم و خوشنودی امام صادق (ع) «داودبن كثیر رقى» گفت: خدمت حضرت صادق علیه‌السّلام نشسته بودم، قبل از اینكه من سخنى بگویم، ایشان فرمودند: ای داود! روز پنجشنبه اعمال شما را بر من عرضه داشتند، در بین آنچه از اعمال تو عرضه شد، مشاهده كردم صله رحمى كه در مورد پسر عمویت كرده بودى مرا خوشحال كرد... داوود گفت، پسر عموئى داشتم كه دشمن اهل‌بیت(ع) و خیلى خبیث بود، شنیدم وضع مالى او خوب نیست، قبل از رفتن به مكه مقدارى پول برایش حواله دادم وقتى به مدینه رسیدم حضرت صادق علیه السّلام جریان را به من فرمود. (بخش امامت، ترجمه جلد هفتم بحار الانوار، ج۱، ص: ۲۵۰) * صله رحم و ممانعت شیطان حضرت صادق علیه‌السّلام فرمود: هنگامى كه كسى از شما تصمیم به انجام عمل خیر یا صله رحم را گرفت باید متوجه باشد كه در سمت راستش شیطانى و در سمت چپش شیطان دیگرى هست بنا بر این پیش از آنكه آن دو شیطان شما را از این كار منصرف سازند فورا آن را انجام دهند. (بحار الانوار، ترجمه جلد ۶۷ و ۶۸، ج۲، ص: ۲۳۴) * ویژگی‌های چند گانه صله رحم پیامبر اكرم (ص) فرمود: شخصى كه سه سال از عمرش باقى مانده اگر صله رحم كند، خداوند سى سال عمر او را افزایش می‌دهد، چنانچه قطع رحم نماید، اگر از عمرش سى سال باقیمانده باشد به سه سال كاهش می‌یابد. آنگاه این آیه را تلاوت نمود: «یَمْحُوا اللهُ ما یَشاءُ وَیُثْبِتُ وَعِنْدَهُ أُمُّ الْكِتاب» صله رحم باعث آبادى مملكت و افزایش عمر مىشود، گرچه اهل آن زمان، مردمان خوبى نباشند. صله رحم باعث آسانى حساب روز قیامت مىشود و از ترك بد جلوگیرى می‌كند. (زندگانى حضرت امام جعفر صادق علیه‌السلام، ص: ۱۳۸) * صله رحم و پاداش سریع سه خصلت است كه صاحبان آنها تا وبال و گرفتاریش را در این دنیا نبینند نخواهند مرد: «۱- ستم، ۲- قطع ارتباط خویشاوندى، ۳- و سوگند دروغ كه نبرد با خداوند است» و به راستى آن طاعتى كه سریع‌تر از دیگر طاعات، پاداشش می‌رسد «صله رحم» است. و گروهى با آنكه فاجر و معصیتكارند، ولى در پرتو صله رحم و مهرورزى به یك دیگر ثروتشان بركت یافته و افزون می‌گردد، و بىشكّ سوگند دروغ خوردن و قطع رحم شهرها را ویران و خالى از سكنه مىسازد. (تحف العقول-ترجمه جعفرى، ص: ۲۷۶) * صله رحم؛ محبوب‌ترین راه‌ها به جانب خدا محبوب‌ترین راه‌ها به جانب خدا دو گام است: گامى كه مسلمان بردارد و صفى را در راه خدا محكم سازد، و گامى كه در راه صله رحم (دیدار خویشاوندان) بردارد از گام قبلی، افضل است. (تحف العقول، ترجمه جنتى، متن، ص۳۴۱) * ازدواج و صله رحم حضرت سجّاد علیه‌السّلام فرمود: كسى كه براى خدا و به قصد صله رحم ازدواج نماید، پروردگار او را به تاج بزرگى و عظمت، مفتخر و سرفراز خواهد، ساخت. (الحدیت، روایات تربیتى، ج۲، ص: ۲۳۰) * قطع رحم و كیفر زودرس امام باقر (ع) فرمود: چهار چیز است كه كیفرى زودرس دارد، مردی كه در بارهاش نیكى كنى و او به تو جزاى بد دهد و مردی كه به او ستم نكرده ای و او تو به ستم كند و مردی كه با او معاهده انجام كارى كنی و تو در عهدت وفادار باشى و او با تو به حیله رفتار كند و مردی كه با خویشان خود صله رحم می كند، ولى خویشانش از او قطع می كنند. (خصال، ترجمه فهرى، ج۱، ص: ۲۵۵) * قطع رحم و لعن خداوند حضرت رسول (ص) فرمودهاند: سوگند به كسى كه جان من در دست اوست، هرگز وارد بهشت نمىشوید تا آنكه ایمان بیاورید و ایمان نخواهید آورد تا آنكه محبت بورزید، آیا شما را به كارى راهنمایى كنم كه چون آن را انجام دهید، مهرورزى كردهاید پس میان خود سلام دادن را آشكار كنید. بدانید زمانی كه مردم تظاهر به علم كنند و عمل را ضایع سازند و فقط به اظهار محبت اكتفا نمایند و در دل كینهتوزى كنند و قطع صله رحم كنند، در آن حال خدایشان لعنت و كر و كورشان مىفرماید. (روضة الواعظین، ترجمه مهدوى دامغانى، ص: ۶۶۰) * صله رحم و آسانی حساب قیامت حضرت صادق علیه السّلام فرمود: همانا صله رحم و نیكى (به مردم) حساب (قیامت) را (بر آدمى) آسان كند، پس صله رحم كنید و به برادران (دینى خود) نیكى نمایید، گر چه (نیكى شما) به سلام كردن نیكو و جواب دادن نیك باشد. گرداوری: تاپ فروم منبع: فارس نیوز
