چگونه كودك را به كتاب خواندن علاقه مند كنیم؟

چگونه كودك را به كتاب خواندن علاقه مند كنیم؟
زمانی خواندن یك كتاب برای كودك خوشایند و لذّت بخش است كه موجودات خیالی داستان به پرواز در آیند. قطارها به صورت واقعی حركت كنند و صدا بدهند. خرگوش ها در زیر نورماه به خواب بروند. هنگامی كه برای كودك خود كتاب می خوانید فرصت پیدا می كنید تا با صداهای موجودات و شخصیت های داستانی سخن بگویید. تخیلّی رفتار كنید و حتّی مانند یك كودك باشید.
به عبارت دیگر از شخصیت واقعی خود خارج شوید. مانند شخصیّت های داستانی رفتار كنید. شما تصمیم می گیرید كه چقدر هیجان زده باشید، شادی كنید، یا غمگین و حتّی عصبانی شوید. چقدر باید روی یك شخصیّت تأكید كنید. چه اندازه لازم است كه بر هیجان قصّه بیفزایید، تا به این ترتیب نتیجه كار منحصر به شود. كودك در سنین خیلی پایین (شیرخوارگی) كه دركی از معانی واژه ها ندارد. تفاوت ظریف موجود بین آن ها را نمی فهمد، از شنیدن صداهای متنوع شما و دیدن احساسات و عواطف شما لذّت می برد. ادای عبارت های داستان توسّط شما حاوی علایم و نشانه های محرمانه ایی است كه فقط شما و فرزندتان مفهوم آن ها را درك می كنید. هیچ گاه بیش از حدّ به مطالعه كتاب اصرار نكنید. چون این امر نتیجه ی معكوس دارد و كودك را از كتاب گریزان می سازد.
چگونه برای فرزند خود كتاب می خوانید؟

با صدای آهسته، با لحنی گرم و دلنشین، با شور و حرارت یا ...؟
به هر شیوه ای كه برای كودك خود كتاب بخوانید، می توانید بیش از پیش به او نزدیك شده و از كنار یكدیگر بودن لذّت ببرید. وقتی كه كودك از سنین پایین با كتاب خوانی آشنا شود، همراهی شما به او كمك می كند كه به تدریج مهارت های فردی خود را گسترش دهد و تكامل بخشد. ارزش مندترین دست آورد نیز علاقه مند شدن به كتاب است .
انتخاب كردن كتاب برای كودكان

به دنبال كتاب هایی بگردید كه داستان های خوب و متنّوعی دارند، كتاب ها ی مصّور و كتاب هایی كه شما نیز از مطالعه آن ها لذت می برید و كتاب هایی كه با خلق و خوی كودك شما سازگار است .
برای انتخاب كتاب مرحله زندگی كودك خود را در نظر بگیرید. ببینید در چه دوره تكاملی قراردارد. نخستین دوره كودكی، دوره ای است كه بچّه ها مهارت های سرگرم كننده متعّددی را فرا می گیرند و با شرایط تازه ای روبه رو می شوند. برای كودكان مختلف و مناسبت های گوناگون، كتاب های متنّوعی موجود است. درباره هر موضوعی كتاب وجود دارد.
به دنیا آمدن فرزند دوم، نگهداری از كودك، دوست یابی، دوستان واقعی و غیرواقعی، به مدرسه رفتن، اخلاق های خوب، اخلاق های بد، عواطف و احساسات، همكاری كردن، به دكتر رفتن، به دندان پزشكی رفتن، تنها بودن، با خواهر یا برادر خود خوابیدن و حتّی مراسم مذهبی .
آیا تا به حال پس از خواندن عبارتی از یك كتاب به فكر نیفتاده اید كه :«... این موضوع همان چیزی است كه می خواهم با كودكم در میان بگذارم... ؟!» خواندن كتاب كودكان، به بزرگ سالان (والدین) كمك می كند تا بتوانند آن چه در ذهن خود دارند، بیان كنند . چیزهایی كه گاه والدین نمی توانند برای ادای آن واژه ای بیابند.
كتابی را برای فرزند خود انتخاب كنید كه :

* هر دو از خواندن آن لذّت می برید و به موضوع آن علاقه مندید.
* با خواندن آن، كودك شما دانستنی هایی درباره جهان پیرامون خود می آموزد.
* به شما كمك می كند كه آن چه درذهن خود دارید، بیان كنید.
* به كودك كمك می كند تا احساس خوب و مثبتی از خود داشته باشد و به قابلیت های تازه خود پی ببرد.
* به كودك كمك كند كه بداند در دنیای اطراف او كودكان دیگری هم هستند كه شرایط و احساسات مشابهی با او دارند.
* به كودك كمك كند تا مفاهیم و معانی ارزش ها، سنت ها، خانواده، جامعه و... را درك كند.
در سنین شیرخوارگی، كودك از خواندن چه نوع كتاب هایی لذّت می برد؟
* كودك از بدو تولد از شنیدن صدای كتاب خواندن شما لذّت می برد. برای او شنیدن صدای گرم و دلنشین شما لذّت بخش ترین چیز در دنیاست. تا زمانی كه كودك با حوصله به سخنان شما گوش می دهد كتاب خوانی را ادامه دهید.
* قبل از خواب، هنگامی كه كودك با شیئی بازی می كند و آن را روی زمین می غلتاند زمان مناسبی برای گوش كردن به كتاب خوانی شماست.
* به كودك امكان آشنا شدن با كتاب به شیوه خودش را بدهید. در این سن ، كودك دوست دارد اشیاء را بخورد، پاره كند، روی آنها بنشیند یا بایستد . بنابر این از كتاب های نرم ، پارچه ای و مقاوم استفاده كنید.
* كتاب هایی كه در هر صفحه ، یك تصویر كامل و مشخص دارند.
* كتاب هایی كه داستان بسیار كوتاه و درباره موضوع هایی آشنا و مملوس با زندگی كودك دارند.
در دوره نوپایی ، مناسب ترین كتاب ها برای كودكان كدامند؟
* داستان های كوتاه در باره موضوع های مختلف و متنوع .
* كتاب های كارتی(هرصفحه از كتاب یك كارت جداگانه است) و داستان هایی كه از زندگی روزمره كودك سرچشمه گرفته اند.
* كتاب هایی كه اشعار موزون دارند و بچه ها می توانند آن ها را تكراركنند.
* كتاب هایی كه مضمون واحدی دارند . به طور مثال درباره شكل های هندسی، رنگ ها یا حروف الفبا نوشته شده اند.
كتاب های مورد علاقه كودكان پیش دبستانی كدامند؟
* كتاب هایی كه داستان بلند و كمی پیچیده تردارند.
* كتاب هایی كه اشعار موزونی دارند و درباره زندگی روزمره كودكان نوشته شده اند و برای گسترش دنیای آن ها و افزایش دانسته هایشان سودمندند.
* لطیفه، قصّه های بلند، قصّه های محلّی و سنّتی كه ترسناك نباشند.
هیچ گاه بیش از حد به مطالعه كتاب اصرار نكنید. چون این امر نتیجه ی معكوس دارد و كودك را از كتاب گریزان می سازد.

یاران امین