نقش ویتامین D در کاهش ریسک ابتلا به کووید-۱۹

ویتامین Dاز ویتامین‌های محلول در چربی و مسئول جذب بهتر کلسیم، آهن، منیزیم، فسفات و روی در روده است. غذاهای بسیار کمی‌حاوی ویتامین D هستند، بنابراین می‌توان با مصرف مکمل‌ها کمبود آن را جبران کرد. ویتامین Dکه از طریق پوست جذب می‌شود عمده ترین منبع طبیعی آن نور خورشید است. جذب پوستی ویتامین Dاز کلسترول بستگی به میزان قرارگیری در معرض نور خورشید دارد.
ویتامین Dدر عملکرد دستگاه ایمنی ما نقش مهمی‌ایفاء می‌کند. پیش از این ثابت شده بود که مکمل‌های ویتامین Dخطر ابتلا به عفونت‌های مجاری تنفسی را کاهش می‌دهند.
طبق مطالعات انجام شده در «دانشگاه بوستون»، در بیماران مبتلا به کووید-۱۹ که در بیمارستان بستری بودند نیز به دلیل وجود ویتامین Dکافی، خطر بروز پیامدهای بالینی نامطلوب از جمله بی هوشی، هیپوکسی یا کم اکسیژنی و مرگ بسیار کمتر بود. سطح سرمی‌۲۵-هیدروکسی ویتامین Dخون آنها دست کم ۳۰ نانوگرم در میلی لیتر بود. به علاوه در خون آنها میزان نشانگر التهابی (پروتئین واکنشی سی) کمتر بود. در عوض، لنفوسیت‌های بیشتری در خون خود داشتند. لنفوسیت‌ها نوعی سلول ایمنی هستند که با عفونت مقابله می‌کنند.
این مطالعه همچنین نشان می‌دهد که برخورداری از مقدار مناسب ویتامین Dبروز طوفان سیتوکین و متعاقب آن خطر مرگ را کاهش می‌دهد.
از ۲۳۵ بیماری که به دلیل ابتلا به کووید-۱۹ در بیمارستان بستری بودند نمونه خون گرفته شد تا میزان ویتامین Dآنها اندازه گیری شود. سپس پژوهشگران آنها را تحت نظر قرار دادند تا پیامدهایی از جمله شدت عفونت، بیهوشی، دشواری در تنفس که منجر به هیپوکسی و در نهایت مرگ می‌شوند را پیگیری کنند، علاوه بر این که از تعداد لنفوسیت‌های آنها نیز مطلع می‌شدند. سپس همه این پارامترها را در بیمارانی که کمبود ویتامین Dداشتند و بیمارانی که از ویتامین Dکافی برخوردار بودند با هم مقایسه کردند.
آنها مشاهده کردند که در بین بیمارانی که ۴۰ سال یا بیشتر سن داشتند، گروهی که مقدار ویتامین Dآنها کافی بود ۵ر۵۱ درصد کمتر از بیمارانی که کمبود این ویتامین داشتند یا سطح سرمی‌۲۵- هیدروکسی ویتامین Dخون آنها کمتر از ۳۰ نانوگرم بر میلی لیتر بود با احتمال مرگ در اثر عفونت روبرو بودند.
طبق مطالعات آنها، مقدار کافی ویتامین Dخطر سرایت ویروس کرونا به بدن را تا ۵۴ درصد کاهش می‌دهد. اگر این نوع ویتامین به قدر لازم موجود باشد، بدن می‌تواند نه تنها با عواقب عفونت ناشی از ویروس کرونا، بلکه با عوارض دیگر عفونت‌های ویروسی از جمله آنفلوانزا که دستگاه تنفسی فوقانی را نشانه می‌گیرند نیز مقابله کند. نگرانی بزرگی که اکنون وجود دارد این است که ترکیب عفونت در اثر آنفلوانزا و عفونت در اثر کووید-۱۹ می‌تواند بستری شدن‌های بیشتر و مرگ و میر بیشتر را به دنبال داشته باشد، چون در واقع عوارض دو نوع عفونت ویروسی با هم نمایان می‌شوند.
این مطالعه یک راهبرد ساده و کم هزینه برای تقویت توانایی مبارزه با ویروس کرونا در اختیار افراد می‌گذارد، علاوه بر این که پیامدهای بالینی ناخوشایند و منفی ابتلا به کووید-۱۹ را کاهش می‌دهد، از جمله نیاز به دستگاه تنفس مصنوعی (ونتیلاتور) و پاسخ ایمنی بیش از اندازه که به بروز طوفان سیتوکین و در نهایت مرگ می‌انجامد.
به دلیل این که کمبود ویتامین Dدر کودکان و گروه‌هایی از بزرگسالان سراسر جهان به ویژه در فصل زمستان بسیار شایع است، بهتر است همه افراد از روی احتیاط مکمل ویتامین Dمصرف کنند تا خطر ابتلا به عفونت و آسیب دیدگی در اثر عوارض کووید-۱۹ کمتر شود.
«بنیاد ریه اروپا» نیز پس از انجام آزمایش‌های تصادفی شواهدی یافته مبنی بر این که مصرف مکمل ویتامین Dبه صورت قرص در کنار داروهای استاندارد ضد آسم می‌تواند از بروز حملات شدید آسم جلوگیری کند.
آسم یک بیماری مزمن متداول است که اکنون حدود ۳۰۰ میلیون انسان در سراسر دنیا به آن دچار هستند. علائم آسم شامل خس خس سینه، سرفه، تنگی قفسه سینه و کوتاهی تنفس است.
در کودکان و بزرگسالان مبتلا به آسم، میزان پایین ویتامین Dخون با افزایش حملات آسم رابطه مستقیم دارد. اکنون به طور روزافزون به نقش مؤثر ویتامین Dدر مدیریت آسم توجه می‌شود، چون این ویتامین می‌تواند به کاهش عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی کمک کند. نمونه بارز این نوع عفونت‌ها که ناراحتی آسم را تشدید می‌کند سرماخوردگی است.
تا کنون کارآزمایی‌های بالینی متعددی روی کودکان و بزرگسالان مبتلا به آسم انجام شده اند تا این اطمینان به دست آید که مصرف مکمل ویتامین D تأثیری بر کاهش حملات و علائم آسم و نیز عملکرد ریه‌ها دارد.
پژوهشگران Cochrane Reviewکه یک پایگاه داده ویژه مطالعات پزشکی است به هفت کارآزمایی بالینی انجام شده برخوردند که در آنها ۴۳۵ کودک مورد آزمایش قرار گرفته بودند. همچنین دو مطالعه را یافتند که روی ۶۵۸ فرد بزرگسال انجام شده بود. شرکت کنندگان در این مطالعات از نژادها و تبارهای مختلفی بودند. این امر منعکس کننده دامنه وسیع محیط‌های جغرافیایی در سراسر جهان است.
شرکت کنندگان از کشورهای کانادا، هند، ژاپن، لهستان، انگلستان و ایالات متحده بودند. بیشتر آنها به درجه خفیف یا متوسط آسم دچار بودند و تنها اقلیت آنها آسم شدید داشتند. بیشتر افراد شرکت کننده در کارآزمایی‌ها و مطالعات، در طول انجام پژوهش به مصرف داروهای آسم خود ادامه دادند. این مطالعات بین شش تا ۱۲ ماه طول کشیدند.
پژوهشگران دریافتند مصرف مکمل ویتامین Dبه صورت خوراکی خطر بروز حملات آسم را که نیازمند امکانات بیمارستانی و پذیرش در بخش اورژانس است از ۶ درصد به ۳ درصد کاهش داد. همچنین به این امر پی بردند که رساندن ویتامین Dتکمیلی به بدن سبب می‌شود افرادی که باید با قرص‌های استروئیدی درمان شوند کمتر دچار حملات آسمی‌شوند. با توجه به این که داروهای استروئیدی عملکرد دستگاه ایمنی را ضعیف می‌کنند و با توجه به این که بیماری کووید-۱۹ افرادی را که دستگاه ایمنی ضعیفی دارند با سهولت بیشتری هدف می‌گیرد ، مصرف ویتامین Dمی‌تواند مانعی در مقابل ورود ویروس SARS-CoV-2به بدن باشد.
دیگر این که طبق این کارآزمایی‌ها، ویتامین Dنقشی در بهبود عملکرد ریه‌ها یا علائم روزانه آسم نداشت. علاوه بر این، در دوزهایی که شرکت کنندگان ویتامین Dرا مصرف کردند عوارض جانبی مشاهده نشد، حین این که آنها هم زمان داروهای درمان آسم خود را نیز مصرف می‌کردند. بیشتر این نتایج به دنبال کارآزمایی‌های بالینی روی بزرگسالان به دست آمدند.
لازم است با ویتامین D کارآزمایی‌های بالینی بیشتری روی کودکان و بزرگسالان مبتلا به آسم شدید انجام شوند. هنوز معلوم نیست آیا مکمل‌های ویتامین D خطر ابتلا به آسم شدید را در همه بیماران کاهش می‌دهند یا در درجه نخست فقط بر افرادی تأثیر دارند که سطح ویتامین Dپایینی دارند. نتیجه پژوهش‌های بیشتر آنها تا چند ماه آینده اعلام خواهد شد.
پژوهشگران مرکز پزشکی «دانشگاه شیکاگو»، وضعیت ۴۸۹ بیمار را که سطح ویتامین Dخون آنها به دنبال یک سال اندازه گیری شده بود را انتخاب کردند، پیش از آن که آزمایش کووید-۱۹ از آنها گرفته شود. بیمارانی که کمبود ویتامین Dداشتند (کمتر از ۲۰ نانوگرم در میلی لیتر) و درمان نشده بودند، دو برابر بیمارانی که کمبود ویتامین D نداشتند با احتمال ابتلا به کووید-۱۹ مواجه بودند.
نیمی‌از مردم ایالات متحده کمبود ویتامین Dدارند. شدت این کمبود در سیاه پوست‌ها، آمریکایی‌های هیسپانیک و افرادی که در مناطقی مانند شیکاگو زندگی می‌کنند و در زمستان به قدر کافی در معرض نور خورشید قرار نمی‌گیرند بسیار بیشتر است.
پی بردن به این که آیا درمان کمبود ویتامین Dخطر ابتلا به کووید-۱۹ را کمتر می‌کند یا خیر در مقیاس منطقه ای، ملی و جهانی اهمیت بسیاری دارد.
ویتامین Dارزان و مصرف آن به طور کلی بی خطر است، بنابراین می‌توان در مقیاس وسیع آن را توزیع کرد.
پژوهشگران بر اهمیت انجام مطالعات تجربی تأکید دارند تا یقین حاصل کنند که آیا با تکمیل نیاز بدن به ویتامین D از طریق مکمل‌ها می‌توان خطر ابتلا و در نهایت شدت ابتلا به کووید-۱۹ را کاهش داد. همچنین بر نیاز به انجام مطالعات بیشتر در این باره که چه راهبردهایی در رساندن ویتامین Dبه بدن در جمعیت‌های خاصی مناسب تر هستند تأکید دارند. به همین منظور، آنها چندین کارآزمایی بالینی را با همکاران خود آغاز کرده اند.