حال تصمیم داریم به سراغ برند مشهور کیتیام برویم و یکی از محصولات این خانواده اصیل اتریشی را بررسی کنیم. موتورسیکلت کیتیام ای ایکس سی (KTM EXC-F 250cc R) یکی از معدود مدلهای تریل کیتیام است که در ایران اجازه پلاک شدن دارد؛ بنابراین میتواند یکی از گزینههای 250 سیسی ما برای راندن بدون دردسر در معابر کشورمان باشد. برند کیتیام در دنیا با موتورسیکلتهای مدل تریل معروف شده و بخش اعظم اعتبار خودش را مدیون این سبد محصولات است زیرا این کمپانی در این تیپ محصولات واقعاً بینقص و کمنظیر عمل میکند. هرچند کیتیام درزمینهٔ تولید موتورسیکلتهای استریت (تیپ دوک) و کلاس استریت (تیپ آر سی) هم فعالیت میکند و استقبال نسبتاً خوبی هم در بازار داشته ولی همچنان تریل ها در بازارهای جهانی پرچمدار و آبرودار این برند هستند. ازجمله میتوان گفت مدل KING-OFFROAD در حال حاضر برترین موتورسیکلت تریل دنیاست و یکهتاز مسابقات سبک کراس. بگذریم! موتورسیکلت کیتیام EXC-F چند سالی هست که توسط شرکت کویر موتور به بازار ایران عرضه شده. بیشتر تیپ قدیمی آن در ایران شناخته شده است و مدل جدید آن کمتر به چشم میخورد. بهصورت عمومی مردم این موتور را با لقب اندرو (Enduro) میشناسند که درواقع این نام سبک مسابقاتی است که EXC در آن شرکت میکند. کیتیام در سال 2017 تیپ جدیدتری از EXC-F عرضه کرد که پای آن به بازار ایران هم رسیده. کویر موتور نمایندگی رسمی کیتیام اتریش در ایران است و مشخصاً این موتور را مستقیماً از اتریش بهصورت CBU وارد میکند. در مورد موتورهای دوک و آر سی کیتیام موجود در ایران باید گفت آنها نه مستقیماً از اتریش بلکه بهصورت مونتاژ از هندوستان به ایران میآیند و بنابراین قیمت ارزانتری هم نسبت به خانواده تریل دارند. (مونتاژ آنها در شرکت باجاج که شریک تجاری جوینت ونچر کیتیام در آسیاست انجام میشود) بنابراین میتوان در مورد کیفیت مونتاژ موتور کیتیام EXC-F نمیتوان شک داشت چون از خط تولید کمپانی مادر خارج شده. این موتورسیکلت تک سیلندر با حجم 250 سیسی انجینش، اجازه پلاک شدن و تردد در خیابانهای شهری را دارد و بنابراین بهترین گزینه است که هم با آن در خیابانهای پر از گودال و دستانداز کشورمان جامپ کنید و تجربه بینظیری از آفرود در مسیر آسفالته در ایران داشته باشید (!) و هم با آن به کویر و کوی و برزن سرک بکشید. در ادامه به بررسی دقیقتر کیتیام EXC-F میپردازیم. طراحی بدنه اگر شاسی و کلیت بدنه کیتیام را بخواهیم با دو صفت توصیف بکنیم، باید بگویم سبکترین و تحملپذیرترین در رنج خودش است. ارتفاع انجین و شاسی از سطح زمین نسبت به هوندا سی آر اف مقداری بیشتر است. در شاسی کیتیام EXC-F خبری از شاسیهای خیلی ضخیم و پهن نیست بلکه در طراحی ابتکاری، آنها شاسی را بهصورت شبکهای از ستون و میلهها با قطر معمول طراحی کردهاند تا مقاومت بالا با این سبک از مهندسی حاصل شود. وقتی به شاسی نگاه میکنید شبکهای از لولههای نارنجی رنگ و میلههایی از جنس کروم-مولیبدنوم را میبینید که از هم منشعب شده و هرکدام از هر ناحیه میتوانند فشار وارده را پخش و در برابر آن مقاومت کنند. با بدنه سبک وزنتر نسبت به رقیبان، کیتیام توان بیشتری برای مانور، جامپ و حتی شب زنی دارد که این تحسینبرانگیز است. فلاپ های چندتکه آن طراحی خوبی برای جلوگیری از نفوذ آب و گل به قسمتهای فوقانی و راکب دارند. کمکفنرهای جلو از نوع تلسکوپی وارونه محصول WP Suspension هستند که قطر ضخیمی داشته و واقعاً توانمند به نظر میرسند. برای کمک عقب هم ارتفاع مناسب و پمپ قوی پیشبینی شده. کمکفنر عقب بهصورت دستی قابلیت تنظیم میزان ارتجاع دارد که این ویژگی در نوع خودش امتیازی برای کیتیام است. یک نکته جالب اینکه باک سوخت کیتیام نه از فلز بلکه از پلاستیک چند سازهای ساخته شده که به نظر هم برای کاهش وزن و هم افزایش نسبی نفوذناپذیری در برابر شکافت ضربهای است. باک چندسازهای پلاستیکی کیتیام یک پوشش فایبرگلاس بر روی خود برای زیبایی ظاهری بیشتر دارد. رکابها بهصورت دندانه ارهای طراحی شده که پای راکب را روی خودش حفظ میکند و اجازه لغزیدن پا حین آفرود را نمیدهد. جک نیز بهصورت 180 درجه طراحی شده که فضای آزادتری در قسمت زیرین موتورسیکلت ایجاد میکند. زین موتور مقداری نرمتر از سی آر اف است هرچند حمل ترکنشین با آن مقداری سخت است. هوندا سی آر اف درزمینهٔ حمل ترکنشین فضای بهتری و راحتتری پیشبینی کرده و در این خصوص کیتیام ضعفهایی دارد. ازجمله فضای نامناسب رکاب ترکنشین و انحنای زین نامناسب. کابلهای ترمز و سنسور سرعت از جلوی فلاپ کله موتورسیکلت عبور میکند که این ابتکار جالبی در طراحی به دست مهندسین کیتیام است و جلوی شلختگی کابلها را تا حد زیادی گرفته. برای کیتیام EXC-F یک صفحه کیلومتر دیجیتالی کوچک تعبیه شده که میزان سرعت و مسافت طی شده را نمایش میدهد. این نکته را نیز در نظر داشته باشید که اساساً برای موتورهای تریل صفحه دور موتور و آمپر بنزین تعبیه نمیشود که یکی از هدفهای آن جهت جلوگیری از پیچیدگی سیستم برق است. چراغ عقب آن یک چراغ LED بسیار باریک خطی افقی است و چراغ جلو بهصورت منحنی طراحی شده. مخزن سوخت نیز حدود 9 لیتر گنجایش دارد. مجموع اقدامات کیتیام باعث شده وزن نهایی این موتورسیکلت 105 کیلوگرم باشد که واقعاً سبک و مناسب برای آفرود حرفهای است. درمجموع طراحی کیتیام EXC-F سندی بر مهارت اتریشیها در زمین تولید آفرودر های قوی و مهارناپذیر است. (که نسل به نسل در حال ارتقا روز افزون نیز هست) ایمنی برای کیتیام EXC-F سیستم ترمز دیسکیای بی اس محصول شرکت ایتالیایی BREMBO پیشبینی شده که همانند هوندا سی آر اف سیستم ای بی اس قابلیت غیرفعال کردن در هنگام آفرود دارد. برای محور جلو یک دیسک 260 میلیمتری دو پیستونی وجود دارد. برای چرخ عقب نیز یک دیسک زیر انجین نیز برخلاف تیپهای قبلی، یک سینی ضربهگیر مقاومتر طراحی شده که در جهت حفاظت از موتور و ایمنی بیشتر کاربرد دارد. مشخصات فنی یک نکته جالب در مورد کیتیام این است که همیشه در تیپهای جدید ویژگی فنی انجین خود را تا حد چشمگیری افزایش میدهد و معمولاً سر سیلندرها بازطراحی میشوند که این ویژگی تمایل به ارتقا فنی اساسی (و نه صرفاً تغییر اتاق) در کمپانیهای دیگر کمتر به چشم میخورد. در مورد EXC-F 250 سیسی نیز سیلندرها در تیپ جدید با طراحی شده و درمجموع توانایی و گشتاور موتور حدود 10 الی 15 درصد نسبت به مدل قدیمیتر افزایش داشته. انجین آن از نوع تک سیلندر چهارزمانه بوده که 28 نیوتون متر در 7900 دور در دقیقه گشتاور دارد. توان کلی نیز 37 اسب بخار در 12000 دور در دقیقه است با گیربکس 6 سرعته. سیستم انجین از نوع فول انژکتور است و سیستم خنککننده از نوع رادیات دار آب خنک میباشد. (رادیات مجهز به پوشش محافظتی ضدضربه است) جالب اینکه کیتیام با وجود مجهز کردن محصولاتش به سیستم استارت الکترونیک، همچنان هندل را حذف نکرده و تمایلی به حذف آن برخلاف هوندا ندارد. استاندارد آلایندگی آن یورو 3 (بهزودی یورو 4) است 2.7 لیتر به ازای هر صد کیلومتر سوخت مصرف میکند. جمعبندی نهایی از جمیع جهات میتوان کیتیام EXC-F 250 سیسی را یک موتورسیکلت مناسب برای تردد در داخل شهر و برای آفرود های حرفهای دانست. با توجه به پلاک شدن آن خیالتان راحت است و به مشکل نمیخورید و نیازی نیست با دیدن آژیر یا کفی، دلتان بلرزد! این موتورسیکلت واقعاً عملکرد عالی در آفرود دارد و شاید برندهای دیگر ضعفهایی در قیاس با آن داشته باشند. اساساً محصولات کیتیام در بحث آفرود جزء بهترینها در کلاس جهانی هستند. با این موتورسیکلت میتوانید بدون ترس هم از جدول و گودال کوچه و خیابان عبور کنید و هم تپههای شنی و گلآلود را فتح کنید. هرچند باید حجم انجین آن را هم در نظر بگیریم و بپذیریم که یک موتور 250 سیسی قدرت یک تریل 450 سیسی را ندارد ولی یارای همراهی خواهد داشت و بقول معروف موتوری نیست که کم بیاورد. البته از قیمت نجومی آن هم نباید غافل شوید. در حال حاضر و در اوضاع اقتصادی تأسفبرانگیز فعلی قیمت این موتورسیکلت از مرز 140 میلیون تومان عبور کرده و به عبارت دقیقتر با قیمت 141 میلیون تومان در بازار ایران به فروش میرسد. (پلاک ملی) پینوشت: کمپانی کیتیام تریل های 250 و 300 سیسی دیگری نیز در ایران دارد که البته به خاطر نداشتن برخی استانداردهای مورد نیاز برای تردد در معابر، اجازه پلاک شدن ندارند.
هوندا محصولات کلاس آفرودر خود را با کد CRF تولید میکند. بهترین گزینه پلاک شدنی هوندا در ایران CRF 250L است که هم برای تردد در جادههای شهری و برونشهری و هم آفرود، امکانات مناسبی در اختیار قرار میدهد. این موتورسیکلت با شعار “بهترین دوست تو در جاده” توسط هوندا معرفی شده. طراحی بدنه هوندا سی بی آر به شاسی فولادی بسیار محکمش در بین موتور بازها معروف است. شاسی فولادی مخروطی که به بهترین شکل طراحی شده و با ضخامت بخش مرکزی و فرم دو شاخه سینه انجین، فشارهای سنگین و شوکهای ناگهانی را جذب میکند. میتوانید با این موتورسیکلت هرچقدر دلتان خواست جامپ بزنید، زمین بخورید و بالا و پایین بپرید و نگران ترک خوردن شاسی نباشید! وزن کلی موتورسیکلت 144 کیلوگرم بوده که با توجه به سبک بودنش، کنترل محور، مهار و تک چرخ زدن با آن ایدهآل خواهد بود. طراحی کلی، رنگآمیزی و طرح استیکر سی آر اف 250 از روی برادر بزرگتر 450 سیسیاش الگوگیری شده. کمکهای جلو بهصورت وارونه طراحی شده و بسیار نرم هستند. تک کمک پرولینک عقب نیز با قطر 40 میلیمتری مقاومت بالایی دارد. طراحی کله چراغ و فلاپها آئرودینامیک بوده و مجموع گلگیرها و کاور روی کمکها جلوی نفوذ گل و خاک به سطح متحرک کمک یا روی سطح زین و باک را میگیرند. فلاپهای کنار انجین هم به گونهای طراحی شدهاند تا از تجمع گل روی بدنه جلوگیری کنند و همینطور در صورت زمین خوردن موتور از شکستگی فلاپ تا حد امکان پیشگیری شود. صفحه سینی فلزی زیر انجین ضخامت نسبتاً خوبی دارد و از انجین در برابر برخورد با موانع محافظت میکند. هرچند میشد این صفحه را با میزان مقاومت بیشتری طراحی کرد. زین موتورسیکلت نیز کوچک و با روکش چرمی طراحی شده. (معمولاً موتور تریل زین کوچکی دارند.) این زین مقداری خشک بوده ولی جنس خوب چرم آن جلوی تعریق بدن راکب را میگیرد و با توجه به نرمی شاسی میتوان خشکی آن را تحمل کرد. همچنین کشیده شدن انحنای زین روی باک یک مزیت در طراحی است. ظرفیت کلی باک 7.8 لیتر (1.8 لیتر ذخیره) است که اساساً حجم گنجایش پایین باک این کلاس به خاطر سعی در کاهش وزن حداکثری موتورسیکلت به نظر میرسد. برای سی آر اف یک صفحه کیلومتر تمام دیجیتال جمعوجور پیشبینی شده که میتوانید میزان سرعت، دور موتور، حجم سوخت و هشدارهای فنی ECU را روی آن مشاهده کنید. ایمنی برای سی آر اف دو دیسک 296 میلیمتری برای ترمزهای عقب و جلو پیشبینی شده که توسط پمپهای دو پیستون مهار میشوند. سیستم ترمز آن مجهز به ABS است. البته خیالتان راحت باشد! این ویژگی صرفاً برای تردد در جاده است و هنگام آفرود با فشردن یک کلید میتوان ABS را غیرفعال کرد و بهصورت ایدهآل به آفرود کنترل دستی ترمز در مسیرهای ناهموار پرداخت. مشخصات فنی قلب سی بی آر 250 یک انجین چهار زمانه DOHC است که در مجموع 24.5 اسب بخار قدرت به محور پمپاژ میکند. انجین 1.8 لیتر روغن در خودش جای میدهد. این انجین تک سیلندر بهصورت شش دنده بوده و 22.6 نیوتنمتر گشتاور در 6750 دور در دقیقه فراهم میکند که نیرویی بسیار مناسب برای آفرود به نظر میرسد. انجین 250 سیسی CBR روی دندههای سنگین عملکرد خوبی از خود نشان میدهد و تا حد امکان از بازماندن چرخها روی شیب جلوگیری میکند. حداکثر سرعت اسمی نیز 140 کیلومتر در ساعت توسط کمپانی اعلام شده. انجین هوندا از سال 2017 با استاندارد آلایندگی یورو 4 تولید میشود. سی آر اف در مدلهای قدیمی صرفاً با هندل روشن میشد. ولی از سال 2012 تا 2016 سیستم استارت الکتریکی در کنار هندل عرضه شد. از مدل 2017 به این سو هندل نیز از سیستم آن بهصورت کامل حذف شده و در مدلهای جدید تنها بهوسیله استارت روشن میشود. سیستم خنککننده انجین نیز از نوع رادیات آب خنک بوده که قاب آن به ضربهگیر مجهز شده و برای عبور در محیطهای گرمسیری مثل کویر این سیستم خنککننده مزیت ویژهای خواهد بود. جمعبندی نهایی هوندا سی آر اف 250L گزینه مناسبی برای آفرود است. این موتورسیکلت قدرت شیب زنی و جامپ خوبی دارد و مهمتر اینکه استهلاک و درنتیجه مخارج نگهداری آن در مقایسه با دیگر برندهای بزرگ کمتر است. طراحی آن در کلاس خودش زیباست و استاندارد آلایندگیاش برای محیطهای شهری ایدهآل است. اگر به دنبال یک موتورسیکلت آفرود قابل اطمینان برای استفاده در سطح شهر و آفرود هستید، سی آر اف هوندا با اتکا به برندی که میتوانید به آن اعتماد کنید انتخاب خوبی است البته اگر با قیمت آن مشکلی نداشته باشید! در بازار پر التهاب کشور ما در حال حاضر قیمت هوندا CRF250l در حال حاضر حدود 86 میلیون تومان میباشد. سخن تکمیلی خانواده هوندا CRF دو کلاس دیگر نیز در این حجم دارند. یکی هوندا CRF Rally (رالی) که در واقع یک موتورسیکلت تریل آپشنال اسپشیال است و با امکانات راحتی نظیر تلق جلو، چراغهای مه شکن دوقلو، محافظ دست کربنی، صندلی نرم و طراحی با وزن و تعادل بیشتر تولید شده. (13 کیلو سنگینتر) قیمت سی آر اف 250 رالی در حال حاضر در ایران حدود 100 میلیون تومان میباشد. دیگر عضو این خانواده CRF 250R بوده که فاقد چراغ و سیستمهای ایمنی استاندارد جادهای و صرفاً برای پیستهای آفرود تولید میشود. (این مدل قابلیت پلاک شدن ندارد)
در قسمت سوم این رشته مقاله میرسیم به معروفترین تریل 250 سیسی پلاک شدنی شرکت معروف کاواساکی با نام KAWASAKI KLX 250CC حقیقتاً از همین ابتدا باید به موضوعی اشاره کنم که حاوی تجربیات شخصی است. شرکت کاواساکی هرچند تریل های خوبی دارد ولی اقبال آن در بازارهای جهانی کمتر از محصولات ریس و استریتش است. تریل های کاواساکی هرچند قدرتمند و با طراحی خوب ولی یک مشکل دارند و آن هم پرخرج بودن و استهلاک بالاتر آنها در قیاس با هوندا و کیتیام است که این ویژگی بخصوص در بحث آفرود آزار دهنده است. اما بقول معروف این چیزی از ارزشهای کاواساکی کم نمیکند و همچنان تریل های آن در حد و قامتی هستند که از آبروی این برند دفاع کنند. بگذریم! موتورسیکلت تریل کاواساکی مدل KLX توسط شرکت کویر موتور که نمایندگی رسمی کویر موتور در ایران است چند سالی است در دو حجم 150 و 250 سیسی با قابلیت پلاک ملی عرضه میشود. از آنجا که تیپ 150 سیسی مورد بحث ما نیست پس مستقیماً سراغ مدل 250 میرویم. طراحی بدنه این موتورسیکلت از نبوغ و ذوق مهندسان ژاپنی اثرات مشهودی دارد. کمپانی کاواساکی در معرفی این موتورسیکلت یک ویژگی اعلام کرده که به نوعی هم نقطه قوت و هم نقطه ضعف به شمار میرود. از جانب این شرکت این موتورسیکلت یک تریل برای همه افراد با سطح توانایی مختلف معرفی شده. یعنی چه راننده آماتور و چه حرفهای بدون مشکل میتوانند آن را برانند. اما این مدل طراحی محافظهکارانه که برای اقبال بیشتر در بازار عمومی در نظر گرفته شده، موجب شده تا KLX در بحث فرمانپذیری و آفرود حرفهای مقداری کند و برای شیب و جامپ زدن بهاصطلاح تنبل باشد! اگر همزمان برای تک چرخ زدن با هوندا سی آر اف و کاواساکی کی آل ایکس تلاش کنید، خواهید دید که کاواساکی مقداری ناز میکند!!! یا وقتی با این موتور جامپ میزنید، تا حدی بد و محکم به زمین فرود میآید و بدقلق است. اما در نقطه مقابل این تنبل بودن برای مسیرهای عادی و جادههای خاکی مناسب است زیرا موتور تعادل و پایداری بهتری در این مسیر از خود نشان میدهد. در طراحی ظاهری، زبان طراحی کاواساکی بهوضوح دیده میشود. چراغ جلوی تهاجمی و نسبتاً درشت که به مدلهای استریت شباهتهایی دارد و مکانیسم آن اتولایت است. فلاپ های سرتاسری و گلگیرها عملکرد بسیار خوبی در دفع گل و خاک و جلوگیری از برخورد آن به قسمت فوقانی دارند. گلگیر و چراغ عقب مقداری کلاسیک و با طراحی قدیمی است که این فرم گلگیر و چراغ هم به زبان طراحی کاواساکی برمیگردد. البته چندان ظاهر زیبایی ندارد. زین آن نرم و راحت است و شاید بتوان گفت راحتترین زین را در قیاس با سایر موتورسیکلتهای کلاس خودش دارد. این امتیاز مثبت کاواساکی در قیاس با رقبا است. آینههای گرد خاص آن هم نشانی از برند و زبان طراحی کاواساکی هستند. صفحه کیلومتر موتورسیکلت از نوع فول دیجیتال با پوشش سرعت، دور موتور، پیمایش و علائم هشدارهای فنی است. هرچند شاسی آن شبکهای و بسیار مقاوم است ولی اطراف انجین در مقابل آلودگی اندکی نفوذپذیر است و زود گلولای را به خودش جذب میکند. زیر انجین نیز صفحه و سینی به خوبی هوندا نیست و یک نقطه ضعف است. اما در حالت کلی شاسی قدرتمند و اصولی بوده و به خوبی انواع ضربات، شوک و فشارها را دفع میکند و اطمینان شما را نسبت به خودش خدشهدار نمیکند. کمکهای جلو از نوع تلسکوپی وارونه 43 میلیمتری و کمک عقب از نوع New Uni-Trak بوده و نرمی بسیار خوبی دارند. در کاواساکی نیز بهمانند هوندا، هندل در نسلهای جدید بهصورت کامل حذف و با استارت الکترونیک جایگزین شده. باک نیز از نوع چندسازهای با مقاومت بیشتر در مقابل شوک و ضربات (نسبت به فلزی) است و 7.7 لیتر گنجایش دارد. اما نکته جالب در طراحی این موتورسیکلت کیف ابزار کوچکی است که بهصورت کیت فابریکی پشت زین نصب میشود و میتوانید در آن ابزارهای کوچک را برای تعمیرات موتورتان به همراه داشته باشید. به نظر ایده جالب و کاربردی است. وزن کلی موتورسیکلت 138 کیلوگرم است که مقداری از هوندا سبکتر و از کیتیام سنگینتر است. این وزن برای یک موتورسیکلت تریل بسیار مناسب است ولی مدل طراحی خاصی شاسی با تنبلی نسبی آن در آفرود بیارتباط نیست. ایمنی KLX با سیستم ترمز ای بی اس دیسکی عرضه میشود. دیسک جلو از نوع دو پیستون 250 میلیمتر و دیسک عقب تک پیستون 240 میلیمتر. همانند رقبا، سیستم ای بی اس قابلیت لغو کردن دستی در هنگام آفرود دارد. مشخصات فنی از هرچه بگذریم سخن انجین خوشتر است بخصوص وقتی پای کاواساکی در میان باشد! اگر از بحث استهلاک بگذریم، نیرو و قدرت خروجی انجین کاواساکی عالی و مهارناپذیر است. انجین KLX 250 سیسی از نوع تک سیلندر 4 زمانه بوده و قدرت خروجی آن 22 اسب بخار است. (در سری جدید به 27 اسب بخار رسیده که هنوز در ایران موجود نیست!) حداکثر قدرت 16 کیلووات 7500 دور در دقیقه و حداکثر گشتاور 20.5 7000 rpm با گیربکس 6 سرعته (شش دنده) سیستم پایش سوخت انجین فول انژکتور بوده، از استارت الکترونیکی بهره میبرد و 3.2 لیتر به ازای هر صد کیلومتر میانگین مصرف سوختش است. حداکثر سرعت اسمی آن نیز 135 کیلومتر توسط شرکت تولیدکننده اعلام شده. جمعبندی نهایی درمجموع موتورسیکلت کاواساکی یک تریل عالی برای استفاده در مسیرهای آسفالته و خاکی است ولی برای آفرود ضعفهایی دارد که شاید نسبت به رقبایش چندان قابل اتکا نباشد. این موتورسیکلت مقداری سنگین و تنبلتر از هوندا و کیتیام است هرچند همچنان میتوان روی توانایی آن حساب کرد. اگر یک راننده آماتور هستید و تجربه راندن موتورسیکلتهای شاسیبلند را ندارید شاید کاواساکی انتخاب بهتری باشد چون تعادل بهتری دارد ولی برای آفرود حرفهای انتخابهای بهتری هستند. قیمت این موتورسیکلت ژاپنی را نیز نباید فراموش کنیم. کاواساکی klx 250 سیسی در حال حاضر در بازار ایران حدود 85 میلیون تومان قیمت دارد. تکمیلی علاوه بر کاواساکی klx سه تیپ دیگر از تریل های 250 سیسی کاواساکی نیز در ایران موجود هستند. یکی از آنها کاواساکی kxf 250 است که اجازه پلاک شدن ندارند و فقط برای پیست از آن استفاده میشود. (کاربری حرفهای) دیگری کاواساکی D-Tracker 250 است که درواقع یک موتورسیکلت تریل آپشنال با لاستیکهای بدون عاج جادهای است. این موتورسیکلت قابلیت پلاک شدن دارد و بخصوص برای مسافرت و رانندگی جادهای مناسب است. و در آخر Stockman 250 که یک تریل با سبک طراحی کلاسیک و تداعیکننده تریل های قدیمی کاواساکی میباشد. (این مدل نیز قابلیت پلاک شدن دارد)
در بخش نهایی این مقاله و پس از بررسی معدود گزینههای برند موجود در ایران، میرسیم به پرطرفدارترین، ارزانترین و پرمصرفترین تریل های 250 سیسی در دسترس مصرفکننده ایرانی؛ یعنی محصولات چینی! موتورهای تریل چینی چند سالی هست که بازار مصرفی ایران را فتح کردهاند و در تیراژ انبوه در خدمت پلیس درآمده و از نهاد انتظامی و دولتی گرفته تا مصرفکننده معمولی و آفرود بازها به خاطر هزینه کمتر یک تریل چینی را به نمونه ژاپنی یا اتریشی ترجیح میدهند. در مورد تریل های چینی یک سخن جالبی هست. بین اهل فن آنها به موتورهای “اشیمشی” معروف شدهاند! اگر شما تمام برندهای ایرانی (چینی) تریل موجود در کشور را کنار هم بگذارید و مشخصات فنی آنها را بررسی کنید، بهندرت متوجه تفاوت خاصی بین آنها میشوید. تقریباً تمام تریل های چینی (که اغلب تحت برند ایرانی و در داخل ایران مونتاژ میشوند) از شاسی مشابه و انجین سیستم CDI که قطر سیلندرش دو برابر شده و در گیربکس آن تغییراتی صورت گرفته و 5 دنده شده است استفاده میکنند و تفاوت آنها صرفاً در کیفیت آلیاژ، مونتاژ، طراحی و آپشن های جانبی است. به همین علت هم بود که تصمیم گرفتیم همه برندهای چینی را یکجا و در قالب یک متن بررسی کنیم. البته که علیرغم ضعفها، شاید بتوان گفت در حال حاضر یک موتور تریل چینی تنها گزینه عقلانی برای خرید و استفاده است و صدالبته در قیاس نسبت قیمت برخی مدلهای آن کارایی بسیار خوبی هم دارند. حال به بررسی مدلها میپردازیم. موتورسیکلت فلات 250 سیسی موتورسیکلتهای چینی تحت برند فلات، توسط شرکت جهات همتا سیکلت به بازار ایران عرضه شدهاند و طی سالهای اخیر جزو پرفروشترینها و موتورسیکلت محبوب سازمانی یگان ویژه ناجا بودهاند. شرکت فلات در حال حاضر تریل 250 سیسیاش را در قالب دو مدل طرح کیتیام Falat 250 KTM و مدل ترکر Falat 250 Tricker عرضه میکند؛ که مدل اولی در بازار به فلات کیتیامی و دومی فلات 250 معروف است! سیستم انجین 250 سیسی موتورسیکلتهای فلات همانطور که قبلتر گفته شد از نوع تک سیلندر چهار زمانه سیستم CDI هستند ولی با تغییرات صورت گرفته انجین آنها کمصدا، روان و گیربکس روانتری دارد. قدرت 14.5 اسب بخاری و گشتاور 14.26 نیوتنمتری برای یک موتورسیکلت تریل 250 سیسی اصلاً رقم ایده آلی نیست ولی خب با توجه به تکنولوژی منسوخ انجین انتظار بیشتری هم از آن نمیرود. حداکثر سرعت اسمی موتورسیکلت توسط کمپانی 150 کیلومتر بر ساعت ذکر شده ولی با توجه به مؤلفههای انجین بعید به نظر میرسد بیشتر از 130 کیلومتر بر ساعت کشش داشته باشد. مکانیزم خنککنندگی انجین نیز از نوع هواخنک است. (در مدلهای جدید تغییرات مثبتی در شبکه هواخنک آن صورت گرفته) سیستم سوخترسانی آن نیز از اواخر سال 94 از کاربرات به انژکتور تغییر پیدا کرده و مصرف سوختش کمتر شده و بنا به اعلام شرکت واردکننده به استاندارد یورو 4 رسیده است. (مصرف 2.6 لیتر به ازای هر صد کیلومتر) ظرفیت باک آن 11 لیتر است. یکی از بزرگترین ضعفهای فلات باک آن است زیرا از باک فلزی در آن استفاده شده که کیفیت ساخت ضعیف و پوسته نازکی دارد و در صورت شیب زدن در آفرود و وارد آمدن شوک فیزیکی به پیکره موتورسیکلت گهگاه باک نشتی پیدا میکند و سوراخ میشود. جوشکارها عمدتاً با باک تریل های چینی آشنا هستند! فلات از سیستم ترمز دیسکی استفاده میکند که اغلب بدون ABS و چند باری با ABS به بازار عرضه شد. (نکته قابل تأمل اینکه به خاطر واردات نامنظم قطعات، اغلب موتورهای چینی هر سال از لحاظ آپشن و حتی مدل فلاپ و سیستمها تغییراتی سینوسی دارند و هیچ موتوری با همان برند چند ماه قبلش شباهت کامل ندارد!) در حالت کلی سیستم ترمز دیسکی آن به خاطر استفاده از برند گمنام کیفیت ایده آلی ندارد و در مهار موتورسیکلت ضعف و کم دقتی نشان میدهد ولی با این حال باز هم میتواند نیازهای یک آفرود معمولی را برطرف کند. (ترمز همین تریل های چینی مشکل ضعف در دقت و قدرت دارد) شاسی موتورسیکلت از نوع فولاد معمولی است و ویژگی خاصی ندارد. اگر قصد آفرود با این موتورسیکلت را دارید اکیداً توصیه میکنم با آن جامپ بیشتر از یک متر نزنید و روی حفظ تماس با زمین تمرکز کنید. در صورت جامپ سنگین خطر ترک خوردن یا شکستگی شاسی قریبالوقوع خواهد بود! فلاپها در هر دو مدل طراحی مناسبی داشته و عملکرد خوبی در جلوگیری از نفوذ گل غبار دارند. در مدلهای جدید فلات سینی و سپر زیر انجین موتورسیکلت تقویت شده که ویژگی مثبتی برای آفرود است. زینها بسیار نرم و راحت هستند. ارتفاع موتورسیکلت مناسب است و کمکفنرها نرمی بسیار خوبی دارند. بهخصوص کمک جلو با توجه به وارونه بودن تا حد زیادی در دفع شوکها مؤثر واقع میشود. البته قطر کمک جلو معمولی است و نباید انتظار ویژهای از آن داشته باشیم. این موتورسیکلت با سیستم استارت الکتریک و هندل (در کنار هم) عرضه میشود و صفحه کیلومتر آن نیز معمولاً دیجیتال و با عقربه سرعتسنج آنالوگ عرضه میشود. (گهگاهی هم تمام دیجیتال و گاهی تمام آنالوگ به بازار میآید!) در حالت کلی فلات 250 کیفیت مونتاژ و تا حدی متریال بهتری نسبت به رقیبان هموطنش دارد، قطعات یدکی آن فراوانتر است و طراحی آن اصولیتر. هرچند همچنان استهلاک آن بالاست و عمر قطعات موتور کوتاه است و این مسائل را باید برای این کلاس پذیرفت. وزن موتورسیکلت 115 کیلوگرم است که برای سواری راحت و کنترل در آفرود فاکتور مناسبی به نظر میرسد. اگر قصد آفرود معمولی و جامپ زدنهای زیر یک متر و طی کردن مسیرهای خاکی و شوسه و آسفالته با یک موتورسیکلت کم هزینه دارید، شاید فلات از بهترین گزینههای در دسترس باشد. این موتورسیکلت قدرت کافی برای طی کردن شیب دارد، هرچند شتاب ضعیفی داشته باشد. (در قیاس با تریل های حرفهای) تجربه سواری یک موتورسیکلت شاسیبلند و آفرود حتی با یک موتورسیکلت برند گمنام هم قابل دسترسی است و قطعاً تجربه لذت بخشی برایتان خواهد بود. از سواری با فلات میتوانید در حد خودش لذت برید. نکته جالب اینکه فلات پس از کپی از طراحی کیتیام، اخیراً کپی هوندا CRF را نیز در حجم 200 سیسی عرضه کرده است! بگذریم! قیمت هر دو مدل فلات در حال حاضر در بازار حدود 23 الی 25 میلیون تومان است. موتورسیکلت 250 سیسی کویر رادیسون T2 افتخار دارم در گزینه دوم یکی از بدنامترین مدلهای تریل چینی را خدمتتان معرفی کنم! کویر رادیسون تی 2 توسط شرکت کویر موتور به بازار ایران عرضه شده. برخلاف سابقه درخشان شرکت کویر موتور، تی 2 یک نقطه ضعف در کارنامه این شرکت است و نارضایتیهای فراوانی به دنبال داشته. به حدی که خود شرکت کویرموتور نیز فقط تا مدت یک ماه و برای 1000 کیلومتر آن را گارانتی میکند! در وهله اول بزرگترین ضعف رادیسون تی 2 کیفیت بسیار نازل مونتاژ آن است که هر تعمیرکار متخصصی به آن شاره میکند. در وهله دوم ضعف در متریال بکار رفته است. نرخ استهلاک و خرابی قطعات کویر T2 شاید بیشتر از سایرین باشد. ازجمله ضعف سوختن پیاپی واشر سر سیلندر از ایرادهای فنی آن است. حداقل برای بنده که با تعمیرکاران تخصصی این تریل های صحبت کردهام این چنین به نظر رسیده. اگر به ظاهر کلی شاسی و انجین و حتی سیستم تعلیق این موتورسیکلت نگاهی بیاندازید و آن را با فلات مقایسه کنید شباهتهای زیادی به چشمتان میخورد و بیشتر با معنی عبارت “اشیمشی” پی میبرید! حداکثر قدرت تی 2 توسط شرکت کویر موتور 14.5 اسب بخار و حداکثر گشتاور 16.51 نیوتون متر در 5،551 دور در دقیقه قید شده با سرعت اسمی 125 کیلومتر بر ساعت. (سرعت اسمی اعلام شده توسط کویر موتور منطقی و صادقانهتر است) باک موتورسیکلت گنجایش 12 لیتر سوخت دارد و سیستم سوخت آن نیز انژکتور با مصرف 2.8 لیتر به ازای هر صد کیلومتر است. وزن این موتورسیکلت 121 کیلومتر است که مقداری سنگینتر از خانواده فلات است. صفحه کیلومتر و نمایشگر موتور از نوع آنالوگ است و خبری از سیستم دیجیتال نیست. سیستم کلی انجین، کمکها و شاسی کاملاً مشابه فلات است و ویژگیهای ذکر شده برای فلات، برای کویر تی 2 نیز صدق میکند. ضمن اینکه باک آن نیز مشابه فلات از نوع فلزی است و با همان ضعف سوراخ شدن مواجه است. در حالت کلی کویر رادیسون تی 2 مقداری از فلات ضعیفتر است هرچند قیمت مناسبتری هم دارد. این موتورسیکلت برای مسیرهای شهری بیشتر قابل اتکا است و تا حدی برای آفرود آماتور. (به شرط نگهداری با ظرافت) قیمت موتورسیکلت کویر T2 در حال حاضر در بازار ایران حدود 21 میلیون تومان است. موتورسیکلت پیشرو 250 GOLD موتورسیکلت پیشرو گلد توسط شرکت نیرو موتور فارس مونتاژ و به بازار عرضه شده. این موتورسیکلت تغییراتی در بخش انجین داشته که آن را نسبت به رقبایش مقداری قویتر کرده. انجین 250 سیسی چهار زمانه این موتورسیکلت 16.5 اسب بخار خروجی دارد ولی این قدرت خروجی صرفاً به معنای چابک و قویتر بودن موتورسیکلت نیست! انجین این موتورسیکلت با وجود قدرت مناسب مصرف بسیار زیادی دارد و با وجود سیستم سوخترسانی انژکتوری به ازای هر صد کیلومتر 4.1 لیتر بنزین مصرف میکند. وزن آن نیز از سایرین سنگینتر است و به حدود 140 کیلومتر میرسد. این وزن برای یک تریل مقداری زیاد و سبب تنبلی موتورسیکلت میشود. (حداکثر سرعت اسمی 120 کیلومتر بر ساعت) گیربکس آن نیز مقداری منسوخ بوده و از نوع 4 دنده است. دیگر ویژگیها ازجمله کمکها و شاسی و ترمزهای دیسکی بهمانند سایر چینیهاست و تفاوت خاصی ندارد. این موتورسیکلت کیفیت مونتاژ و قطعات خوبی دارد و برای آفرود معمولی مناسب است؛ اما از لحاظ فراوانی قطعات یدکی با مقدار محسوسی ضعف مواجه است. قیمت این موتورسیکلت در حال حاضر حدود 21 میلیون تومان در بازار ارزیابی میشود. موتورسیکلت جترو 250 جترو توسط شرکت اصفهان سیکلت به بازار عرضه شده و اغلب بازار مصرف آن نیز منحصر به استان اصفهان است. جترو 250 مقداری ضعیفتر از سایرین است و کیفیت مونتاژ آن نیز چندان مناسب نیست. این موتورسیکلت 13.5 اسب بخار قدرت دارد با حداکثر گشتاور 18.48 نیوتنمتر در 6017 دور بر دقیقه. وزن موتورسیکلت مقداری سنگین و معادل 138 کیلوگرم است و سرعت اسمی آن نیز توسط کمپانی تولیدکننده 103 کیلومتر بر ساعت عنوان شده. جترو بهمانند سایرین سیستم سوخترسانی انژکتوری و ترمز دیسکی دارد. بزرگترین مشکل این موتورسیکلت علاوه بر قدرت کم و ضعف مونتاژ، کمبود شدید قطعات یدکی در شهرهایی غیر از اصفهان است. شما در شهرهای دیگر قطعات آن را به ندرت و فقط توسط نمایندگی اصفهان سیکلت بهصورت سفارشی میتوانید دریافت کنید. قیمت دقیقی از این موتورسیکلت به خاطر کمبود در بازار نتوانستیم کسب کنیم ولی با تحلیل کلی قیمت مدل صفر آن حدود 18 میلیون ارزیابی میشود. موتورسیکلت روان QM R 200 حقیقتاً ما تصمیم به بررسی موتورسیکلتهای تریل با حجم کمتر از حجم 250 سیسی نداشتیم ولی حالا که بحث بررسی تریل های چینی است حیف است اگر به روان نپردازیم. (علاوه بر روان 200، موتورسیکلت پرواز طرح MKZ نیز با حجم 200 سیسی عرضه میشود که به خاطر کیفیت پایین و عدم توانایی آفرود ارزش بررسی کردن ندارد) اگر قرار به انتخاب یک موتورسیکلت چینی از لحاظ کیفیت ساخت قطعات باشد قطعاً روان جزء بهترینهای آنهاست. موتورسیکلت روان 200 QM توسط شرکت روان سیکلت به بازار ایران عرضه شده و در واقع یک کپی از موتورسیکلت سوزوکی RV است. روان از انجین با حجم 200 سیسی چهار زمانه سیستم CDI بهره میبرد که قدرت خروجی آن 15 اسب بخار و گشتاور 14.5 نیوتن بر متر است. روان گیربکس 5 سرعته دارد و با توجه به سیستم سوخت انژکتوری 2.1 لیتر به ازای هر صد کیلومتر مصرف میکند. حداکثر سرعت اسمی روان 100 کیلومتر بر ساعت است که برای یک موتورسیکلت 200 سیسی بیش از این انتظاری نمیرود. وزن کلی موتورسیکلت 128 و ظرفیت باک 14 لیتر است. ویژگی خوب روان کیفیت ساخت پلیمری باک آن است که در مقابل نشستی مقاوم است. ویژگی مهم روان که سایر تریل های چینی از آن بی بهرهاند سیستم خنککننده روغن خنک آن است که بخصوص برای مسافتهای طولانی و آفرود الزامی به نظر میرسد. هرچند روان به اندازه 250 سیسیها قدرت آفرود ندارد و توانایی شب زنی آن قطعاً کمتر از سایر هموطنانش است. اما با این حال، استهلاک پایینتر و عمر بیشتر قطعات ویژگی قابل توجهی میباشد. روان 200 بیش برای استفاده در معابر شهری و خاکی مناسب و تا حدی برای آفرود آماتور قابل اتکا است. این محصول در واقع تولید شرکت Qingqi چین است که تحت برند روان عرضه میشود. قیمت موتورسیکلت روان 200 در حال حاضر در بازار ایران حدود 22 میلیون تومان است. نتیجهگیری کلی با توجه به افزایش قیمت شدید موتورسیکلتها در ایران و قیمتهای بالا موتورسیکلتهای تریل برندهایی نظیر هوندا و کیتیام و توقف عرضه موتورسیکلتهای تریل کرهای هیوسانگ به ایران، انتخاب تریل چینی برای علاقهمندان به آفرود و دوستداران موتورسیکلتهای پرشی و تریل تنها گزینه باقی مانده است و بهعنوان یک آلترناتیو قابل اتکا است. تریل های چینی (که در بین مردم معروف به تریل ایرانی هستند!) برای آفرود به شرطی که از آنها انتظارات بیش از حد و غیرمعقول نداشته باشید انتخابهای مناسبی هستند. شاسی آنها عمدتاً ضعیف و قدرت انجین آنها عالی به نظر نمیرسد ولی با این حال همچنان از توانایی شیب زنی و طی مسیرهای سخت و موانع مختلف را با اتکا به شاسی و کمکفنرهای بلندشان برخوردارند. فقط توصیه میکنم با این موتورسیکلتهای بیشتر از یک متر جامپ نزنید و از وارد کردن شوک شدید به آنها خودداری کنید چون شکستگی و ترک شاسی و خرد شدن پیاپی بلبرینگ چرخها بین تریل های چینی رایج است و معمولاً وقتی ارتفاع میگیرند با عدم تعادل و سانحه مواجه میشوند. تریل های چینی هزینه نگهداری بسیار پایینی دارند و میتوانید بدون نگرانی از مخارج میلیونی از آنها سواری بگیرید و خودتان را از لذت سواری موتورسیکلت با ارتفاع شاسیبلند و نرم بهرهمند سازید. در نهایت امیدواریم شرایط فعلی و محدودیت تنوع در مقابل مصرفکننده ایرانی روزی به پایان برسد. نویسنده: احمد جمشیدی.پدال