داوید ده خیا چگونه در حال تغییر دروازه بانی فوتبال است؟

نویسنده : آدام بیت
مترجم : محمدحسین ملکی

مهارتِ ده خیا در مهار توپ با پا هایش، جزء قواعد آموزش دروازه بانی فوتبال نیست، اما شاید می‌بایست این چنین باشد. با کمکِ کارشناسان دروازه بانی، آدام بِیت تلاش می‌کند تا بحثی که به واسطه روش های نامتعارفِ دروازه‌بان منچستر یونایتد شکل گرفته است را بررسی کند​

 

داوید دخه‌آ 11 مهار را در پیروزی اخیر تیمش مقابل تاتنهام به ثبت رساند، اما قسمت درخشان ماجرا اینجاست که چهار مورد از این ایستادگی ها به وسیله پا هایش بود. هیچ دروازه‌بان دیگری در دهه گذشته، بیشتر از دخه‌آ در یک بازی لیگ برتر انگلیس موفق به مهار با پا نشده است. حتی او پس از این دیدار، به توصیه ی مارتین تیلر کفش هایش را قاب کرد.
اما این شگرد وِی، در محافل دروازه‌بانی بسیار بحث برانگیز بوده است.
ریچارد لی، دروازه بان سابق لیگ برتر انگلستان و موسسِ پادکست اتحادیه ی دروازه بانان، می‌گوید:

"این به هیچ عنوان جزء قواعد مسائل آموزشی نیست."
"من به یاد ندارم هیچگاه در تمرینات، تمرینِ مهار توپ با پا انجام داده باشم. دخه‌آ دو الی سه بار بیشتر از هر دروازه بان دیگری در لیگ برتر، برای دفع توپ از پا هایش کمک می‌گیرد. این کار به هیچ عنوان در آموزش دروازه بانی فوتبال وجود ندارد، اما رفتن به سمت توپ با پا ها بسیار سریع تر است و او در تنظیم حرکت خود در کسری از ثانیه، استاد شده است."




لی تنها به درخشش و طریقه عملکرد ده خیا میخندد که او "مانند یک رقاص روسی با آمادگی بالا، به بدن خود پیچ می‌دهد." وی اضافه کرد: "اولین گلی که آلیسون در بازی اخیرِ لیورپول مقابل کریستال پالاس دریافت کرد، معتقدم که توسط ده خه‌آ مهار می‌شد. دلیل اینکه چرا، به علتِ آن شگردِ مهار با پا هایش است."
اما اگر این مهارت در آموزش دروازه بانی نیست؛ دخه آ چگونه، کجا و چرا آن را فرا گرفته است؟ در حالی که این مسئله غیر معمول به نظر می رسد، ولی هیچ ابهامی در آن وجود ندارد. همانند بسیاری از نوجوانان اسپانیایی، دخه آ نیز در فوتسال، نوعی فوتبال پنج نفره، پرورش یافته است​

 

در واقع، وی تا 14 سالگی بازیکن فوتبال نبوده است که کمک مهمی در کار عالی او با پا هایش دارد. البته به نظر می رسد او کارِ دروازه بانان را نیز به دقت زیر نظر داشته است.

لی توضیح می دهد:
"این شانس و اقبال نیست. این مهارتی است که او زمانی که در اسپانیا تمرین فوتسال داشته، کسب کرده است." "این واکنشی بر پایه ضربات کم‌ارتفاعی است که می‌توان با کمک پا آن ها را مهار کرد. مهار های این‌چنینی دیگر برای او عادت شده است و به یکی از حرکات پرتکرارش تبدیل شده است." لوئیز آمادو، دروازه بان شناخته شده ی فوتسالِ اسپانیا، یکبار مدعی شد که مشاهده بازی داوید دخه آ، مانند نگاه کردن در آینه است.
کلیک کنید تا باز شود...
تونی اِلیوت مربی سابق دروازه بانان تیم ملی فوتسال انگلستان، بیش از هر کسی درباره تکنیک های درگیر در فوتسال اطلاعات دارد. او عملکرد دخه‌آ در ومبلی را، با لبخندی کنایه آمیز تماشا کرد که دروازه بان اسپانیایی عملا در عملکرد قهرمانانه خود در نیمه دوم، کاملا از طریق تکنیک های دروازه بانان فوتسال بهره بُرد.

اِلیوت در گفتگو با Sky Sports:
"مردم بازی تاتنهام را می‌بینند و می‌گویند این نتیجه ی ضربات آخر ضعیف بود اما کاملا اشتباه است."
"بعضی از این ضربات، احتمالا مقابل سایر دروازه‌بانان تبدیل به گل می‌شد. چرا که، پیش‌بینی می‌شود آن‌ها به روش های معمول برای دفع این توپ ها اقدام میکردند. در حالی که، دخه‌آ برای مهار توپ آن شیوه ای را انتخاب می‌کند که لازم است انجام شود. این برای من دروازه بانی ای درخشان است."


​

 

اولین واکنش با پا هایش در جدالی تک به تک با هری کین؟ "یک واکنشِ Forward Kick-Through است که سال هاست بین دروازه‌بانان فوتسال مورد استفاده قرار می‌گیرد."

مهار توپِ Point-Blank برای ناکام گذاشتن دله اَلی؟ "واکنشِ K-Block بود." (مهار توپ Point-Blank به موقعیت هایی گفته می‌شود که ضربه از فاصله ای بسیار نزدیک زده می‌شود.)
و دومین واکنش موفقش مقابل هری کین و ضربه زمینی به سمت راستش؟ "اگر او شیرجه میزد نمی‌توانست به اندازه کافی سریع باشد، بنابراین از شیوه مهار Lateral Split بهره برد."
داوید دخه‌آ اولین کسی نیست که این تکنیک ها را به کار میبرد. الیوت، دروازه‌بان سابق هادرزفیلد و کاردیف، یادآور می‌شود که "به محض اینکه من نمایش په‌په رینا را دیدم، فوتسال به ذهنم آمد." این شکلِ کاری رینا، دروازه بان پیشین لیورپول، بود که در موقعیت های تک به تک بدنش را هنگام فرود روی زمین باز می‌کرد. این موضوغ اتفاقی نیست، که رینا نیز ملیتی اسپانیایی دارد.
اِلیوت می‌گوید: "تنها کافیست شما به سابقه وی نگاه کنید. او در بارسلونا بود و تمام بازیکنان در آنجا، فوتسال بازی می‌کنند." علاوه بر آمادو، که مسلما بزرگترین دروازه بان فوتسال اسپانیا است، آن‌ها پاکو سِدانو را نیز دارند. سِدانو دروازه بان شناخته شده باشگاه بارسلوناست. محبوبیت ورزش در کشور، به شکل واضح با توسعه فوتبال در این کشور همراه خواهد بود.
الیوت اضافه کرد: "ده خه‌آ دیگر با روش های فوتسالی آموزش نمی‌بیند، اما او حرکاتی که در جوانی آموخته را همچنان به یاد دارد."
ده خیا تنها مورد نیست. ادرسون مورائس، همتای وی در منچستر سیتی، درباره چگونگی تاثیر آموزش فوتسال در برزیل بر روی توانایی چشمگیرش در بازی با پا، به دلیل تفاوت های موجود در شیوه بازی ها صحبت کرده است.
"مهارت های قابل انتقال در ورزش ها، حیرت انگیزند. دروازه‌بان انگلیسی هرگز نمی‌تواند کاری را انجام دهد که ادرسون انجام می‌دهد، زیرا اینگونه تحت آموزش قرار نگرفته است." متاسفانه شیوه کاری دروازه‌بانان در وطن خود، لازمه ی موفقیت در بازی های مدرن امروز را برای آن‌ها فراهم نمی‌کند.



​

 

ما تنها کشوری هستیم که در جوانی فوتسال بازی نمی‌کنیم، بنابراین بدون تغییر به همان روش مربیگری را ادامه می‌دهیم. بدنِ چهارگوش برابر توپ، قرار دادن دو دستِ باز در کنار بدن و ادامه ماجرا. بنابراین آنچه دروازه‌بانان آموزش می‌بینند یک مهارت انحصاری است، اما در موقعیت هایی که این تکنیک کارآمد نباشد، آن‌ها شیوه دیگری برای مهار توپ ندارند.
"در زمان مربیگری ام، از گُلف الگوبرداری کردم. اگر شما صرفا یک کلاب (سرِ چوب گلف) چوب، آهن یا پاتر داشته باشید، احتمالا در رقابت بعضی از ضربات برای شما ناممکن خواهد بود. در حالی که اگر شما انواع مختلف کلاب را داشته باشید کار شما بسیار ساده تر خواهد بود، زیرا برای هر ضربه شما کلاب مناسب را در اختیار خواهید داشت. آنچه که ما نیاز داریم انجام دهیم، تجهیز دروازه‌بان هایمان به کلاب هایی است که نیاز دارند و در نتیجه، آن‌ها می‌توانند علاوه بر دستان، با پا هایشان هم توپ را مهار کنند.
"در این کشور مرسوم است که دروازه‌بان باید توپ را در اختیار گیرد. اما اگر نگاهی به واکنش های دخه‌آ در مقابل تاتنهام بیاندازید، او چند بار توپ را به آغوش میکشد؟ شاید دو بار. در باقی موارد او توپ را با دستانش دور می‌کند، با پا هایش دفع می‌کند یا مسیر توپ را سد می‌کند و آن‌را برمی‌گرداند به سمتی که آز آنجا آمده است. آیا این دروازه‌بانی خوبی نیست؟
"من آن مربیان دروازه بانی که همچنان می‌گویند قصد ندارند اینگونه مهارت را در دستور کار قرار دهند، از نظر علمی و تجربی زیر سوال نمی‌برم، بلکه قصد دارم به آن‌ها بگویم که بازی فوتبال در حال پیشرفت است. فوتبال در حال تغییر است و فرآیند تصمیم و اقدام دروازه‌بان ها به علت سرعتِ فوتبال نوین امروز، سریع تر از همیشه شده است.
"نهایتا، آنچه این تغییرات ایجاد کرده است، نوع متفاوتی از دروازه‌بان در فوتبال نوین امروز است. اینطور نیست که یک دروازه‌بان مدرن وجود داشته باشد که دچار تغییرات غیرمنتظره شده باشد، بلکه این بازی است که دچار تغییر شده است و بنابراین، این دروازه بانی برای این فوتبال نوین است. تمام آنچه اتفاق افتاده است، این است که دروازه بانی فوتبال خود را با فوتبال نوینِ حال منطبق کرده است."
الیوت با شور و اشتیاق صحبت می‌کند و اگر برخی حرف‌هایش تند به نظر می‌رسد به این خاطر است که او با منتقدان زیادی رو به رو شده است که به او گفته اند که از ارتباط ضعیف میان فوتبال و فوتسال چیز زیادی نمیتوان یاد گرفت. الیوت اضافه کرد: "برخی دروازه‌بانان به من می‌گویند که اندازه دروازه ها در فوتبال بسیار بزرگتر است، اما تنها چیزی که تفاوت دارد اندازه دروازه است."




"به آن مهار های داوید دخه‌آ مقابل تاتنهام نگاه کنید. واقعا چقدر فضا بیشتر از دو متر در اطراف بدن او بود؟ فقط دو صحنه بود که کاملا برای دفع توپ جابجا شد و در بیشتر صحنات توپ یک تا دو متر با دروازه‌بان فاصله داشت. بزرگی یک دروازه فوتسال چقدر است؟ مهارت قابل انتقالی از فوتسال برای شما وجود دارد. او در حال کار در همان فضای فوتسال است. او در جایی که نمی‌تواند شیرجه بزند، شیرجه نمیزند."
این ادعای متقاعد کننده ای است. با وجود اینکه تغییرات شیوه های مربیگری در ورزشی که روش های قدیمی همچنان طرفداران زیادی دارند به آرامی اتفاق افتاده است، این احساس در حال رشد است که تغییر اجتناب ناپذیر است. تکنیک دروازه بانی K-Block در حال حاضر بسیار رایج است و انتظار می‌رود که Lateral Split هم در آینده ای نزدیک، به طور مشابه مورد استقبال قرار گیرد. ریچارد لی موافق است، که مربیگری به این تغییرات نیاز خواهد داشت.

لی، دروازه بان سابق واتفورد، این‌گونه توضیح می‌دهد:
"ده خیا در این زمینه، از زمان خود جلو تر است. این موارد به تکنیک های قالب و مرسوم دروازه بانان تبدیل خواهد شد. ما پیش از این دیدیم، این اتفاق درباره Side-Volley اتفاق افتاد. زمانی که من جوان بودم، این را به چشم خودنمایی می‌دیدند. چرا نمایشی بازی می‌کنی؟ چه قصدی داری؟ اما حالا، یک کودک 9 ساله می‌تواند به خوبی ادرسون این کار را انجام دهد. (تکنیک Side-Volly مربوط به نوعی شروع مجدد دروازه‌بانان با پا است.)
"این اتفاق به طور مشابه می‌تواند برای مهارت های فوتسالی هم اتفاق بیافتد. مربیان ما همچنان این تکنیک ها را آموزش نمی‌دهند ولی ما این مسئله را مطرح کرده ایم و قصد داریم موافقت آن‌ها برای همراهی در این مسیر را جلب کنیم، زیرا آن مهار های توپ با پا ها، می‌تواند به معنای چهار یا پنج واکنش موفق بیشتر در برابر ضربات باشد و نیز چهار یا پنج امتیاز بیشتر را برای تیم شما حاصل کند. این تنها به مربیان بیشتری نیاز دارد که بدانند باید چگونه تاکتیک ها را آموزش دهند."
کلیک کنید تا باز شود...
اِلیوت باور دارد، که هر گونه مخالفتی با وجود مشکلات بسیار، قابل حل است. "من فکر می‌کنم ترسی درباره‌ی تغییر اساسی در مبانی دروازه‌بانی وجود دارد. برخی افراد بیش از فکر به امروز، بر روی گذشته سماجت می‌کنند. ما تازه در حال پی بردن به این موضوع هستیم، که اضافه شدن این اصول برای ایجاد آزادی بیشتر در اجرای تفکراتشان، لازم است.
گرچه، این تغییرات اجتناب ناپذیر است. وی نسبت به این اتفاق مطئن است. الیوت اضافه کرد: "مربی های دروازه‌بانی زیادی در حال حاضر پیرامون مراحل این فرآیند از من سوال می‌کنند و کودکان زیادی در حال فوتسال بازی کردن هستند. این دروازه‌بان های جوان می‌خواهند از شخصیت مورد علاقه خود الگوبرداری کنند. داوید دخه‌آ سِیو های بسیار تاثیرگذاری انجام می‌دهد و آن‌ها به بودن یا نبودن این مهارت ها در آموزش پایه دروازه‌بانی اهمیتی قائل نمی‌شوند.
در حقیقت، شاید زمانِ تغییر در موارد آموزشی فرا رسیده است.​