نکات مهم در تجهیز سالن کنفرانس (صدای آکوستیک، اکو و انعکاس صدا)

تجهیز سالن کنفرانس (صدای آکوستیک، اکو و انعکاس صدا)

در تجهیز سالن کنفرانس، تجهیز سالن آمفی تئاتر و تجهیز سیستم صوتی آنها باید به نکات ریزی دقت لازم را بعمل آورد. صدا از بلندگو ها ساطع می شود. بیشتر صدای تولیدی قابل شنیدن به صورت مستقیم نیست، اما از حضار می گذرد و شروع به انعکاس در سراسر سالن می کند. اگر انعکاس صدا قوی باشد و دقیقا بدانیم منبع صدا در کجا قرار دارد این صدا اکو نامیده می شود. در مقابل اگر انعکاس های زیادی از صدا در یک لحظه به گوشمان برسد به گونه ای که جهت مشخصی را برای آن نتوان تشخیص داد این صدا بازتاب reverberation نامیده می شود.

به طور معمول اکوی صدا هیچوقت خوب و مطلوب نیست. همچنین بازتاب بلند صدا هم دلنشین و مطلوب نیست. اما انعکاس ملایم صدا می تواند جالب باشد در صورتیکه در حد محدودی نگاه داشته شود. بازتاب و اکوی صدا هر دو در درک زمانبندی مطالبی که در حال ارائه می باشند تاثیر منفی می گذارند. اکو های بلند و قوی برهم زننده زمانبندی صحبت ها و موسیقی می باشند، و می توان گفت که اکو صدا بیش از هر کس دیگری در سالن سخنران را اذیت می کند.

اکو صدا معمولا با برخورد امواج به دیوار انتهایی سالن ایجاد می گردند و از آنجاییکه شخصی که روی صحنه قرار دارد فاصله اش تا دیوار عقبی از همه بیشتر است اکو صدا با بیشترین تاخیر به او می رسد. این امر که شخص سخنران از اختلال اکو اذیت نشود اهمیت بسیاری در سالن های همایش دارد. جریان خواننده معروف پاواروتی را به خاطر دارید که از صحنه یک سالن بسیار بزرگ که جمعیت زیادی هم در آن جمع شده بودند پایین آمد و اجرا منصرف شد چراکه اکو صدا آنقدر زیاد بود که نمیتوانست بخواند – اما مطمئنا وقتی ما آکوستیک را درک کنیم می توانیم شرایط او را هم درک کنیم و عذر او را بپذیریم.

بازتاب بخش پایدار صدا است که در یک سالن بزرگ به آرامی از بین می رود، یک حضور بی نظم و مدت دار از صداهای مستقیم قبلی، یک بازتاب صوتی، یک یادآوری. صدای بلند بازتاب باعث برهم خوردن زمان بندی برنامه های پی در پی و متوالی می شود و همه چیز را با هم ادغام می کند. این امر بیشترین تخریبگری را در سخنرانی ها و موسیقی هایی که در اتاق های کوچک با سطح سخت اجرا می شوند دارد. این پدیده اگرچه می تواند یک تفریح شخصی جالب تلقی شود، مانند خواندن زیر دوش حمام، اما در این مورد خاص خواننده و شنونده یک فرد واحد است و نگرانی در مورد بهینه ساختن برقرای ارتباط وجود ندارد.

در مقابل بازتاب ملایم و دلنشین می تواند این حس را ایجاد نماید که یک تجربه فوق بشری در حال شکل گیری است. این امر سخنرانی ها را به صورت قابل توجهی جذاب تر می کند. این پدیده همچنین یک همراه خوب و لازم برای آلات موسیقی ارکستر، هم نوازی و سرایندگان کر و ارگ است. اما به طور معمول بازتاب اجرای گروه های مدرن موسیقی با آلات الکترونیک را خراب می کند.

سه موضوع در ارتباط با بازتاب باید مورد توجه قرار بگیرد. تاخیر زمان شروع فاصله بین شنیده شدن سیگنال مستقیم است تا اولین زمانیکه بازتاب صدا شنیده می شود. دومین موضوع این است که بازتاب تا چه حد بلند می شود. سومین موضوع این است که شنیده شدن بازتاب چقدر به طول می انجامد و عمر آن چقدر است؛ “زمان طنین” به تعداد ثانیه هایی گفته می شود که طول می کشد تا صدای کامل ۶۰ dB به طور کامل از بین برود. بازتاب درسالنی که برای سخنرانی، کنفرانسو گفتمان مورد استفاده قرار می گیرد باید دارای یک سوم ثانیه تاخیر شروع باشد، حداقل به میزان ۱۰ dB-A آرام تر از سیگنال مستقیم باشد و زمان از بین رفتن طنین تا ۲۵/۱ ثانیه باشد.

اگر بازتاب با سرعت بیشتری شروع شود با امواج صدای مستقیم ادغام می شود و در درک روشن و واضح سیگنال های مستقیم اخلال ایجاد می کند. بازتاب سریع زمان سکوت که از ارزش بسیار بالایی برخوردار است را پر می کند و ترتیب صدا ها را برهم می زند. صدای جدید ایجاد شده توسط طنین بازمانده از صدای قبلی نامفهوم می شود. شاید صحبت کردن بصورت آهسته تر راه حلی برای این مشکل باشد اما این آرام صحبت کردن اجباری در بهترین حالا باز هم یک راه حل و چاره موقت است نه راه حلی اساسی برای این مشکل. صدایی که بصورت آکوستیکی نامفهوم شده باشد به سختی قابل فهم است. زمان تاخیر شروع بازتاب مناسب باید حدود یک سوم ثانیه باشد.

صدای ضمیمه در بهترین شکل آن باید حداقل ۲۰dB پایین تر از صدای سخنران نگاه داشته شود. به طور معمول هر شخص در هر ثانیه سه صدای مجزا تولید می کند. در بعضی از زبان ها افراد آرامتر صحبت می کنند و در برخی زبان ها سریعتر. آکوستیک سالن های همایش باید با توجه به نوع سخنرانی ها و برنامه هایی که در آن اجرا می گردد طراحی شود.

بلندی بازتاب صدا از اهمیت ویژه ای برخوردار است، بازتاب حداقل ۱۰ dB-A پایین تر از سطح صدای مستقیم، یک سخنرانی واضح و مطلوب را بوجود می آورد. (تصویر شماره ۴). سطح طنین ۱۰ dB-A پایین تر از سیگنال مستقیم بسیار مطلوب است. بلندی طنین صدا با توجه به شرایط خاص هر سالن متفاوت است. یک سالن همایش با محیط دوستانه و کنج و گرم نیاز به فاصله زیاد بین سطح سیگنال مستقیم و طنین دارد برای مثال ۱۸ dB-A. اما یک سالن سرد و خشک و رسمی نیاز به فاصله کمتری بین این دو سطح دارد و لازم است این فاصله تا ۵ dB-A کاهش داده شود.

نسبت مطلوب سیگنال به صدای طنین ۱۰ dB و نسبت مطلوب سیگنال به صدای ضمیمه ۲۰dB است

در آخر مدت زمانیکه صدای بازتاب قابل شنیدن باقی می ماند باید تنظیم گردد. معمولا در سالن های بزرگ که برای سخنرانی طراحی می شوند صدای طنین تا ۵/۱ثانیه می تواند باقی بماند. سالن های کوچکتر و خودمانی تر باید این زمان را تا ۹/۰ ثانیه کاهش دهند. سالن های کوچکی که بیشتر برای گفتمان طراحی شده اند و در این زمان بسیار متداول شده اند تنها می توانند برای ۷/۰ ثانیه این صدا را حفظ نمایند.

این سه عامل تایین کننده صدای طنین معمولا برای سالن های همایشی که برای سخنرانی ها و اجرا ها و یا کنسرت و موسیقی مدرن مورد استفاده قرار می گیرند یکسان تعریف می شوند. برای موسیقی های سنتی معمولا بهتر این است که زمان تاخیر شروع بازتاب بیشتر باشد، صدای طنین صدا بالاتر باشد و زمان از بین رفتن طنین هم بیشتر باشد. برخی سالن ها به صورت چند منظوره برای اجرای تئاتر و اپرا و سمفونی طراحی می گردند. آنها باید از سیستم آکوستیک قابل تنظیم استفاده نمایند. پنل های بازتاب کننده و جذب کننده صدا حرکت داده می شوند، آشکار و یا پنهان می شوند تا این سه عامل مربوط به بازتاب صدا را بصورت هدفمندی تنظیم نمایند.

یک ضرب المثل قدیمی می گوید قبل از پریدن خوب نگاه کن

سالن های همایش برای اهداف خاصی طراحی می شوند، برای شنیدن. قبل از طراحی مهندس طراح باید بخوبی درک کند که قرار است از این سالن چه استفاده هایی صورت بگیرد. قبل از اینکه پیمانکار سیستم های صوتی دستگاه های مناسب را انتخاب و نصب نماید باید هدف نهایی ساخت سالن را بخوبی درک نماید. قبل از اینکه مهندس آکوستیک بتواند صدای سالن را تنظیم نماید باید به خوبی ماهیت و سبک اجراهایی که در آن سالن قرار است اجرا شود را درک نماید. صدا پردازی سالن همایش به معنای تصمیم گیری برای این امر است که با ۹۹ درصد از صدایی که توسط بلندگو تولید می شوند اما بصورت مستقیم شنیده نمی شوند چکار باید کرد. یکسالن همایش زیبا و با شکوه مردم را جذب می کند، اما سکوت لازم و کیفیت خوب صدا چیزی است که مردم را دوباره به آنجا می آورد.