یائیسگی در زنان

يائيسگي ( The Menopause )
يائيسگي به معني قطع قاعدگي است كه به طور طبيعي در حدود سنين 52-47 سالگي ديده مي شود ونتيجه توقف تخمك گذاري در تخمدان ها مي باشد. دليل اينكه چرا يك زن ديگر قادر به توليد تخمك قابل زندگي نيست هنوز ناشناخته است و بايد پديده اي در رابطه با افزايش سن باشد.
كليماكتريك(Climacteric )
به چند سال قبل از يائيسگي گفته مي شود كه زن در طي آن سالها به تدريج قدرت با روي خود را از دست مي دهد و متحمل تغيرات فيزيكي و بيولوژيكي و رواني مي گردد.
زنان در هنگام تولد حدود 5/1 ميليون تخمك دارند كه در هنگام آغاز قاعدگي اين ميزان به حدود چهارصد هزار مي رسد .اكثر زنان در فاصله ي بين آغاز قاعدگي و يائيسگي حدود چهارصد بار قاعده مي شوند ولي در اين فاصلة تمام تخمكها قابليت پاسخ دهي خود را از دست مي دهند و توليد استروژن پروژسترون و هورمونهاي ديگر تخمدان كاهش مي يابد در نتيجه اين سطح پائين هورمونها غالبا تغييرات نا مناسب فيزيكي رواني جنسي در زنان يائيسه ايجاد است.
يائيسگي توقف كامل فرائيد قاعدگي و بارزترين نشانه اختتام عملكرد باروري مي باشد و رويداد برجسته مرحله كليما كتريك زندگي را تشكيل مي دهد
سن وقوع يائيسگي حدود 51 سالگي است. انتقال به دوران يائيسگي تدريجا صورت مي گيرد به طوريكه طي يك دوره يك تا سه ساله مقدار خونريزي اندك كاهش يافته و فاصله بين خونريزيها طولاني مي شود. الگوي خونريزي در نتيجه افت پيشرونده استروژن توسط تخمدانها روي مي دهد تا زماني كه استروژن بقدري كاهش پيدا كند كه ديگر نتواند موجب رشد آندومتر(ديواره رحم) شود و خونريزي براي هميشه متوقف مي شود .

علائم يائيسگي
اين علائم متغير بوده و به طور تدريجي ايجاد مي شود شايد به اين خاطر باشد كه ترشح مقدار كمي استروژن از كرتكس غدة آدرنال ادامه دارد .
گرگرفتگي : گرگرفتگي شايعترين ويژگي يائيسگي بوده و احتمالأ اكثر زنها به درجاتي دچار آن مي شوند .
كاهش ميل جنسي :به دنبال قطع استروژن افسردگي ايجاد مي شود كه موجب كاهش ميل جنسي مي شود.
درد مقاربت: درد زمان مقاربت نخست به خاطر خستگي واژن و چروكيدگي بافت همبندي آن است و احتمالأ اساس رواني دارد .
بيقراري . بي اشتهايي . اضطراب . افسردگي :اين تغييرات رواني به درجات محلف ديده مي شوند و اضطراب را به اشكال مختلف مثل ترس از سرطان نشان مي دهند وجود درجات مشخص دپرسيون معمولأ كم است مگردر خانمي كه تاريخجة عدم ثبات رواني دارد .
سردرد: سردرد عمدتا در نتيجه اضطراب و افسردگي است ولي برخي از زنان بدون علت آشكاري دچار سردرد شديد مي شوند.
عدم كنترل ادرار: علائم ادراري شايد به خاطر ضايعه فيزيكي باشد ولي تاحدي به علت قطع استروژن است.
تغيييرات هورموني يائيسگي:
استروژن :توليد آن باكاهش تعداد فوليكولهاي رسيده كاهش مي يابد وسطح خوني آن پائين مي افتد بنابراين موجب تحريك مكانيسم هاي فيدبك هيپوتالاموس و هيپوفيز مي شود .
پروژسترون :تعداد دفعات تخمك گذاري به صورت تكرار شونده اي كمتر مي شود و ترشح پروژسترون بعد از تخمك گذاري در فواصل نامنظمي مشاهده مي گردد .
گونا دوتروپين ها :ترشح آنها به خصوص FSH بر اثر افت سطح خوني استروژن افزايش مي يابد .
تغييرات بعد از يائيسگي :
در نهايت با وجود تعداد كمي از فوليكولها ، تخمك گذاري متوقف مي شود و سطح خوني استروژن تا رسيدن به مقادير بسيار ناچيزي پائين آمده و بافتهاي وابسته به استروژن آْتروفي مي شوند.
سطح مخاطي واژن خشك و صاف و بدون عروق خوني مي شود و اسيديته آن افزايش مي يابد كه زمينه اي براي افزايش باكتريها ايجاد مي كند .
لوله ها و تخمدانها بشدت تحليل مي يابند و تاندون هاي داخلي لگن كه مثانه و دستگاه تناسلي را حمايت مي كنند سست و ضعيف مي گردند و افتادگي مثانه رخ مي دهد.
پستانها كوچك و چروكيده مي شوند ولي اگر يك پوشش بافت چربي در آنها وجود داشته باشد آتروني بافت كاملأ مشخص و آشكار نخواهد بود .
در استخوانها تمايل به از دست رفتن پيشروندة مادة استخواني وجود دارد كه در نتيجة برداشت كلسيم از استخوانهاست . در سنين بالا ممكن است حتي بر اثر حوادث خفيف و ساده اي شكستگي ايجاد شود .
حمله قبلي به صورت پيشرونده اي افزايش پيدا مي كند و استفاده از هورمون استروژن اثرات محافظت كننده در برابر مرگر ناشي از بيماريهاي قلبي را دارد.
بنابراين در دوران يائيسگي مراقبتهاي ويژه اي براي زنان يائيسه لازم است كه بسيار حائز اهميت است