1. مهمان گرامی، جهت ارسال پست، دانلود و سایر امکانات ویژه کاربران عضو، ثبت نام کنید.
    بستن اطلاعیه

نام اوران ادب فارسی

شروع موضوع توسط Kiana ‏22/12/10 در انجمن معرفی شخصیتها، زندگینامه و کتاب

  1. کاربر فوق حرفه ای

    تاریخ عضویت:
    ‏1/12/10
    ارسال ها:
    4,513
    تشکر شده:
    1,321
    امتیاز دستاورد:
    0
    حرفه:
    سرکار گذاشتن مردم
    مرحوم استاد حسين شكويي برگزيده سومين همايش چهره هاي ماندگار و استاد برجسته دانشكده علوم انساني دانشگاه تربيت مدرس است. ايشان در سال ۱۳۳۷ با رتبه اول از دانشگاه تبريز در رشته تاريخ و جغرافيا فارغ التحصيل شد و كارشناسي ارشد را در دانشگاه تهران تا سال ۱۳۴۶ گذراند. سپس در سال ۱۳۵۴ در رشته جغرافياي انساني دانشگاه استانبول تركيه مقطع دكترا را به پايان رساند.
    دكتر شكويي به اذعان برخي از دانشجويان ايشان يكي از استادان محبوب در بين دانشجويان و بخصوص دانشجويان مقاطع فوق ليسانس و دكترا است و تاكنون چندين بار به عناوين مختلفي همچون «استاد نمونه دانشگاه هاي كشور در سال تحصيلي ۷۲-۷۱»، «استاد نمونه دانشگاه در سال ۷۶»، «برگزيده شدن به عنوان چهره ماندگار در سال ۸۲»، «اخذ مدال درجه يك علمي» و... از ايشان تقدير و تجليل به عمل آمده است. تاكنون ۴۰ مقاله جغرافيايي از ايشان در مجلات معتبر جغرافيايي منتشر شده و تعداد ۱۰ عنوان كتاب نيز جزو تأليفات ايشان به شمار مي رود.
    در اتاقي در دانشگاه تربيت مدرس كه هم كلاس درس دانشجويان مقطع دكترا است و هم دفتر كار استاد شكويي، با ايشان گفت وگوي كوتاهي انجام داده ايم كه در ادامه مي خوانيد:
    _ استاد شكويي! لطفاً به طور خلاصه نقاط قوت رشته جغرافيا را برايمان تشريح كنيد.
    - امروزه برنامه هاي جغرافيا در دانشگاه هاي كشور نسبت به گذشته با نظم بيشتري اجرا مي شوند و آمار و اطلاعاتي كه از سوي وزارت علوم منتشر مي شود گوياي پيشرفت اين علم در سطح كشور است.
    در حال حاضر منابع معتبر خارجي به سهولت و به قدر كافي در دسترس دانشجويان و دانش پژوهان اين رشته قرار دارد و اين يكي از نقاط قوت اين رشته محسوب مي شود. در همين دانشگاه تربيت مدرس ما به ۱۰۵۰ عنوان مجله خارجي در رشته هاي مختلف از جمله جغرافيا دسترسي داريم و كتابخانه اين دانشگاه يكي از مراكز خيلي خوب علمي براي مطالعه دانشجويان است. آخرين اطلاعات علمي در تمامي رشته ها، حداكثر به فاصله ۳ ماه در دسترس دانشجويان قرار مي گيرد. از اين نظر امكانات و منابع ما قابل رقابت با دانشگاه هاي معتبر خارجي هم هست.
    امروز ديگر اكثر كتاب هاي مرجع و مورد نياز دانشجويان بخصوص كتاب هاي معتبر مورد نياز دانشجويان دوره هاي تحصيلات تكميلي ترجمه و تأليف شده اند و در اختيار دانشجويان قرار دارد. جالب است كه بدانيد برخي از اين كتاب ها هم به عنوان كتاب هاي برگزيده سال انتخاب شده است. در اين باره، سازمان سمت با انتشار ۷۰ عنوان كتاب به علم جغرافيا در ايران ارزش شايسته اي داده است پيشرفت هاي پانزده سال اخير اين علم در كشور از نظر برنامه هاي آموزشي، مجلات و كتاب هاي جغرافيايي در مقايسه با گذشته نيست. به طوري كه ميزان كتاب هاي جغرافيايي ارزشمند پنج برابر ۵۰ سال گذشته مي باشد.

    - رشته جغرافيا در حال حاضر در كشور ما با چه مسايل و مشكلاتي مواجه است. لطفاً نقاط ضعفمان را هم بگوييد.
    - شايد مهم ترين مسأله اين باشد كه مقداري كميت بر كيفيت پيشي گرفته باشد... و در بعضي جاها و برنامه ها اهميت و اولويت دادن زياد به «كميت»، باعث شده قدري از نظر كيفي عقب بمانيم. براي مثال ديده مي شود در برخي از دانشگاه هاي دولتي بدون اين كه شرايط و آمادگي لازم فراهم شود، دوره هاي دكترا داير مي شود و اين مي تواند در آينده رشته جغرافيا در كشور تأثير منفي بگذارد.
    از طرف ديگر به نظر مي رسد كه در دادن درس ها و كلاس هاي خاص و تخصصي به توانايي هاي علمي و تجربي استادان خيلي توجه نمي شود... اين كه كدام استاد كدام درس و رشته تخصصي را تدريس كند و كدام استاد، چه پايان نامه اي را راهنمايي كند... اين مسأله هم در عقب ماندگي جغرافيا در جامعه دانشگاهي كشور بسيار مؤثر است.
    به نظر من اول بايستي تخصص هاي فردي معين شود و اين طور باشد كه هر كس در همان حوزه اي تدريس كند كه متناسب با تخصص او و كتاب ها و مقالات علمي اش باشد كه تأليف كرده... بخصوص استادان دوره هاي تكميلي؛ به نظر من مدرسين دوره دكتري، بايستي حداقل ۱۰ سال در دوره هاي پايين تر سابقه تدريس داشته باشند و به مرور كه مقالات و آثار علمي پرمحتوايي توليد كردند، آن وقت اجازه تدريس درس هاي تخصصي دوره هاي دكترا داده شود.

    - شما در حال حاضر بيشتر با دانشجويان دوره دكتراي اين رشته ارتباط داريد و فقط در اين دوره تدريس مي كنيد، ارزيابي شما از وضعيت تحصيلي اين دانشجويان چيست. آيا از آنان رضايت داريد؟
    - دانشجويان ما اكثراً استعداد و توان فردي لازم و كافي را دارند كه اگر در بستر مناسب قرار بگيرند و شرايط و زمينه برايشان فراهم باشد، بدون شك با بهترين هاي دنيا رقابت مي كنند.
    اخيراً يكي از خانم هاي دانشجو از رساله دكترايش با عنوان «عدالت اجتماعي در شهر تهران» دفاع كرد. كار با ارزشي بود؛ با استفاده و استناد به آن كار و نقشه هاي «gis» اي كه ايشان از مناطق مورد مطالعه خود در تهران تهيه كرده بود، به راحتي مي شد به كاستي ها، كمبودها و نقاط قوت هر منطقه پي برد و شايد با بهترين رساله هاي دانشگاه هاي اروپا و آمريكا برابري كند... چند وقت پيش هم چند نفر از دانشجويان ما كه به دانشگاه هاي تركيه رفته بودند تحسين و تعجب استادان برجسته آنجا را برانگيخته بودند.
    اين ديگر وظيفه ماست كه اين استعدادهاي موجود را پرورش داده و شكوفا كنيم.

    - اين شرايط و زمينه هايي را كه مي گوييد برايمان تشريح كنيد؟
    - ببينيد! گروه هاي جغرافيا در دانشگاه هاي كشور تقريباً مستقل هستند، من معتقدم به جاي اين كه ما در همه دانشگاه ها دوره دكترا ايجاد كنيم، بهتر است فقط در چند دانشگاه محدود و مشخص دوره هاي دكترا برگزار كنيم و استادان اين دوره ها را نيز از ميان نخبه ترين و كارآمدترين استادان انتخاب كنيم وجود سيستم كنترل و نظارتي بر نحوه تدريس درس هاي تخصصي هم بسيار تعيين كننده است و بايد به آن توجه شود.
    در مرحله بعد لازم است تمام امكانات كارگاهي و آزمايشگاهي لازم را فراهم كنيم... باور كنيد در همين دانشگاه، آزمايشگاه و كارگاه gis را بعضي دانشجويان، حتي در فصل تعطيلي دانشگاه هم، خالي نمي گذارند! رشته جغرافيا يكسري ابزار آلات خاص لازم دارد كه وجود آنها خيلي اهميت دارد در بعضي از دانشگاه ها اين ابزار و امكانات در حد خيلي محدودي مي باشد.

    - مگر ما به تعداد كافي چنين استاداني كه جنابعالي توصيف مي كنيد داريم!
    - بله! اگر دوره هاي دكترا محدود به چند دانشگاه باشد و هر استادي كه در يك رشته و يا زمينه خاص تخصص و جامعيت دارد، بتواند به طور همزمان در چند دانشگاه تدريس داشته باشد، اين طور خواهد بود.
    مثلاً در تهران ما در دانشگاه هاي تهران، تربيت مدرس، شهيد بهشتي و تربيت معلم دوره دكترا داريم؛ دروس مشترك اين دوره ها را مي توان به استادان مشخصي سپرد كه در بين اين چند دانشگاه مشترك هستند.
    متأسفانه در حال حاضر اين طور نيست و در دانشگاه هاي ما بعضاً ديده مي شود برخي درس هاي تخصصي و ويژه به استادان غيرمتخصصي داده مي شود كه به اندازه كافي توانايي و تجربه براي تدريس آن درس يا موضوع خاص را ندارند.

    - منظورتان از استادان غيرمتخصص چيست؟
    - از خودم مثال مي زنم. من بيش از ۳۰ سال است كه دروس «فلسفه جغرافيا» و «جغرافياي شهري» را تدريس مي كنم و زمينه كارهايم همين حوزه ها هستند؛ سعي كرده ام از قلمرو اين دو موضوع خارج نشوم و مثلاً ديگر در «جغرافياي روستايي» يا «جغرافياي كشاورزي» تدريس نكنم.
    گفتم! درس هاي ويژه و تخصصي دوره هاي دكترا بايستي به استاداني سپرده شوند كه در همان زمينه مقالات متعدد و كتاب ها و آثار علمي بيشتر دارند.

    - به نظر مي رسد با اين وجود بايستي سازوكار تازه اي در اين زمينه طراحي و پياده شود؛ پيشنهاد مشخص شما در اين زمينه چيست؟
    - مثال مي زنم. در تهران حدود ۸ نفر در آن ۴ دانشگاهي كه گفتم، هستند كه در جغرافياي شهري به اندازه كافي كار كرده اند، از هر دانشگاه چند نفر انتخاب شوند و هر كدام از آن ۸ نفر بيايند و چند واحد مشخص را همزمان در دانشگاه هاي مختلف تدريس كنند. يعني يك درس مشخص را يك يا دو استاد مشخص در چند دانشگاه تدريس كند. البته اين امر مستلزم اين است كه تدريس در دانشگاه هاي مختلف براي استادان فرقي نداشته باشد و ارتباطات بين گروه هاي جغرافيا در دانشگاه هاي مختلف در سطح بالايي قرار بگيرد. به نظر من اين ارتباطات الان در سطح مطلوبي نيست.
     
  2. کاربر فوق حرفه ای

    تاریخ عضویت:
    ‏1/12/10
    ارسال ها:
    4,513
    تشکر شده:
    1,321
    امتیاز دستاورد:
    0
    حرفه:
    سرکار گذاشتن مردم

    حکیم عمر خیام

    حکیم عمر خیام (خیامی) در سال 439 هجری (1048 میلادی) در شهر نیشابور و در زمانی به دنیا آمد که ترکان سلجوقیان بر خراسان، ناحیه ای وسیع در شرق ایران، تسلط داشتند. وی در زادگاه خویش به آموختن علم پرداخت و نزد عالمان و استادان برجسته آن شهر از جمله امام موفق نیشابوری علوم زمانه خویش را فراگرفت و چنانکه گفته اند بسیار جوان بود که در فلسفه و ریاضیات تبحر یافت.
    تلاشها
    خیام در سال 461 هجری به قصد سمرقند، نیشابور را ترک کرد و در آنجا تحت حمایت ابوطاهر عبدالرحمن بن احمد , قاضی القضات سمرقند اثربرجسته خودرادر جبر تألیف کرد. خیام سپس به اصفهان رفت و مدت 18 سال در آنجا اقامت گزید و با حمایت ملک شاه سلجوقی و وزیرش نظام الملک، به همراه جمعی از دانشمندان و ریاضیدانان معروف زمانه خود، در رصد خانه ای که به دستور ملکشاه تأسیس شده بود، به انجام تحقیقات نجومی پرداخت. حاصل این تحقیقات اصلاح تقویم رایج در آن زمان و تنظیم تقویم جلالی (لقب سلطان ملکشاه سلجوقی) بود. در تقویم جلالی، سال شمسی تقریباً برابر با 365 روز و 5 ساعت و 48 دقیقه و 45 ثانیه است. سال دوازده ماه دارد 6 ماه نخست هر ماه 31 روز و 5 ماه بعد هر ماه 30 روز و ماه آخر 29 روز است هر چهارسال، یکسال را کبیسه می خوانند که ماه آخر آن 30 روز است و آن سال 366 روز است هر چهار سال، یکسال را کبیسه می خوانند که ماه آخر آن 30 روز است و آن سال 366 روز می شود در تقویم جلالی هر پنج هزار سال یک روز اختلاف زمان وجود دارد در صورتیکه در تقویم گریگوری هر ده هزار سال سه روز اشتباه دارد.
    بازگشت به خراسان
    بعد از کشته شدن نظام الملک و سپس ملکشاه، در میان فرزندان ملکشاه بر سر تصاحب سلطنت اختلاف افتاد. به دلیل آشوب ها و درگیری های ناشی از این امر، مسائل علمی و فرهنگی که قبلا از اهمیت خاصی برخوردار بود به فراموشی سپرده شد. عدم توجه به امور علمی و دانشمندان و رصدخانه، خیام را بر آن داشت که اصفهان را به قصد خراسان ترک کند. وی باقی عمر خویش را در شهرهای مهم خراسان به ویژه نیشابور و مرو که پایتخت فرمانروائی سنجر (پسر سوم ملکشاه) بود، گذراند. در آن زمان مرو یکی از مراکز مهم علمی و فرهنگی دنیا به شمار می رفت و دانشمندان زیادی در آن حضور داشتند. بیشتر کارهای علمی خیام پس از مراجعت از اصفهان در این شهر جامه عمل به خود گرفت.
    خیام و علم ریاضیات
    دستاوردهای علمی خیام برای جامعه بشری متعدد و بسیار درخور توجه بوده است. وی برای نخستین بار در تاریخ ریاضی به نحو تحسین برانگیزی معادله های درجه اول تا سوم را دسته بندی کرد، و سپس با استفاده از ترسیمات هندسی مبتنی بر مقاطع مخروطی توانست برای تمامی آنها راه حلی کلی ارائه کند. وی برای معادله های درجه دوم هم از راه حلی هندسی و هم از راه حل عددی استفاده کرد، اما برای معادلات درجه سوم تنها ترسیمات هندسی را به کار برد؛ و بدین ترتیب توانست برای اغلب آنها راه حلی بیابد و در مواردی امکان وجود دو جواب را بررسی کند. اشکال کار در این بود که به دلیل تعریف نشدن اعداد منفی در آن زمان، خیام به جوابهای منفی معادله توجه نمی کرد و به سادگی از کنار امکان وجود سه جواب برای معادله درجه سوم رد می شد. با این همه تقریبا چهار قرن قبل از دکارت توانست به یکی از مهمترین دستاوردهای بشری در تاریخ جبر بلکه علوم دست یابد و راه حلی را که دکارت بعدها (به صورت کاملتر) بیان کرد، پیش نهد. خیام همچنین توانست با موفقیت تعریف عدد را به عنوان کمیتی پیوسته به دست دهد و در واقع برای نخستین بار عدد مثبت حقیقی را تعریف کند و سرانجام به این حکم برسد که هیچ کمیتی، مرکب از جزء های تقسیم ناپذیر نیست و از نظر ریاضی، می توان هر مقداری را به بی نهایت بخش تقسیم کرد. همچنین خیام ضمن جستجوی راهی برای اثبات "اصل توازی" (اصل پنجم مقاله اول اصول اقلیدس) در کتاب شرح ما اشکل من مصادرات کتاب اقلیدس (شرح اصول مشکل آفرین کتاب اقلیدس)، مبتکر مفهوم عمیقی در هندسه شد. در تلاش برای اثبات این اصل، خیام گزاره هایی را بیان کرد که کاملا مطابق گزاره هایی بود که چند قرن بعد توسط والیس و ساکری ریاضیدانان اروپایی بیان شد و راه را برای ظهور هندسه های نااقلیدسی در قرن نوزدهم هموار کرد. بسیاری را عقیده بر این است که مثلث حسابی پاسکال را باید مثلث حسابی خیام نامید و برخی پا را از این هم فراتر گذاشتند و معتقدند، دو جمله ای نیوتن را باید دو جمله ای خیام نامید. البته گفته می شودبیشتر از این دستور نیوتن و قانون تشکیل ضریب بسط دو جمله ای را چه جمشید کاشانی و چه نصیرالدین توسی ضمن بررسی قانون های مربوط به ریشه گرفتن از عددها آورده اند.
    خیام و علوم دیگر
    استعداد شگرف خیام سبب شد که وی در زمینه های دیگری از دانش بشری نیز دستاوردهایی داشته باشد. از وی رساله های کوتاهی در زمینه هایی چون مکانیک، هیدرواستاتیک، هواشناسی، نظریه موسیقی و غیره نیز بر جای مانده است. اخیراً نیز تحقیقاتی در مورد فعالیت خیام در زمینه هندسه تزئینی انجام شده است که ارتباط او را با ساخت گنبد شمالی مسجد جامع اصفهان تأئید می کند. تاریخنگاران و دانشمندان هم عصر خیام و کسانی که پس از او آمدند جملگی بر استادی وی در فلسفه اذعان داشته اند، تا آنجا که گاه وی را حکیم دوران و ابن سینای زمان شمرده اند. آثار فلسفی موجود خیام به چند رساله کوتاه اما عمیق و پربار محدود می شود. آخرین رساله فلسفی خیام مبین گرایش های عرفانی اوست. اما گذشته از همه اینها، بیشترین شهرت خیام در طی دو قرن اخیر در جهان به دلیل رباعیات اوست که نخستین بار توسط فیتزجرالد به انگلیسی ترجمه و در دسترس جهانیان قرار گرفت و نام او را در ردیف چهار شاعر بزرگ جهان یعنی هومر، شکسپیر، دانته و گوته قرار داد. رباعیات خیام به دلیل ترجمه بسیار آزاد (و گاه اشتباه) از شعر او موجب سوء تعبیرهای بعضاً غیر قابل قبولی از شخصیت وی شده است. این رباعیات بحث و اختلاف نظر میان تحلیلگران اندیشه خیام را شدت بخشیده است. برخی برای بیان اندیشه او تنها به ظاهر رباعیات او بسنده می کنند، در حالی که برخی دیگر بر این اعتقادند که اندیشه های واقعی خیام عمیق تر از آن است که صرفا با تفسیر ظاهری شعر او قابل بیان باشد. خیام پس از عمری پربار سرانجام در سال 517 هجری (طبق گفته اغلب منابع) در موطن خویش نیشابور درگذشت و با مرگ او یکی از درخشان ترین صفحات تاریخ اندیشه در ایران بسته شد.
     
  3. کاربر فوق حرفه ای

    تاریخ عضویت:
    ‏1/12/10
    ارسال ها:
    4,513
    تشکر شده:
    1,321
    امتیاز دستاورد:
    0
    حرفه:
    سرکار گذاشتن مردم
    خواجه‌نظام الملک طوسی در سال 408 هجری در شهر طوس خراسان دیده به جهان گشود. پدرش علی ابن اسحاق بردهقانی اشتغال داشته و از یاران محمود سبکتکین به شمار می‌آمد خواجه‌نظام الملک نیز در کودکی به همراه پدر به دهقانی پرداخت و همان زمان در نزد وی قرآن را ختم نمود و پس از آن پدرش وی را به کسب علم و دانش و آموختن لغت و نحو واداشت. وی دارای همتی والا بود و به ایران عشق می ورزید و همواره بدنبال راهی برای رشد میهن و ساختن مدارسی بود که علم را دوباره برای میهنمان رونقی بخشد خواجه در سنین نوجوانی به خدمت ابو علی ابن شاذان وزیر آلب ارسلان در آمد و به عنوان کاتب به نزد وی خدمت می‌کرد. ابن شاذان به هنگام وفاتش وی را وصیت نمود که به خدمت سلطان آلب ارسلان در آید و او نیز چنین کرد آلب ارسلان خواجه را به عنوان وزیر خویش برگزید، و او را پدری دلسوز و مهربان می‌پنداشت و هیچ امری را بدون مشورت وی انجام نمی‌داد و خلاف امر وی را نمی‌پسندید پس از اینکه آلب ارسلان لحظات آخر عمرش را سپری می‌نمود فرزندش ملکشاه را وصیت نمود که در اداره امور حکومتی از رای خواجه عدول نکند و او را پدری دلسوز و مهربان مشفق بداند و ملک‌شاه نیز پذیرفت و او را در سمت وزارت ابقاء نمود خواجه‌‌‌‌‌‌‌نظام الملک در عهد وزارت خود خدمات فرهنگی بسیار عظیمی را انجام داد که بدون تردید می‌توان گفت که در طول تاریخ سابقه نداشته است. وی علاوه بر رتق و فتق امور مملکتی و حل مشکلات عدیده اجتماعی و اخلاقی و سایر مسائل مملکتی دست به ایجاد و تأسیس مدارس زد که در تاریخ به نام وی و به مدارس نظامیه مشهورند. همان مدارس هستند که سرمشق دانشگاه‌ها شدند و مهم‌ترین آنها عبارتند از نظامیه‌های بغداد، موصل، نیشابور، بلخ ، هرات، مرو، آمل، گرگان، بصره، شیراز و اصفهان. نهضتی که نظام الملک با ساختن نظامیه‌های متعدد بوجود آورد به زودی و با سرعت شگفت آوری از طرف تمامی بلاد ایران و بسیاری دیگر از بلاد کشورهای اسلامی دنبال شد بطوری که در قرنهای پنجم و ششم هجری هیچ شهری نبود که در آن مدارس متعدد وجود نداشت باشد. در این مدارس درسهایی چونعلوم ادبی، ریاضیات، طب و حکمت ، فقه ، حدیث، تفسیر تدریس می‌شد و همچنین کلیه مدارس دارای کتابخانه‌هایی معتبر بودند خواجه دستور داد برای هر کتابخانه کاتبان 5 شاهنامه از حکیم طوس فردوسی جاودانه سخن را رونویسی و نگهداری کنند. ارد بزرگ اندیشمند برجسته می گوید : " خواجه‌نظام الملک توسی سه هدیه جاودانه برای ایرانیان به یادگار گذاشت نخست دستور داد سالشمار خورشیدی فراهم گردد تا سالشمار قمری کنار گذاشته شود ، دوم آنکه دستور داد هزاران بار کتاب شاهنامه فردوسی خردمند بازنویسی شود تا زبان ایرانیان نجات یابد و سوم برافراشتن دانشگاههای نظامیه بود که ریشه و پایه دانشگاههای امروزی است " . در مدارس نظامیه هر دانشجویی اتاقی خاص خود داشت و مقرری ماهیانه می‌گرفتند و خوراک و خوابگاه نیز بر عهده دانشگاه بود. خواجه‌نظام الملک نظامیه نیشابور را برای ابو المعالی جوینی ساخت کهجوینی به مدت 20 سال در آنجا به تدریس اشتغال داشت و شاگردانی همچون غزالی را تربیت نمود و از بزرگترین دانشگاه‌هایی که خواجه تأسیس کرد نظامیه بغداد بود که در آن زمان بیش از 6000 دانشجو داشت و در طول تاریخ اساتید برجسته‌ای همچون محمد غزالی، سعدی شیرازی، ابواسحاق شیرازی و غیره در آن به امر تدریس اشتغال داشتند . و علاوه بر ساختن دانشگاه ، خواجه خدمات فراوان دیگری همچون آب انبار، گرمابه، بازار، بیمارستانها را به جهانیان عرضه کرد و قرن پنجم را مبدل به شکوفاترین قرون فرهنگی اسلام ساخت. خصوصیات اخلاقی خواجه وی شخصیتی بسیار دلسوز و مهربان و نرم دل بود و به اجرای عدالت در میان مردم بسیار مشتاق بود ابن کثیر در البدایة و النهایة نقل می‌کند که زنی ضعیف و درمانده از خواجه یاری طلبید و خواجه نیز لب به سخن با او را گشود و در کنارش ایستاد تا به مشکلش رسیدگی کند و آن زن نیز مشکلات خود را به خواجه بازگو می‌کرد پاسبانان خواجه خواستند زن را از کنار خواجه دور نمایند اما خواجه خطاب به آنان فرمود: «شما برای خدمت به چنین انسانهای ضعیف و درمانده‌ای انتخاب شده‌اید وگر نه پادشاهان و امراء نیازی به خدمت شما ندارند.» مجلس خواجه نظام الملک مملو از علماء و دانشمندان و فقها بود تا جایی که بسیاری بر وی خرده می‌گرفتند که همنشینی با علما تو را از مسایل سیاسی باز داشته است اما خواجه می‌فرمود: «آنها زیبایی دنیا و آخرت می‌باشند و اگر آنها را بر سرم قرار دهم باز هم آنها بزرگتر از آنند.» وی انسانی بسیار متواضع و فروتن بود ابن الجوزی در المنتظم می‌گوید: هرگاه ابوالقاسم قشیری و امام الحرمین جوینی بر خواجه نظام الملک وارد می‌شدند در مقابل آنها بر می‌خواست و آنها را در کنار خود می‌نشاند و خود بر جایش می‌نشست و هنگامی که ابوعلی فارمزی بر او وارد می‌شد در مقابل وی برمی‌خواست و او را به جایگاه خود می‌نشاند و خود روبروی او زانو می‌زد امام الحرمین توسط پاسپان خواجه گلایه خود را از این موضوع به سمع وی رساند امام در جواب فرمود: «ابوالمعالی جوینی و ابوالقاسم قشیری و امثال آنها زمانی که بر من وارد می‌شوند بسیارمرا تمجید می‌کنند و مرا از منزلتی که در آن هستم بالاتر می‌برند و سخن آنان سبب ایجاد کبر در درون من‌ می‌شود هرگاه فارمزی به نزد من می‌آید عیوب و ظلمهای مرا یادآور می‌شود که سبب می‌شود اعمال خود را اصلاح نمایم» ابن أثیر در الکامل در مورد تواضع خواجه می‌گوید: ( شبی خواجه نظام الملک در کنار برادرش غذا میل می‌نمود و در سوی دیگر برادرش امیر خراسان و در کنار امیر خراسان مرد فقیری بود که دستش قطع شده بود. نظام الملک متوجه شد که امیر خراسان خود را از نزد فقیر کنار می‌کشید و از خوردن غذا به همراه او خودداری می‌کند لهذا امیر خراسان را بر جای خود نشاند و خود به کنار انسان فقیر بی‌دست رفت و همراه او به خوردن غذا مشغول شد.) خواجه نظام الملک دارای ویژگی‌های خوب زیادی بود. هر گاه صدای اذان را می‌شنید از هر کاری دست برمی‌داشت و بر اوقات نماز مواظبت می‌نمود و همواره روزهای دوشنبه و پنجشنبه را روزه می‌گرفت و بسیار صدقه می‌بخشید و انسانی بردبار ، شکیبا و باوقار بود. امام ذهبی در سیر اعلام النبلاء می‌گوید: «خواجه نظام الملک از کسانی بود که خیر و تقوای فراوانی در آنها دیده می‌شد و گرایش خاص به انسانهای صالح داشت و از پند و اندرزهایشان متأثر می‌گشت و اگر کسی عیوب وی را برایش بازگو می‌کرد از آن شخص قدردانی می‌نمود و وی را گرامی می‌داشت و گریه می‌کرد و اشک از چشمانش سرازیر می‌شد و هیچگاه بدون وضوء در مجلس نمی‌نشست و گاهی نبود که وضو بگیرد مگر اینکه با آن وضو نماز سنت می‌خواند و هر گاه مؤذن از اذان گفتن غافل می‌گشت او را یادآور می‌شد». حس میهن پرستی و جایگاه خواجه نظام در نزد سلطان ملکشاه و مردم برای بعضی‌ها ناخوشایند بود و کسانی نبودند جز باطنیان که معتقد بودند مفاهیم دینی علاوه بر معانی ظاهری دارای معانی باطنی می‌باشد و هر کس که به معانی باطنی معتقد نباشد در غل و زنجیر شرع اسیر گشته است این گروه با مفاهیم شرع بازی می‌کردند و سبب ایجاد اضطراب فکری در میان مسلمین می‌شدند .باطنیان با حمله به شهرهای مختلف ایران جوی های فراوانی از خون روان ساختند در اصفهان هزارها نفر توسط باطنیان جان خود را از دست دادند که خواجه نظام الملک به مبارزه با باطنیان پرداخت و نقشه های شوم آنان را برملا ساخت و سلطان ملکشاه را در حمله بر علیه آنان یاری نمود خواجه فرمانده‌هان نظامی خود را شخصاً انتخاب کرده و روانه جنگ می‌نمود که از زمره‌ی فرمانده هان وی آق سنقر جد نورالدین محمود بود. باطنیان که از مبارزه با خواجه ناتوان شده بودند تصمیم گرفتند از طریق دیگری وی را از راه بردارند روز پنجشنبه موافق با دهم رمضان سال 485 هجری قمری خواجه به نزدیکی نهاوند رسیدند در آنجا سلطان و خواجه و همراهان جهت افطار اطراق نمودند و به محض اطراق فقهاء و علماء و دانشمندان گرداگرد وی حلقه زدند و نیازمندان برای رفع نیازهایشان به خدمت وی آمدند خواجه‌نظام الملک توسی در آنجا در جمع دانشمندان ارزش و اهمیت نهاوند را که صحابه در عهد حضرت عمر در این سرزمین جنگیده بودند را بیان می‌کرد و فرمود: خوشا به سعادت کسی که به آنها ملحق شود. زمانی که خواجه از افطار فارغ شد شخص باطنی در لباس صوفی خود را به خواجه نزدیک نمود و خود را محتاج و نیازمند معرفی کرد خواجه نظام الملک هم از روی مردم دوستی و دلسوزی‌اش باب سخن با وی را گشود که ناگهان دستان پلیدی از آستین باطنیان سر بر آورد و با خنجری قلب شیر مرد تاریخ ایران را درید اما پس از فرار پای قاتل با طناب خیمه‌ای گیر کرد و به زمین افتاد و او را دستگیر کردند اما خواجه فرمود قاتل مرا رها کنید زیرا من او را بخشیدم.ملکشاه پادشاه ایران پس از شنیدن خبر بر بالین خواجه حاضر گشت... اما خواجه در آخرین لحظات عمر بود و خیلی زود روح از تنش پرکشید. هنگامی که خبر وفات خواجه منتشر شد، حزن و اندوه سراسر ایران را فرا گرفت . غم و عزاداری مردم ماهها به طول انجامید .
     
  4. کاربر فوق حرفه ای

    تاریخ عضویت:
    ‏1/12/10
    ارسال ها:
    4,513
    تشکر شده:
    1,321
    امتیاز دستاورد:
    0
    حرفه:
    سرکار گذاشتن مردم
    دکتر سیروس شمیسا
    سال و محل تولد : 1327 رشت
    رشته تخصصی : زبان و ادبیات فارسی
    فعاليت ها :
    - گذراندن تحصیلات آغازین تا اخذ دیپلم در زادگاه خویش
    - ورود به دانشکده پزشکی دانشگاه شیراز و پس از مدتی انصراف از تحصیل و روی آوردن به تحصیل در رشته ادبیات دانشگاه شیراز
    - اخذ لیسانس زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه شیراز
    - ورود به دانشکده ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی و سایر دانشگاهها
    - اهتمام جدی به پژوهش در باب ادبیات و شعر
    - برگزیده شدن به عنوان چهره ماندگارعرصه زبان و ادبیات فارسی در نخستین همایش چهره های ماندگار سال 1380
    آثار :
    - انواع ادبی
    - بدیع
    - بیان
    - فرهنگ عروض
    - معانی و بیان
    - عروض و قافیه
    - سیر غزل در شعر فارسی
    - نگاهی تازه به بدیع
    - آشنایی با عروض و قافیه
    - فرهنگ تلمیحات
    - و نگارش مقالات متعدد در باب فن شعر
     
  5. کاربر فوق حرفه ای

    تاریخ عضویت:
    ‏1/12/10
    ارسال ها:
    4,513
    تشکر شده:
    1,321
    امتیاز دستاورد:
    0
    حرفه:
    سرکار گذاشتن مردم
    ابن سینا (شیخ الرئیس ابو علی سینا) یا پور سینا
    ابن سینا (شیخ الرئیس ابو علی سینا) یا پور سینا (980 - 1037) دانشمند, فیلسوف و پزشک ایرانی, 450 کتاب در زمینه‌های گوناگون نوشته است که تعداد زیادی از آن‌ها در مورد پزشکی و فلسفه است. جرج سارتون او را مشهورترین دانشمند سرزمین‌های اسلامی می‌داند که یکی از معروف‌ترین‌ها در همهٔ زمان‌ها و مکان‌ها و نژادها است. کتاب معروف او کتاب قانون است.
    ابن سینا یا پورسینا حسین پسر عبدالله زاده در سال 370 هجری قمری و در گذشته در سال 428 هجری قمری، دانشمند و پزشک و فیلسوف. نام او را به تفاریق ابن سینا، ابوعلی سینا، و پور سینا گفته‌اند. در برخی منابع نام کامل او با ذکر القاب چنین آمده: حجة‌الحق شرف‌الملک شیخ الرئیس ابو علی حسین بن عبدالله بن حسن ابن علی بن سینا البخاری. وی صاحب تألیفات بسیاری است و مهم‌ترین کتاب‌های او عبارتند از شفا در فلسفه و منطق و قانون در پزشکی.
    «بوعلی سینا را باید جانشین بزرگ فارابی و شاید بزرگ‌ترین نماینده حکمت در تمدن اسلامی بر شمرد. اهمیت وی در تاریخ فلسفه اسلامی بسیار است زیرا تا عهد او هیچ‌یک از حکمای مسلمین نتوانسته بودند تمامی اجزاي فلسفه را که در آن روزگار حکم دانشنامه‌ای از همه علوم معقول داشت در کتب متعدد و با سبکی روشن مورد بحث و تحقیق قرار دهند و او نخستین و بزرگ‌ترین کسی است که از عهده این کار برآمد.»(اموزش و دانش در ایران، ص125)
    «وی شاگردان دانشمند و کارآمدی به مانند ابوعبید جوزجانی، ابوالحسن بهمنیار، ابو منصور طاهر اصفهانی و ابوعبدالله محمد بن احمد المعصومی را که هر یک از ناموران روزگار گشتند تربیت نمود.»(خدمات متقابل اسلام و ایران، ص493)
    بخشی از زندگینامه او به گفته خودش به نقل از شاگردش ابو عبید جوزجانی بدین شرح است:
    پدرم عبدالله از مردم بلخ بود در روزگار نوح پسر منصور سامانی به بخارا درآمد. بخارا در آن عهد از شهرهای بزرگ بود. پدرم کار دیوانی پیشه کرد و در روستای خرمیثن به کار گماشته شد. به نزدیکی آن روستا، روستای افشنه بود. در آنجا پدر من، مادرم را به همسری برگزید و وی را به عقد خویش درآورد. نام مادرم ستاره بود من در ماه صفر سال ۳۷۰ از مادر زاده شدم .نام مرا حسین گذاشتند چندی بعد پدرم به بخارا نقل مکان کرد در آنجا بود که مرا به آموزگاران سپرد تا قرآن و ادب بیاموزم. دهمین سال عمر خود را به پایان می‌بردم که در قرآن و ادب تبحر پیدا کردم آنچنان‌که آموزگارانم از دانسته‌های من شگفتی می‌نمودند.

    در آن هنگام مردی به نام ابو عبدالله به بخارا آمد او از دانش‌های روزگار خود چیزهایی می‌دانست پدرم او را به خانه آورد تا شاید بتوانم از وی دانش بیشتری بیاموزم وقتی که ناتل به خانه ما آمد من نزد آموزگاری به نام اسماعیل زاهد فقه می‌آموختم و بهترین شاگرد او بودم و در بحث و جدل که شیوه دانشمندان آن زمان بود تخصصی داشتم.
    ناتلی به من منطق و هندسه آموخت و چون مرا در دانش اندوزی بسیار توانا دید به پدرم سفارش کرد که مبادا مرا جز به کسب علم به کاری دیگر وادار سازد و به من نیز تاکید کرد جز دانش آموزی شغل دیگر برنگزینم. من اندیشه خود را بدانچه ناتلی می‌گفت می‌گماشتم و در ذهنم به بررسی آن می‌پرداختم و آن را روشن‌تر و بهتر از آنچه استادم بود فرامی‌گرفتم تا اینکه منطق را نزد او به پایان رسانیدم و در این فن بر استاد خود برتری یافتم.
    چون ناتلی از بخارا رفت من به تحقیق و مطالعه در علم الهی و طبیعی پرداختم اندکی بعد رغبتی در فراگرفتن علم طب در من پدیدار گشت. آنچه را پزشکان قدیم نوشته بودند همه را به دقت خواندم چون علم طب از علوم مشکل به شمار نمی‌رفت در کوتاه‌ترین زمان در این رشته موفقیت‌های بزرگ بدست آوردم تا آنجا که دانشمندان بزرگ علم طب به من روی آوردند و در نزد من به تحصیل اشتغال ورزیدند. من بیماران را درمان می‌کردم و در همان حال از علوم دیگر نیز غافل نبودم. منطق و فلسفه را دوباره به مطالعه گرفتم و به فلسفه بیشتر پرداختم و یک سال و نیم در این کار وقت صرف کردم. در این مدت کمتر شبی سپری شد که به بیداری نگذرانده باشم و کمتر روزی گذشت که جز به مطالعه به کار دیگری دست زده باشم.
    بعد از آن به الهیات رو آوردم و به مطالعه کتاب ما بعد الطبیعه ارسطو اشتغال ورزیدم ولی چیزی از آن نمی‌فهمیدم و غرض مؤلف را از آن سخنان درنمی‌یافتم از این رو دوباره از سر خواندم و چهل بار تکرار کردم چنان‌که مطالب آن را حفظ کرده بودم اما به حقیقت آن پی نبرده‌بودم. چهره مقصود در حجاب ابهام بود و من از خویشتن ناامید می‌شدم و می‌گفتم مرا در این دانش راهی نیست... یک روز عصر از بازار کتابفروشان می‌گذشتم کتابفروش دوره گردی کتابی را در دست داشت و به دنبال خریدار می‌گشت به من الحاح کرد که آن را بخرم من آن را خریدم، اغراض مابعدالطبیعه نوشته ابو نصر فارابی، هنگامی که به در خانه رسیدم بی‌درنگ به خواندن آن پرداختم و به حقیقت مابعدالطبیعه که همه آن را از بر داشتم پی بردم و دشواری‌های آن بر من آسان گشت. از توفیق بزرگی که نصیبم شده بود بسیار شادمان شدم. فردای آن روز برای سپاس خداوند که در حل این مشکل مرا یاری فرمود. صدقه فراوان به درماندگان دادم. در این موقع سال ۳۸۷ بود و تازه ۱۷ سالگی را پشت سر نهاده بودم.
    وقتی من وارد سال ۱۸ زندگی خود می‌شدم نوح پسر منصور سخت بیمار شد، اطباء از درمان وی درماندند و چون من در پزشکی آوازه و نام یافته بودم مرا به درگاه بردند و از نوح خواستند تا مرا به بالین خود فرا خواند. من نوح را درمان کردم و اجازه یافتم تا در کتابخانه او به مطالعه پردازم. کتابهای بسیاری در آنجا دیدم که اغلب مردم حتی نام آنها را نمی‌دانستند و من هم تا آن روز ندیده بودم. از مطالعه آنها بسیار سود جستم.
    چندی پس از این ایام پدرم در گذشت و روزگار احوال مرا دگرگون ساخت من از بخارا به گرگانج خوارزم رفتم. چندی در آن دیار به عزت روزگار گذراندم نزد فرمانروای آنجا قربت پیدا کردم و به تالیف چند کتاب در آن شهر توفیق یافتم پیش از آن در بخارا نیز کتاب‌هایی نوشته بودم. در این هنگام اوضاع جهان دگرگون شده بود ناچار من از گرگانج بیرون آمدم مدتی همچون آواره‌ای در شهرها می‌گشتم تا به گرگان رسیدم و از آنجا به دهستان رفتم و دوباره به گرگان بازگشتم و مدتی در آن شهر ماندم و کتابهایی تصنیف کردم. ابو عبید جوزجانی در گرگان به نزدم آمد.
    ابو عبید جوزجانی گوید: این بود آنچه استادم از سرگذشت خود برایم حکایت کرد. چون من به خدمت او پیوستم تا پایان حیات با او بودم. بسیار چیزها از او فرا گرفتم و بسیاری از کتابهای او را تحریر کردم استادم پس از مدتی به ری رفت و به خدمت مجدالدوله از فرمانروایان دیلمی درآمد و وی را به بیماری سودا دچار شده بود درمان کرد و در آنجا به قزوین و از قزوین به همدان رفت و مدتی دراز در این شهر ماند و در همین شهر بود که استادم به وزارت شمس‌الدوله دیلمی فرمانروای همدان رسید. در همین اوقات استادم کتاب قانون را نوشت و تالیف کتاب عظیم شفا را به خواهش من آغاز کرد. چون شمس الدوله از جهان رفت و پسرش جانشین وی گردید استاد وزارت او را نپذیرفت و چندی بعد به او اتهام بستند که با فرمانروای اصفهان مکاتبه دارد و به همین دلیل به زندان گرفتار آمد 4 ماه در زندان بسر برد و در زندان 3 کتاب به رشته تحریر درآورد. پس از رهایی از زندان مدتی در همدان بود تا با جامه درویشان پنهانی از همدان بیرون رفت و به سوی اصفهان رهسپار گردید. من و برادرش و دو تن دیگر با وی همراه بودیم. پس از آنکه سختیهای بسیار کشیدیم به اصفهان در آمدیم. علاءالدوله فرمانروای اصفهان استادم را به گرمی پذیرفت و مقدم او را بسیار گرامی داشت و در سفر و حضر و به هنگام جنگ و صلح استاد را همراه و همنشین خود ساخت. استاد در این شهر کتاب شفاء را تکمیل کرد و به سال ۴۲۸ در سفری که به همراهی علاءالدوله به همدان می‌رفت، بیمار شد و در آن شهر در گذشت و هم در آن شهر به خاک سپرده شد.

    اشعار ابن سینا

    ابن سینا در شعر نیز دستی داشته و اشعار زیادی به زبان عربی سروده است و حتی منظومه‌هایی مثل قصیده ارجوزه در مسايل علمی ساخته است. اشعاری نیز به زبان فارسی از او روایت کرده‌اند که برخی از آن‌ها به نام دیگران نیز آمده است و با توجه به اسلوب و معانی آن‌ها باید در انتساب این اشعار به ابن سینا تردید روا داشت. ما در اینجا، برای آشنايی مختصر با اشعار ابن سينا، گزيده‌ای از مستندترین آنها را می‌آوريم:
    غذای روح بود باده رحیق الحق که رنگ او کند از دور رنگ گل را دق
    به رنگ زنگ زداید ز جان اندوهگین همای گردد اگر جرعه‌ای بنوشد بق
    به طعم، تلخ چوپند پدر و لیک مفید به پیش مبطل، باطل به نزد دانا، حق
    می از جهالت جهال شد به شرع حرام چو مه که از سبب منکران دین شد شق
    حلال گشته به فتوای عقل بر دانا حرام گشته به احکام شرع بر احمق
    شراب را چه گنه زان که ابلهی نوشد زبان به هرزه گشاید، دهد ز دست ورق
    حـلال بر عـقلا و حـرام بر جهـال که می ‌محک بود وخیرو شر از او مشتق
    غلام آن می‌صافم کزو رخ خوبان به یک دو جرعه برآرد هزار گونه عرق
    چو بوعلی می‌ناب ار خوری حکیمانه به حق حق که وجودت شود به حق ملحق
    می حاصل عمر جاودانی است بده سرمایهٔ لذت جوانی است بده
    سوزنده چو آتش است لیکن غم را سازنده چو آب زندگانی است بده
    دل گرچه در این بادیه بسیار شتافت یک موی ندانست ولی موی شکافت
    اندر دل من هزارخورشید بتافت آخربه کمال ذره‌ای راه نیافت
    مایـــیم به عفو تـو تــولاکرده وز طاعت معصیت تبرا کرده
    آنجا که عنایت تو باشد، باشد ناکرده چو کرده، کرده ،چون ناکرده
    هر هیأت و هر نقش که شد محو کنون در مخزن روزگار گردد محزون
    چون باز همین وضع شود وضع فلک از پرده غیبش آورد حق بیرون

    در پرده سنحق نیست که معلوم نشد کم ماند ز اسرار که مفهوم نشد
    در معرفتت چو نیک فکری کردم معلومم شد که هیچ معلوم نشد
    آثار ابن سینا
    نسخه‌ای از کتاب قانون ابن سینا به زبان لاتین, چاپ ۱۴۸۴ میلادی در مخزن کتب نفیس کتابخانه مرکز علوم درمانی دانشگاه تکزاس در سن‌آنتونیوبه دلیل آنکه در آن عصر، عربی زبان رایج آثار علمی بود، ابن سینا و سایر دانشمندان ایرانی که در آن روزگار می‌زیستند کتابهای خود را به زبان عربی نوشتند. بعدها بعضی از این آثار به زبانهای دیگر از جمله فارسی ترجمه شد.
    فلسفه
    شفا
    نجات
    الاشارات والتنبیهات
    ریاضیات
    زاویه
    اقلیدس
    الارتماطیقی
    علم هیئت
    المجسطی
    جامع البدایع
    طبیعی
    ابطال احکام النجوم
    الاجرام العلویة واسباب البرق والرعد
    فضا
    النبات والحیوان
    پزشکی
    قانون
    الادویة القلبیه
    دفع المضار الکلیه عن الابدان الانسانیه
    قولنج
    سیاسة البدن وفضائل الشراب
    تشریح الاعضا
    الفصد
    الاغذیه والادویه
    موسیقی
    جوامع علم الموسیقی
    موسیقی
    الشفاء یا به پارسی شفا: این کتاب مهم‌ترین و جامع‌ترین اثر مولف در فلسفه مشاء و مبین آرای شخصی اوست. کتاب دانشنامه گونه‌ای است در زمینه منطق،ریاضیات، طبیعیات و الهیات که در سال ۴۱۰ قمری نوشته شده‌است. درابتدای کتاب، سخن ابو عبید عبد الرحمن محمد جوزجانی که بیانگر هدف و میزان تبعیت مولف از آرای ارسطوست،ذکر شده‌است. بخش منطق در نه فن و هر فن شامل چند مقاله‌است. عناوین آن عبارت‌اند از مدخل،مقولات،باری آرمنیاس،قیاس،برهان،مغالطه و شعر است.این بخش ۴ جلد از مجموعه را تشکیل می‌دهد.
     
  6. کاربر فوق حرفه ای

    تاریخ عضویت:
    ‏1/12/10
    ارسال ها:
    4,513
    تشکر شده:
    1,321
    امتیاز دستاورد:
    0
    حرفه:
    سرکار گذاشتن مردم
    استاد علی معلم دامغانی
    سال و محل تولد : 1330 دامغان
    رشته تخصصی : شعر و ادب فارسی
    فعاليت ها :
    - گذراندن دوره های تحصیل تا اخذ دیپلم در سمنان و شاهرود
    - علاقمندی روزافزون به شعرو ادبیات
    - تحصیل در دانشکده های حقوق و ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران
    - تدریس و تحقیق در زمینه شعر، موسیقی و ادبیات
    - معاونت فرهنگی حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی
    - عضو شورای شعر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
    - ریاست مرکز موسیقی سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
    - حضور در همایش های بزرگ ادبی
    - برگزیده شدن به عنوان چهره ماندگار عرصه شعر و ادب فارسی در نخستین همایش چهره های ماندگار سال 1380
    آثار :
    ارائه و سرودن اشعار فراوان در زمینه انقلاب، عرفان و چاپ آنها در مجموعه اشعاری تحت عنوان :
    - رجعت سرخ ستاره
    - گزیده اشعار
     
  7. کاربر فوق حرفه ای

    تاریخ عضویت:
    ‏1/12/10
    ارسال ها:
    4,513
    تشکر شده:
    1,321
    امتیاز دستاورد:
    0
    حرفه:
    سرکار گذاشتن مردم
    استاد مهرداد اوستا
    زنده ياد استاد مهرداد اوستا (محمد رضا رحماني) شاعر، نويسنده و متفكر بزرگ معاصر به سال 1308 شمسي در خانواده اي اهل شعر در شهر "بروجرد" پاي به عرصه وجود نهاد. پدر مادرش "حاج دوخا محمد" متخلص به "رعنا" شاعري بسيار خوش قريحه و توانا بود و كساني كه ديوان "عارف قزويني" را مطالعه نموده با غزل معروف وي، با مطلع:
    دوش از زلف سيه يار گره وا ميكرد رنگ انگشت خود از خون دل ما ميكرد
    که مورد استقبال "عارف" واقع گرديده آشنا هستند.
    سخاوتمندي حاتم گونه اي با استاد اوستا متولد شده بود، تا جائيكه در سن 3 سالگي با بخشيدن لباس تن خود به يكي از كودكان عريان همسن و سالش تحير همگان را برانگيخت.
    در 10 سالگي با سرودن شعر آنهم موزون و مقفي مورد تشويق يكي از آموزگارانش قرار گرفت، گوئي خود نيز به استعداد شگرف خويش واقف بود، زيرا در 12 سالگي شهر بروجرد را براي خود كوچك پنداشت و راه تهران را پيش گرفت و تا پايان عمر پر بار خويش در اين شهر اقامت گزيد.
    او در ابتداي اقامت خود در تهران، پس از سپري كردن دوره دبيرستان، ضمن تدريس در مدارس و دبيرستانها، تحصيلات آكادميك خويش را تا اخذ مدرك فوق ليسانس در رشته فلسفه ادامه داد و به دليل اندوخته هاي خارق العاده ذهني اش در زمينه ادبيات و علوم انساني در سن 25 سالگي بعنوان جوانترين استاد جذب دانشگاه شد و در سن 30 سالگي به عضويت شورائي درآمد كه رساله دكتراي دانشجويان دوره دكتري ادبيات فارسي را تأئيد يا رد مينمود.
    مطالعه شبانه روزي وي باعث گرديد در مدت كوتاهي بر ادبيات فارسي، عرب و بطور كلي ادبيات جهان تسلط كامل پيدا نمايد و بعنوان يكي از سخنرانان برنامه "مرزهاي دانش" راديو، كه در آن زمان وزين ترين برنامه هاي راديوئي بود در كنار اساتيد بزرگي همچون "محيط طباطبائي" و "ضيأالدين سجادي" به سخنراني بپردازد.
    اين اديب گرانقدر و شاعر بزرگ با آنكه در همه زمينه هاي شعري قدرت خويش را به نمايش مي گذاشت، اما به "قصيده" بيشتر از ساير انواع شعر عشق مي ورزيد و به حق لقب بزرگترين قصيده سراي معاصر بعد از "ملك الشعراي بهار" را از آن خود ساخت. وي با تصحيح "ديوان سلمان ساوجي" در سن 22 سالگي انتشار نخستين مجموعه شعر خود با نام "از كاروان رفته" كه گنجينه ارزشمندي از شعر مفاخر فارسي است، تحسين تمامي صاحبنظران را نسبت به خود برانگيخت.
    در سالهاي بعد با خلق آثار "پاليزان" و "از امروز تا هرگز" قدرت نويسندگي وي را در حد "رامبو" و "بودلر" ارزيابي نموده و يكي از اساتيد بزرگ ادبيات ايران دكتر خانلري يا دكتر زرين كوب در نقد كتاب "پاليزان" ضمن تمجيد از محتواي اين اثر اظهار داشت: "مهرداد اوستا با خلق اين اثر (سبك جديدي) را به سبكهاي نگارش جهان افزوده است."
    استاد اوستا به تمامي دستگاهها و گوشه هاي موسقي ايراني آشنائي دقيق داشت و درست نيم ساعت بعد از لحظه اي كه در تالار وحدت (17 ارديبهشت ماه 70) چشم از جهان فروبست در دانشكده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران كلاس "تاريخ موسقي" داشت.
    استاد اوستا بيش از 40 اثر تحقيقي و يا تأليفي در زمينه ادبيات و هنر از خود به يادگار گذاشته كه بيش از 20 اثر آن در زمان حيات ايشان منتشر گرديده و بقيه آنها آماده چاپ مي باشد كه مهمترين اين آثار "از كاروان رفته"، "حماسه آرش"، "شراب خانگي ترس محتسب خورده" و "راما" (در شعر)، "پاليزان" و "از امروز تا هرگز" (در نثر داستاني)، "تيرانا" (در نثر انتقادي)، "عقل و اشراق" (در فلسفه)، "انديشه فلاسفه شرق و غرب"، "روش تحقيق در دستور زبان و شيوه نگارش فارسي"، "رساله اي در فلسفه، منطق، روانشناسي واخلاق"، "روش تحقيق درزيباشناسي" و "نقد و بررسي افسانه هاي ملل" (در چندين جلد)، "منطق كلام حافظ" و "منطق كلام فردوسي"، "منطق كلمات"، "منطق حماسي مهابرات"، "نقد وبررسي آثار سنائي"، "تصحيح كليات شيخ سعيدي"، "تصحيح ديوان ابوسعيد ابوالخير"، "تحليل نوروز نامه و رساله وجود عمر خيام نيشابوري"، "تحليل فلسفي و علمي پيرامون اصول اديان"، "لحن شناسي پيرامون آثار و افكار بزرگان سخن ايران"، "روش تحقيق در تاريخ هنر"، "تصحيح مجدد ديوان سلمان ساوجي"، "روش تحقيق در تحولات فكري و فلسفي در اروپا و آسيا"، "سير مكاتب هنري در ايران"، "هدف هنر در شرق و هدف آن در اروپا"، "مكاتب هنري در شرق"، "مكاتب هنري در اروپا"، "مكاتب فلسفي در اروپا"، "مكاتب فلسفي درآسيا"، "هدف نهائي در شرق و غرب"، "كارنامه شعر معاصر"، "كارنامه نثر معاصر" و "تأثير ادبيات ايران بر ادبيات جهان" (در تحقيق)، "اشك وسرنوشت" (تأليف) و "امام حماسه اي ديگر" (نثر و شعر) ميباشند.
     
    مـرجانه از این پست تشکر کرده است.