"تقویمِ تاپ فرومی"(14 بهمن)

امروز 26 مهر برابر با 18 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

331 پیش از میلاد - سالروز شکست ایران در جنگ اِربیل با اسکندر مقدونی

یکم اکتبر سال 331 پیش از میلاد (نهم مهرماه)، ارتش 90 تا 100 هزار نفری ایران ازجمله 40 هزار سوار، 200 ارّابه جنگی (ارابه ـ Chariot چهار اسبه و چرخهای آنها مجهز به تیغه های یک متری برنده ـ Schythed) و 15 فیل جنگی در یک جنگ چند ساعته از ارتش 47 هزار نفری اسکندر مقدونی که تنها 7 هزار سوار داشت شکست خورد و چراغ عمر ابرقدرت وقت جهان (تنها ابرقدرت جهان به مدت دو قرن) خاموش شد. این جنگ که در جلگه شرق موصل امروز و نه چندان به دور از شهر اِربیل (اَربلا ـ کردستان عراق امروز) و در کنار دو ـ سه تَل (تپه) به نام تَل های گومِل روی داده بود سومین جنگ اسکندر با ایران بود که از 334 پیش از میلاد با ورود او و نیروهایش به قلمرو ایران و نبرد گرانیکوس (در نزدیکی داردانلِ ترکیه امروز) آغاز شده بود. نبرد دوم در سال 333 پیش از میلاد در ایسوس (ساحل مدیترانه ـ لِوانت) و نبرد سوم، دو سال پس از آن در اَربلا، و به نام نبرد گاوگامیلا Battle of Gaugamela.

در فاصله دو ساله میان نبردهای ایسوس و گاوگامیلا، اسکندر به خارج ساختن ایران از سوریه بزرگتر ازجمله بندر صور (لبنان امروز)، فلسطین (دژ غزّه)، مصر و تمامی منطقه مدیترانه دست زده بود که بدون ایستادگی محلی نبود. پادگانهای ایرانی در صور و غزّه ایستادگی طولانی و مردانه کرده بودند.


اسکندر مقدونی
در پی زَهر خورانیده شدن اردشیر سوم ـ شاه هخامنشی ایران توسط بزرگ وزیر او «باگواش = باگوا» در 336 پیش از میلاد و تعیین یک شاهزاده کم تجربه، به تصمیم «باگواش» به جانشینی او که نام داریوش سوم بر وی گذارده شد و ایجاد ناخرسندی در پاره ای از ژنرال ها و ساتراپ ها و تولید بُخل و حسد میان برخی دیگر و وقوع مبارزه بر سر قدرت در دو پایتخت وقت (شوش و پرسپولیس) و گسترش فساد دولتی، اسکندر که در انتظار فرصت بود به بهانه آزادساختن یونانی زبانان آناتولیا (غرب ترکیه امروز) و قبرس از سلطه ایران و وارد ساختن این اتهام که عوامل ایران پدر او ـ فیلیپ دوم را زهر داده و کشته بودند به ایران لشکر کشید. دستگاه اطلاعاتی ارتش ایران به قدری ضعیف بود که متوجه نشده بود نیروهای اسکندر به نیزه های بلند 4 ـ 5 متری مجهز شده اند، تا راه مقابله به دست آید به علاوه، مِرسنِرهای یونانی ارتش ایران متمایل به اسکندر هستند و وفاداری به ایران ندارند. تعرّض اسکندر به ایران، دو سال پس از شاه شدن داریوش سوم آغاز شده بود. به رغم تجربه از نبرد گرانیکوس، داریوش سوم به کار مرسنرهای یونانی در ارتش ایران پایان نداد. اشتباه سیاسی او دادن پیشنهاد سازش و امتیاز فراوان به اسکندر بود که بر عزم او به فتح ایران افزود زیرا که دادن امتیاز نشانه ضعف و بیم است. یک اشتباه نظامی او، انتخاب یک جلگه در اِربیل به عنوان میدان نبرد و مقابله نظامیان بود که برای پیاده سنگین اسلحه یونان مناسب تر بود.


در نبرد گاوگامیلا، تیراندازان تپورستان (مازندران) معروف به آیمرد = اَمَرد (عمدتا ازشهر آمُل پایتخت وقت مازندران) و نیز 7 هزار سوار ارمنی به فرماندهی Orontes (یِرواند) ساتراپ ارمنستان که در قلب جبهه می جنگیدند تا آخرین نفس ایستادگی کردند و یرواند جان خودرا از دست داد. یک جناح ارتش ایران به فرماندهی «بسوش Bessus» ساتراپ باکتریا (شمال شرقی افغانستان امروز، منطقه فرارود ازجمله دره فرغانه و سمرقند، بخارا، مرو تا خُجَند) به مرکزیت باکترا (بلخ) با کشته شدن بسوش روحیه خودرا از دست داد و جناح دیگر ارتش به فرماندهی آدُرپاتِکان (آذرپایگان = آتش ـ نگهبان) و به نوشته مورخان یونانی، آتروپاتکان که نام آذربایجان از اسم اوست با مشاهده فرار داریوش سوم از میدان جنگ، دست به عقب نشینی زد. آدُورپاتکان ساتراپ ماد (کردستان و آذربایجان) بود. وی به داریوش سوم پیشنهاد کرد که به همدان (هِگمتانه = اِکبتانا = اِکباتان) برود و نیروهای شکست خورده را تجدید سازمان دهد که پذیرفت ولی چندی پس از اقامت در همدان، تصمیم گرفت به باکترا که در آن دوران ولیعهد نشین ایران بود (همچنانکه پس از ساسانیان و در دوران صفویه نیز شهر هرات ولیعهد نشین بود) و پشت به کوههای هندوکش و پامیر داشت برود که شاهزادگان هخامنشی ضمن راه اورا کشتند تا به دست اسکندر نیافتد و تحقیر نشود. آدُرپاتکان که چنین دید با اسکندر از در سازش در آمد و ساتراپی خودرا حفظ کرد. داریوش سوم برای جنگ با اسکندر یکانهای جنوب ایران (سیستان، کرمان و فارس امروز) را که احساسات ناسیونالیستی نیرومندتری داشتند احضار نکرده بود و دیدیم که یک واحد نظامی جنوب به فرماندهی آریو برزن چگونه ایستادگی تاریخ ساز کرد.

پس از پیروزی اسکندر، ایران برای مدتی طولانی زیر سلطه نبود و خراسانیان بپاخاستند و مقدونی ها را به مدیترانه ریختند و ایران دوباره و این بار به مدت 8 قرن ابرقدرت بود. همین خراسانیان به همان صورت به سلطه عرب نیز پایان دادند.


تصویری که یونانیان از داریوش سوم ترسیم کرده اند
1565 - تصرف مجمع الجزاير فيليپين توسط استعمارگران اسپانيايي

فيليپين مجمع الجزايري است در جنوب شرقي آسيا با 300 هزار كيلومتر مربع مساحت و در همسايگي چين و مالزي قرار گرفته است. كاشفين اروپايى نخستين بار در 6 اوت سال 1521م به جزاير فيليپين قدم نهادند. ماژلان، دريانورد اسپانيايى به عنوان اولين اروپايى از اين منطقه ديدن نمود و آن را به نام فيليپ پادشاه اسپانيا، فيليپين ناميد. با اين حال تصرف اين منطقه توسط اسپانيا تا سال 1565 به طول انجاميد. در 18 اكتبر اين سال، فيليپين رسماً ضميمه متصرفات اسپانيا گرديد كه به مدت 3 قرن ادامه داشت ولي مسلمانان اين منطقه كه قبل از قرن سيزدهم وارد اين منطقه شده بودند، هيچ‏گاه به همكاري و سلطه جويى اروپايي‏ها تن در ندادند. در اواخر سده نوزدهم، جنبش‏هاي استقلال‏طلبانه درگوشه و كنار كشور پديد آمد و در پي آن در سال 1896م به يك شورش عمومي ضداستعماري تبديل گرديد و ادامه يافت و سرانجام به استقلال فيليپين در دوازدهم ژوئن سال 1898م منجر گرديد.


1827 - روزی که ایروان مورد تعرض ژنرال روس قرارگرفت

یکم اکتبر 1827 ایوان پاسکِویچ ـ ژنرال روس شهر ایروان (یروان) را که بیش از 2 هزار سال وابسته به ایران بود مورد تعرّض قرار داد و به رغم دفاع طولانی و سخت نظامیان ایران، آن را تصرف و سال بعد (22 فوریه 1928) طبق سازشنامه ترکمن چای به روسیه واگذار شد که اینک پایتخت جمهوری مستقل ارمنستان است.

ارمنستان از زمان هخامنشیان همواره متحد و یا وابسته به ایران بود و ایران بارها برسر آن با رومیان جنگید. از دست رفتن ایروان شکست بزرگی برای ایران بود و همچنین برای ایروانی ها که هزاران تَن از آنان به داخله ایران مهاجرت کردند. از دوران صفویه تا امضای سازشنامه ترکمن چای، در هر جنگی با عثمانی، ایران برای حفظ ایروان در کنار خود حاضر به هرگونه گذشت ـ حتی از دست دادن بغداد می شد. در دو ـ سه دهه اخیر دولت ایران مناسبات بسیار نزدیک با جمهوری ارمنستان برقرار کرده است که اینک به مراتب کوچکتر از ارمنستان پیشین است که تا دریاچه وان امتداد داشت. دشمنی و فشار عثمانی به ارمنیان باعث پراکنده شدن آنان در سراسر جهان شده است و کالیفرنیا اینک یک اقلیت پُرجمعیت ارمنی دارد.


ژنرال پاسکِویچ
1867 - آلاسكا كه توسط دولت آمريكا از دولت روسيه خريداري شده بود رسما به مالكيت آن دولت درآمد و آن را از روسيه تحويل گرفت. به اين مناسبت 18 اكتبر «روز آلاسكا» اعلام شده كه هر سال مراسم آن در آمريكا برگزار مي شود. دولت واشنگتن آلاسکا را به مبلغ 7 ميليون و دويست هزار دلار از روسيه خريداري کرده بود.


1922 - سالروز تاسيس BBC بازوي روابط عمومي دولت انگلستان

18 اكتبر سالروز تاسيس «بريتيش برادكستينك كورپوريشن ــ به اختصار «بي بي سي» است كه در سال 1922 درست سه سال پس از آغاز به كار كمپاني سخن پراكني غير دولتي آمريكايي «آر سي ا» و 18 سال زودتر از راديو تهران تاسيس شد. بي بي سي در آغاز كار يك شركت غير دولتي بود كه از سال 1927 به صورت دولتي درآمد و از سال 1932 پخش تلويزيوني را هم بركار راديويي خود اضافه كرد كه از دهه پيش داراي اديشن آنلاين هم شده است. بريتيش برادكستينگ در سال 1922 توسط هفت كمپاني مخابراتي بزرگ تاسيس شده بود و مدير آن «جان ريث» بود. بي بي سي كه بودجه سالانه آن معادل 8 ميليارد دلار است به زبانهاي مختلف برنامه دارد و به اين لحاظ است كه شهرت دارد به صورت دستگاه روابط عمومي دولت مربوط عمل مي كند و زمينه را براي اجراي سياست هاي لندن هموار مي سازد. فعاليت به زبانهاي متعدد است كه اين سازمان را نيازمند جذب روزنامه نگاران ماهر و مستعد ملل ديگر كرده است.


اين موسسه پس از دولتي شدن ضميمه پستخانه دولتي انگلستان شد. بسياري هستند که مي گويند: اين بنگاه به هزينه دولت انگلستان به بسياري از زبانها برنامه پخش مي كند تا از طريق برنامه زبانهاي خارجي خود راه را براي اجراي سياست هاي دولت متبوع هموار سازد كه ظاهرا هنوز نمي خواهد دست از سر ساير ملل بردارد و به سهم خود، به عنوان يك كشور پنجاه و چند ميليوني قناعت كند. اين عده مي گويند: بي بي سي با ادامه اين فعاليت به وظيفه اش به عنوان بازوي روابط عمومي سياست خارجي انگلستان با وفاداري كامل و سنگ تمام عمل مي كند، آموزگار سياسي ملل ديگر مي شود و نظراتي را كه دولت متبوع آن نمي تواند از طريق متعارف و معمول (ديپلماتيك) بيان دارد، در قالب خبر و نظر كه با هزار دوز و بند آنها را در چارچوب ژورناليسم مستقل و حرفه اي قرار مي دهد تبليغ مي كند و به خورد مردمي مي دهد كه آگاهي هاي اندك از چكونگي ژورناليسم حرفه اي و بازي هاي سياسي دارند و ايشان را اصطلاحا شستشوي مغزي مي كند.

از آنجا كه يك رسانه بدون داشتن مخاطب «هيچ» و بي اثر است، بسياري از دولتها پس از آغاز جنك سرد (جنگ رسانه اي طولاني در قرن 20) بر برنامه هاي دروس دوره متوسطه خود «درس آشنايي با رسانه ها» را افزوده اند تا مردمشان از سنين نوجواني رسانه حرفه اي از غير حرفه اي (دولتي، حزبي، تخصصي و رسانه هاي با مقاصدخاص و ...) را تشخيص و نيز با هدفهاي رسانه هاي دولتي ساير كشورها كه به زبان آنان برنامه دارند و بازي هاي خبرگزاريهاي اصطلاحا بين المللي و حتي رسانه هايي كه تحت عنوان غير دولتي حرفه اي در سطح جهان عمل مي كنند و در باطن وابستگي هايي دارند آشنا باشند، القائات آنها را تشخيص دهند و توجه نكنند. طبق نظام آموزش وپرورش نوين ايران كه در سال 1346 خورشيدي (1967 ميلادي) برنامه نويسي شد قرار بود كه دبيرستانهاي ما هم چنين برنامه درسي را داشته باشند. دمكراسي در هر تعريف و نوع خود انتشار نشريه عمومي (حرفه اي) از سوي دولتها و سازمانهاي دولتي را رد كرده است. در عرف روزنامه نگاري حرفه اي سازمانهاي دولتي تنها مجاز به انتشار نشريات تخصصي (نشريات با هدف ارتقاء معلومات عمومي و دادن اطلاعات و اندرز در زمينه مربوط ) هستند.

همچنين اين نظريه در حال قوت گرفتن است که وجود نشریات وابسته (وابسته به یک سازمان دولتی و عمومی) در یک کشور که به شكل حرفه اي و عمومي عمل کنند (آگهي تجاري چاپ كنند و تكفروشي داشته باشند)، نشانه مداخله قوای دیگر در قوه چهارم دمکراسی (ژورنالیسم) است. همچنین خريد اين نشريات؛ حاکي از عدم رشد سياسي مخاطبان تلقي مي شود و اين، يک معيار براي سنجش ميزان اطلاعات سياسي يک ملت بشمار مي آيد.

1951 - ترور لياقت علي خان ـ ريشه مسائل پاكستان

لياقت علي خان نخست وزير و وزير دفاع وقت پاكستان در این روز در سال 1951 " شهید ملت" اعلام شد. وی كه پس از درگذشت محمدعلي جناح رهبري حزب مسلم ليگ را به دست گرفته بود، 16 اكتبر 1951 در يك اجتماع اين حزب در باغ ملي راولپندي به دست يك افغان تبار (پشتون) به نام «سعد اكبر ببرك» از طايفه زدراني هدف دو گلوله قرار گرفت و كشته شد. وي به همانگونه و در همانجا ترور شده بود که 56 سال بعد (27 دسامبر 2007) بي نظير بوتو كشته شد (در باغ ملي راولپندي و در اجتماع مردم). لياقت علي خان نخستين رئيس دولت پاكستان متولد هند و فارغ التحصيل دانشگاه آكسفورد انگلستان و يك انگلوفيل بود. وي که فرزند يک نوّاب (زميندار) پنجابي بود و عنوان «نوّابزاده» داشت در تقسيم هندوستان به دو كشور هند و پاكستان در سال 1947، نقش اساسي داشت كه نحوه تقسيم و روش اين كار، يك مسئله جهاني بوجود آورده است. لياقت علي خان از دهه 1930 از فعالان «مسلم ليگ همه هند» بود كه براي تجزيه هندوستان تلاش مي كرد. وي فردي ضد کمونيست بود و در طول حكومت خود نه تنها از سركوب حزب كمونيست پاكستان خودداري نكرد بلكه به شوروي هم سفر نكرد. طرح كوچانيدن مسلمانان هند به پاكستان كه خالي از دشواري و مسئله سازي نبود از لياقت علي خان بود. پشتونها با وي که بر «خط سال 1893دوراند» صحه گذارده و نيمي از مناطق پشتون نشين افغانستان را ضميمه پاکستان کرده بود دشمني داشتند كه اين خصومت قومي هنوز ادامه دارد و ريشه مسائل وزيرستان و ايالت سرحد از همينجا بوده است. مسئله ايالتهاي پشتون (پاتان نشين) پاکستان تا امروز ادامه داشته و روز به روز وخامت بيشتري مي يابد. طالبان در همين مناطق آموزش نظامي ديده بودند. لياقت علي خان پسر رستم علي خان نوّاب و از آريستوكراتهاي پنجاب كه هنگام مرگ 55 ساله بود در دوم اكتبر سال 1896 به دنيا آمده بود. لياقت علي و پدرش خود را از خاندان «نوشرواني = نوشيرواني هاي پارسي = ساسانيان» مي دانستند كه مطبوعات وقت تهران (احتمالا تحت نفوذ لندن) اين موضوع را بزرگ كرده و اين خانواده را در دل ايرانيان جا انداخته بودند و در نتيجه روابط دولت ايران با دولت لياقت علي خان حسنه بود.


لياقت علي خان و زنش
1359 - سخنراني شهيد رجايي در شوراي امنيت سازمان ملل متحد

در اين روز شهيد محمدعلي رجايي، نخست وزير وقتِ جمهوري اسلامي ايران، در شوراي امنيت سازمان ملل متحد حضور يافت و درباره جنگ تحميلي عراق عليه ايران، سخناني مبسوط، ايراد كرد. وي با بيان جنايات وحشيانه متجاوزان بعثي در مناطق اشغالي و كشتار مردم بي‏دفاع شهرها و روستاها بر اثر بمباران و موشك باران‏هاي ارتش عراق، عزم راسخ ملت مسلمان ايران را در دفاع از استقلال، آزادي، انقلاب اسلامي و تماميت ارضي خود، اعلام كرد و مسؤوليت مهم و تاريخي سازمان ملل متحد و شوراي امنيت اين سازمان را در دفاع از مظلومان و اقدام مؤثر بر ضد متجاوزان، يادآور شد. ايشان، حمله سازماندهي شده عراق به خاك جمهوري اسلامي ايران، نقض حقوق انساني، و كمك‏هاي غرب به دولت عراق را تشريح كرد و افزود كه زير چكمه ‏ها و رگبارهاي دشمن، نمي‏توان و نبايد با آتش بس موافقت كرد.


شهید رجایی در حال نشان دادن آثار شکنجه ها به اعضای شورا
شهيد رجايي همچنين درباره مسائل مهم جهان به ويژه اشغال فلسطين به دست صهيونيست‏هاي نژادپرست و تجاوز ارتش سرخ شوروي به افغانستان و توطئه‏هاي استعمارگران و مستكبران در سراسر جهان، نكاتي مهم را بيان كرد. پس از اين سخنراني، نمايندگاني از سوي دولت آمريكا، خواستار ديدار و مذاكره با نخست‏وزير ايران شدند، اما شهيدرجايي به علت سياست‏هاي سلطه‏جويانه امريكا و جناياتش در جهان، با اين درخواست موافقت نكرد.

1998 - سرنوشت عبرت آموز پينوشه

18 اكتبر سال1998 به درخواست قاضي يك دادگاه اسپانيا اوگوستو پينوشه (پينوچت) ديكتاتور سابق كشور شيلي در 82 سالگي در لندن بازداشت خانگي شد. وي متهم به انجام كودتا به خواست و كمك بيگانه بر ضد دولت منتخب مردم (دولت سالوادور آلنده و قتل او)، اختناق، حكومت غيرقانوني با اعمال رعب و وحشت ميان هموطنان، قتل 3 هزار و 197 تن از مردم از جمله چند اسپاتيايي مقيم شيلي در دوران حكومت خود، ناپديدشدن يك هزار و صد و دو تن ديگر، مصادره اموال، اخراج غيرقانوني از كار (اصطلاحا: پاكسازي) و ... بود. گرچه پس از مدتي بازداشت، با اعمال نفود دولتهايي كه وي دست نشانده آنان بود، ظاهرا به نام محاكمه و مجازات در كشور خود به جاي استرداد به اسپانيا به شيلي فرستاده شد، ولي در اينجا هم آرامش نداشت و هر روز صداي تظاهرات مردم خشمگين را پشت ديوارها مي شنيد و بر خود مي لرزيد. وي ازسمت سناتوري كه با زور ارتش به او داده شده بود كناره گيري كرد و سرانجام به دليل اين كه بر اثر كهولت، مشاعرش را از دست داده و قادر به دفاع از خود در دادگاه نيست، تعقيب قضايي او معلق شد.

گزارش روز به روز گرفتاري او در سالهاي آخر عمر و ايام ضعف و ناتواني زنگ اخطاري بوده است به كساني كه بر ضد وطن و هموطنان و حقوق آنان اقدام مي كنند و يا اين كه همدست بيگانه بر ضد اراده و خواست مردم خود مي شوند. پينوشه که 25 نوامبر 1915 به دنيا آمده بود دهم دسامبر 2006 در بازداشت خانگي ـ در حالي که به ميزان زياد، مشاعر و حافظه خودرا از دست داده بود در چنان وضعيتي درگذشت.


Augusto Pinochet
بحث درباره کارهاي پينوشه که خلاف حقوق بشر اعلام شده بود سبب شد که برخي از انديشمندان پيشنهاد کنند که حتي تصميمات مديران جوامع که مآلا به زيان مردم تمام مي شود جرم عمومي شناخته شود و از آنجاکه که گسترش ارتباط و تداخل سرنوشت ها روز افزون است، احيانا جرم جهاني و عليه بشريت بشمار آيد. زادروزها

۱۱۳۰ - زادروز تسو شی فیلسوف و دانش‌پژوه کنفوسیانیسم
۱۸۵۹ - زادروز آنری برگسون فیلسوف وادیب مشهور فرانسوی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۲۷


آنری برگسون
۱۹۲۶ - زادروز چاک بری خواننده، ترانه‌سرا و گیتاریست آمریکایی، یکی از پیشگامان موسیقی راک اند رول
۱۹۵۶ - زادروز مارتینا ناوراتیلووا تنیس باز اهل چکسلواکی


چاک بری
۱۹۶۰ - زادروز ژان کلود ون دم بازیگر و رزمی‌کار بلژیکی
۱۹۸۷ - زادروز زک افران بازیگر، خواننده و رقصندهٔ آمریکایی


ژان کلود ون دم
1353 - زادروز مازیار فلاحی، خواننده اهل ایران


مازیار فلاحی
درگذشت‌ها

۶۲۹ - درگذشت کلوتار دوم پادشاه مروونژی نوستریا و از سال ۶۱۳ تا ۶۲۹ پادشاه همه فرانک‌ها
۱۸۷۱ - درگذشت چارلز ببیج فیلسوف تحلیلگر و ریاضیدان انگلیسی


چارلز ببیج
۱۸۹۳ - درگذشت شارل گونو آهنگساز فرانسوی
۱۹۳۱ - درگذشت توماس ادیسون مخترع آمریکایی


توماس ادیسون
۱۹۳۴ - درگذشت سانتیاگو رامون کاخال‏ زیست‌شناس و پزشک اسپانیایی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال ۱۹۰۶
۱۹۵۵ - درگذشت خوزه ارتگا یی گاست فیلسوف لیبرال و نظریه‌پرداز اسپانیایی، از پیشگامان رنسانس اسپانیا در سده بیستم


سانتیاگو رامون کاخال‏
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 27 مهر برابر با 19 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

480 پيش از ميلاد - اتحاد ایران با كارتاژ برضد یونانیان

نوزدهم اكتبر سال 480 پيش از ميلاد (27 مهرماه) را روزي نوشته اند كه خشايارشا رهبر وقت ايرانيان با دولت كارتاژ (تونس امروز و نواحي اطراف آن در شمال آفريقا كه رو به روي جزيره سيسيل و پاشنه ايتاليا در ساحل جنوبي مديترانه قرار گرفته و آثار ابنيه باستاني آن زمان باقي است) پيمان اتحاد بست.

هدف خشارياشا پسر داریوش و نوه دختری کوروش بزرگ از اين پيمان، ايجاد سد در برابر گسترش اتحاديه يونانيان در جهت جنوب و شرق و درگير نگهداشتن اين اتحاديه در جنگهاي دوردست بود تا به فكر تعرّض به ايونيِ ايران نيافتد. [شهرهاي يوناني زبان واقع در آناتوليای غربی و جزاير شرقي درياي اژه و درياي مديترانه از جمله قبرس، ايوني خوانده مي شدند. واژه يونان كه در خاور ميانه بكار مي رود برپايه كلمه ايوني ساخته شده است.]. در آن زمان، يونان در جنوب ايتاليا و از جمله در جزيره سيسيل (سيچيليا) مهاجرنشين داشت كه معروفترين آنها سيراكيوز (سيراکوز) است.


خشايارشا
در پي همين اتحاد و كمك مالي ايران بود كه «هاميلكار» كارتاژي به سيسيل حمله نظامي برد. ولي پس از پياده شدن در ساحل پالرموي امروز چون توفيقي به دست نياورد همانجا خودكشي كرد.

اتحاد امپراتوري ايران (ابرقدرت جهان وقت) و كارتاژ تا 70 سال بعد (سال 410 پيش از ميلاد) ادامه داشت و كارتاژ از كمك مالي ايران برخوردار بود.

كارتاژي ها مهاجران فنيقي (لبناني ـ سوري) بوده اند كه نام شهر خود واقع در تونس امروز و ساحل درياچه تونيشيا را «كارت هاداشت» به معناي شهر تازه گذارده بودند كه رومي ها آن را «كارتاژ» تلفظ كردند كه چون كتب تاريخ قرون قديم عمدتا توسط رومي ها نوشته شده است به همين صورت باقي مانده است. معروفترين سردار كارتاژي، هانيبال بود كه به اسپانيا و ايتاليا لشكر كشيد و در اين لشكركشي از فيل استفاده كرده بود.

1453 - يك رشته جنگ ميان فرانسه و انگلستان كه 116 سال طول كشيد (در كتب تاريخ معروف به جنگهاي صد ساله) با امضاي يك پيمان صلح و برسميت شناخته شدن سلطه انگلستان بر منطقه «كاله» پايان يافت.


1781 - پايان حکومت انگلستان بر مهاجرنشينان

كورنواليس آخرين فرماندار انگليسي مهاجرنشينان آمريكا كه نظاميان او از نيروهاي مشترك استقلال طلبان و فرانسه در «يورك تاون» ويرجينيا شكست خورده بودند 19 اکتبر 1781 شمشير خود را به علامت تسليم نزد جورج واشنگتن فرستاد، ولي به بهانه بيماري شخصا با وي ملاقات نكرد و سپس با نيروهاي شكست خورده اش خاك آمريكا را ترك گفت. پادشاه انگلستان براي جبران تحقير كورنواليس، وي را به سمت فرماندار هندوستان منصوب كرد و به اين شبه قاره فرستاد!.


Cornwallis
1219 - شكست و عقب‏ نشيني روس‏ها در نبرد ايروان

دولت روس كه از زمان پطر كبير در صدد اتصال به درياي آزاد از طريق جنوب بود، با هر بهانه‏اي متصرفات خود را افزايش مي‏داد. در سال 1218 ق مردم قره‏ باغ و گنجه شورش كردند كه با عكس العمل خشن دولت روس سركوب شدند. مردم آن نواحي به ايران متوسل شدند و اين امر باعث آغاز جنگ اول ايران و روسيه گرديد.


پطر كبير
در ابتدا عباس ميرزا وليعهد و فرزند ارشد فتحعلي شاه قاجار بر سيسيانوف فرمانده‏ي روسي غلبه كرد و نيروهاي روسيه عقب نشيني كردند. بعدها سيسيانوف در اين جنگ كشته شد و زمينه‏ي جنگ اصلاندوز و امضاي معاهده‏ ي ننگين گلستان فراهم آمد.


فتحعلي شاه
1918 - مجارستان اعلام استقلال كرد. اين سرزمين قبلا ضميمه اتريش بود كه نيروهاي اين امپراتوري در جنگ جهاني اول كه در اکتبر 1918 در شرف پايان بود شكست خورده بودند. مجارستان 17 اكتبر تصميم به اعلام استقلال گرفته بود و خود، آن روز را رسمي مي داند و برگزار مي کند.


1320 - تبعيد رضاخان پهلوی به جزيره موريس

پس از ورود متفقين به ايران و استعفاي اجباري رضاخان از سلطنت، وي در 25 شهريور 1320 ش به ناچار ايران را ترك كرد و به امر انگليس به جزيره موريس و سپس ژوهانسبورگ در آفريقاي جنوبي تبعيد شد تا اينكه در همان‏جا درگذشت. اگر رضاخان از ابتداي امر، به وسيله اجانب و به ويژه انگلستان روي كار نيامده بود و پايه‏هاي حكومت خود را بر روي افكار عمومي، عدالت و آزادي استوار مي‏ساخت، متفقين هرگز نمي‏توانستند به اين سهولت او را بركنار و از ايران تبعيد نمايند. او خوب مي‏دانست كه با تمام مخالفتي كه روس‏ها و انگليس‏ها با وي دارند، اما اگر قوايشان وارد تهران شود، به او و خانواده‏اش صدمه‏اي نخواهند زد و حداكثر شدت عمل آنها، بركناري از سلطنت و تبعيد وي خواهد بود. آنچه او را بيش از هرچيز نگران ساخته بود، بيم انتقام مردمي بود كه شانزده سال در زير فشار حكومت زور و استبداد قرار گرفته بودند. و اين نگراني سبب شد كه از سلطنت كناره بگيرد و از ايران خارج شود.


رضاخان در موریس
1943 - كشف آنتی بیوتیکِ درمان بيماري سِل

19 اكتبر سال 1943 كه بيماري سل به دليل درمان ناپذير بودن در سراسر جهان كشتار مي كرد، يك دانشجوي فوق ليسانس رشته بيوكميست دانشگاه راتگِرز آمريكا (واقع در ايالت نيوجرزي) موفق به كشف استرپتومايسين و ايزوله كردن آن شد كه پس از رسيدن به ساخت انبوه، جان دهها ميليون انسان را نجات داده است. اين دارو مطلقا تزريقي است.

اين دانشجو به نام آلبرت شاتس جريان كشف خود را كه در لابراتوار دانشگاه صورت گرفته بود به استاد مربوط - پروفسور «واكسمان» گزارش كرد و اين استاد آن را به نام خود اعلام داشت و به همين خاطر هم برنده جايزه نوبل سال 1952 در فيزيولوژي شد. ولي آلبرت شاتس از اعتراض دست نكشيد تا سرانجام 45 سال بعد! (سال 1994) به او هم كه 74 ساله شده بود نشان راتگرز دادند!.


آلبرت شاتس
آلبرت شاتس 11 سال بعد (سال 2005) درگذشت.

1983 - سامورا ماشل رئيس جمهور موزامبيك و33 تن ديگر از مقامات اين كشور بر اثر سقوط هواپيما به دليل توفان كشته شدند.


1987 - گلوله باران شدن سكوهاي نفتي ايران توسط ناوگان آمريكا

19 اكتبر 1987 ميلادي (27 مهرماه 1366هجري خورشيدي) نيروي دريايي آمريكا سه سكوي نفتي ايران در خليج فارس را به گلوله بست كه دو سكوي آن آسيب شديد ديد.

يك روز پيش از اين حمله، رونالد ريگن رئيس جمهوري وقت آمريکا سران مقننّه اين كشور را به دفتر خود فراخوانده و به آنان گفته بود كه جمهوري اسلامي در خليج فارس براي منافع امريكا و كشتي هايي كه با پرچم آمريكا رفت وآمد مي كنند يك تهديد دائمي است و او تصميم گرفته است كه آمريكا هراقدامي را برضد آن دولت كه بتواند، انجام دهد.

زادروزها

۱۸۸۲ - زادروز اومبرتو بوچونی نقاش و پیکرتراش آینده‌گری ایتالیایی
۱۸۹۹ - زادروز میگل آنخل آستوریاس شاعر و نویسندهٔ گواتمالائی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۶۷


اومبرتو بوچونی
۱۹۱۰ - زادروز سابراهمانین چاندراسکار اخترفیزیک‌دان آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۸۳به همراه ویلیام آلفرد فاولر، برادرزادۀ سی وی رامان
۱۹۲۱ - زادروز گونار نوردال فوتبالیست سوئدی


سابراهمانین چاندراسکار
۱۹۴۰ - زادروز مایکل گامبون بازیگر بریتانیایی-ایرلندی تئاتر، تلویزیون و سینما
۱۹۴۶ - زادروز فیلیپ پولمن نویسندهٔ انگلیسی


مایکل گامبون
۱۳۲۱ - زادروز محمود بنفشه‌خواه، بازیگر ایرانی


محمود بنفشه‌خواه
درگذشت‌ها

۱۲۱۶ - درگذشت جان از شاهان سلسله پلانتاژنت انگلستان
۱۷۴۵ - درگذشت جاناتان سوییفت هجو نویس، شاعر و نویسندهٔ ایرلندی


جاناتان سوییفت
۱۹۰۹ - درگذشت سزار لومبروزو پزشک و جرم‌شناس ایتالیایی
۱۹۳۶ - درگذشت لو شون نویسنده، ویراستار، مترجم، منتقد، مقاله‌نویس و شاعر چینی


لو شون
۱۹۳۷ - درگذشت ارنست رادرفورد فیزیکدان هسته‌ای اهل نیوزلند
۱۹۹۹ - درگذشت ناتالی ساروت حقوق‌دان، رمان‌نویس و نظریه‌پرداز ادبی فرانسوی


ارنست رادرفورد
۱۳۹۲ - درگذشت محمود ذوالفنون نوازندهٔ ایرانی ویولن بود.


محمود ذوالفنون*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 28 مهر برابر با 20 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

351 - تاريخنگار ارتش روم و آمار تلفات جنگ ايران و روم

مورخ ارتش روم در ذيل روز 20 اكتبر سال 351 ميلادي (اين روز را از انطباق تقويم ها به دست آورده اند) به صورت مبهم چنين نوشته است :


شاپور دوم بر سکه اش
كل تلفات جنگ نخست امپراتور كنستانتينوس دوم با ايران (منظور؛ جنگ سال 348 ميلادي با شاپور دوم مشهور به ذوالاكتاف است) 50 هزار و 231 نفر و تلفات كل جنگ دوم با ايران (منظور جنگ سال 350 ميلادي) 39 هزار و12 نفر. اين مورخ شايد به دليل عرق ملي روشن نساخته است كه اين ارقام، جمع تلفات دوكشور و يا به تنهايي ـ روم بوده است. از آنجا كه فاتح هر دو جنگ، ايران بود و طرف مغلوب نمي تواند كشتگان فاتح را شمارش كند به احتمال بسيار زياد اين تلفات سنگين را روميان تحمل كرده بودند. مورخ ارتش روم در زير اين ارقام نوشته است كه اين آمار نهايي را فرماندهي كل ارتش براي سناي روم تهيه كرده است و سپس توضيحات ديگر....


توسيديدس
نتيجه دو شكست و عقب نشيني رومي ها در دو جنگي كه در بالا اشاره شد، وقوع شورشهاي مسلحانه در قلمرو روم در آلمان، گل (فرانسه)، ايلريا (يوگوسلاوي)، اسپانيا و حتي بريتانيا شد كه سالها بعد، نخست به تقسيم آن امپراتوري به دو حوزه حكومتي و سپس تجزيه كامل و اضمحلال انجاميد.

ارتشها از زمان اسكندر مقدوني داراي مورخ موظف شده اند كه رويدادهاي روزانه را يادداشت مي كند و در پايان فصل و يا سال با مروري بر آنها يك گزارش تاريخي مي نويسد كه تا ربع قرن در آرشيو ارتش و از آن پس براي هميشه در آرشيو ملي نگهداري مي شود تا در دسترس محققان باشد. به احتمال زياد، اين روش از توسيديدس كه يك ژنرال بود و تاريخ جنگهاي « پلوپونز» را نوشت اقتباس شده است.


كنستانتينوس دوم
در پاره اي از كشورهاي پيشرفته اين كار اينك فراتر از ارتش رفته و سازمانهاي ديگر را در بر گرفته كه مروري بر چنين گزارشها؛ پسرفتها و پيشرفتهاي سازمان در فاصله زماني معين را نشان مي دهد. در تنظيم اي گزارشها نهايت دقت و امانت بكار مي رود و به همين دليل است كه انجام آن را به كسي كه در اين رشته تحصيل و مطالعه كرده ومهارت داشته باشد واگذار مي كنند و كار آن درست عكس روابط عمومي است.

542 - اعدام بئوتيوس فيلسوف بزرگ رومی

امروز سالروز درگذشت «آنيسيوس بئوتيوس Anicius Boethius» فيلسوف، نويسنده و سياستمدار رومي است كه پس از اتمام كتابي را كه در دست نوشتن داشت 20 اكتبر سال 542 ميلادي در شهر رم اعدام شد. يكي از اتهامات «بئوتيوس» حمايت از ژنرالي بود كه اين ژنرال متهم به خيانت ازجمله جاسوسي براي ايران شده بود. بئوتيوس همچنين متهم شده بود که با روم شرقي تماس گرفته و اين دولت را از ضعف هاي دولت روم غربي که به دست استروگوتس ها Ostrogoths اداره مي شد آگاه کرده تا دست به تعرض بزند و وحدت روم را احياء سازد. ژنرال رومي هم همين خبر را به ايران داده بود که روم شرقي را آسوده بگذارد تا همه توان خودرا براي برانداختن استروگوتس بکار اندازد.


تصوير Anicius Boethius
«بئوتيوس» عضو سناي روم بود. آخرين كتاب بئوتيوس «تسلاي فلسفه Consolation of Philosophy» عنوان دارد كه در آن ثابت كرده است كه «تقوا، پاكدامني و پرهيزگاري» پايدار، ابدي و هميشگي اند. به باور اين فيلسوف، «تقوا» يك قدرت است. تقوا را نمي توان از انساني كه واقعا داراي آن است سلب كرد.

كتابهاي قبلي اين فيلسوف عبارتند از: «عقايد ارسطو و اقليدس»، «فلاسفه يونان چه گفته اند»، «در اهميت وحدت ملي» و «چرا رومي ها بايد متحد و يكپارچه باشند». كتاب اخير الذكر كه درباره لزوم وحدت و يگانگي ميان رومي ها بود باعث دشمني Theodoric امپراتور ژرمن نژاد (استروگوتس) روم با وي شد، زير ذره بين او قرار گرفت و بالاخره متهم و اعدام شد.

Theodoric نخست بئوتيوس را متهم كرد كه در سنا قوانين را به گونه اي انشاء مي كند كه از طريق قانون، رومي ها (ايتاليايي ها) مقامهايي را كه Ostrogoth ها با شمشير از آنان گرفته اند پس بگيرند و از اين راه بتدريج به حكومت ايشان که سالها تحت انقياد رومي ها بودند و اينك نوبت به ايشان رسيده است پايان دهد.

دفاع بئوتيوس در جلسه سنا از يك ژنرال رومي به نام «آلبينوس» كه متهم به تماس محرمانه با دولت ساسانيان در ايران و ترغيب دولت روم شرقي به تصرف روم غربي شده بود بهانه صدور دستور بازداشت و محاكمه او شد.


ژنرال آلبينوس ضمن يك رشته مكاتبات محرمانه با دولت روم شرقي و ايران مي كوشيد كه با كمك روم شرقي به حكومت Ostrogoth ها بر روم غربي پايان دهد و در يكي از نامه هايش كه به دست امپراتور Theodoric افتاده بود از امپراتور روم شرقي خواسته بود كه به درگيري خود با ايران بر سر سوريه و ارمنستان پايان دهد تا بتواند از طريق لشكركشي و جنگ، بارديگر به وحدت قلمرو روم تحقق بخشد و بر حكومت Ostrogoth ها بر روم غربي نقطه پايان بگذارد.

آلبينوس در يك نامه خود به شاه وقت ايران كه آن هم به دست دولت روم غربي افتاده بود Ostrogoth ها را قومي جنگجو و نژاد پرست خوانده بود و قول داده بود كه اگر دولت ايران در طول لشكر كشي احنمالي روم شرقي به روم غربي دست به اقدام نظامي نزند، پس از تحقق وحدت روم، ميان دو ابرقدرت با تامين منافع ايران يك پيمان صلح هميشگي امضاء خواهد شد.

در روز محاكمه بئوتيوس به اتهام شريك جرم ژنرال آلبينوس، شخص امپراتور Theodoricبدون اعلام قبلي در جلسه حاضر شده بود و ضمن اشاره به مواردي از كتاب «چرا رومي ها بايد متحد باشند» تاليف بئوتيوس، وي را متهم به تبعيض نژادي و «قلدر» شمردنOstrogoth ها كرده بود، و قاضي در اين شرايط حكم اعدام فيلسوف را صادر كرد كه بئوتيوس خواست كه اجازه داده شود كتابش «تسلاي فلسفه» را به پايان برساند و سپس اعدام شود كه قاضي پذيرفت.

اعدام بئوتيوس خشم رومي ها برانگيخت و امپراتور را متهم به جعل نامه ها (تماس با روم شرقي) كردند و ....

کتاب Consolation of Philosophy به زبان هاي مختلف ترجمه شده و از عقايد فلسفي بئوتيوس استفاده مي شود.

1740 - تنها زني كه بر امپراتوري مقدس رياست كرد

20 اكتبر سال1740 ماريا ترزا Maria Theresa (ماري ترز، ماريا تريسيا 1717 ـ 1780) رئيس امپراتوري مقدس شد (شامل بيشتر سرزمين هاي كاتوليك نشين اروپا به پايتختي وين و مورد حمايت پاپ). ماري ترز همچنين تنها زني از خانواده هابسبورگ اتريش بود كه امپراتور شده بود. او كه چهل سال بر اين امپراتوري پهناور حكومت كرد 23 ساله بود كه پادشاه شده بود. ماري ترز زني مقتدر بود كه موفق شد بر اين امپراتوري از پراگ و بوداپست و تا اسپانيا و ايتاليا و ايالات جنوبي و شرقي آلمان و نيز اتريش و همچنين بسياري از مناطق يوگوسلاوي حكومت كند و مخالف و معارض نداشته باشد.


Maria Theresa
1827 - استقلال یونان از عثمانی

ناوگان مشترك قدرت هاي اروپايي مركب از انگلستان، روسيه و فرانسه در جنگ دريايي «ناوارينو» ناوگان عثماني را نابود كرد و اين رويداد به استقلال يونان انجاميد كه قرن ها در كنترل عثماني بود. يونان از زمان فيليپ پدر اسكندر مقدوني، ديگر استقلال نداشت و به ترتيب توسط مقدوني ها، رومي ها و رومي هاي شرقي (دولت قسطنطيه) اداره مي شد و پس از نشستن دولت عثماني برجاي روم شرقي، يونان بمانند ساير مناطق قلمرو اين دولت به دست عثماني ها افتاده بود.


جنگ دريايي «ناوارينو»
2011 - کشته شدن معمر قذافی، دیکتاتور سابق لیبی

سرهنگ مُعَمَّر محمد قَذّافی (زادهٔ ۷ ژوئن ۱۹۴۲-درگذشته ۲۰ اکتبر ۲۰۱۱)، سیاستمدارِ انقلابی و رهبر لیبی از سال ۱۹۶۹ تا ۲۰۱۱ بود. وی در اول سپتامبر سال ۱۹۶۹ میلادی با کودتایی آرام حکومت محمّد ادریس سنوسی، پادشاه وقت لیبی را سرنگون ساخت. وی پس از کودتا، سیستم حکومتی لیبی را بر اساس ترکیبی از سوسیالیسم و اسلام طراحی کرده و خود رهبر لیبی شد.


حکومتِ طولانی مدتِ سرهنگ قذافی از کودتای ۱۹۶۹ میلادی تا سرنگونی در نتیجهٔ جنگ داخلی در سال ۲۰۱۱، یکی از طولانی‌ترین دوره‌های زمامداری در طولِ تاریخ بود. در طی دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ میلادی، لیبی تحت رهبری قذافی، از سوی غربی‌ها، یک کشور حاشیه‌ای به حساب می‌آمد،که ستم ناشی از اختلافات داخلی، تروریسم، قتل و غارت توسط رهبران را نشان می‌داد، که در این اثنا قذافی مبادرت به اندوختن چندین میلیارد دلار ثروت برای خودش و خانواده‌اش کرد. قذافی بر پایهٔ فلسفهٔ سیاسی و ملی‌گرایانه‌ای که در کتاب سبز تشریح کرده‌است، در سال ۱۹۷۷ میلادی نام جمهوری عربی لیبی را به «جماهیریه عربی سوسیالیستی خلق عظیم لیبی»[پ ۱] تغییر داد. وی در سال ۱۹۷۹ میلادی لقب نخست‌وزیر را کنار گذاشت و از آن پس «برادرْ رهبر» و یا «راهنمای انقلاب سوسیالیستی لیبی» نامیده شد. قذافی از حامیان شرکت آُپیک بود که تور پان‌آفریکان برای ایالات متحده آفریقا را رهبری کرد. پس از بمباران لیبی در سال ۱۹۸۶ میلادی و تحریم‌های اقتصادی بر ضدّ این کشور از سوی سازمان ملل، تغییراتی در رفتار لیبی صورت گرفت. این تغییرات عبارتند از: برقراری روابط قتصادی و همکاری‌های امنیتی نزدیک با غرب، همکاری و شرکت در بررسی پرونده حمایت لیبی از تروریسم؛ پرداخت غرامت به بازماندگان حوادث تروریستی منتسب لیبی؛ کنار نهادن برنامه دستیابی به سلاح هسته‌ای. مجموعه این تغییر رفتارها منجر به برداشته شدن تحریم‌های سازمان ملل متحد علیه لیبی در سال ۲۰۰۳ میلادی شد. معمر قذافی در فوریه ۲۰۰۹ میلادی به عنوان رئیس دوره‌ای اتحادیه آفریقا انتخاب شد.


در فوریه ۲۰۱۱ میلادی گروهی از معترضان سیاسی که از مخالفان و معترضان جدید تونس و مصر و دیگر بخش‌های جهان عرب الهام گرفته بودند بر ضد دولت قذافی در لیبی به‌پا خواستند و این موضوع به‌سرعت به یک شورش عمومی مبدل شد.

در روز ۲۰ اکتبر ۲۰۱۱، قذافی درحالی که زخمی شده بود تسلیم نیروهای انقلابی شد و پس از چند ساعت کشته شد.

زادروزها

۱۸۵۴ - زادروز آرتور رمبو شاعر فرانسوی
۱۸۵۹ - زادروز جان دیویی از معروفترین فیلسوفان آمریکایی قرن بیستم، از پیشتازان عمل گرایی (پراگماتیسم)


جان دیویی
1886 - زادروز ستار خان، سیاستمدار و مبارز ایرانی
۱۸۹۱ - زادروز جیمز چدویک فیزیکدان بریتانیایی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۳۵


ستار خان
۱۹۴۶ - زادروز الفریده یلینک رمان‌نویس، نمایشنامه‌نویس و فمینیست اتریشی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۰۴
۱۹۵۶ - زادروز دنی بویل کارگردان و تهیه‌کنندهٔ انگلیسی، برندهٔ جایزه اسکار


الفریده یلینک
۱۹۷۱ - زادروز اسنوپ داگ خواننده و تهیه‌کنندهٔ سبک رپ آمریکایی
۱۳۵۸ - زادروز شهاب رمضان، آهنگ‌ساز و خواننده‌ی اهل ایران


اسنوپ داگ
۱۳۶۴ - زادروز سعید معروف، والیبالیست اهل ایران


سعید معروف
درگذشت‌ها

۱۷۴۰ - درگذشت کارل ششم امپراتور مقدس روم
۱۹۲۶ - درگذشت یوجین ویکتور دبس نامزد حزب سوسیالیست آمریکا برای انتخابات ریاست جمهوری این کشور


هربرت هوور
۱۹۶۴ - درگذشت هربرت هوور سی و یکمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا
۱۹۸۴ - درگذشت پل دیراک فیزیکدان و ریاضیدان بریتانیایی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۳۳، از پایه گذاران مکانیک کوانتومی


پل دیراک
۱۹۹۴ - درگذشت برت لنکستر بازیگر و تهیه‌کنندهٔ آمریکایی، برندهٔ جایزه اسکار
۲۰۱۱ - درگذشت معمر قذافی رهبر کشور لیبی


برت لنکستر
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 29 مهر برابر با 21 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

479 پيش از ميلاد - پیروزی دریایی ایران در دماغه میکال

21 اكتبر سال 479 پيش از ميلاد، يك سال و چند هفته پس از جنگ دريايي سالاميس، ناوگان ايران در دماغه ميكال (جزيره آموس ـ درياي اژه) دسته اي از كشتي هاي جنگي سه رديف پاروزن اتحاديه يونانيها را به دام انداخت و نابود كرد.


مورخان رويدادهاي نظامي نوشته اند كه با اين فتح، ايرانيان «ناموفق بودن خود در جنگ سالاميس» را تلافي كردند. برپايه همين نوشته ها، در جريان جنگ دريايي دماغه ميكال چند افسر دريايي يونان كه در جنگ سالاميس شركت كرده بودند به اسارت ايرانيان درآمدند و براي تحقيق از آنان و كشف تاكتيك اغفال كننده ای که يونانيان در سالاميس بکار برده بودند، به قلمرو ايران فرستاده شدند.

1805 - جنگ دريايي ترافالگار

21 اكتبرسال 1805، روزي است كه جنگ درياييTrafalgarترافالگار ميان ناوگان فرانسه و اسپانيا از يك سوي و ناوگان انگلستان از سوي ديگر در اين دماغه واقع در آبهاي اسپانيا روي داد و به پيروزي ناوگان انگلستان پايان يافت، ولي ضمن آن «نلسونNelson» درياسالار انگليسي و فرمانده ناوگان اين كشور در كشتي خود «ويكتوري» هدف گلوله يك سرباز دريايي فرانسه قرار گرفت و كشته شد.


نلسون
در اين جنگ كه ناپلئون مايل به شركت در آن نبود تلفات سنگين به طرفين وارد آمد و 20 كشتي فرانسوي و اسپانيايي غرق و يا تصرف شدند. جمع كشتي هاي انگليسي درگير در اين جنگ 27 فروند گزارش شده است. ناپلئون قبلا به افسران نیروی دریایی خود گفته بود: این جنگ یک ریسک است. اگر ما شکست بخوریم دریاها را و در نتیجه تجارت و نيز دوستان دوردستمان را از دست خواهیم داد.


انگلستان از زمان پيروزي در نبرد ترافالگار تا قرن بيستم، در جهان برتري دريايي داشت. تا نيمه قرن بيستم، انگليسي ها در سالروز پيروزي ترافالگار مراسم برپا مي داشتند.

1879 - اختراع لامپ برق توسط توماس اديسون مخترع شهير امريكايي

در نيمه دوم قرن نوزدهم ميلادي علاوه بر اختراعات متعدد در جنبه‏هاي گوناگون علمي، در استفاده از نيروي برق براي ايجاد روشنايى و حرارت و به كار انداختن موتورهاي كارخانه‏ها و وسايل حمل و نقل نيز پيشرفت‏هاي بزرگي به دست آمد. البته كشف نيروي برق مربوط به قرن شانزدهم و هفدهم است و نخستين وسايل برقي نيز در قرن هجدهم و نيمه اول قرن نوزدهم مورد استفاده قرار مي‏گرفت. ولي بهره‏برداري گسترده از نيروي برق و اختراع لامپ الكتريكي به صورت امروزي، مربوط به مخترع معروف امريكايى توماس آلوا اديسون است كه بسياري از اختراعات ديگر در زمينه تلگراف، تلفن و دستگاه گرامافون و عكاسي و فيلم‏برداري و... نيز مديون اوست.


اديسون اختراعات زيادي داشت اما ساختن لامپ برقْ در 21 اكتبر 1879م، بزرگ‏ترين اختراع او به شمار مي‏رفت و همين ابداع بود كه اديسون را به اوج شهرت رساند. گرچه او در مدتي متجاوز از نيم قرن، با نهايت كارآمدي و فعاليت مشغول بود، اما هيچ يك از اختراعات و ابداعات ديگرش، تا اين حد مهم و جالب و هيجان‏انگيز نبود.

1944 - آغاز تاکتیک کامیکازی Kamikaze در جهان و حملات هوایی انتحاری

21 اكتبر 1944 و درجريان جنك جهاني دوم، يك هواپيماي نظامي امپراتوري ژاپن كه مواد منفجره در بدنه آن جاسازي شده بود و مخازنش پر از بنزین بود در خليج «لي تي Leyte» واقع در مجمع الجزاير فيليپين خود را به رزمناو سنگين 16 ساله استرالیایی به نام «استراليا HMAS Australia» كوبيد و آن را از كار انداخت. در اين حمله هوائي انتحاري، فرمانده كشتي و سي تن از افسران و ملوانان آن كشته شدند. با اين حمله، تاكتيك «كاميكازي Kamikaze» وارد عمليات نظامي در جهان شده است، زیرا که نخستین حمله از این دست بوده است. در اين نوع حمله هوايي، خلبان داوطلب خودکشی است و نیروی دریایی ژاپن همیشه دهها خلبان آماده خودکشی در دسترس داشت. دومین حمله کامیکازی 24 اکتبر ـ سه روز بعد و سومین آن 25 اکتبر و در همان آبها صورت گرفت. در طول جنگ جهانی دوم، بسیاری از کشتی های آمریکا و انگلستان و متحدانشان به این طریق ازمیان رفتند ازجمله ناو هواپیمابر آمریکایی «امانی بی». پرونده عملیات کامیکازی بسته نشده و ارتش بسیاری از کشورها در لحظه ضرورت آماده استفاده از این تاکتیک و همچنین تاکتیک «اژدر انسانی» در دریا هستند. واژه کامیکازی (کامیکازه) از دو کلمه «باد» و «ملکوت» ساخته شده و چنین بادی در قرون وسطی کشتی مغولها را که عازم تصرف ژاپن بودند غرق کرده بود..


HMAS Australia
1945 - تصویب قرارداد با کنسرسیوم نفت

29 مهرماه سال 1333 (21 اکتبر 1954) مجلس قرارداد نفت با كنسرسيوم (شرکتهای بزرگ نفتی غرب) را تنها با 5 راي مخالف! تصويب كرد و همه تلاشهاي ملت ايران در دوران حكومت دكتر مصدق و تحمّل تحريم اقتصادي چندساله را برباد داد. در سنا نيز عده مخالفان بسيار كم بود. سناتور لساني كه در زمينه مسئله نفت كتابي نوشته است گفته بود:

"به سود ايران و ايرانيان بود، اگر نفت نمي داشتند؛ ملت كارآمد، فساد اقتصادي در حد اقل، دمكراسي برقرار و ايران بركنار از اصطكاك منافع قدرتها و بازي هاي آنها بود، روي پاي خود مي ايستاد و آسان نفس مي كشيد و چون ثروت بادآورده اي هم در كار نبود؛ كسي جز دوستداران خدمت به ملت داوطلب مقام دولتي نمي شد و جرائم دولتي هم كمتر اتفاق مي افتاد.".


وی در تابستان 1355 (1956میلادی) در کلاس آموزش روزنامه نگاری موسسه اطلاعات از این تز خود دفاع کرد و گفت دولت باید برای ادامه بقاء خود به لطف مردم و مالیات آنها نظر داشته باشد [نه، نفت] و مالیات وقتی بیشتر خواهد شد که درآمد مردم و تولیدات کشور بیشتر شود و لذا دولت همه تلاش خودرا در این راه بکار خواهد انداخت و بنابراین، میان مردم و دولت دوستی و سازش برقرار خواهد بود، و واضح است دولتی که درآمد بادآورده از قبیل نفت خام داشته باشد نیاز به حمایت مردم و لطف آنان نخواهد داشت. از وی سئوال شد که اگر ایران نفت نداشته باشد، می شود افغانستان فقیر. افغانستان بخش شرقی ایران بود و بیشتر دانشمندان، اندیشمندان و ادیبان ایران از آن دیار برخاسته اند. لسانی پاسخ داد: "فقر افغانستان نتیجه فرهنگ قبیله ای و کم سوادی است. ناآرامی هایی که در شرق و جنوب شرقی آن سرزمین مشاهده می شود محصول تقسیم قبیله بزرگ پشتون هاست که سیاست لندن با کشیدن خط مرزی «دوراند = دورَند» آنهارا از هم جدا و میان دو کشور تقسیم کرد و این دو کشور [پاکستان و افغانستان] تا این خط به همین صورت باقی باشد آرامش نخواهند داشت. پشتون ها باید زیر یک پرچم آورده شوند.".

«تاریخ (گذشت زمان)» درستی اظهارات سناتور لسانی را که یک حقوقدان برجسته بود در هر دو مورد نشان داده است.

1974 - ترور احمد آرامش

احمد آرامش وزیر پیشین کار و تبلیغات و وزیر اسبق مشاور و مدیرعامل سازمان برنامه در پارک فرح هدف گلوله مأمورین انتظامی قرار گرفته کشته شد و دولت این شخص را بنام یک خرابکار معرفی کرد.


احمد آرامش
1979 - اعتصاب كارگران و كاركنان صنعت نفت ايران

در ادامه مبارزات اسلامي مردم مسلمان ايران بر ضد رژيم استبدادي شاه، كارگران و كاركنان صنعت نفت ايران، اعتصابات سراسري خود را آغاز كردند. بر اثر اين اعتصاب، صدور نفت ايران به خارج قطع شد و اين به معناي محروم شدن رژيم شاه از مهمترين منبع درآمدش بود كه موجب شد فشاري شديد بر رژيم خودكامه پهلوي وارد گردد. علاوه بر اين، قطع صادرات نفت ايران به جهان، سبب افزايش شديد قيمت نفت شد. اين اعتصاب با تهديد و ارعاب رژيم پايان نيافت و تا سرنگوني رژيم وابسته شاه، به طول انجاميد. مردم انقلابي ايران نيز با وجود مشكلات ناشي از كمبود نفت، از اين اعتصاب حمايت كردند.

زادروزها

۱۷۷۲ - زادروز ساموئل تیلور کالریج شاعر و منتقد ادبی سبک رومانتیک و فیلسوف انگلیسی
۱۷۹۰ - زادروز آلفونس دولامارتین شاعر، نویسنده و سیاست‌مدار فرانسوی


آلفرد نوبل
۱۸۳۳ - زادروز آلفرد نوبل شیمی‌دان سوئدی، مخترع دینامیت، بنیان‌گذار جایزه نوبل
۱۳۰۲- زادروز سیموئل خاچیکیان فرد معروف به ساموئل خاچیکیان کارگردان، تدوینگر، نویسنده، تهیه کننده و آهنگساز مشهور ارمنی-ایرانی


ساموئل خاچیکیان
۱۹۵۸ - زادروز آندره گایم فیزیک‌دان هلندی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک به همراه کنستانتین نووسلف
۱۹۸۰ - زادروز کیم کارداشیان شخصیت مطرح دنیای رسانه و سرگرمی، مدل، بازرگان، بازیگر و شخصیت تلویزیونی آمریکایی


کیم کارداشیان
۱۹۸۱ - زادروز نمانیا ویدیچ بازیکن فوتبال اهل صربستان


آندره گایم
درگذشت‌ها

۱۴۲۲ - درگذشت شارل ششم پادشاه فرانسه از ۱۳۸۰ تا ۱۴۲۲
۱۸۰۵ - درگذشت هوریشیو نلسون از بزرگترین دریاسالاران امپراتوری بریتانیا


آرتور شنیتسلر
۱۹۳۱ - درگذشت آرتور شنیتسلر رمان نویس و نمایش‌نامه‌نویس اتریشی
۱۹۳۲ - درگذشت فرانسوا تروفو فیلمساز، نظریه‌پرداز و منتقد سینمایی برجستهٔ فرانسوی


جک کرواک
۱۹۶۹ - درگذشت جک کرواک رمان نویس و شاعر فرانسوی
۱۹۷۸ - درگذشت آناستاس میکویان دولتمرد اهل شوروی


آناستاس میکویان
۱۳۸۵ - درگذشت نرسی گرگیا، بازیگر ایرانی
۱۳۸۷ - درگذشت مهرانگیز دولت‌شاهی، تنها زن سفیر ایران، نماینده مجلس شورای ملی و فعال حقوق زنان.


نرسی گرگیا
۱۳۹۳ - درگذشت آیت الله محمدرضا مهدوی کنی، رئیس مجلس خبرگان رهبری .


آیت الله محمدرضا مهدوی کنی
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 30 مهر برابر با 22 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

1688 - زادروز نادرشاه سردار بزرگ مشرق زمين

بيست و دوم اکتبر زادروز نادرشاه سردار بزرگ ايران است که در سال 1688 ميلادی در دستگرد خراسان به دنيا آمد و 59 سال عمر کرد و مرزهای ايران را در شمال و شمال غربي، جنوب و شرق به حد زمان ساسانيان رسانيد و در شمال غربی و غرب، عثمانی را از قفقاز و همه سرزمين های ارمنی نشين بيرون راند و شهرهاي کربلا و نجف را متصرف شد. وی همچنين به تصرف دهلی موفق شد و با فراری دادن روسها، مرزهای ايران در داغستان را تثبيت کرد.


نادرشاه
مورخان نظامی «نادر» را آخرين سردار بزرگ مشرق زمين خوانده اند. وی در نوجوانی با مادرش به اسارت ازبکها که به خراسان دستبرد زده بودند درآمد ولی پس از رسيدن به سن بلوغ و نيز درگذشت مادرش، از اين اسارت فرار کرد و به ايل افشار پناهنده شد و به همين سبب وی را نادرشاه افشار نوشته اند، حال آن که در اصل، از تبار افشارها نبود. نادر دهم ژوئن 1747 در جريان کودتای افسران ناراضی خود در اردوگاه نظامي فتح آباد واقع در 12 كيلومتري قوچان (خبوشان) خراسان کشته شد و با مرگ او تاریخ شرق ورق خورد و تا نیمه قرن بیستم گرفتار استعمار اروپایی و فلاکت بود. نادر شاه بود که گفت بدون قدرت دریایی موثر نمی شود به استعمار اروپایی بر شرق پایان داد و ایران بدون قدرت دریایی، از ناحیه جنوب آسیب پذیرتر از مرزهای سه جانب دیگر است و برای ساخت یک ناوگان نیرومند باید از پارسیان هند کمک گرفت که طمع دیگری ندارند. وی خودرا «نادر ایرانزمین» می خواند.

1797 - «آندره ژاك کارنرين Andre – Jacques Carnerin» فرانسوي نخستين فردي بشمار مي آيد كه با چتر نجات فرود آمده است. وي درآسمان پاريس با چتر نجات از ارتفاع هزار متري از يک بالن پايين پريد و بر زمين فرود آمد


1938 - نخستين ماشين فتوكپي توسط "چارلز كارلسون "ساخته شد و نامش را «زيراكس» گذارد كه از واژه يوناني «زيروگرافي» به معناي «خشك نويسي» گرفته شده است.


چارلز كارلسون
1963 - محاكمه پايه گذاران نهضت آزادي

30 مهرماه 1342 (22 اكتبر 1963) محاكمه موسسان و اعضاي ارشد نهضت آزادي به اتهام اقدام عليه امنيت كشور در يك محكمه نظامي تهران آغاز شد.

اشخاصي كه محاكمه مي شدند به اين شرح اعلام شده بودند: مهدي بازرگان، يدالله سحابي، آیت الله سيد محمود طالقاني، عزت الله سحابي، عباس شيباني، ابوالفضل حكيمي، احمد علي بابايي، مهدي جعفري، پرويز عدالت منش و ....


آیت الله طالقانی و دکتر بازرگان
مهدي بازرگان (نخستين رئيس دولت، پس از انقلاب) با اطلاع دكتر مصدق كه در احمد آباد به حالت تبعيد غيرقانوني بسر مي برد، نهضت آزادي را تاسيس كرده بود.

1979 - ورود شاه به نیویورک براي درمان سرطان

22 اكتبر 1979 پهلوی دوم ـ شاه برکنارشده ایران به اجازه جیمی کارتر رئيس جمهوري وقت آمريكا براي درمان بيماري سرطان خود وارد اين كشور شد و در يك بيمارستان نيويورك بستري گرديد. ورود وي به آمريكا با تظاهرات اعتراض آميز برخي از ايرانيان ساكن آمريكا و مخالفت تهران رو به رو شد و سرانجام بهانه تصرف سفارت آمريكا قرار گرفت كه فصلي از تاريخ عمومي معاصر را تشكيل مي دهد، زيرا كه به آن صورت، قبلا سابقه نداشت. درباره این سفر و نتایج آن که تا به امروز ـ هر روز وسعت و پیچیدگی بیشتری یافته و ایران و غرب بویژه ایالات متحده را در برابر هم قرار داده تفسیرهای گوناگون شده است. با گذشت 32 سال از آن زمان، مورخان هنوز نتوانسته اند علل و عوامل آن را دقیقا به دست دهند و بحران روابط ادامه خواهد داشت، زیرا که امکان سازش در افق نمودار نیست.


1361 - صدور قطعنامه مجمع عمومي سازمان ملل متحد درباره جنگ ايران و عراق

بنا به تقاضاي عراق، موضوع جنگ براي اولين بار با عنوان تبعات طولاني شدن منازعه مسلحانه بين ايران و عراق، در دستور كار سي و هفتمين اجلاس عمومي سازمان ملل متحد قرار گرفت. مجمع عمومي در 30 مهر 22 ( 1361 اكتبر 1982 م) با 119 رأي موافق، 1 رأي مخالف (جمهوري اسلامي ايران)، 15 رأي ممتنع و 20 غايب، قطعنامه 37/3 را تصويب كرد كه مهم‏ترين اقدام مجمع در قبال جنگ ايران و عراق به حساب مي‏آيد. عنوان اين قعطنامه خود حاكي از آن بود كه آنچه مجمع را وادار به صدور قطعنامه كرد ادامه منازعه است و نه شروع جنگ و تجاوز. همچنين تا زماني كه عراق در داخل خاك ايران پيشروي كرده بود، مجمع، سكوت و انفعال اختيار كرده بود ولي با آزادسازي خرمشهر و عقب‏نشيني و شكست سهمگين رژيم بعث، مجمع به فكر صدور قطعنامه افتاد. وجود تنها يك رأي مخالف به قطعنامه مجمع، جمهوري اسلامي ايران را به كلي از مجمع، در خصوص جنگ عراق با ايران، نااميد كرد. زادروزها

۱۶۸۸ - زادروز نادرشاه افشار رئیس ایل افشار و مؤسس دودمان افشاریه
۱۸۱۱ - زادروز فرانتز لیست نوازندهٔ زبردست پیانو و آهنگساز برجستهٔ مجار دوره رمانتیسیسم


فرانتز لیست
۱۸۷۰ - زادروز ایوان الکسیویچ بونین نویسنده و شاعر روس، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۳۳
۱۸۸۱ - زادروز کلینتون دیویسون فیزیکدان آمریکایی، برندهٔ جایزه فیزیک نوبل سال ۱۹۳۷


ایوان الکسیویچ بونین
۱۹۱۹ - زادروز دوریس لسینگ برندهٔ جایزه نوبل ادبیات، نویسندهٔ انگلیسی


لو یاشین
۱۹۲۹ - زادروز لو یاشین دروازه‌بان نامدار تیم ملی فوتبال شوروی


دوریس لسینگ
۱۹۴۳ - زادروز کاترین دنو هنرپیشهٔ فرانسوی
۱۹۴۹ - زادروز آرسن ونگر مربی فوتبال فرانسوی


آرسن ونگر
درگذشت‌ها

۱۷۲۵ - درگذشت الساندرو اسکارلاتی آهنگساز ایتالیایی ، پدر دومنیکو اسکارلاتی
۱۹۰۶ - درگذشت پل سزان نقاش فرانسوی


پل سزان
۱۲۰۸ - درگذشت حاج ملا احمد نراقی، فقیه، مدرس، نویسنده و شاعر
۱۹۷۵ - درگذشت آرنولد جی. توینبی تاریخ‌دان انگلیسی


حاج ملا احمد نراقی
۱۹۸۶ - درگذشت آلبرت سنت-گیورگی کار اندام‌شناس اهل مجارستان، برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال ۱۹۳۷
۱۹۹۰ - درگذشت لوئی آلتوسر فیلسوف مارکسیست فرانسوی


لوئی آلتوسر
۱۳۸۴ - درگذشت فریدون گله، کارگردان ایرانی


فریدون گله
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 4 آبان هجری شمسی برابر با 26 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

1689 - براي جلوگيري از سرايت وبا شهر بزرگ سكوپجه Skopje آتش زده شد

در جریان جنگ امپراتوری اتریش با عثمانی، 26 اكتبر سال 1689 ژنرال «اني سيلويو پيكولوميني Enea Sivio Piccolomini » فرمانده نيروهاي اتریشی دستورداد كه شهر سكوپجه Skopje (تلفظ تركي آن اوشكوپ، تلفظ یونانی اسکوپیا و تلفظ ايتاليايي اش: سكوپي) آتش زده شود.


علت صدور چنين دستوري اين بود كه در اين شهر 600 هزار نفری كه اينك پايتخت جمهوري مقدونيه است بيماري وبا شيوع يافته بود. فرمانده نيروهاي اتريش كه در اصل ايتاليايي بود براي جلوگیری از سرايت بيماري وبا به ساير نقاط اروپا، تصمیم به سوزاندن شهر سكوپجه گرفت ولي سوزاندن سکوپجه مانع از آن نشد که ژنرال پیکولومینی از وبا رهایی یابد. وی درهمان گیر و دار به بيماري وبا دچار شد و همانجا درگذشت. نيروهاي وي قبلا عثمانيان را در بوسني، كوزوو و مقدونیه شمالی شكست داده و در تعقيب آنان بودند كه در شهر سكوپجه با وبا رو به رو شدند.

1909 - بيسمارك ژاپن ترور شد

26 اكتبر سال 1909 «ايتو» دولتمرد مقتدر ژاپن و مردي كه وطن خودرا به صورت يك قدرت جهاني در آورد در 72 سالگي درسرزمين كره به دست يك كره اي كشته شد. وي در آن زمان با لقب شاهزاده، فرماندار ژاپني كره بود. ايتو كه از نخستين دانشجويان اعزامي ژاپن به اروپا بود و دوبار نخست وزير ژاپن شد براي ميهن خود قانون اساسي نوشت، زيرا كه همانند توماس جفرسون عقيده داشت كه يك قانون اساسي جامع ملت را شكل مي دهد و متحول مي كند.ايتو به اعجاز يك قانون اساسي خوب در تنظيم پيشرفتهاي يك ملت ايمان داشت.

وي سپس بمانند بيسمارك طرح وارد باشگاه قدرت ها كردن ژاپن را ريخت كه طي آن ژاپن باشكست دادن چين مالك شبه جزيره كره شد و باشكست دادن روسيه به صورت ابرقدرت خاور دور در آمد.


ايتو
او مي دانست كه تا يك كشور نتواند اسلحه مورد نياز خودرا بسازد و از ظرفيت صنعتي بر خوردار باشد به جايي نخواهد رسيد وطرح مسلح كردن ژاپن با اسلحه ژاپني را به اجرا در آورد واين كشور را صنعتي كرد كه در اين زمينه همچنان پيش مي تازد.

علت ترور شدنش را مورخان، سختگيري او نسبت به مردم كره اعلام كرده اند

1915 - نيروهاي روسيه وارد ايران شدند

برغم اعلام بي طرفي درقبال جنگ قدرتهاي اروپايي، واحدهاي ارتش روسيه چهارم آبان 1296خورشيدي (26 اكتبر 1915) وارد بندر انزلي شدند و به سوي تهران به حركت در آمدند و دوهفته بعد، پس از تصرف قزوين خود را به كرج رسانيدند.

بارسيدن نيروهاي روسيه به كرج در 18 آبان، گروهي از رجال وقت رهسپار قم وجماعتي ديگر روانه كرمانشاه شدند و سلطان احمدشاه قاجار هم به انديشه انتقال پايتخت از تهران به اصفهان افتاد.


جماعتي كه به قم رفته بودند كميته دفاع ملي تشكيل دادند و دراين ميان شاه وقت تصميم به ملاقات با نمايندگان سياسي انگلستان و روسيه ــ دو دولت متحد در جنگ اول ــ گرفت و با گرفتن قول باز گشت واحدهاي روسيه به قزوين انصراف خود را از انتقال پايتخت اعلام داشت.

در اين اثناء تحريكات عوامل آلمان در اصفهان، كرمان و فارس كار خودرا كرد و احساسات ضد انگليسي در اين مناطق بالا گرفت و حملاتي به انگليسي ها شد از جمله در شيراز انان را از كنسولگري بيرون انداختند و در كازرون يك انگليسي را كه ظاهرا تلگرافچي بود كشتند و....


1920 - ... و انگليسي ها يكه تاز ميدان ايران شدند

انگليسي ها در آبان سال 1299 (اكتبر1920) در ايران يكه تاز ميدان شده بودند وكوشش تمام داشتند كه مالك الرقاب وطن ما شوند. انگليسي ها با تلقين قطعي بودن قرارداد سال 1919 میلادی معروف به قرارداد وثوق الدوله به مقامات دولتي ايران، عملا مفاد ان را به اجرا گذارده بودند و تاكيد بر قطعي بودن آن داشتند از جمله از مشيرالدوله رئيس الوزراء و نیز سلطان احمدشاه مصرا مي خواستند كه پالونيك استاروسلسكي ژنرال روسي فرمانده قزاقخانه را كه ديگر ارتباطي هم با روسيه نداشت و حقوق بگير دولت ايران شده بود بركنار و از ايران اخراج كنند تا امور مالي و تداركاتي نيروي قزاق ـ طبق قرار داد 1919، در دست ماموران انگليسي قرار گيرد. احمد شاه نافرماني احتمالي قزاقها را بهانه مي آورد و مشير الدوله حاضر به قبول نبود.


مشيرالدوله زير بار نرفت
پس از آخرين ديدار ژنرال آيرونسايد با مشيرالدوله كه درآن اين موضوع با فشار بيشتري مطرح شده بود، مشيرالدوله كناره گيري از نخست وزيري را ترجيح داد و چهارم آبان استعفاء كرد. سلطان احمدشاه سپهدار (سپهدار رشتي) را که با انگلیسی ها مخالفتی نداشت رئيس الوزراء كرد و وي ظرف چند روز ژنرال پالونيك استاروسلسكي و همه افسران روسي ديويزيون قزاق را بركنار كرد.


آيرونسايد
با اخراج افسران روس، راه بر تماس مستقيم ژنرال آيرونسايد با افسران ايراني نيروي قزاق هموار شد و وي دو روز پس از بركناري روسها، يعني دهم آبان به قزوين رفت و در آق بابا از رژه نيروهاي قزاق سان دید و با ژنرال رضاخان ميرپنج (سرتيپ) آشنا شد و گفت و گو کرد كه در باره اين ديدار شايعات فراوان انتشار يافته است ازجمله اینکه آیرونساید رضاخان را تشویق به کودتا کرد، جزئیات کار را با او درمیان نهاد و ....

پس از اين ديدار، طولي نكشيد كه وزير امور خارجه انگلستان، اين بار با دست پر و از موضع قدرت از ايران خواست كه قرارداد سال 1919 ايراد ندارد و آن را به اجراء در آورد و اگر هم احيانا در اجراي آن اشكالي ببيند برطرف سازد.


ژنرال پالونيك استاروسلسكي
1947 - مهاراجه جامو وكشمير ميان پيوستن به هند و يا پاكستان، هند را انتخاب كرد و از همان روز مسئله كشمير كه اكثر مردم آن مسلمان هستند به وجود آمده و باعث چند جنگ كوچك و بزرگ ميان هند و پاكستان شده است. کشمير از كانونهاي بحران در جهان بشمار مي رود. مهاراجه در سانسکريت به معناي پادشاه بزرگتر است. در اين زبان؛ راجه يعني پادشاه.


1951 - انگلیسی ها بار دیگر چرچیل را نخست وزیر کردند

26 اكتبر سال 1951 (چهارم آبان 1330) وينستون چرچيل دوباره نخست وزير انگلستان شد و چهلمین کابینه این کشوررا تشکیل داد. همان مردمي كه در پايان جنگ جهاني دوم ـ به اصطلاح تاريخ مصرف چرچیل را منقضي شده يافته بودند و به حزب كارگر راي داده بودند و «كلمنت اتلي» را برجاي وي نشانده و نخست وزير انگلستان كرده بودند بار ديگر به حزب محافظه كار و بازگشت چرچيل (در آن زمان 77 ساله) به قدرت راي دادند، زيرا با ملي شدن نفت ايران كه از آغاز كار در دست انگليسي ها بود قدرت استعماري انگلستان در گوشه و کنار جهان به چالش و مبارزه طلبيده شده بود. «اقتدار ـ اقتدار»، شعار حزب محافظه کار انگلستان در طول تبلیغات انتخاباتی آن دوره بود. ملي شدن نفت ايران اقتصاد انگلستان را تهديد مي كرد، بهاي برابري پاوند رو به كاهش گذارده بود و انگلیسی ها نگران آینده خود شده بودند.


وينستون چرچيل
نفت ايران يكي از عوامل قدرت انگلستان بود. به علاوه، انگليسي ها پس از ملي شدن نفت ايران كه آسيبي به غرور سيصد و پنجاه ساله شان به عنوان اتباع يك قدرت رديف اول وارد آورده بود از آن بيم داشتند كه در ساير مناطق نيز امتيازهايشان متزلزل شود. كسرآوردن موازنه تجارت خارجي انگلستان نيز مزيد برعلت شده بود به گونه اي كه حزب ليبرال اين كشور هم نخست وزيري چرچيل را تاييد کرده بود. 26 اکتبر 1951 هنوز شمارش آراء کاملا تمام نشده بود که کلمنت اتلی کناره گیری دولت خودرا اعلام داشت و اندکی بعد پادشاه انگلستان چرچيل را رئیس دولت کرد و از آن پس طرح توطئه عليه ايران چند برابر شد، در جریان توطئه چرچیل چندبار به آمریکا رفت و ظرف مدتي كمتر از دو سال با كودتاي 28 امرداد همه چيز در ايران تقريبا به حالت اول بازگشت.

1964 - بيانات افشاگرانه امام خميني (ره) درباره كاپيتولاسيون

پس از تصويب قانون ننگين كاپيتولاسيون توسط دولت و مجلس در مهرماه 1342، اين قانون در مطبوعات افشا و اعلام نشد. چندي بعد، نشريه داخلي مجلس، حاوي متن كامل سخنراني‏ها و گفتگوهاي نمايندگان و رييس دولت در اين زمينه به دست امام خميني(ره) رسيد. ايشان تصميم گرفتند حقايق را به مردم گفته و آنها را از فاجعه بزرگي كه به دست رژيم به وقوع پيوسته بود با خبر سازند. در اين حال حضرت امام كه چند ماه قبل از آن، از زندان رژيم شاه آزاد شده بودند، با ايراد سخنراني تاريخي خود، به تصويب قانون كاپيتولاسيون يا اعطاي مصونيت قضايي به اتباع امريكا در ايران، شديداً اعتراض كرد. اين نطق مهم كه در اجتماع بزرگ روحانيان و مردم قم و ديگر شهرها بيان شد، در حقيقت محاكمه هيئت حاكمه آمريكا به علت دخالت‏هاي غيرقانوني آنان در امور داخلي ايران و نيز افشاي خيانت‏هاي شاه به اسلام و ملت ايران بود.


حضرت امام همچنين رژيم صهيونيستي و پشتيباني آمريكا را از اين رژيم محكوم كرد. امام همچنين در اعلاميه‏اي كه در سطحي گسترده توزيع شد، تصويب كاپيتولاسيون را مخالف اسلام و قرآن شمردند و اين امر را همانند اقرار به مستعمره بودن ايران ناميدند. بازتاب سخنراني و اعلاميه شديد اللحن امام به قدري عميق و وسيع بود كه رژيم را يكبار ديگر در برابر طوفاني از خشم و نفرت و اعتراض قرار داد. طوفاني كه رژيم، هرگز انتظار آن را نداشت و مي‏رفت كه به يك واكنش عمومي انفجارآميز منتهي گردد. سخنان صريح امام بر ضد قانون كاپيتولاسيون و رژيم پهلوي باعث روشنگري مردم و خشم شديد رژيم وابسته شاه گرديد به گونه‏اي كه رژيم، محدوديت‏هاي تازه‏اي را براي امام به وجود آورد و چند روز بعد در سيزدهم آبان همان سال، ايشان را بازداشت و به تركيه تبعيد كرد. اين مرحله را بايد نقطه عطفي در تاريخ نهضت اسلامي ايران دانست زيرا ابعاد گسترده مبارزه با استبداد، اينك همراه با مبارزه‏اي آشتي‏ناپذير با استكبار جهاني، همسو و در مسير يك آرمان پيش مي‏رفت و ماهيت نهضت، غني‏تر و آرمان‏هاي آن كامل‏تر مي‏گشت.

1967 - پهلوي دوم در بيست و ششمين سال پادشاهي اش تاجگذاري کرد

چهارم آبان سال 1346 (26 اكتبر 1967) محمدرضاشاه پهلوي با اينكه از سلطنت او 26 سال مي گذشت، در چهل و هفتمين زادروز خود با هزينه نسبتا سنگين طي مراسمي مفصل كه به نظر بسياري ضرورت نداشت بر سر خود تاج گذارد!. حال آنكه به نظر منتقدين بهتر بود مانند كشورهاي ديگربراي عموم مردم تامين اجتماعي (بازنشستگي همگاني پس از رسيدن به سن معين) برقرار مي كرد تا در پيري دغدغه گرسنگي خوردن نداشته باشند؛ به تفتيش عقايد پايان مي داد كه داشتن عقيده و ابراز مسالمت آميز آن حق لاينفك انسان است؛ تاسيس حزب را از شرط و قيد! رها مي ساخت؛ نشر روزنامه را از انحصار تني چند از اشخاص معيّن خارج مي ساخت و دست اهل اين حرفه را به داشتن نشريه عمومي باز مي گذارد و با اين اقدام به استثمار روزنامه نگاران ايران توسط شماري کم خاتمه مي داد؛ ايران را از لحاظ محصولات كشاورزي خودكفا مي كرد؛ دولت را از اتكاء به درآمد نفت براي تامين هزينه هاي جاري با اتخاذ سياستهاي ديگري ازجمله وصول واقعي ماليات بر درآمد بي نياز مي كرد و ....


شاه، شهبانو و شاهزاده رضا در مراسم تاجگذاري [عکس از مجله لايف]
1979 - قتل رئيس جمهوري كره جنوبي به دست رئيس سازمان اطلاعات و امنيت اين كشور!

26 اكتبر 1979 «كيم جائه كيو» رئيس سازمان اطلاعات و امنيت كره جنوبي در جريان ملاقات خود با «پارك چونگ هي Park Chung-Hee» رئيس جمهوري اين كشور با شليك گلوله او و سپس محافظ وي را كشت ـ عملي كه قبلا در جهان سابقه نداشت!. پارك چونگ هي متولد 30 سپتامبر 1917 شصت و دو ساله بود.

در تحقيقات قضايي پس از قتل رئیس جمهور معلوم شد كه «كيم» با «پارک» در جريان مذاكره بر سر نحوه سركوب كردن دانشجويان كه دست از تظاهرات ضد دولتي بر نمي داشتند اختلاف نظر پيدا مي كند و كار اين اختلاف بالا مي گيرد و «كيم» پارك را متهم مي كند كه گزارشهاي سازمان وي رابه دقت نمي خواند و نسبت به نظر و پيشنهادهاي او بي اعتنا است. پارک در صدد قطع مذاكرات و بيرون كردن «كيم» از دفتر خود برمي ايد كه كيم سلاح كمري اش را بيرون مي آورد و رئيس جمهوري را گلوله مي زند و محافظ او ـ «چاچي چل» را هم كه در حال ورود به اطاق دفتر بود تا ببيند چه خبر است با گلوله ديگر مي كشد! و .... کيم پس از محاکمه در ماه مي سال بعد اعدام شد.


Park Chung-Hee
پارک چونگ ـ هي که در جواني يک آموزگار بود بعدا وارد ارتش شد. در آن زمان شبه جزيره کره در کنترل امپراتوري ژاپن بود و پارک به عنوان يک افسر ارتش ژاپن در عمليات نظامي چين و در جنگ جهاني دوم شرکت کرد. وي يک سال هم در آمريکا آموزش نظامي ديده بود. پارک که بر زبانهاي چيني، ژاپني و انگليسي مسلط بود در سال 1961 با مشاهده سوء مديريت ها، عقب ماندگي ها و نارضايتي مردم از دولت، با يک کودتاي نظامي قدرت را به دست گرفت و تا سال 1963 رئيس دولت کودتا بود و در اين سال با راي مردم رئيس جمهور شد و تا روز قتل، 17 سال و چند ماه بر کره جنوبي حکومت کرد که صنعتي شدن آن ميراث پارک چونگ هي است. پارک اواخر کار با تظاهرات دانشجويان که آزادي هاي دمکراتيک بيشتري مي خواستند رو به رو بود و مشاجره او با «کيم» رئيس سازمان اطلاعات و امنيت دولت خود بر سر همين وضعيت بود.

1994 - امضاي پيمان صلح ميان اُردن و رژيم صهيونيستي

به دنبال توافقات به دست آمده در مذاكرات سازمان آزادي‏بخش فلسطين موسوم به ساف و رژيم صهيونيستي كه در سپتامبر 1993م يك‏ديگر را به رسميت شناختند، در واقعْ ديگر شاه حسين پادشاه وقت اردن مانعي براي انجام مذاكره و امضاي صلح با رژيم غاصب اسرائيل در پيش‏رو نداشت. بنابراين در 26 اكتبر 1994م پيمان به اصطلاح صلح بين ملك حسين پادشاه اردن و اسحاق رابين نخست وزير وقت رژيم صهيونيستي، در جهت سياست‏هاي امريكا براي ايجاد سازش بين كشورهاي عربي و رژيم اشغال‏گر قدس، امضا شد. به موجب اين پيمان، صهيونيست‏ها پذيرفتند كه از بخش‏هايى از خاك اردن عقب‏نشيني كنند و در برابر، اردن نيز تحريم اقتصادي رژيم نژادپرست اسرائيل را لغو كرد. واشينگتن نيز تعهد كرد كه به سبب عقد قرارداد سازش اَمّان با تل آويو، بدهي اردن به امريكا را ببخشد و به اَمّان كمك مالي كند. اما اين وعده‏ها به طور كامل تحقق نيافت و خشم مردم مسلمان اردن و ديگر ملت‏هاي منطقه نيز عليه ملك حسين برانگيخته شد. اين پيمان باعث تضعيف جبهه ضد صهيونيستي گرديد.


1995 - فتحي شقاقي بنيادگذار فلسطيني جنبش جهاد اسلامي درمدخل يك هتل در جزيره مالت هدف گلوله ماموران موساد (سازمان اطلاعاتي اسرائيل) قرارگرفت و كشته شد. وي با نام مستعار عازم ليبي جهت ملاقات با قذافي بود كه در مالت هدف گلوله ماموران موساد قرار گرفت. شقاقي در سر راه خود به ليبي وارد مالت شده بود.


فتحي شقاقي
زادروزها

۱۶۸۵ - زادروز دومنیکو اسکارلاتی آهنگساز ایتالیایی، فرزند الساندرو اسکارلاتی
۱۹۱۶ - زادروز فرانسوا میتران، نخستین رئیس‌جمهور سوسیالیست فرانسه


دومنیکو اسکارلاتی
۱۹۱۹ - زادروز محمدرضا پهلوی آخرین پادشاه ایران
۱۹۱۹ - زادروز اشرف پهلوی، خواهر دوقلوی محمدرضا پهلوی


محمدرضا و اشرف پهلوی
۱۳۲۶ - زادروز ناصر فرهنگ فر، نوازندهٔ تنبک
۱۹۴۷ - زادروز هیلاری کلینتون وزیر سابق امور خارجه آمریکا در کابینه اول باراک اوباما، همسر بیل کلینتون چهل و دومین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا


هیلاری کلینتون
۱۹۵۹ - زادروز اوو مورالس رئیس جمهور بولیوی
۱۹۷۳ - زادروز ست مک‌فارلن انیماتور، نویسنده، کمدین، تهیه‌کننده، بازیگر، خواننده، کارگردان و صداپیشهٔ آمریکایی


اوو مورالس
درگذشت‌ها

۸۲۸ - درگذشت الغ بیگ، پادشاه تیموری
۸۹۹ - درگذشت آلفرد بزرگ پادشاه وسکس واقع در جنوب غربی انگلستان از سال ۸۷۱ تا ۸۹۹


آلفرد بزرگ
۱۷۶۴ - درگذشت ویلیام هوگارت گراورساز، نقاش، طنز نویس تصویری، منتقد اجتماعی و طراح کارتن دنباله‌دار انگلیسی
۱۳۱۸ - درگذشت یحیی دولت‌آبادی، ادیب و سیاست‌مدار ایرانی


یحیی دولت‌آبادی
۱۸۹۰ - درگذشت کارلو کلودی نویسندهٔ کودک ونوجوان اهل ایتالیا، خالق پینوکیو
۱۹۰۲ - درگذشت الیزابت کدی، فعال اجتماعی و حقوق زنان اهل ایالات متحده


الیزابت کدی
۱۹۰۹ - درگذشت ایتو هیروبومی نخستین، پنجمین، هفتمین و دهمین نخست‌وزیر ژاپن
۱۹۵۷ - درگذشت نیکوس کازانتزاکیس نویسنده، شاعر، خبرنگار، مترجم و جهانگرد یونانی


ثریا اسفندیاری
۲۰۰۳ - درگذشت ویگن دردریان خواننده و هنرپیشهٔ ایرانی
۱۳۸۱ - درگذشت ثریا اسفندیاری، دومین همسر محمدرضا پهلوی


مرتضی ممیز
۱۳۸۴ - درگذشت مرتضی ممیز، گرافیست ایرانی
۱۳۸۷ - درگذشت طاهره صفارزاده، شاعر، نویسنده و پژوهشگر ایرانی و مترجم قرآن


طاهره صفارزاده
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 5 آبان هجری شمسی برابر با 27 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:
1406 - رئيس قره قويونلو ها تبريز را گرفت

27 اكتبر سال 1406 ميلادي (785 خورشيدي) قراه يوسف رئيس تركمانان قره قوينلو تبريز را تصرف كرد. وي از آن پس ظرف 14 سال سراسر شمال غربي ايران از گرجستان تا ساوه را متصرف شد.

تركمانان كه از بقاياي مهاجمان آن سوي فرارود (ماوراءالنهر) به ايران و آسياي غربي بوده اند اينك عمدتا در جنوب غربي تركيه امروز و مناطقي از عراق زندگي مي كنند.


1492 - كشف سرزمين كوبا توسط كريستف كلمب

در 27 اكتبر 1492م، كريستُف كُلُمْب، دريانورد ايتاليايى براي اولين بار سواحل شرقي كوبا را كشف كرد. در آن زمان اقوام سرخ پوست در كوبا سكونت داشتند كه تعداد آن‏ها به يك ميليون نفر مي‏رسيد. كوبا قبل از سرزمين‏هاي ديگر قاره امريكا تحت سلطه استعمارگران درآمد و پايگاه اصلي تهاجم آن‏ها به نقاط ديگر از اين قاره بود.


1533 - پزشک اسپانيايي به گناه کفر آتش زده شد

27 اکتبر سال 1553 سروتوس Michael Servetus پزشک اسپانيايي در ژنو در يک محکمه مذهبي به گناه کفر و الحاد به اعدام محکوم شد و او را آتش زدند. وي هنگام مرگ 42 ساله بود.



Michael Servetus
گناه سروتوس علاوه بر انتشار کتابی درباره گردش خون و علل بروز بيماري ها، نوشتن مکتوبي بود درباره پايه و تعريف گناه. وي در اين مکتوب اشاره کرده بود که تعريف و برداشت کليساي کاتوليک از گناه را در انجيل نديده است. اين نوشته خشم رهبران کليساي کاتوليک را برانگيخت و او را متهم به کفر و الحاد کردند و در وين به زندان افکندند که از زندان فرار کرد و در سر راه خود به اسپانيا وارد ژنو شد که در آنجا به چنگ پروتستانها افتاد و آنان وي را «يونيتارين» خواندند و اتهامات سابق را هم بر آن اضافه کردند و به اعدام محکوم ساختند. صداي اعدام سروتوس در اروپا پيچيد که سرانجام به تحمل عقاید و ابراز نظر منجر شد.

1905 - روز استقلال رسمي "نروژ" و پايان اتحاد با سوئد

در سال 1814م، به پاس خدمات سوئد در شكست دادن قواي ناپلئون بُناپارت امپراتور فرانسه، كنگره ويِن كه براي بررسي اوضاع اروپا و تقسيم‏بندي جديد اين قاره تشكيل شده بود نروژ را بر خلاف رضايت مردم آن، ضميمه سوئد نمود و در همين سال قانون اساسي آن تدوين شد. از اين پس استقلال نروژ عملاً از بين رفت و نروژيان سر به شورش برداشتند. مردم استقلال طلب اين كشور كه خواهان حكومتي مستقل بودند براي كسب استقلال خود دست به مبارزه زدند. سرانجام رهبران سوئد و نروژ با استقرار سلطنت دوگانه‏اي متشكل از پادشاهي سوئد - نروژ به توافق رسيدند، تا اين كه در 27 اكتبر 1905م استقلال مسالمت‏آميز اين كشور از سوئد حاصل گشت و حكومت مشروطه سلطنتي برقرار شد. هم‏چنين هفدهم مه و روز قانون اساسي در اين كشور، به عنوان روز ملي نروژ انتخاب شده است.


1912 - جنگ اول بالكان و شكست عثماني و شورش افسران جوان آن

27 اكتبر سال 1912، نيروهاي عثماني در هر سه جبهه ــ صربستان، بلغارستان و يونان ـ دست به عقب نشيني زدند. اين جنگ كه به جنگ اول بالكان معروف شده است سه ماه بيشتر طول نكشيد، و در ماه دسامبر همين سال با عقد يك پيمان ترك مخاصمه پايان گرفت و نقشه منطقه تغيير يافت.

اتحاديه بالكان مركب از صربستان، مونته نگرو، بلغارستان و يونان كه قبلا همگي از مستملكات عثماني بودند ازسلطان عثماني خواسته بودند كه به سلطه خود بر مقدونيه پايان دهد كه دولت عثماني اين درخواست را رد كرده بود و با اين عمل، جنگ اول بالكان كه در آن روسيه از اتحاديه بالكان حمايت مي كرد در اكتبر 1912 آغاز شده بود.


علت شكست ارتش عثماني، گستردگي جبهه بود كه فرماندهي عثماني مجبور به تقسيم نيروهاي خود و اعزام هر دسته به يك جبهه شده بود. دو رويداد ديگر باعث تضعيف روحيه سربازان عثماني شد يكي اعدام افسراني كه عقب نشيني مي كردند به دستور «ناظم پاشا» وزير ارتش عثماني، و ديگري اعلام استقلال آلباني در اثناي اين جنگ بود. عثماني ها به دليل مسلمان بودن آلبانيايي ها انتظار جدا شدن آلباني را مخصوصا در آن زمان نداشتند.

در پايان اين جنگ كه به شكست عثماني انجاميد و متصرفات آن در اروپا به كمترين مقدار رسيد، افسران جوان ارتش عثماني (تركيه امروز) بر ضد سلطان وقت دست به كودتا زدند و وي و وزيرانش را متهم به بي عرضگي، خود محوري، سوء نيت و فساد كردند و بركنار ساختند و ....

1912 - توقيف روزنامه هاي تهران که از دولت انتقاد مي کردند

پنجم آبان 1291 خورشيدي (27 اكتبر 1912) صمصام السلطنه رئيس الوزراء وقت دستور داد روزنامه هايي را كه از او انتقاد كرده بودند و يا نوشته بودند كه به جاي كم سوادهاي نالايق، از تحصيلكرده هاي فرنگ رفته براي احراز مقامات بالا استفاده شود توقيف و مديرانشان بازداشت شوند. به اين ترتيب بيشتر روزنامه هاي تهران توقيف شدند.


صمصام السلطنه
دانستني است كه رئيس الوزراء بعدي نيز اين روش را كه مورد حمايت دولت تزاري روسيه هم بود دنبال كرد و حساسيت نسبت به جرايد و محدوديت نشر روزنامه در ايران از همان زمان وارد سياست داخلي اين کشور شده و عملا يكي از رديف هاي فهرست آن قرار گرفته و به باور برخي از اصحاب نظر مانع اصلي تكامل و پيشرفت ژورناليسم ايران بوده است و تا اين مسئله حل نشود، نمي توان انتظار حل مسائل ديگر را داشت. اين اصحاب نظر تهديد به قطع کمک هاي دولتي به رسانه هارا هم از همان دست مي دانند. ازآنجاکه مطبوعات قوه چهارم دمکراسي تعريف شده اند کمک مالي دولت به آنها نقص اين تعريف (اصل) بشمار آورده شده است.

1925 - آغاز تظاهرات ضد قاجاريه در ايران

در پي مخالفت دولت وقت (به نخست وزيري ژنرال رضاخان پهلوي) با بازگشت سلطان احمد شاه قاجار از اروپا به وطن، از پنجم آبان سال 1304 (27 اكتبر 1925) تظاهرات ضد قاجاريه - طبق يک برنامه از قبل تنظيم شده - نخست در تهران (ميدان توپخانه) و سپس شهرهاي ديگر بر پا شد و تظاهركنندگان خلع قاجاريه را از سلطنت درخواست داشتند. اين تظاهرات تا نهم آبان كه طرح نمايندگان مبني بر خلع قاجاريه به تصويب مجلس رسيد ادامه داشت.

1944 - پايان نبرد در خليج لي تي

27 اكتبر سال 1944، در آخرين روز نبرد دريايي خليج «لي تي Leyte Gulf» در آبهاي فيليپين و در اطراف جزاير لي تي و سامارSamar، يک خلبان ژاپني ديگر هواپيماي پُر از مواد منفجره خودرا بر يک ناو آمريكايي کوبيد و آن را غرق کرد. اين دومين حمله هوايي انتحاري (کاميکازي = کاميکازه = کاميکاز Kamikaze) در اين منطقه بشمار مي رود که سرآغاز اين نوع عمليات نوشته شده است. نبرد دريايي خليج لي تي يکي از دو نبرد دريايي بزرگ تاريخ بوده است. از آنجا که موجودي سوخت کشتي هاي نظامي ژاپني در اين منطقه به پايان رسيده و بسياري از آنها متوقف شده بودند، فرماندهي ژاپني منطقه تصميم به بکارگيري خلبان انتحاري گرفت و بزودي گروهي از خلبانان داوطلب اين کار شدند و کاميکازي آغاز شد. يک ناو نظامي استراليايي نخستين کشتي بود که هدف کاميکازي قرار گرفت و تلفات داد. اين عمل تا پايان جنگ جهاني دوم ادامه يافت.

«كاميكاز» به معناي باد آسماني، بادي كه خدا آن را مامور كرده باشد شهرت يافته است. هفت قرن پيش از آن چنين بادي كشتي هاي حامل مغولها را كه قصد تصرف ژاپن داشتند غرق كرده بود و به اين وسيله ژاپن از هجوم مغولها در امان ماند. ژاپني ها حمله انتحاري خلبانان خودرا به نام همان باد «كاميكاز» گذاردند.


ناو آمريکايي پس از برخورد هواپيماي انتحاري ژاپني به آن در آبهاي فيليپين در 1944زادروزها

۱۴۶۶ - زادروز دزیدریوس اراسموس دانشمند، فیلسوف و ادیب هلندی
۱۷۲۸ – زادروز جیمز کوک دریانورد و کاشف انگلیسی


جیمز کوک
۱۷۸۲ – زادروز نیکولو پاگانینی آهنگساز و نوازنده زبردست ویولون اهل ایتالیا
۱۸۵۸ – زادروز تئودور روزولت بیست و ششمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا


تئودور روزولت
۱۳۱۱ - زادروز نیکو خردمند، گوینده و بازیگر ایرانی
۱۹۳۲ - زادروز سیلویا پلات شاعر، رمان‌نویس، نویسندهٔ داستان‌های کوتاه و مقاله‌نویس آمریکایی


نیکو خردمند
۱۹۴۵ - زادروز لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا سیاستمدار برزیلی، رئیس جمهور سابق این کشور
۱۳۶۰ - زادروز هان‌های جین، بازیگر اهل کرهٔ جنوبی


هان‌های جین
درگذشت‌ها

۱۵۰۵ - درگذشت ایوان سوم حاکم روسیه از سال ۱۴۶۲ تا ۱۵۰۵
۱۶۰۵ - درگذشت اکبر کبیر سومین پادشاه از سلسله گورکانیان یا امپراتوری مغولی هند


اکبر کبیر
۱۹۶۸ - درگذشت لیزه مایتنر فیزیکدان اتریشی - سوئدی
۲۰۱۰ - درگذشت نستور کیرشنر رئیس جمهور پیشین آرژانتین، شوهر کریستینا فرناندز رئیس جمهور کنونی آرژانتین


لیزه مایتنر
۲۰۱۳ - درگذشت لو رید موسیقیدان، ترانه‌نویس راک و عکاس آمریکایی


لو رید
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 6 آبان هجری شمسی برابر با 28 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

310 - تفرقه ميان درباريان ايران و گزارش نماينده روم در تيسفون

در سال 310 ميلادي كه زمان دقيق آن بعدا 28 اكتبر به دست داده شده است «ماكزن تيوس» امپراتور روم كه كشورش دچار دشواري هاي فراوان داخلي بود گزارش محرمانه نماينده سياسي دائمي روم در تيسفون پايتخت ايران را در نشست اعضاي سنا و ژنرالهاي رومي مطرح ساخت. نماينده روم در تيسفون در گزارش خود از ادامه تفرقه ميان درباريان ايران خبر داده بود و تاكيد كرده بود كه زماني بهتراز اين براي تعرض نظامي به ايران و انهدام قدرت آن به دست نخواهد آمد ، زيرا چند سال طول خواهد كشيد تا شاه 17 ساله بر اوضاع مسلط شود.

در آن روز هيچيك از حاضران درجلسه، لشكر كشي به شرق را در حالي كه امپراتوري روم در آستانه جنگ داخلي بود به مصلحت نديد. با وجود اين، چون «ماكزنتيوس» بي علاقه به جنگ با ايران نبود قرار شد كه گزارش همچنان در دستور كار باشد.


ماكزتيوس
تفرقه در دربار ايران پس از مرگ هرمز دوم آغاز شده بود. برخي از بزرگان كشور با پسر او «آذر نرسي» كه شهرت به بدخويي داشت به مخالفت دست زده و باعث قتل او شده و فرزند ديگر هرمز را كه هنوز به دنيا نيامده بود شاه كشور ناميدند. بحران داخلي ايران در سال 310 ميلادي پس از 17 ساله شدن شاپور دوم (ذوالاكتاف) و كنار گذاردن نايب السلطنه رو به پايان گذارد و در روم هم كنستانتين اول جنگ داخلي را در 312 ميلادي برد و دو امپراتوري از بحران داخلي خارج و سپس به جان هم افتادند و ....

312 - پيروزي کنستانتين بر ماکزنتيوس و رسميت يافتن مسيحيت در روم

28 اكتبر سال 312 ميلادي كنستانتين ژنرال رومي و حكمران قلمرو شرقي امپراتوری روم در يك جنگ يكروزه معروف به «جنگ پل ميلويان» بر سپاهيان «ماكزنتيوس» امپراتور روم پيروز شد. ماکزنتيوس در همین روز (28 اکتبر) کشته شد. وی 28 اکتبر 306 میلادی امپراتور روم شده بود و 28 اکتبر سال 310 میلادی موضوع جنگ با ایران را در جلسه مشترک سنا و شورای ژنرالهای روم مطرح ساخته بود که تصویب نشد ولی قرارشد که در دستور کار باقی بماند.

ماكزن تيوس از حاميان انتخاب امپراتور از سوي سناي روم و كنستانين مخالف اين روش بسيار قديمي روميان بود. به علاوه، ماكزنتيوس پيشنهاد كنستانتين را كه امپراتوري روم به صورت كنفدراسيوني مركب از دوم قسمت غربي و شرقي آن در آيد رد كرده بود وآن را مآلا موجب تجزيه و نابودي روم مي دانست. ماکزنتيوس 28 اکتبرو در جريان جنگ پل "ميلويان" کشته شد.


كنستانتين اول
كنستانتين كه ميترائيست بود پس از اين پيروزي سربازانش را جمع كرد و خطاب به آنان گفت كه در اثناي جنگ كه روي به خورشيد كرده بود تا طلب پيروزي كند، صليبي نوراني را مقابل خورشيد ديد و در پي مشاهده اين صليب كه همراه با پيروزي در جنگ بود تصميم گرفته است مسيحي شود و اصراري به مسيحي شدن ديگران ندارد.

گرويدن كنستانتين كه نام او برشهر قسطنطنيه (استانبول) گذارده شده است به صدور منشور ميلان در نهم نوامبر (12 روز بعد) مبني بر رسميت يافتن و تحمل شدن مسيحيت در قلمرو روم انجاميد. طبق همين منشور، كساني كه به خاطر مسيحي بودن زنداني بودند آزاد شدند و اموال مصادره شده به صاحبانشان پس داده شد.به اين ترتيب كنستانتين نخستين امپراتور مسيحي روم است. بايد دانست كه روم (ايتاليا) نخستين كشور مسيحي جهان نيست، ارمنستان اولين كشوردر جهان است كه مسيحيت را دين رسمي خود اعلام كرده بود.

1636 - دانشگاه هاروارد در كامبريج ماساچوست تحت نام كالج «جان هاروارد» تاسيس شد كه نخستين موسسه آموزش عالي امريكا است و دومين آن دانشگاه «كالج ويليام اند مري» در ويرجينيا است. جان هاروارد يكي از موسسان كالج هاروارد بود.


جان هاروارد
1886 - پرده ‏برداري از مجسمه آزادي در ورودي بندر نيويورك

مجسمه آزادي كه امروزه سمبل ايالات متحده امريكا محسوب مي‏شوددر سال 1886م با كمك مردم فرانسه توسط آگوست بارْتولْدي، مجسمه ساز معروف فرانسوي ساخته شد و از طرف فرانسويان به مناسبت يك‏صدمين سالگرد استقلال امريكا به ايالات متحده اهدا گرديد. فرانسويان با ساختن اين مجسمه قصد داشتند اعتراض خود را به فشار و سركوبي كه در فرانسه آن زمان تحت سلطه رژيم ناپلئون سوم وجود داشت، نشان دهند. بنيان‏گذاران اين ايده از يك‏صد هزار فرانسوي در 180 شهر اين كشور، مبلغ 600 ميليون فرانك براي تحقق كار جمع‏آوري كردند، با اين حال به دليل عدم همكاري مردم امريكا در نصب پايه مجسمه، مجسمه آزادي با تاخير، در روز 28 اكتبر 1886م پرده‏برداري شد.


مجسمه آزادي كه تجسم يك موجود اساطيري است، سمبل‏هاي فراماسونري شامل تاج ستاره‏اي شكلِ هفت شاخه و كتاب و مشعل راهنما را به نمايش مي‏گذارد و به شكل زني است كه مشعلي در دست راست خود گرفته و آن را به سوي آسمان بلند كرده است. بلندي مجسمه آزادي 46 متر و با احتساب پايه آن، در حدود 94 متر مي‏باشد و در مدخل بندر نيويورك در امريكا واقع شده است. با اين حال، تنديسي كه طراحش بارْتولْديْ آرزو داشت مظهر نظم و سازندگي باشد، امروزه نشانگر قدرت‏هاي مخرب و رژيمي زورگو و سلطه‏مدار است كه به نام آزادي و دموكراسي حاضر است تمام حقوق انساني را در پاي منافع خود قرباني نمايد.

1333 - تاييد حكم اعدام دكتر حسين فاطمي و اجراي حکم

ششم آبان 1333 محكمه تجديد نظر نظامي تهران حكم اعدام دكتر حسين فاطمي وزير امورخارجه دولت دكتر مصدق را تاييد كرد و اين حكم به اجرا در امد.

دكتر فاطمي بارها صريحا و بابكار بردن واژه هايي تند از شاه و بستگان او انتقاد كرده بود و به همين جهت، شاه توصيه مشاهير و روحانيون اصفهان براي دادن تخفيف مجازات به او را نپذيرفته بود. انتقاد هاي دكتر فاطمي از شاه و نظام سلطنتي عمدتا در مقالات روزنامه باختر امروز منعكس مي شد كه ناشر آن دكتر فاطمي بود.


دكتر فاطمي
دکتر فاطمی كه مي دانست شاه كينه وي را به دل دارد از همان لحظه كودتا خود را پنهان كرده بود. دكتر فاطمي روز 28 امرداد 1332 در خانه دكتر مصدق بود و پس از آن كه خانه را در آستانه محاصره شدن كامل ديد، در زير گلوله از آنجا خارج شده و خودرا مخفی کرده بود. وی ماهها بعد در مخفیگاه خود که خانه ای در شمیران بود برحسب اتفاق دستگیر شده بود.

1918 - روز ملي و استقلال جمهوری چك

كشور چك با 78/866 كيلومتر مربع مساحت و بيش از 10 ميليون نفر جمعيت در مركز اروپا قرار گرفته است. پايتخت چك پراگ نام دارد و برنو، پلزن و اوستراوا از شهرهاي مهم آن هستند. بيش از 80% مردم اين كشور مليت چك داشته و از نژاد سفيد اروپايى هستند. اكثريت مردم چك پيرو آيين مسيحيت و عمدتاً كاتوليك هستند. زبان رسمي مردمْ چكي ولي زبان‏هاي لهستاني، آلماني و اسلواكيايى نيز عموميت دارد. چك از جمله كشورهايى است كه با رشد منفي جمعيت روبه‏رو است و در سال‏هاي آينده جمعيت آن رو به كاهش مي‏رود. بر همين اساس پيش‏بيني مي‏شود جمعيت چك در سال 2025م در حدود 9/5 ميليون نفر خواهد بود. واحد پول چك كرون است. كه با الحاق اين كشور به اتحاديه اروپا در 30 آوريل 2004، يورو به عنوان واحد پول اروپايى جاي‏گزين آن مي‏شود. اين كشور در سال 1918 از امپراتوري اتريش - مجارستان استقلال يافت و با پيدايش اصلاحات در بلوك شرق، حكومت كمونيستي در چكسلواكي نيز از كار كناره گرفت و نظام سياسي اين كشور به جمهوري فدرال چك و اسلواك تغيير نام داد. در ژوئيه 1992 از سوي مجلسِ ملي اسلواك، حق حاكميت ملي اعلام شد و از اول ژانويه 1993م با تشكيل دو كشور اسلواك و چك نام كشور چكسلواكي از فهرست كشورهاي جهان حذف شد نظام سياسي حاكم بر اين كشور جمهوري چند حزبي با دو مجلس قانون‏گزاري مي‏باشد.


1922 - راهپیمایی سیاهپوشان، نخست وزیر شدن موسولینی و حمله ارتش ایتالیا به یونان

علاوه بر جنگ پل «میلیویان»، امپراتور شدن ماکزن تیوس و کشته شدنش و طرح پیشنهاد جنگ با ایران که هر چهار واقعه در چهار 28 اکتبر روی داده بود، در 28 اکتبر 1922 و در دومین روز «پیش به سوی رم» که در این راهپیمایی دهها هزار سیاهپوش (پیراهن سیاه) ناسیونالیست شرکت کرده بودند، پادشاه ایتالیا موسولینی رهبر آنان را رئیس دولت کرد. موسولینی که اعلام کرده بود امپراتوری باستانی روم را احیاء خواهد کرد 28 اکتبر 1940 پس از اینکه دولت یونان حاضر نشد بمانند عهد قدیم گوشه ای از امپراتوری روم باشد، به 530 هزار نظامی ایتالیایی مستقر در آلبانی دستور داد که یونان را تصرف کنند که موفق نشدند و هیتلر متحد موسولینی به یونان نیرو فرستاد و این کشور را اشغال نظامی کرد. نیروهای موسولینی در اجرای برنامه احیاء امپراتوری روم، در سال 1939 آلبانی را تصرف کرده بودند. موسولینی همچنین نیرو به شمال آفریقا فرستاده بود که لیبی و سومالی لند را تصرف کرده بودند. این نیروها بعدا با حمله متقابل انگلیسی ها رو به رو شدند و چون در وضعیتی نامساعد قرارگرفته بودند هیتلر بهترین سپهبد آلمان ـ مارشال اروین رومل ـ را با چند تیپ زرهی به شمال آفریقا فرستاد و ....


راهپیمایی سیاهپوشان به رهبري موسوليني
1948 - كشتار فلسطينيان در روستاي "الدّوايْمِه" توسط صهيونيست‏ ها

شكل‏گيري و اعلام موجوديت رژيم صهيونيستي بر پايه تلاش‏هايى بود كه گروه‏هاي تروريستي و حاميان اين رژيم نامشروع انجام مي‏دادند. سابقه جنايات واحدهاي سازمان يافته تروريستي، به اوائل قرن بيستم و سال‏هاي قبل از اعلام تشكيل اين رژيم باز مي‏گردد. قتل عام دير ياسين، الدّوايمه و صبرا و شتيلا نمونه‏اي از اين اقدامات مي‏باشد. در هنگامه جنگ اول اعراب و اسرائيل، سربازان رژيم صهيونيستي در 28 اكتبر 1948م با اشغال روستاي الدّوايْمِه در سرزمين‏هاي اشغالي فلسطين در ابتدا هفتاد و پنج مسلمان فلسطيني را در حال نمازگزاردن به شهادت رساندند. سپس اعضاي سي و پنج خانواده را كه براي حفظ جان خود به غاري در خارج از دهكده پناه برده بودند، قتل عام كردند. سربازان ارتش رژيم صهيونيستي، پس از آن، اين روستا را با خاك يكسان كردند. پس از مدتي، هنگامي كه مسئولان سازمان ملل متحد از نماينده رژيم نژادپرست صهيونيستي در اين سازمان، درباره حوادث روستاي الدوايمه سؤال كردند، وي براي پنهان كردن جنايات انجام شده، حتي وجود اين روستا را مُنكر شد.


1980 - تصمیم محمدعلی رجایی به قطع مستمری بازنشستگان ایرانی برون مرز

محمدعلی رجایی نخست وزیر وقت جمهوری اسلامی ایران به رغم مخالفت ابوالحسن بنی صدر رئیس جمهور و ادامه جنگ عراق با ایران، در نیمه اول آبان 1359 (1980میلادی) تصمیم گرفت مستمری بازنشستگانی را که از ایران خارج شده بودند چنانچه تا آذرماه آن سال باز نگردند و وضعیت خودرا روشن نسازند از دیماه 1359 قطع و پول به خزانه داري کل برگشت داده شود. این تصمیم به صورت اعلامیه ای در رسانه ها انتشار یافته بود. دولت موقت انقلاب به نخست وزيري مهدي بازرگان در طول حکومت خود مستمري بازنشستگان ايراني مقيم خارج را حتی به ارز پرداخت مي کرد که به محل اقامت آنان حواله مي شد.

در اجرای تصمیم محمدعلی رجایی، مستمری بازنشستگانی که به سبب ادامه جنگ و بمباران جاده ها و فرودگاهها و نیز دلایل دیگر نتوانستند در آن مهلت به کشور بازگردند از آغاز زمستان 1359 (ژانویه 1981 میلادی) قطع شد و افراد تحت تکفّل آنان در ایران به زحمت و فقر و فلاکت افتادند. طبق قانون کیفری وقت، فرزند ـ گرچه بازنشسته ـ متعهد به تأمین هزینه پدر و مادر از کارافتاده و نادار و اولاد صغیر بود و تَرک انفاق مجازات زندان داشت. برخی از این بازنشستگان که خانه های خود در کشور را اجاره داده بودند نه تنها اجاره بها بلکه خانه را هم (به ادعای مجهول المالک بودن) از دست دادند و نیز ارثیه والدین را که در طول غیبت آنان فوت شده بودند و دیگران خودرا وارثان منحصر به فرد اعلام کرده بودند و ....

همچنین به مجلس پیشنهاد شده بود که تصویب کند اموال داخلی ایرانیان برون مرز که در مهلتی که مقرر خواهد شد به کشور بازنگردند مصادره شود. مجلس این پیشنهادرا که انعکاس منفی جهانی یافته بود (به دلیل مغایرت با اعلامیه حقوق بشر) رد کرد.


محمدعلی رجایی
برخی از بازنشستگان ایرانی که همان زمان با رسانه های اروپا و آمریکا مصاحبه کرده بودند گفته بودند که در سنین کهولت هستند و نیاز دارند که فرزندان از آنان نگهداری کنند و این فرزندان در خارج اقامت دارند. پاره ای دیگر از آنان گفته بودند که در ایران متکفّل افرادی ازجمله والدین از کارافتاده خود هستند که اینان، با قطع پرداخت مستمری به زحمت خواهند افتاد و احتمالا گرسنه خواهند ماند زیراکه ایران مقررات بازنشستگی همگانی ندارد و سالخوردگان مُتکی به فرزندان هستند و بسیاری از این فرزندن ـ خودشان بازنشسته.

این بازنشستگان همچنین از تصمیم واریزشدن مستمری ها به جای حساب جاری (چِکینگ) به حساب پس انداز (قرض الحسنه) که مستلزم حضور در ایران براي بازکردن اين حساب، دريافت دفترچه و شخصا دریافت از این حساب بود ابراز نگرانی کرده بودند. بعدا موافقت شد که با وکالت ـ نه بیش از یکساله هم بشود از این حساب ها برداشت کرد.

پس از پایان جنگ عراق با ایران و بازگشت برخی از بازنشستگان به کشور برای برقرارشدن مجدد دریافت مستمری، گزارش شده بود که این تجدید پرداخت مستلزم رسیدگی به سوابق و نداشتن مشکل قضایی ـ امنیتی است و کار رسیدگی ممکن است چند ماه طول بکشد.

به آن دسته از بازنشستگان که بعدا به ایران بازگشته و درصدد زنده کردن مستمری خود برآمده بودند گفته شده بود که باید به وزارت اطلاعات ، دفتر مربوط (ساختمانی در خیابان جُردَن) بروند و ... و طی کردن هفت خوان رستم. این بوروکراسی در مورد پاره ای از افراد بیش از شش ماه طول کشیده بود و شماری از مقیمان آمریکا اعتبار کارت سبز خودرا از دست داده بودند. این خبر که به دیگران رسید سریعا تبعه آمریکا شدند تا گذرنامه این کشور را به دست آورند و اقامت بیش از 6 ماه در ایران در بازگشتنشان تاثیر نداشته باشد. [محمدعلي رجايي از دوم آگوست 1981 تا سي ام اين ماه به مدت 28 روز رئيس جمهور شد.].

زادروزها

۱۹۱۴ - زادروز جوناس سالک پزشک آمریکایی، کاشف واکسن فلج اطفال
۱۹۳۳ - زادروز گارینشا فوتبالیست برزیلی


جوناس سالک
۱۹۵۵ - زادروز ویلیام هنری گیتس سوم مشهور به بیل گیتس مدیر شرکت مایکروسافت


بیل گیتس
۱۳۳۵ - زادروز محمود احمدی‌نژاد؛ رئیس جمهور سابق ایران
۱۹۶۳ - زادروز اروس رامازوتی خوانندهٔ ایتالیایی


محمود احمدی‌نژاد
۱۹۶۷ - زادروز جولیا رابرتز بازیگر آمریکایی


جولیا رابرتز
درگذشت‌ها

۳۱۲ - درگذشت ماکسنتیوس امپراتور روم از ۳۰۶ تا ۳۱۲
۱۷۰۳ - درگذشت جان والیس ریاضیدان انگلیسی


جان لاک
۱۷۰۴ - درگذشت جان لاک فیلسوف انگلیسی
۱۷۴۰ - درگذشت آنای روسیه تزار روسیه از سال ۱۷۳۰ تا ۱۷۴۰


آنای روسیه
۱۹۰۰ - درگذشت ماکس مولر زبان‌شناس و خاورشناس آلمانی
1347 - درگذشت حسین یاحقی آهنگساز، نوازنده ویولن و کمانچه و رهبر ارکستر


حسین یاحقی
۲۰۰۵ - درگذشت ریچارد اسمالی شیمیدان آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۹۶ به همراه روبرت کرل و هارولد کروتو


*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 7 آبان هجری شمسی برابر با 29 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

روز جهاني کوروش (Cyrus Day)


نقش تصوير کوروش، باقي مانده از عهد باستان
بيست و نهم اكتبر روز جهاني كوروش (سايرس دي Cyrus Day) نام گذاري شده است كه از ديرباز پارسيان، يهوديان، دوستداران حقوق بشر و هواداران اداره جهان به صورت ملل مشترك المنافع آن را گرامي داشته و رعايت مي كنند.


اين روز به مناسبت تكميل تصرف امپراتوري بابل به دست ارتش پارسیان (29 اكتبر سال 539 پيش از ميلاد) و پايان دوران ستمگري در دنياي باستان برقرار شده است. دو هزار و 550 سال پيش در همين ماه اعلاميه تاريخي كوروش بزرگ در تعريف حقوق افراد و ملل و چگونگي تامين آن انتشار يافت كه پایه و نخستين سنگ بناي يك دولت مشترك المنافع جهاني و هر سازمان بين المللي بشمار مي آيد. حقوق انسان از دیدگاه کوروش که همان زمان مکتوب شده است موجود است و «استوانه کوروش» نامیده می شود و متفاوت از تعاريف اعلاميه حقوق بشر مصوب دوران انقلاب فرانسه نيست. در سه دهه گذشته فرضیه کوروش در زمینه برقراری یک نظام جهانی مرکب از ملل مشترک المنافع و تدوین قانونی واحد حاکم بر روابط ملل و ايجاد يک سيستم دادرسي جهاني باردیگر مورد توجه ویژه اندیشمندان و استادان علم حکومت قرارگرفته است و برخی از آنان که معتقدند با رشد فکری و تعقّل نسل نوین، اداره جوامع ملی با نظامات به ارث مانده از گذشته دشوار شده است راه حل مسائل جهان امروز را رعایت آن فرضیه می دانند.

1921 - قلع و قمع هواداران كلنل پسيان در خراسان

در دومين هفته ماه آبان سال 1300 خورشيدي (اكتبر 1921) حسين آقا ميرپنج (سرلشكر حسين خزاعي) فرمانده نيروهاي قزاق اعزامي از تهران به مشهد، يك ماه پس از مرگ كلنل محمد تقي خان پسيان هواداران قيام او را در خراسان شديدا سركوب كرد. گروهي اعدام و دهها تن ديگر از آنان نيز زنداني شدند. حسين آقا ميرپنج بقيه هواداران قيام كلنل را تهديد كرده بود كه اگر از ادامه انقلاب دست بر ندارند و سلاحهاي خود را تحويل ندهند بي رحمانه قلع و قمع خواهند شد.



محمد تقي خان پسيان
كلنل محمد تقي خان كه از مداخلات بيگانگان در امور وطن و خيانت و يا سكوت رجال وقت به ستوه آمده بود در خراسان دست به يك قيام ملي زده بود و موفقيت هايي هم به دست آورده بود كه قرباني توطئه شد.

وي قبل از اين قيام، با ژاندارمهاي خود نيروهاي به مراتب بيشتر و مجهزتر روس را از همدان مجبور به عقب نشيني كرده و شهر را آزاد ساخته بود. کلنل از مداخله قدرت هاي اروپايي در امور وطن، سخت خشمگين بود و بسياري از رجال وقت را خودخواه و خائن مي دانست - خيانت دانسته (عمدي) و يا ندانسته.

1923 - تركيه جمهوري و مصطفي کمال پاشا ( آتاتُرک) رئيس آن کشور شد

29 اكتبر سال 1923 پارلمان تركيه كه «مجلس كبير» عنوان داشت راي به جمهوري شدن اين كشور داد و به اتفاق آراء مصطفي كمال پاشا (اتاترك) را به رياست جمهوري برگزيد.

جمهوري تركيه جاي امپراتوري عثماني را گرفت كه زماني يك قلمرو پهناور شامل اروپاي جنوب شرقي و سرزمين هاي عربي خاورميانه و شمال آفريقا بود. عثماني در جنگ جهاني اول شكست خورده و در 29 اكتبر 1918 (دو هفته پيش از پايان جنگ جهاني اول) با فاتحان جنگ قرارداد ترك مخاصمه امضا كرده بود و اگر بپاخيزي مسلحانه «مصطفي كمال» نبود باقيمانده آن نيز تجزيه شده و بخش غربي آن به دست يونان افتاده بود. محمد ششم آخرين سلطان عثماني در يكم نوامبر 1922 و قبل از جمهوري شدن، با يك ناو نظامي انگليسي به صورت فرار از وطن خارج شده و به مالت (مستعمره وقت لندن) رفته بود. «مورخان» معارضات عثماني با قدرتهاي اروپايي را كه در قرن نوزدهم شدت بيشتري يافته بود «مسئله شرق» عنوان داده اند كه بخش بزرگي از تاريخ عمومي (جهان) را تشكيل مي دهد.


مصطفي كمال پاشا
عثماني ها در سال1453 پس از تصرف قسطنطنيه (استانبول) بر جاي دولت بيزانتين (روم شرقي) نشسته بودند.

مجلس كبير تركيه در 29 اكتبر 1923همچنين پايتخت را از استانبول (حاشيه اروپا) به آنقوره (آنكارا) در آناتولي (آسياي صغير) انتقال و تركي را زبان رسمي همه كشور قرارداد. بيش از سي درصد واژه هاي زبان رسمي تركيه ريشه فارسي دارند. چند سال بعد و از يكم نوامبر 1928 الفباي تركيه نيز لاتين و كلمات برحسب تلفظ آنها نوشته شد. 13اكتبر 1923 تصميم به پايتخت شدن شهر آنكارا واقع در آناتولي 13 اكتبر 1923 گرفته شده بود كه اين تصميم 16 روز بعد به تصويب مجلس رسيد. به اين ترتيب شهر استانبول (قسطنطنيه) پس از 16 قرن، مقام خود به عنوان پايتخت و صحنه قدرت را ازدست داد.

1944 - مخالفت دكتر مصدق با دادن هرگونه امتياز به بيگانه

از اواسط اكتبرسال 1944 بيش از هميشه نغمه دادن امتياز نفت شمال به شوروي به بهانه ايجاد موازنه ميان اين دولت و انگلستان به گوش مي رسيد كه دكتر مصدق در نطق هفتم آبان خود در مجلس مخالفتش را با دادن هر گونه امتياز مخصوصا امتيازهايي از آن دست به بيگانه ابراز داشت.

دكتر مصدق كه نماينده تهران در مجلس شوراي ملي بود صريحا گفته بود: دادن هر امتياز به بيگانه مشكلات كشور مخصوصا در زمينه حاكميت ملي را در سالهاي بعد از آن چندين برابر خواهد كرد و نسل آتي آن را يك خيانت نسل حاضر به وطن تلقي خواهد كرد. وي اضافه كرده بود: مقامات امروز حق ندارند براي نسل آتي دشواري و مسئله به ارث بگذارند.


همين مخالفت سر آغاز مبارزه اي طولاني براي ملي شدن نفت ايران شد كه از آغاز كار در انحصار انگليسي ها قرار گرفته بود.

1956 - حمله نظامي مشترك اسراييل، انگلستان و فرانسه به مصر

29اكتبرسال 1956، اسراييل با استفاده از وضعيت بحراني كه ملي كردن آبراه سوئز در مناسبات مصر با انگلستان و فرانسه به وجود آورده بود حمله نظامي خود را به مصر با فرود اوردن چترباز در شرم الشيخ (جنوب صحراي سينا) و سپس تصرف «غزه» آغاز كرد و انگلستان و فرانسه هم به آن پيوستند و هواپيماهاي نظامي انگلستان مستقر در پايگاه اين كشور در قبرس به مصر حمله بردند. شوروي درگير در مسئله مجارستان بود.

شوراي امنيت در صدد اعلام اتش بس برآمد كه با وتوي انگلستان و فرانسه رو به رو شد و داگ هامرشولد دبير كل وقت سازمان ملل (از كشور سوئد) كه با دبيركلهاي بعدي اين سازمان تفاوت داشت كه از ديپلماتهاي كشورهاي كوچك و مستعمره سابق هستند وقتي كه چنين ديد مجمع عمومي را به تشكيل جلسه فراخواند و اين مجمع با كمترين مخالفت راي به ترك مخاصمه داد كه تصميمات مجمع عمومي ضمانت اجرايي ندارند.

تا اين زمان سوريه و عراق نيز به نيروهاي خود آماده باش داده و دست به بسيج نيرو زده بودند. طولي نكشيد كه موازنه جهاني قدرت كار خود را كرد؛ روزنامه ايزوستيا ارگان دولت شوروي در مقاله شديدالحني كشورهايي را كه به مصر حمله برده بودند تهديد كرد كه ارتش سرخ ساكت نخواهد نشست و مداخله خواهد كرد. متعاقب آن گزارش رسيد كه شوروي دست به مسلح كردن سوريه زده و در صدد مداخله به حمايت مصر است كه دولت امريكا از بيم مداخله شوروي به ميانجي گيري دست زد و آتش بس برقرار شد و نيروهاي انگلستان و فرانسه و سپس اسراييل تخليه خاك مصر را آغاز كردند و واحدهاي حافظ صلح سازمان ملل در خطوط مرزي مصر و اسراييل مستقر شدند.

اين جنگ به بسط نفود شوروي در آن منطقه مخصوصا مصر و سوريه كمك بسيار كرد.

قطع سريع جنگ به چند دلیل بود ازجمله وجود دو ابر قدرت در جهان كه دربرابر هم قرار می گرفتند و موازنه برقرار بود، وجود يك دبير كل بي طرف و از يك كشور هميشه مستقل و پيشرفته كه تحت تاثير قرار نمي گرفت. اين دو و ضعيت، ديگر وجود ندارد و .... بايد دانست كه داگ هامر شولد جان خود را برسر بي طرفي، نترس و دلسوز بودنش گذاشت.


نمونه ويراني ناشي از حملات هماهنگ هوايي سه كشور به مصر در سال 1956
1305 - ترور نافرجام آيت ‏اللَّه سيدحسن مدرس

پس از آنكه رضاخان پهلوي به قدرت دست يافت، درصدد برآمد تا از آيت‏اللَّه سيدحسن مدرس انتقام بگيرد و او را از سر راه خويش بردارد. به همين منظور ده نفر از مأموران شهرباني را مأمور ترور وي نمود. در هفتم آبان ماه 1305 شمسي هنگامي كه آيت‏اللَّه مدرس از كوچه‏اي در تهران عبور مي‏كرد از اطراف، مورد سوء قصد و شليك گلوله‏ها قرار گرفت. وليكن بدون اينكه به خود تزلزلي راه دهد با چابكي از مهلكه نجات يافت و تنها از ناحيه كتف و ساعد زخمي گشت و به بيمارستان منتقل گرديد. ايشان از بيمارستان پيام فرستاد: به رضاخان بگوييد كه به كوري چشم بدخواهان، من هنوز زنده‏ام. با اين حال، رضاخان وجود او را تحمل نكرد و پس از چندي ايشان را به خواف در استان خراسان تبعيد كرد و پس از سالياني تبعيد، به شهادت رساند.


1954 - شاه قرارداد نفت با كنسرسيوم را امضاء كرد

29 اكتبر سال 1954 (هفتم آبان 1333) شاه قرارداد نقت با كنسرسيوم را امضاء كرد. اين قرارداد روز پيش از آن در مجلس سنا تصويب شده بود!. سناي وقت با كمترين مخالفت آن را به تصويب رسانده بود. نفت ايران كه پيش از ملي شدن در انحصار انگلستان بود اين بار در اختيار كنسرسيومي از شركتهاي بزرگ نفتي غرب از جمله امريكا و انگلستان قرار گرفت. اين شركتها با هم بستگي تنگاتنگ و مشاركت دارند.

1979 - زمانی که «صادق زیباکلام» در کردستان ربوده شد

15 اکتبر 1979 (24 مهرماه 1358) دکتر صادق زیباکلام فرستاده دولت جمهوری اسلامی به کردستان جهت حل مسأله منطقه که در یک جنگ داخلی خونین و پُرتلفات فرو رفته بود پس از 40 ساعت اسارت آزاد شد و پس از مذاکره با چمران به تهران بازگشت. این، نخستین گروگانگیری سیاسی در ایران پس از انقلاب بود که خبرهای لحظه به لحظه آن در صفحات اول روزنامه ها منتشر می شد.

زیباکلام پس از ورود به مهاباد در فرمانداری این شهر مستقر شده و از معتمدان محل برای مذاکره دعوت کرده بود. وی قبلا در مصاحبه با مطبوعات گفته بود که رژیم طاغوت (پهلوی ها) 50 سال به کردستان توجه نکرده بود و حزب دمکرات کردستان همان راهی را می رود که امپریالیسم (آمریکا) آن را می خواهد و ... [متن مصاحبه در روزنامه اطلاعات شماره 15977].

روز بعد و پس از آنکه فاضلی فرماندار مهاباد برای شرکت در تشییع جنازه سرگرد غلامحسین بارجانی رئیس شهربانی مقتول مهاباد از ساختمان فرمانداری خارج شد چند نقابدار وابسته به حزب دمکرات کردستان وارد ساختمان شدند و زیباکلام را ربودند. سرگرد بارجانی به دست پیشمرگ های کُرد کشته شده بود. [پيشمرگ = فدايي، جان نثار و پيش قدم در مردن].


گزارش ربوده شدن زیباکلام در مهاباد در صفحه اول شماره 22 مهرماه 1358 روزنامه اطلاعات
زادروزها

۱۸۷۹ - زادروز فرانتس فون پاپن افسر، سیاستمدار و جانشین صدراعظم آلمان در سال ۱۹۳۲، معاون آدولف هیتلر
۱۸۹۷ - زادروز یوزف گوبلس سیاستمدار ناسیونال سوسیالیست آلمانی، وزیر رایش برای تبلیغات و روشنگری مردم از ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵


فرانتس فون پاپن
۱۹۳۸ - زادروز الن جانسون سیرلیف رئیس جمهور لیبریا، برندهٔ جایزه صلح نوبل به همراه توکل کرمان
۱۹۴۲ - زادروز باب راس، نقاش آمریکایی.


باب راس
۱۹۵۰ - زادروز عبدالله گل یازدهمین رئیس جمهور کشور ترکیه
۱۹۷۰ - زادروز ادوین فن در سار فوتبالیست هلندی


وینونا رایدر
۱۹۷۱ - زادروز وینونا رایدر بازیگر آمریکایی
۱۳۴۰ - زادروز فاطمه معتمدآریا، بازیگر ایرانی


فاطمه معتمدآریا
۱۳۶۳ - زادروز احسان خواجه امیری، خوانندهٔ ایرانی


احسان خواجه امیری
درگذشت‌ها

۱۶۱۸ - درگذشت والتر رالی نویسنده، شاعر، کاشف و جهانگرد انگلیسی
۱۷۸۳ - درگذشت ژان لو رون دالامبر ریاضیدان، فیزیکدان و فیلسوف فرانسوی


ژان لو رون دالامبر
۱۹۱۱ - درگذشت جوزف پولیتزر روزنامه نگار معروف آمریکایی، بنیانگذار جایزهٔ ادبی پولیتزر
۱۹۴۹ - درگذشت گئورگ گورجیف عارف روس


جوزف پولیتزر
۱۹۷۱ - درگذشت آرنه تیسلیوس زیست شیمیدان سوئدی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۴۸


گئورگ گورجیف
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 9 آبان هجری شمسی برابر با 31 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

641 - سالروز افتادن اصفهان به دست سپاه اعراب مسلمان

31اكتبر سال 641 ميلادي شهر اصفهان به تصرف سپاه اعراب مسلمان در آمد. اين سپاه قبلا در نهاوند لشكريان يزدگرد سوم ـ شاه وقت را شكست و او را به شمال شرقي ايران فراري داده بود. در جنگ اصفهان (سپاهان)، پادگان اين شهر به فرماندهي «استندر» كه موفق به دريافت كمك و نيروي تقويتي از يزدگرد نشده بود كه خود در حال فرار بود شكست خورد.

اعراب به دليل وجود چند آبادي و شهرك پُردرخت و سرسبز با فاصله اي كم از اصفهان، اين مجموعه را «شهرستان» خواندند. اصفهان در آن زمان داراي دو محله معروف بود؛ يكي يهوديه و ديگري «جِي». بزرگترين پادگان نظامي ايران در دوران ساسانيان در اصفهان قرار داشت، زيرا كه از لحاظ موقع جغرافيايي، اصفهان مركز ايران زمين بود و انتقال نيرو جهت دفاع و يا حمله از آنجا به هر نقطه ايران و برون مرز آسانتر و سريع تر صورت مي گرفت.

«سپاهان» پس از سلطه عرب، اصفهان تلفظ شده است، زيرا که در زبان عربي حرف «پ» وجود ندارد.

1083 - تورانشاه سلجوقي، شاه كرمان شد

در اين روز در سال 1083 ميلادي تورانشاه سلجوقي پسر ملك قاورد و پسر عموي ملكشاه، شاه كرمان شد كه در آن روزگار، و تا اواسط سلطنت پهلوي دوم تا خليج فارس و درياي عُمان امتداد داشت.

ملك قاورد كه حاضر نشده بود پادشاهي برادرزاده خود ـ ملكشاه را به رسميت بشناسد به دست او كشته شده بود. از آثار باقي مانده از زمان حکومت ملك قاورد در شهر كرمان، مسجدي در مركز شهر موسوم به «مسجد ملك» است كه پس از انقلاب به مسجد امام تجديد نام شده است.


تورانشاه سلجوقي
ملكشاه كه دست پرورده خواجه نظام الملك بود پس از كشته شدن پدرش آلب ارسلان، به پادشاهي رسيده بود.

1517 - پيدايش مذهب پروتستان

سي و يكم اكتبر سال 1517 مارتين لوتر كشيش آلماني و تحصيلكرده رشته الهيات 95 مورد اعتراض خود به روش پاپ ها و كليساي كاتوليك را روي كاغذ نوشت و آن را بر در ورودي كليساي «كسل» در وينتربرگ آلمان چسبانيد و با اين عمل سنگ بناي پروتستانيسم (اعتراضيون) گذارده شد. اين اصلاحات 95 گانه اصطلاحا «تزهاظ لوتر» خوانده مي شوند. مهمترين موارد اين اعتراض ها مربوط به بخشودن گناه از سوي كشيش ها پس از اعتراف فرد گناهكار در برابر آنان و در كليسا، همچنين فروش بخشودگي گناهان از سوي كشيش هاي كاتوليك، تشريفات زائد كليسايي و سلسله مراتب، اختيارات بيش از حد پاپ از جمله مصادره اموال و مجازات افراد و پافشاري در منع اصحاب كليسا از ازدواج بشمار مي رود.


Martin Luther
با اين كه بعدا لوتر از سوي پاپ تكفير شد، راه و روش او پيروان فراوان يافته و شمار ژروتستانهاي جهان از ششصد ميليون تن متجاوز است و در بسياري از كشورهاي مسيحي از جمله ايالات متحده، پروتستانها در اكثريت هستند.

1901 - برگزاري اولين مسابقه فوتبال در جهان

اولین مسابقه بینالمللی فوتبال در جهان بین دو تیم ملی فوتبال مجارستان و اتریش ،انجام شد .گو این كه قبل از این مسابقه فوتبال ،مسابقه دیگری نیز بین اسكاتلند و انگلستان انجام شده بود اما ،چون اسكاتلند قسمتی از انگلستان محسوب میشود ،آن را مسابقه بینالمللی به حساب نیاورده و مسابقه اتریش و مجارستان را مسابقه رسمی میشمارند .این مسابقه 5 بر 2 به نفع اتریش تمام شد.


1914 - ايران در قبال جنگ اروپاييان اعلام بي طرفي كرد

31 اكتبر 1914 (9 آبان 1293) دولت وقت ايران در قبال جنگ قدرتهاي اروپايي كتبا «بي طرفي» خود را اعلام داشت. در اعلاميه بي طرفي ايران كه توسط سلطان احمدشاه قاجار و نيز رئيس الوزراء وقت، مستوفي الممالك (عكس مقابل)، امضاء و ابلاغ شده بود چنين آمده بود: از آنجا كه ايران با همه ممالك متخاصمه دوستي دارد؛ در قبال منازعات آنها بي طرف خواهد ماند.


حسن مستوفي رئيس الوزراء وقت
در اعلاميه اي جداگانه، مستوفي مقامات دولتي را از هرگونه كمك به دول متحارب ـ در آن زمينه (تسهيلات جنگ) ـ ممنوع ساخته بود. قبلا هم دولت وقت شفاها اشاره به بي طرفي خود در قبال جنگ اروپاييان كرده بود. باوجود اين، دولتهاي روسيه و انگلستان به استناد قرارداد 1907 سن پترزبورگ (تقسيم ايران) خود را محق به نقل و انتقال نيرو در ايران مي دانستند و دولتهاي در حال جنگ با آن دو قدرت نيز به همين دليل ايران را تحت نفوذ دشمن و منطقه جنگي تلقي مي كردند و ميهن ما را ناخواسته به ميدان نبرد خود تبديل كرده بودند و دولت وقت نيروي نظامي كافي براي دفاع از مرزهاي كشور را نداشت، با وجود اين، چند واحد ژاندارم ايران با تسليحات اندک خود در صفحات غرب كشور به ويژه در همدان و كرمانشاه دست به دفاع جانانه زدند و در چند مورد به پيروزي هاي موقت و محدود نائل آمدند.

1925 - روزي كه به سلطنت قاجارها پايان داده شد

در پي يك رشته تظاهرات در تهران و شهرهاي ديگر كه چهار روز طول کشيده بود و تظاهركنندگان خلع قاجاريه از سلطنت را درخواست كرده بودند، نهم آبان 1304 (در آن سال مصادف با 31 اكتبر 1925 ميلادي)، مجلس شوراي ملي طرح نمايندگان را مبني بر خلع قاجاريه تصويب كرد كه متن طرح با جمله «به منظور تامين سعادت ملت ايران ...» آغاز شده بود. طبق تحقيق برخي از مورخان برپايه خاطرات رجال وقت، تظاهرات چهار روزه با نقشه قبلي و طبق برنامه! صورت گرفته بود.


احمدشاه رفت ـ رضاشاه آمد
نمايندگان در همين جلسه سردار سپه، ژنرال رضاخان پهلوي، را با لقب «والاحضرت اقدس» به عنوان رئيس موقت كشور تعيين كردند و كار اصلاح قانون اساسي و تعيين تكليف قطعي رياست كشور را برعهده مجلس موسسان قرار دادند.

در جلسه نهم آبانماه مجلس شوراي ملي، دكتر مصدق نماينده تهران با دادن سمت رياست موقت كشور به سردار سپه (رضاخان پهلوي) به دليل داشتن سابقه قلدري کردن و بي اعتنايي به برخي از نظامات مخالفت كرده بود و اصولا سپردن چنين مقامي را در آن وضعيت (درجريان اصلاح و بازنگري قانون اساسي و احتمال اعمال نفوذ و فشار) به يك نظامي، به مصلحت ندانسته بود. با وجود اين مخالفت، اين طرح فوري فقط پنج راي مخالف داشت. قبلا هم دولت با بازگشت سلطان احمدشاه قاجار كه در اروپا بود به وطن، مخالفت كرده بود. در آن روز ميان مردم شايع كرده بودند كه با خلع قاجاريه، نظام حکومتي ايران جمهوري و رئيس کشور انتخابي خواهد شد. قبلا ژنرال رضاخان هم از جمهوري شدن ايران جانبداري كرده بود.

در همين روز و اندكي پس از راي گيري در مجلس، اين قضيه به سفارتخانه ها اعلام شد و بوذرجمهري شهردار وقت تهران تلفنهاي كاخ گلستان ( ميدان ارگ ــ 15 خرداد ) محل اقامت محمد حسن ميرزا وليعهد را قطع و پس از اخراج زنان احمدشاه و خانواده سلطنتي از آنجا، درها را مهر و موم كرد.

بعدا شهرباني (پليس تهران) درباريان را بازداشت و دولت با تامين پنج هزار تومان هزينه، محمد حسن ميرزا را روانه اروپا كرد. احمد شاه كه در فرانسه بود پس از آگاه شدن از خلع قاجاريه؛ به عمل مجلس اعتراض كرد، ولي تا آن زمان بسياري از دولتهاي اروپايي و ساير ملل دولت موقت تهران را به رسميت شناخته بودند و براي احمدشاه و همراهانش راهي جز درخواست پناهندگي باقي نمانده بود و به اين ترتيب سلسله اي كه در طول حكومت 130 ساله خود (از تاجگذاري آغامحمدخان در سال 1795ميلادي) براي ايران چيزي جز بدبختي به بار نياورده بود منقرض شد.

قاجارها از يک ايل مغول تبار بودند و نام اين ايل از اسم «قاجار نويان» امير زاده مغول گرفته شده بود. با وجود انقراض دودمان قاجارها، مقامات بالاي دولتي تقريبا دست نخورده باقي ماندند! و بنا براين، حل مسائل ايران به درازا كشيد و ....

در دوران قاجاريه بود كه ايران به قهقرا رفت، از قافله پيشرفت عقب افتاد و از لحاظ ارضي، خيلي كوچك شد. دو قرارداد تركمنچاي و هرات كه مورخان آنها را «ننگين» مي خوانند در زمان همين دودمان امضا شد.

هر استاد تاريخ معاصر ايران و هر نويسنده تاريخ عهد قاجاريه در بيانات و نوشته هايش از قرارداد چهارم مارس 1857 انگلستان با ايران كه در پاريس تنظيم و امضا و در بغداد مبادله شد به عنوان نمونه بارزي از تحميلات عصر استعمار (به سبك قديم) و منحوستر از عهدنامه تركمن چاي نام برده و از ايرانيان خواسته است كه آن را به دقت بخوانند و از ياد نبرند كه «ضعف نظامي» و «نداشتن مديران و رجال دلسوز» بدبختي بزرگي برايشان بود. گرچه فصل هفتم اين قرارداد كه منجر به جدايي هرات و مناطق اطراف آن شد به دولت ايران اين حق را داده است كه اگر از ناحيت افغانستان احساس خطر كند بتواند لشكر به افغانستان بكشد و منطقه خطر را متصرف و اصحاب خطر را تنبيه و مجازات كند. دراين قرارداد 15 فصلي، تنها همين امتياز به ايران داده شده بود و اين كوتاه آمدن لندن هم به اين سبب بود كه سربازان ايراني سريعا مناطق غربي افغانستان امروز را كه انگليسي ها مي خواستند براي جلوگيري از پيشروي روسها به سوي آسياي جنوبي در اختيار گيرند تخليه كنند. انگليسي ها كه به منظور فشار وارد آوردن بر ايران جهت تخليه هرات و مناطق غربي افغانستان؛ بوشهر، چند جزيره و مناطق ديگري در جنوب وطن ما را تصرف كرده بودند نيروي زميني كافي در هندوستان نداشتند كه براي خلع يد از ايران به افغانستان بفرستند. به علاوه احتمال كمك نظامي روسيه هم به ايران مي رفت. اشاره به ساير فصول قرارداد دردآور است ازجمله اصل چهارم قرارداد مبني بر مجبور كردن ايران به عفو ايرانياني كه در اين جريانات از انگليسي ها حمايت كرده بودند و ....

1952 - آزمايش اولين بمب هيدروژني امريكا

س از دست‏يابي ايالات متحده امريكا به بمب هسته‏اي و به كارگيري آن در شهرهاي هيروشيما و ناكازاكيِ ژاپن در جريان جنگ جهاني دوم و قتل عام صدها هزار نفر توسط آن، اين بار در اوايل دهه 1950م دانشمندان امريكايى براي ساختن بمب هيدروژني تلاش مي‏كردند. قدرت انهدامي اين بمب، به درجاتْ بيشتر از بمب هسته‏اي بود. آزمايش‏هاي اوليه اين بمب در سال 1952م صورت گرفت. اما در 21 مه 1956، اولين بمب هيدروژني امريكا در جزيره بي‏كيني واقع در اقيانوس اطلس آزمايش شد. قدرت اين بمب برابر با ده ميليون تن ماده منفجره تي.ان.تي بود و انفجار آن، انهدام وسيع و غيرقابل باوري ايجاد كرد. با افشاي خبر آزمايش اين بمب هيدروژني، مردم در سراسر عالم به اعتراض عليه آن برخاستند و خواهان جلوگيري از ادامه اين آزمايش‏ها گرديدند. در اين ميان حتي دانشمنداني نظير آلبرت انيشتين نيز جهانيان را عليه خطرات مرگبار سلاح‏هاي هسته‏اي آگاه كرد. هرچند در سالهاي بعد مبارزه براي خلع سلاح هسته‏اي در جهان آغاز شد و قراردادهايي نيز در اين زمينه منعقد گرديد، با اين حال، توليد اين سلاح‏ها متوقف نشد و قدرت‏هاي بزرگ، بدون توجه به تهديدات اين سلاح‏ها براي جامعه بشري، به ساخت آن ادامه دادند.


1294 - تصويب قانون سربازگيري در ایران

به دنبال تاخت و تاز نيروهاي بيگانه در كشور در جريان جنگ جهاني اول و به خطر افتادن استقلال ايران، و همچنين ضعف قواي غير منظم و محدود ژاندارمري موجب شده بود كه در مقابل يكّه تازي بيگانگان، هيچ اقدامي از سوي دولت انجام نگيرد و فقط در برخي مناطق، افراد محلي از سر غيرت ملي در مقابل بيگانه مقاومتي كنند، كه آن هم به سبب نابرابري تعليمات و تجهيزات چاره ساز نبود. از اين رو، مجلس، بهترين راه را جمع‏آوري سرباز از ولايات و روستاها پيش بيني كرد و قانون سربازگيري را به تصويب رساند. به موجب اين قانون، هر روستا، براي تدارك عده‏اي سرباز براي حكومت، تعهد مي‏نمود و در مقابل، دولت، خرج سرباز و كمك مالي به خانواده او را عهده دار مي‏شد.

1357 - منتظری و طالقانی آزاد شدند

در اين روز در سال 1357 (سال انقلاب) آيت الله منتظري و آيت الله طالقاني از زندان آزاد شدند و چون راديو گفته بود كه آزادي آنان به دستور شاه صورت گرفته بود، در دو مصاحبه جداگانه تاكيد كردند كه ملت، آنان را از زندان رها ساخت و اگر فشار و تظاهرات ملت نبود آزادي آنان ميسر نبود. اين دو گفتند که به مبارزه با سلطنت همچنان ادامه خواهند داد.


منتظري ـ طالقاني در سال1357

زادروزها

۱۶۳۲ - زادروز یوهانس ورمر نقاش هلندی سبک باروک، خالق اثر معروف دختری با گوشواره مروارید
۱۷۰۵ - زادروز پاپ کلمنت چهاردهم از پاپ‌های کلیسای کاتولیک روم


یوهانس ورمر
۱۷۶۰ - زادروز هوکوسائی نقاش و چاپ‌گر ژاپنی در سبک اوکی‌یوئه
۱۷۹۵ - زادروز جان کیتس شاعر برجستۀ انگلیسی


جان کیتس
۱۸۸۷ - زادروز چیانگ کای‌شک رهبر سیاسی و نظامی چینی
۱۹۴۷ - زادروز هرمن ون رومپوی سیاستمدار بلژیکی، نخست وزیر بلژیک


پاپ کلمنت چهاردهم
درگذشت‌ها

۱۴۴۸ - درگذشت ژان هشتم امپراتور ماقبل آخر روم شرقی (بیزانس)
۱۹۱۸ - درگذشت اِگون شیله نقاش و گراورساز اکسپرسیونیست اتریشی


اِگون شیله
۱۹۲۶ - درگذشت هری هودینی شعبده‌باز، بدلکار، تهیه‌کننده و بازیگر مجارستانی-آمریکایی
۱۹۸۶ - درگذشت روبرت اس مالیکن فیزیکدان و شیمیدان آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۶۶


هری هودینی
۱۹۹۳ - درگذشت فدریکو فلینی فیلمنامه‌نویس و کارگردان ایتالیایی


فدریکو فلینی
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون