موشک هدایت شونده ضد تانک توسن1-m113 (ای تی-5 اسپندرل)

موشک ضد تانک توسن (Towsan-1/m113) بر پایه موشک ای تی-5 ساخت شوروی سابق هست، کاملا واضح نیست که آیا تحت لیسانس روسیه ساخته می شود و یا مهندسی معکوس است. حوالی سال 2000 ساخت این موشک توسط ایران پذیرفته شد.
اما کلیات و مشخصاتی درباره این موشک، باید توجه داشت که مشخصات این موشک بخوبی آشکار نیست ولی از آنجا که نهایتا یک کپی ارتقا یافته از اصل روسی هست میتوان با بررسی مشخصات مدل روسی به تواناییهای تقریبی نوع ایرانی اون هم پی برد.

ای تی-5 اسپاندرل در سال 1977 وارد خدمت شد، میتوان آن را با تاو آمریکایی همرده دانست، اولین موشک از نسل دوم موشکهای هدایت شونده ضد تانک روسی برای اولین بار در سال 1977 در حالیکه بر روی زره پوش BRDM نصب شده بود در رژه میدان سرخ دیده شد. در ابتدا با ای تی-4 اشتباه گرفته میشد. این موشک از بسیاری جهات به ای تی-4 شبیه است، بردی برابر100 الی 4000 متر دارد، موشک قدری سنگین تر است و زمان پرواز موشک دو برابر(به علت برد بیشتر) ای تی-4 است، در سایر مشخصات به هم شبیه هستند و لانچر اسپندرل برای ای تی-4 هم قابل استفاد هست.

هدایت این موشک توسط سیم و از نوع (SACLOS(Semi-Automatic Command to Line of Sight (هدایت نیمه خودکار در خط بینایی) است.
این موشک بر خلاف ای تی-4 تنها برای نصب بر روی زره پوشها طراحی شد، و قرار بود بر روی BRDM و BMP ها جایگزین موشکهای قدیمیتر و بخصوص مالیوتکا بشه که با پایان عمر اتحاد جماهیر شوروی این امر محقق نشد.

پاره ای از مشخصات:

خدمه: 3 نفر
قابلیت نصب: بر روی زمین و یا زره پوشهای BRDM و BMP-2
نام لانچر9P135M(AT4/AT-5، در انواع ام-1 ام-2 ام-3
تعداد شلیک در دقیقه: به فاصله تا هدف بستگی داره ولی بین 2 تا 3
حساس به: جمر های الکترو نوری ، دود و آتش متقابل.
نشانگر تقابل: هشدار دهنده جمر های الکترو نوری(EO)

انواع موشکها:
نام:AT-5B/SpandrelB
نام تخصصی:Konkurs-M
وزن موشک:26.5 کیلوگرم در تیوب
سر جنگی:Tandem Shaped Charge-HEAT
نفوذ در زره:925 میلیمتر
حداقل/حداکثر برد: 75 تا 4000 متر در شب 2500 متر
احتمال اصابت:90 درصد
حداکثر زمان پرواز: 19 ثانیه

نام: AT-5/Spandrel
نام تخصصی: Konkurs
وزن موشک:25.2 کیلوگرم در تیوب
سر جنگی:Shaped charge
نفوذ در زره:650 میلیمتر
حداقل/حد اکثر برد:75 تا 4000 متر در شب 2500 متر
احتمال اصابت: 90 درصد
حداکثر زمان پرواز: 20 ثانیه

کنکورس-ام همان گونه ای هست که بنام توسن-1/ام113 در ایران تولید میشه.

اما شرح مختصری در مورد انواع هدایت موشک های هدایت شونده ضد تانک:
1-MCLOS-Manual Command to Line of Sight
یا همان هدایت دستی در خط دید و آن وقتیست که کاربر سلاح موشک را از لحظه شلیک تا برخورد همزمان اغلب توسط اهرمی مثل دسته فرمان بازیهای کامپیوتری یا همان joystick هدایت میکند. فرمان اغلب توسط سیم به موشک منتقل میشود. از انواع موشک که به این طریق هدایت میشوند میتوان از مالیوتکا نام برد.

2.SACLOS-Semi-Automatic Command to Line of sight
یا همان هدایت نیمه خودکار در خط دید و آن وقتیست که کاربر سلاح هدف را از لحظه شلیک تا برخورد در دستگاه هدایت در خط دید خود قرار میدهد، دستگاه فرمانها را به موشک رسانده مسیر آن را اسلاح میکند. دستگاه هدایت به سه طریق اصلی به موشک فرمان میدهد:
1. از طریق سیم مثل تاو و همین توسن و میلان.
2. از طریق فرمانهای رادیویی مثل سام-8.
3. از طریق هدایت لیزری مثل کورنت.

3.Fire-and-forget
یا همان شلیک و فراموش کن. یک نام کلی برای گونه ای هدایت است که در آن کاربر سلاح لازم نیست از زمان شلیک تا برخورد هدف را در خط دید خود قرار دهد، و موشک به طرق مختلف مسیر خود را تا هدف دنبال میکند. این هدایت میتواند از طریق گرا دهنده نجومی، شناساگر GPS، رادار داخلی و یا ترکیبی از انواع روشها باشد. از جمله موشکها که به این طریق هدایت میشوند میتوان به جاولین و اسپایک در گونه ضد تانکها اشاره کرد. بیشتر موشکهای ضد تانک شلیک و فراموش کن رادار تشخیص تابش فرو سرخ دارند که بر روی هدف قفل میکند. مشخصه دیگر این موشکها این است که بسیار گران هستند.