۱۰ تکنیک دوربین که عکاسان مبتدی باید بدانند – بخش اول

با اینکه یادگیری کامل تکنیک های دوربین برای گرفتن عکس های حرفه ای، ممکن است سال ها به طول بیانجامد، با هر سطح مهارتی که دارید و با هر سوژه ای که برای عکاسی انتخاب می کنید، همواره ارزشش را دارد که تکنیک های ساده را نیز امتحان کنید. در این مطلب لنزک، آنچه برای شروع عکاسی نیاز دارید، یعنی تکنیک های مهم دوربین و عکاسی را به شما عزیزان آموزش خواهیم داد.

برای کمک به شما در این راه، ۱۰ تکنیک ضروری دوربین که هر عکاس باید مسلط شود را در این مطلب بیان می کنیم. ابتدا نحوه به دست گرفتن کنترل فوکوس را آموزش می دهیم و سپس به سراغ ویژگی هایی مثل تنظیم نوردهی، تراز سفیدی (white balance) و … خواهیم رفت.


این راهنمای ساده، دانش ابتدایی عکاسی شما را از نحوه فوکوس کردن و ترکیب بندی تا تراز سفیدی و نورپردازی، مستحکم میکند و شما را از شر عادت های نادرست عکاسی رها کرده و باعث میشود تنها بر روی گرفتن عکس هایی بهتر تمرکز کنید.

در هنگام تمرین این تکنیکها متوجه خواهید شد، اشتباهات رایج در کدام مراحل رخ میدهند و به شما کمک خواهد کرد تا از انجام اشتباهات مکرر پرهیز کنید.

با در نظر گرفتن این مطلب، از اشتباهات رایج که برای هر کسی با هر سطح تجربه های ممکن است اتفاق بیفتد و روشهای اصلاح آنها مثال هایی ساده آورده ایم.

با این حال، از اشتباه کردن نترسید که اشتباه، مقدمه ی یادگیری مهارت های جدید است.

کنترل فوکوس رابه دست بگیرید

اگر با تنظیمات پیشفرض دوربین خود عکاسی کنید، دوربین با استفاده از نقطه مرکزی، فوکوس را انجام خواهد داد. با اینکه این روش در بسیاری از موارد تصاویری واضح و شارپ تولید خواهد کرد، اما برای خلاقیت بیشتر در عکاسی بهتر است کنترل نقطه فوکوس را خودمان به دست بگیریم.

به این دلیل که سوژه انتخابی شما همواره در مرکز تصویر نخواهد بود.

پس اولین نکته های که باید یاد بگیرید این است که چگونه روی نقطه مورد نظر در تصویر، که میخواهید واضح و شارپ باشد، فوکوس کنید.

دوربین شما تعدادی نقطه فوکوس در نقاط مختلف کادر تصویر دارد، که میتوانید آنها را از طریق ویزور یا نمایاب مشاهده کنید که بهترین راه حل را برای فوکوس نقاط غیرمرکزی تصویر ارائه میدهند.

لازم است در ابتدای کار دوربین را به جای فوکوس چند نقطه ای یا انتخاب اتوماتیک، بر روی فوکوس یک نقطه ای (single-point autofocus) تنظیم نمایید.

نقطه فوکوس را انتخاب کنید
نحوه دقیق تغییر نقطه فوکوس دوربین و همچنین انتخاب تعداد نقاط، بسته به نوع دوربین شما متفاوت است، اما به طور کلی در دوربین های Canon لازم است تا دکمه انتخاب AF را فشرده و از طریق چرخاندن دکمه چرخشی یا دکمه های چهار جهته ی پشت دوربین نقطه فوکوس را انتخاب کنید.

با نگاه کردن به چشمی یا ویزور دوربین، میتوان نقطه فوکوس فعال را به رنگ قرمز مشاهده کرد.

در اکثر دوربین های Nikon، پس از اینکه فوکوس تک نقطه ای را در تنظیمات دوربین انتخاب کردید، توسط دکمه های چهار جهته در پشت دوربین میتوانید نقطه فوکوس را به سادگی تغییر دهید.

از معایب اصلی استفاده از نقاط خارجی فوکوس در بیشتر دوربینها اینست که حساسیت این نقاط کمتر از نقاط مرکزی کادر تصویر است و این بدان معناست که این نقاط فوکوس، شما را در نور کم، کنتراست های کم و در هنگام استفاده از لنزهایی با بیشینه دیافراگم ۵٫۶ و یا بسته تر با مشکل مواجه خواهند کرد.

همچنین گاهی اوقات ممکن است در نقطه ای که قصد دارید فوکوس را بر روی آن انجام دهید، نقطه فوکوس دوربین موجود نباشد.

در هر دو حالت میتوانید از حالت دستی فوکوس استفاده کنید و یا از تکنیکی به نام قفل فوکوس استفاده کنید. در این روش یکی از نقاط فوکوس دوربین را بر روی سوژه دلخواه برده و شاتر دوربین را بصورت نیمه فشار داده و نگه میداریم. سپس مجددا کادربندی کرده و شاتر را کامل میفشاریم.

به تراز سفیدی توجه کنید
در بخش بعدی به تنظیمات تراز سفیدی (WB) دوربین شما نگاهی خواهیم داشت و اینکه چگونه رنگ های واقعی تری داشته باشیم را بررسی خواهیم کرد.


شما ممکن است تنظیمات مربوط به تراز سفیدی را به طور کلی فراموش کنید، به خصوص زمانی که بصورت خام (raw) عکاسی میکنید. به این دلیل که در این نوع عکاسی شما به راحتی میتوانید در کامپیوتر این تنظیمات را بر روی عکس خود اعمال کنید.

با این حال، شما لازم است برای حصول نتایج بهتر در نوردهی و تعادل رنگی، تکنیک های لازم را فرا گیرید.

رنگ های قوی
تنظیمات اتوماتیک تراز سفیدی دوربین شما به طور کلی در اکثر شرایط نوری به خوبی عمل میکند، ولی بدون خطا نیست.

یکی از شرایطی که استفاده از تنظیم دستی تراز سفیدی دوربین نتایج بهتری میدهد، زمانی است که سوژه شما توسط یک رنگ یا تون خاص مانند آبی آسمان، نارنجی غروب آفتاب و یا سبز چمنزار احاطه شده است.

در این شرایط تراز سفیدی اتوماتیک دوربین معمولا برای مقابله با رنگ غالب، مقداری را تنظیم میکند. بنابراین با استفاده از تنظیم دستی تراز سفیدی که مناسب شرایط نوری محیط (مانند آفتاب یا سایه) است، می توان نتایج بهتری گرفت.

تراز سفیدی واقعی نور در زمان طلوع و غروب، نزدیک به تنگستن یا نور مصنوعی (۳۲۰۰K) است. اما اگر از این تنظیم پیشفرض استفاده کنید، مقدار زیادی از گرمایی که در عکس نیاز دارید را از دست خواهید داد.

در عوض میتوانید از تنظیمات تراز سفیدی نور روز (daylight) و یا حتی ابری (cloudy) استفاده کنید تا برافروختگی رنگ نارنجی را در زیباترین حالتش داشته باشید.

تنظیمات تراز سفیدی دلخواهتان را تنظیم کنید… در دوربین و یا در کامپیوتر
برای داشتن رنگ های هر چه طبیعی تر، لازم است کنترل را به دست بگیرید و یک تنظیمات تراز سفیدی دلخواه برای شرایط نوری خود ایجاد کنید. لوازم جانبی متعددی برای کمک به تنظیم هرچه بهتر تراز سفیدی موجود است؛ مانند درپوش لنز تراز سفیدی JJC؛ اما تنها چیزی که به آن نیاز دارید یک کارت سفید یا خاکستری و یا یک برگه سفید است!

پس از تهیه کاغذ سفید، این دو تکنیک ساده را برای ساخت تنظیمات دلخواه چه در دوربین و چه در هنگام ویرایش در کامپیوتر به کار بگیرید.

در نرم افزار
عکس هایتان را بصورت خام بگیرید. در این صورت میتوانید توسط نرم افزارهای پردازش عکس خام مانند Adobe Camera Raw که به عنوان یک افزونه برای فتوشاپ عرضه شده است، تراز سفیدی عکس خود را تنظیم کنید. تنظیمات این نرم افزارها همانند تنظیمات دوربین شما هستند.

برای بهبود تعادل رنگ میتوانید از اسلایدر های موجود استفاده کنید. همچنین یک ابزار تراز سفیدی (colour balance) وجود دارد؛ در این ابزار بر روی تن خنثی در عکس کلیک کنید تا تراز سفیدی انجام شود.

اما اگر صحنه یا تصویر فاقد تن خنثی باشد چه باید کرد؟ پاسخ قرار دادن یک برگه کاغذ سفید یا خاکستری در محل عکاسی است. این عمل تنها در یکی از عکسها لازم است انجام شود و مابقی عکس هایی که در همان شرایط نوری گرفته شده اند، توسط همان قابل تنظیم هستند.

۱- برگه مرجع خود در صحنه قرار دهید
یک کارت یا برگه سفید یا خاکستری در شرایط نوری یکسان با نقطه فوکوس عکستان قرار دهید. یک تنظیم تراز سفیدی پیشفرض مانند نور روز را انتخاب کنید و از اینکه بصورت خام (raw) عکاسی میکنید اطمینان حاصل کنید.

۲- عکس مرجع خود را باز کنید
یک عکس با حضور کارت در صحنه گرفته و سپس آن را بردارید و به عکاسی خود ادامه دهید. سپس عکس را توسط نرم افزار فتوشاپ باز کرده و توسط ابزار تراز سفیدی روی کارت کلیک کرده، اعداد مربوط به Temperature و Tint را یادداشت کرده و این اعداد را بصورت دستی برای سایر عکس های خود اعمال کنید.

۳- Camera Raw در CS
افزونه Camera Raw در Photoshop CS قابلیت انتخاب چند تصویر همزمان و منطبق سازی (Synchronize) را دارد و این گزینه شما را قادر میسازد که همزمان تنظیمات را بر روی تعداد زیادی از تصاویر اعمال کنید.

۴- انتخاب و منطبق سازی
تمامی عکس هایی که از یک صحنه گرفته اید (و عکس با حضور کارت) را انتخاب کنید (select all)، سپس بر روی ابزار تراز سفیدی کلیک کرده و بر روی کارت سفید کلیک کنید و جادوی اتفاق افتاده را مشاهده کنید! همچنین شما میتوانید بر روی دکمه Synchronise کلیک کنید تا تراز سفیدی و تنظیمات دیگر را منطبق سازی کنید.

چگونه تنظیمات تراز سفیدی دلخواه را در دوربین اعمال کنیم
تنظیم تراز سفیدی دلخواه در دوربین، زمان لازم در مرحله پردازش تصویر را کاهش خواهد داد. مجددا کار را با یک کارت سفید یا خاکستری در صحنه با شرایط نوری یکسان با سوژه اصلی آغاز میکنیم. ما از یک دوربین کانن برای این آموزش استفاده کرده ایم، اما کلیت کار در تمامی دوربینها یکسان است.

۱- از کارت خود عکس بگیرید – لازم است که کارت قسمت مرکزی عکس را پر کند. از هر تنظیمات WB میتوانید استفاده کنید.

۲- تنظیمات Custom WB را در منوی دوربین خود انتخاب کنید و گزینه set را انتخاب کنید.

۳- در بین عکس های خود حرکت کنید تا عکس کارت سفید را بیابید. گزینه set را انتخاب کرده و ok کنید.

۴- منوی تراز سفیدی را باز کرده و گزینه custom را انتخاب کنید.

چگونه بر روی اجسام متحرک فوکوس کنیم
در این بخش قصد داریم در مورد اجسام متحرک و اینکه در هنگامی که زمان اندک است چگونه فوکوس کنیم، بحث کنیم.

فوکوس بر روی اجسام ثابت تقریبا به راحتی انجام میشود، اما همه سوژه ها با حوصله صبر نمی کنند تا شما ترکیب بندی کنید و عکستان را بگیرید! به همین دلیل شما باید بر هنر فوکوس بر روی اجسام متحرک، مسلط شوید.

به این منظور، تنظیمات فوکوس اتوماتیک را از Single Shot در دوربین نیکون و One Shot در دوربین کانن به حالت Continuous یا AI Servo mode تغییر میدهیم (مد فوکوس متوالی). حال وقتی توسط فشردن دکمه شاتر تا نیمه، فوکوس را قفل میکنیم، دوربین با حرکت سوژه فوکوس را دائما تغییر میدهد تا زمانی که دکمه شاتر بصورت کامل فشرده شود.

شما از تمامی نقاط فوکوس دوربین برای سوژه های غیر مرکزی میتوانید استفاده کنید ولی در عکاسی در نور کم، سوژه های با کنتراست کم و یا هنگام استفاده از لنزهایی با بیشینه دیافراگم ۵٫۶ یا بسته تر، استفاده از نقاط فوکوس غیر مرکزی توصیه نمی شود.

توصیه حرفه ای ها: دکمه فوکوس پشتی را امتحان کنید
اکثر دوربین های DSLR در قسمت پشتی دکمه های برای فعالسازی فوکوس اتوماتیک (autofocus) دارند. این به این معنیست که می توانید از انگشت شصت برای فوکوس استفاده کنید و هر وقت که خواستید عکس بگیرید با انگشت اشاره دکمه شاتر را فشار دهید.

چرا عکس های من تار هستند؟
وقتی صحبت از یادگیری فوکوس میشود، لازم است بدانید چرا عکس های شما واضح و شارپ نیستند. دلیل این امر میتواند ناشی از مشکل فوکوس باشد، اما میتواند مربوط به لرزش دوربین و متحرک بودن سوژه نیز باشد. شما باید دلیل به وجود آمدن این مشکل را بیابید، مشکل را حل کنید و دوباره تلاش کنید.

۱- فوکوس نادرست
اگر تار شدن تصویر مربوط به فوکوس نادرست باشد، شما باید نواحی واضحی را در جلو و یا پشت سوژه مشاهده کنید. اگر چنین ناحیه هایی را در عکس مشاهده نمیکنید، فوکوس نادرست باعث تاری یک دست در کل عکس میشود.

۲- حرکت
تاری حاصل از حرکت، به راحتی توسط مشاهده خطوط کشیده نورانی (ناشی از قسمت های روشن تصویر) در عکس قابل تشخیص است. این مشخصه، نشان دهنده این است که دوربین یا سوژه در حین نوردهی حرکت کرده است.

چگونه از تکنیک جبران نوردهی (exposure compensation) استفاده کنیم
در این بخش به این مساله خواهیم پرداخت که چگونه با استفاده از تکنیک جبران نوردهی، نوردهی دقیقی را در شرایط نوری مختلف داشته باشیم.


پس زمینه تیره باعث نوردهی زیادی (over-expose) در عکس شده است. کم کردن نور تصویر توسط جبران نوردهی این مشکل را حل میکند.

تصمیمگیری در مورد اینکه نوردهی عکس را باید افزایش داد یا کاهش، در برخی موارد پیچیده است. بعضا تغییراتی که لازم است انجام گیرد متضاد حالتیست که در نگاه اول به نظر میرسد. در این قسمت چگونگی استفاده از سیستم جبران نوردهی دوربین برای روشن یا تاریک کردن عکس آمده است.

سوژه روشن
اگر سوژه شما شامل تون رنگی روشن باشد، به احتمال زیاد دوربین عکس شما را با نوردهی ناکافی (under-expose) ثبت خواهد کرد. در این شرایط لازم است دکمه جبران نوردهی دوربین را نگه داشته و توسط چرخاندن شاخص دوربین به راست، نوردهی را یک واحد افزایش دهید و سپس عکس خود را مجددا بگیرید.

سوژه تاریک
اگر سوژه شما تاریک است، عکس شما به احتمال زیاد دچار نوردهی زیادی خواهد شد. بنابراین لازم است که میزان نوردهی را کاهش دهید. دکمه جبران نوردهی را فشار داده و توسط چرخاندن شاخص دوربین به چپ نوردهی را یک واحد کاهش میدهیم.

نکته: شاید این سوال برایتان به وجود آید که چطور ممکن است سوژه تاریک زیادی نوردهی شود؟ دلیل آن به اشتباه افتادن سیستم نورسنجی (metering) دوربین است. وقتی نورسنج دوربین با ناحیه تاریکی رو به رو شود و خوانش را بر اساس آن قسمت تاریک انجام دهد، دوربین با افزایش نوردهی سعی بر جبران این تاریکی دارد که نتیجه آن بیش از حد شدن نوردهی (نوردهی زیادی یا over-expose) عکس شما در برخی از مواقع است.

از هیستوگرام سر در بیاورید
ساده ترین راه برای بررسی نوردهی عکسها، مشاهده هیستوگرام (histogram) عکس بر روی نمایشگر دوربین است. این نمودار نشان دهنده توزیع روشنایی در عکس است.

برای بهره برداری هر چه بیشتر از این ابزار، شما باید توانایی تشخیص عکس های با نوردهی کم (underexpose) و نوردهی زیاد (overexpose) را پیدا کنید.


عکس سمت چپ- نوردهی زیادی
در سمت چپ هیستوگرام اثری از رنگ مشکی نیست (فضایی خالی ایجاد شده) و نمودار به سمت راست گرایش دارد.

عکس سمت راست- نوردهی ناکافی
در سمت راست هیستوگرام اثری از رنگ مشکی نیست و نمودار به سمت چپ گرایش دارد.

راه های مقابله با مشکل شرایط نوری با کنتراست بالا

در این بخش نحوه ی عکاسی در شرایط نوری با کنتراست بالا و به تصویر کشیدن بیشترین طیف رنگ ها را به شما آموزش خواهیم داد.

در اکثر شرایط، استفاده از سیستم جبران نوردهی دوربین های DSLR معمولا تنظیم نوردهی تصویر مناسبی را نتیجه میدهد. اما شرایطی هم وجود دارد که محدوده یا طیف روشنایی سوژه به قدری بزرگ است که دوربین شما قادر به ثبت جزئیات در سایه ها و روشنایی ها (هایلایت ها) نیست.

این طیف با نام دامنه دینامیکی یا Dynamic Range شناخته میشود. با اینکه کیفیت دوربین های مختلف متفاوت است، معمولا می توان صحنه هایی را یافت که کنتراست آنها به قدری بالاست که بهترین دوربینها هم قادر به ثبت عکس مطلوب از آنها نیستند.

با تمرین کردن میتوان قبل از شروع عکاسی این نوع شرایط را تشخیص داد، اما ساده ترین راه برای شناسایی این نوع تصاویر بررسی عکس گرفته شده توسط هیستوگرام تصویر و قسمت های پرنور است.

کار را با گرفتن یک عکس آغاز کرده و چک کنید اگر سایه ها به سمت چپ هیستوگرام رسیدهاند، میتوانید نمایشگر هشدار روشنایی (highlight warning display) را فعال کنید.

وقتی با این شرایط مواجه میشوید، روش های مختلفی برای حل آن پیش رو دارید.

اگر با فرمت JPEG عکاسی میکنید، در بسیاری از دوربینها سیستم هایی برای ثبت جزئیات بیشتر در روشنایی ها و سایه ها نسبت به حالت معمولی تعبیه شده است.

سیستم دوربین نیکون Active D-lighting و سیستم دوربین کانن Auto Lighting Optimizer نامگذاری شده است.

بازیابی جزئیات
عکاسی با فرمت خام یا raw شما را قادر میسازد جزئیات بیشتری از روشنایی ها و سایه ها را نسبت به عکاسی JPEG داشته باشید. اما حتی در این حالت نیز بازیابی جزئیات مربوط به سایه ها از جزئیات روشنایی ها سادهتر است.

به همین علت، در عکاسی در نور با کنتراست بالا سعی کنید نوردهی را طوری تنظیم کنید که بیشترین جزئیات را در قسمت های روشن عکس ثبت کنید.

فیلترها
یکی از راه حل های سنتی مقابله با مشکل شرایط نوری با کنتراست بالا استفاده از فیلتر لنز کاهنده نور تدریجی (ND grad) است. نیمی از این فیلتر تیره و نیمی از آن روشن است، بنابراین شما میتوانید قسمت تیره فیلتر را برای کاهش روشنایی روشنترین نواحی در صحنه تنظیم کنید.

این نوع فیلترها زمانی که قسمت عمده صحنه روشنتر از دیگر نواحی است، مناسب هستند. مانند آسمان در عکس منظره.

با این حال این فیلترها در شرایطی که قسمت روشن در نواحی کوچکی از تصویر قرار داشته باشد، مانند پنجره یا نور آفتابی که از لابلای برگ درختان میتابد، کمتر کاربرد دارند. دلیل این امر آنست که این فیلتر نواحی اطراف آن قسمت روشن را نیز تاریکتر میکند.


دامنه دینامیکی بالا یا High Dynamic Range
HDR یکی از پرطرفدارترین تکنیک های عکاسی برای عکس هایی است که اگر این تکنیک نبود قسمت های نورانیشان سفید میشدند، سایه هایشان جزئیاتی نداشتند و یا هر دو مورد اتفاق می افتاد.

برای دستیابی به عکس های HDR واقعی شما نیاز به حداقل سه عکس از صحنه مورد نظر دارید. یکی با نوردهی کمتر (underexpose) یکی با نوردهی صحیح و دیگری با نوردهی زیاد (overexpose).

در انتها این عکسها باید توسط ابزار HDR در فتوشاپ و یا نرم افزارهای HDR Efex Pro 2 یا Photomatix با هم ادغام شوند.

چگونه سوژه خود را در کادر قرار دهیم
در این بخش ما چگونگی ترکیب بندی سوژه در کادر تصویر را به شما آموزش خواهیم داد تا از فضا بهترین استفاده را ببرید.


در انتخاب سوژه عکاسی و انتخاب بهترین تنظیمات دوربین، یادگیری اصول ترکیب بندی، یکی از بنیادی ترین راه های بهبود کیفیت عکس های شماست.

قوانین و تئوری های بسیاری درباره اینکه چگونه بهترین ترکیب بندی را داشته باشیم، وجود دارند، ولی نکته کلیدی ای که شما باید در مورد آن فکر کنید، این است که سوژه اصلی را در کجای کادر تصویر قرار دهید.

• 
• 

قانون یک سوم
قرار دادن سوژه اصلی در مرکز کادر تصویر تا حدودی وسوسه انگیز است، اما این حالت میتواند حس ایستا بودن را به عکس بدهد. در اکثر موارد توصیه میشود سوژه خود را در مرکز کادر قرار ندهید.

رویکرد کلاسیک، استفاده از قانون یک سوم است که توسط خطوط مجازی که طول و عرض قاب را به سه قسمت مساوی تقسیم میکنند، تعریف میشود. سپس باید سوژه را بر روی یکی از خطوط و یا یکی از نقاط تقاطع قرار دهید.

از فضا به خوبی استفاده کنید

اهمیت محیط اطراف سوژه شما، در موفقیت نهایی ترکیب بندی، کمتر از سوژه اصلیتان نیست. در وهله اول، شما باید تصمیم بگیرید که میخواهید چه مقداری از محیط اطراف سوژه، در کادر عکس شما قرار بگیرد.

این یک مبحث علمی اثبات شده نیست، ولی به عنوان یک قانون کلی، شما زمانی باید محیط اطراف سوژه را در کادر خود اضافه کنید که چیزی به عکس شما می افزایند. مانند محیط اطراف سوژه در عکس پرتره یا تصاویر حیات وحش.

در حالتی دیگر، ترکیب بندی های فشردهتر که محیط اطراف را حذف میکنند، سوژه اصلی را به موضوع غالب در عکس تبدیل میکنند.

فضا برای حرکت
اهمیت استفاده از فضا در عکس های پر جنب و جوش (action) و عکسهای پرتره دو چندان میشود. در هنگام مشاهده عکس های اجسام متحرک، به طور طبیعی چشم شما به سمتی که جسم قرار است به آن سمت حرکت کند، هدایت میشود.

بدین منظور، بهتر است فضای بیشتری در سمتی که سوژه به آن سمت حرکت میکند نسبت به پشت سر آن در نظر بگیرید. در غیر اینصورت عکس شما احساس عدم تعادل را به بیننده خواهد داد.

همینطور در عکس های پرتره به طور مشابه میتوان از این تکنیک استفاده کرد. به این صورت که اگر میخواهیم عکسی با تعادل داشته باشیم، در سمتی که سوژه به آن نگاه میکند بایستی فضای بیشتری در نظر بگیریم.

منبع: Lenzak