امروز 13 مهر برابر با 5 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 579 - آخرين پيروزي مهم ارتش ايران در زمان انوشيروان دادگر پنجم اكتبر 579 ميلادي، ارتش ايران مركب از 40 هزار سوار و يكصد هزار پياده، سوريه را از دست روميها خارج كرد و نزديك به 20 هزار رومي را به اسارت گرفت. ژوستين دوم امپراتور روم كه دو بار از خسروانوشيروان شكست نظامي خورده و از فرط اندوه خودرا بازنشسته و خانه نشين كرده بود پيش از كناره گيري، ژنرال تيبريوس را جانشين خود ساخته بود تا بتواند از عهده ارتش ايران برآيد كه تيبريوس هم در جنگ اكتبر 579 شكست خورد، ولي ديگر ژوستين دوم زنده نبود تا خبر اين شكست را بشنود. او پنجم اكتبر سال 578 (درست يك سال پيش از شكست تيبريوس) در انزوا و در 58 سالگي درگذشته بود. معروف ترین سنگ نگاره از خسرو انوشیروان پس از پيروزي اكتبر 579 ميلادي، طولي نكشيد كه خسروانوشيروان، شاه وقت ايران، پس از 48 سال سلطنت درگذشت. وي نقشه اخراج روميها از سوريه را شخصا طرح كرده بود. در دوران حكومت انوشيروان دادگر مرزهاي ايران تقريبا به حدود مرزهاي ايران در دوران هخامنشيان رسيده بود. وي هونها را از منطقه تاجيكستان و شمالشرقي افغانستان امروز اخراج كرد، حكومت روم شرقي را خراجگزار ايران ساخت، امتيازهاي طبقاتي را كاهش داد، نظام قضايي را اصلاح و كدخدايان و دهداران را انتخابي و بيگاري ارباب از رعيت را لغو كرد. به دستور او مدارس فراوان تاسيس شد. وي تاليف و ترجمه كتاب از هندي و يوناني را تشويق كرد و براي اين منظور يک سازمان دولتي ويژه به وجود آورد که ترجمه کليله و دمنه از هندي يکي از کارهاي اين سازمان بوده است. خسرو انوشيروان عمارات تازه در كاخ تيسفون [طاق كسري] ساخت و در شهرها دفاتر ويژه داير كرد كه درد دل مردم را به وي اطلاع دهند. خود او هر چند روز يک بار ديدار عمومي ( اصطلاحا : بار عام ) داشت و در اين ديدار شخصا شکايات مردم را دريافت و به درد دلها و خواستهايشان توجه مي کرد. گهگاه که مردم براي اعلام شکايات و درخوستهاي خود در برابر کاخ تيسفون اجتماع مي کردند، شخصا در بالکن کاخ حضور مي يافت و اظهارات آنان را مي شنيد. مورخان قرون وسطا - قرنها پس از وي - با بررسي کارهاي خسرو انوشيروان، بر نام او صفت «دادگر» را اضافه کردند و در دهه دوم قردن چهاردهم هجري خورشيدي که زرتشتيان هند چند مدرسه در تهران ساختند و به آموزش و پرورش ايران هديه کردند، نام بزرگترين آنها را که در خيابان انقلاب قرار دارد «انوشيروان دادگر» گذاردند که دهها سال بهترين دبيرستان دختران پايتخت بود. در زمينه نظامي، به نوشته مورخان روم شرقي، خسرو انوشيروان بازگشت و فرار سرباز ايراني در جنگهاي دفاعي (نه تعرضي) را اکيدا ممنوع و براي آن مجازات سخت در نظر گرفته بود و چنين سربازي پيش از مجازات، از موهبت ايراني بودن خلع مي شد، زيرا سرباز ايراني نبايد در جنگهاي دفاعي به دشمني که چشم طمع به وطن او داشت، پشت مي کرد. به نوشته اين مورخان، سربازان ايراني هر روز دو بار در جمع خود ( به اصطلاح امروز صبحگاه و شامگاه ) با صداي بلند مي گفتند: ايستادگي براي حفط ميهن و هم ميهنان يا مرگ. بقاياي تالاري كه خسرو انوشيروان در آن خواستها و درد دلهاي مردم و ازجمله عوام الناس را مي شنيد و به همين دليل، شعراء پارسي سرا در اشعار خود اين تالار را «بارگه داد» خوانده اند 1908 - استقلال بلغارستان و جنگ بالکان پنجم اكتبر سال 1908 بلغارستان كه قرنها ضميمه عثماني بود از اين كشور جدا شد و اعلام استقلال كرد. اين اقدام باعث جنگ دو كشور شد که به جنگ بالكان (درگیری چند دولت این منطقه) منجر گرديد زيرا بلغارستان مستقل، مدعي اراضي ديگري هم بود و روسيه از اين ادعاي بلغارستان حمايت مي كرد. 1211 ق - قتل آغامحمدخان قاجار آقامحمدخان قاجار پسر بزرگ محمدحسن خان قاجار قوانلو در محرم 1155 ق در گرگان متولد شد. در 1160 ق كه عادل شاه، برادرزادهي نادر شاه افشار براي سركوبي محمدحسن خان، عازم مازندران شده بود، دستور داد آقامحمدخان را در خردسالي مقطوع النسل كردند. بعداز روي كار آمدن كريم خان زند و در بدري فراوانِ خاندان قاجار، به دربار زنديه فرستاده شد و مورد توجه خانِ زند قرار گرفت. آقامحمدخان قاجار آقامحمدخان به مدت 16 سال با بستگانِ خويش در شيراز در نهايت رفاهِ حال به سر برد ولي به محض اطلاع از مريضيِ كريم خان، به طرف مازندران حركت كرد و با كمك برادرش، مدعيان را مغلوب نمود. سرانجام در 11 جمادي الثاني 1200 ق در تهران تاجگذاري نمود و از آن پس به تصرف نقاط مختلف كشور مشغول گرديد. در اين مدت، دهها هزار نفر از مردم بيگناه به دستور او كشته شدند و جنايات فراواني انجام داد. آقا محمدخان سرانجام هنگامي كه در گرجستانيحضور داشت به دست دو تن از خدمتكاران خود به قتل رسيد. پس از كشته شدن آقامحمد خان قاجار، چون او از خود فرزندي نداشت، برادرزادهاش باباخان معروف به فتحعلي شاه در عيد فطر سال 1212 ق به پادشاهي رسيد. 1344 ش - انتقال حضرت امام خميني(ره) از تركيه به عراق وضع بحراني و در حال انفجار كشور كه از ادامه تبعيد رهبر نهضت اسلامي ايران ناشي ميشد از يك سو، و عدم تمايل دولت تركيه به ادامه زندانباني خود از سوي ديگر، رژيم پهلوي را بر آن داشت كه تبعيدگاه امام را تغيير دهد. از اين رو، طي مذاكره سرّي با دولت عراق در قبال اين تعهد كه دولت ايران دخالتي در سرنوشت، آزادي و مدت اقامت امام در عراق نداشته باشد، عراقيها با انتقال امام به عراق موافقت نمودند. ورود امام در 13 مهر 1344ش به عراق پس از يازده ماه اقامت در تركيه، كه ابتدا به صورت ناشناس انجام گرفت، استقبال گرم و پرشور و بي سابقهاي را به دنبال آورد. حضرت امام (ره) در ترکیه حضرت امام پس از يك توقف كوتاه در كاظمين، براي زيارت مرقد مطهر امام هادي(ع) و امام عسگري(ع) رهسپار سامرا شدند و با استقبال باشكوه مردم و حوزه علميه سامرا مواجه گرديدند. روز بعد كربلا يكپارچه براي استقبال ازامام آماده شد و ايشان يك هفته بعد با استقبال بيسابقه مردم و حوزه علميه نجف وارد اين شهر شدند. هدف رژيم شاه از تغيير محل تبعيد امام آن بود كه با توجه به شرايط خاص و سنّتي حوزه علميه نجف كه هر تازه واردي در آن هضم ميشد، آوازه امام را از اين طريق به خاموشي بكشانند. اما حضرت امام با ادامه مبارزات خود، رهبري نهضت اسلامي را به شكلي ديگر پيگيري كرده به طوري كه رژيم بغداد مجبور به ايجاد فشار عليه ايشان و فراهم آوردن زمينههاي خروج امام از اين كشور گرديد. 1359 ش - حمله سنگين متجاوزان بعثي به شهر خرمشهر با شكست متجاوزان بعث در نبرد با مدافعان خرمشهر در دهم مهر 1359، نيروهاي دشمن ضمن سازماندهي و استقرار در مواضع جديد، تلاش اصلي خود را جهت ممانعت از توقف به هر شكل ممكن متمركز نمودند. بدين منظور، دشمن مصمم بود پيشروي را هرچند در قالب خيزهاي كوتاه، ادامه دهد. لذا بر اساس طرحريزي جديد، در سپيدهدم 13 مهر 59، تهاجم سنگيني را آغاز كرد و پس از تلاش فراوان، تنها موفق به پنجاه متر پيشروي در داخل بندر خرمشهر گرديد و ضمن تحمل ضايعات فراوان و يورش رزمندگان اسلام به قرارگاه دشمن، دشمن را از پيشروي باز داشت. دشمن براي تصرف خرمشهر چند مشكل عمده داشت كه عبارتند از: عدم شناخت دقيق از اوضاع داخل شهر، حضور رزمندگان اسلام در داخل شهر و مشكلات ناشي از مقاومت آنان و نيز هراس دشمن از جنگ شهري و خالي شدن پشتِ سر يگانها، در صورت ورود به داخل شهر و امكان دور خوردن و محاصره نيروها در داخل شهر و نيز احتمال تفرقه و جدا شدن يگانها از يكديگر. و در نهايت با تهاجم بيرحمانه مزدوران بعثي به شهر خرمشهر، اين شهر قهرمان در چهارم آبان 1359 پس از سي و پنج روز مقاومت، به اشغال متجاوزين عراقي درآمد. 1990 - قتل موسس افراطي اتحاديه دفاعي يهود پنجم اكتبر 1990 «ماير كاهان» روحاني يهودي و موسس اتحاديه دفاعي يهود به دست يك عرب به نام السعيد در نيويورك كشته شد. وي كه در آمريكا به دنيا آمده و در همينجا تحصيل كرده بود بعدا به اسرائيل رفته بود و در آنجا حزب افراظي و تند رو « كاچ » را تاسيس كرده بود. تندروي كاهان به حدي بود كه مقامات دولت اسرائيل هم او را هوادار تبعيض نژادي مي دانستند و يك بار زنداني كرده بودند. پس از قتل كاهان پسرش اداره امور حزب او را برعهده گرفت كه اونيز كشته شد. 2000 - اسلوبودان ميلوشويچ از رهبري يوگوسلاوي كناره گيري كرد تا شايد دشمني آمريكا و غرب با او كاهش يابد و آرامش بگذارند كه ديديم چنين نشد و او را دزدانه گرفتند و به زندان لاهه بردند و اينك در آنجاست. اسلوبودان ميلوشويچ زادروزها ۱۷۱۳ - زادروز دنیس دیدرو نویسنده و فیلسوف فرانسوی ۱۸۲۹ - زادروز چستر آلن آرتور بیست و یکمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا چستر آلن آرتور ۱۸۸۵ - زادروز رابرت گُدارد مخترع و دانشمند آمریکایی پیشگام ساخت «موشک سوخت مایع کنترل شونده» و پدر علم ساخت و پرتاب راکت نوین ۱۹۲۳ - زادروز استیگ داگرمان، نویسنده، شاعر و روزنامه‌نگار سوئدی. رابرت گُدارد ۱۲۵۴ - زادروز حسن مستوفی الممالک، سیاستمدار ایرانی و نخست‌وزیر ایران در چند دوره در دوره‌ی قاجار و دوره‌ی رضاشاه ۱۹۳۶ - زادروز واتسلاو هاول نویسنده، اولین رئیس جمهور جمهوری چک از ۲ فوریه ۱۹۹۳ تا ۲ فوریه ۲۰۰۳، حسن مستوفی الممالک ۱۹۵۷ - زادروز برنی مک بازیگر و کمدین آمریکایی ۱۹۷۵ - زادروز کیت وینسلت بازیگر انگلیسی ، برندهٔ جایزه اسکار کیت وینسلت درگذشت‌ها ۸۷۷ - درگذشت شارل تاس، امپراتور امپراتوری مقدس روم. ۱۰۵۶ - درگذشت هاینریش سوم امپراتور مقدس روم ژاک افنباخ ۱۲۸۵ - درگذشت فیلیپ سوم پادشاه فرانسه از ۱۲۷۰ تا سال مرگش ۱۸۸۰ - درگذشت ژاک افنباخ آهنگساز و نوازندهٔ ویلنسل آلمانی یارمحمدخان کرمانشاهی ۱۲۹۱ - درگذشت یارمحمدخان کرمانشاهی، از فعالان جنبش مشروطه. ۱۳۸۰ - درگذشت فریدون فروغی، آهنگساز، نوازنده (گیتار، پیانو، درام)، شاعر و خوانندهٔ ایرانی فریدون فروغی ۱۹۷۶ - درگذشت لارس اونزاگر شیمیدان آمریکایی- نروژی ، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۶۸ ۲۰۱۱ - درگذشت استیو جابز بنیانگذار و رئیس پیشین شرکت اپل استیو جابز ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 14 مهر برابر با 6 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 1768 - اعلان جنگ امپراتوري عثماني به روسيه تزاري كاترين كبير، ملكه روسيه تزاري در تداوم كشورگشايى هاي خود، نيروهاي روسيه را به لهستان فرستاد كه در پي آن، امپراتوري قدرتمند عثماني در ششم اكتبر 1768م به روسيه اعلان جنگ داد. هرچند در طول قرن هجدهم، جنگهاي متعددي بين دو امپراتوري روسيه و عثماني درگرفت ولي جنگ اين دو بر سر لهستان را ميتوان مهمترين آنها برشمرد. در اين جنگ، به علت ضعف داخلي امپراتوري عثماني و توانمندي قواي روسيه، نظاميان عثماني در زمين و دريا دچار شكستهاي بزرگ شدند. از اين رو، در سال 1774، پيمان متاركه جنگ بين دو طرف امضاء شد كه بر اساس آن، ناحيه كريمه در شمال درياي سياه، مستقل و پس از مدتي به روسيه ملحق گرديد. همچنين در پي تحولات ناشي از جنگ دراز مدت روسيه و عثماني، لهستان نيز بين سه كشور اتريش، پروس و روسيه تقسيم شد. كاترين كبير 1906 - گشايش پارلمان ايران و انتخاب داماد شاه به رياست آن مجلس شوراي ملي اولين جلسه نخستين دوره خود را 14 مهرماه 1285 (ششم اکتبر 1906) در كاخ گلستان با حضور مظفرالدين شاه برگزار كرد و نظام حکومتی ایران پارلمانی سلطنتي (اصطلاحا مشروطه) شد. اين مجلس در دومين جلسه كه روز بعد (15 مهرماه 1285) برگزار شد صنيع الدوله داماد شاه را به رياست خود و وثوق الدوله - مردي را كه بعدا با گرفتن رشوه و وعده پناهندگي سياسي در لندن، با امضاي يك قرارداد، ايران را تحت الحمايه انگلستان قرارداد - به نيابت رياست مجلس بر گزيد. انتخابات دوره هاي اوليه مجلس، عمومي نبود و صندوق آراء وجود نداشت و نمايندگان از ميان طبقات مشخص بر گزيده مي شدند. صنيع الدوله پارلمان نوپا در جلسه سوم خود راي به انتشار روزنامه مجلس و خريد يك مطبعه (چاپخانه) براي آن داد كه از سوم آذر ماه همان سال با هشت صفحه كار انتشار خود را آغاز كرد. در اين جلسه، دولت از نمايندگان خواست كه با يك قرضه خارجي به مبلغ دو ميليون و پانصد هزار تومان موافقت كنند زيرا كه اوضاع مالي كشور خراب است (در آن زمان درآمد مفت نفت وجود نداشت). مجلس، نخست درخواست را موجه ندانست و چون دولت اصرار كرد قرار شد كه هزينه ها بررسي و پس از حذف اقلام غير لازم، پيشنهاد قرض خارجي دوباره نويسي و به مجلس آورده شود. 1973 - آغاز جنگ چهارم اعراب و اسرائيل معروف به جنگ رمضان پس از مرگ جمال عبدالناصر و روي كار آمدن انور سادات به رياست جمهوري مصر،زمينه براي يك رشته تحولات مهم سياسي در خاورميانه و جهان عرب فراهم آمد. سادات در آغاز حكومت خود به تدارك نظامي وسيعي براي جبران شكست جنگ سال 1967م از اسرائيل ميانديشيد. از اين رو در ششم اكتبر 1973م، حمله غافلگيرانهاي را به مواضع رژيم اشغالگر قدس در صحراي سينا ترتيب داد و جنگ چهارم اعراب و اسرائيل را آغاز كرد. با آغاز چهارمين جنگ اعراب و اسرائيل، ارتش مصر در عملياتي غافلگيرانه برضد نيروهاي رژيم صهيونيستي، در آن سوي كانال سوئز يورش برد و پس از شكستن خط دفاعي و مستحكم بارْلو، به پيشروي در صحراي سينا دست زد. با پيوستن نيروهاي نظامي سوريه به مصر در اين جنگ، ارتش اسرائيل دچار تلفات و خسارات گستردهاي گرديد. در حالي كه ارتشهاي عرب با به دست آوردن پيروزيهاي پيدرپي در جبهه هاي شمال و جنوب غربي به سرعت در حال پيشروي بودند، با كمكهاي سريع ايالات متحده امريكا به رژيم صهيونيستي، ارتش اين رژيم به تسليحات پيشرفتهتر دست يافت و توانست بر اعراب غلبه كند. در روز چهاردهم اكتبر، به دنبال بمباران سنگين مواضع سوريه در ارتفاعات جولان، نيروهاي اسرائيلي تمامي مواضعي را كه در هفته اول جنگ از دست داده بود، باز پس گرفتند و در پايان دومين هفته جنگ، تا شصت كيلومتري دمشق، پايتخت سوريه پيش رفتند. همچنين پيشروي نيروهاي صهيونيستي تا يكصد كيلومتري قاهره، پايتخت مصر ادامه يافت. در اين مرحله بود كه با مذاكرات محرمانه بين امريكا و شوروي و تحت فشار بينالمللي، صهيونيستها به نيروهاي خود فرمان توقف دادند تا اينكه در روز 24 اكتبر 1973م، فرمان آتش بس، تحت نظارت سازمان ملل به اجرا درآمد. چهارمين جنگ اعراب و اسرائيل كه به دليل تقارن با ماه مبارك رمضان آن سال، موسوم به جنگ رمضان نيز ميباشد در نهايت به مذاكرات مستقيم بين مصر و اسرائيل و سفر سادات به بيت المقدس و انعقاد قرارداد خائنانه كمپ ديويد براي به رسميت شناختن اسرائيل منتهي شد. 1973 - ترس دولت شاه از احتمال طرح ایجاد جمهوری خراسان دوم اکتبر 1973 پس از دو ماه و دو هفته محدودیت انتشار خبر در رسانه های ایران (نشریات و رادیو ـ تلویزیون) درباره سردار محمد داودخان رهبر کودتا و موسس نظام جمهوری در افغانستان برطرف شد. کودتای سردار محمد داودخان بر ضد محمدظاهرشاه (پسر عمویش) هفدهم جولای 1973 (26 تیرماه 1352) انجام و سردار روز بعد از آن (18 جولای و زادروز خود) نظام افغانستان را «جمهوری» اعلام کرد. افغانستان مرکب از استان های خاوری ایرانزمین و بخشی از خراسان بزرگتر، از زمان جداشدن از ایران تا آن روز، نظام پادشاهی داشت. «ایرانیان» خروج ایرانزمین از دست عرب و احیاء استقلال و حاکمیت ملی میهن را باید مدیون مردان همان استانها بدانند ازجمله طاهریان (برخاسته از هرات)، یعقوب لیث، استادسیس و پسران آذرک (برخاسته از سیستان خاوری)، هاشم حکیم (المقنّع)، ابومسلم و ... از خراسان، سامانیان (برخاسته از میان تاجیکیان فرارود) و نیز دیلمیان و زیاریان (برخاسته از گیلان و مازندران) و بابک خرّمدین برخاسته از آذربایجان بدانند. یعقوب لیث خوزستان را از دست عرب آزاد کرد و ادامه مهاجرت عرب به این سرزمین را ممنوع ساخت و در همانجا درگذشت و نفت ایران عمدتا از همین منطقه است. جدایی قطعی استانهای خاوری از ایران در نیمه دوم قرن نوزدهم و به دست دولت لندن و در پی لشکرکشی این دولت به بوشهر، خارک و خوزستان صورت گرفت. سردار محمد داودخان در تیرماه 1352 در توجیه محدودیت انتشار اخبار مربوط به افغانستان، به سردبیران رسانه ها (نشریات و رادیوتلویزیون) گفته شده بود که سردار محمدداود یک پشتون ناسیونالیست است، قبلا با تاجیک ها (تاجیکیان ـ پارسی زبانان) رابطه خوب نداشت و تا اواخر دوران نخست وزیری اش (1953 ـ 1963) برای جداکردن پاتان ها (پشتون ها به مرکزیت پیشاور) از پاکستان و ایجاد کشور پختونستان و نیز تشکیل یک کشور مستقل بلوچستان (تا به دریای آزاد راه داشته باشد) تلاش می کرد و با این تفکر، افغانستان را در آستانه جنگ با پاکستان قرارداده بود که شاه (پهلوي دوم) میانجی گری کرد. «سَردار» سپس به مسکو روی آورد و به تشویق روس ها دم از تاسیس جمهوری خراسان بزرگتر (عملا تجزیه ایران و گسترش قلمرو اتحاد شوروی) زد و کودتای او نیز با حمایت و ترغیب روس ها بوده است و ما (ایرانیان) باید مراقب حرف ها و حرکات بعدی او باشیم و در نوشتن اخبار و مقالات احتیاط کنیم. [از قدیم الایّام و بویژه در مناطق خاوری ایرانزمین ازجمله کرمان، خراسان، بلوچستان، هرات، سیستان و ...، فرماندهان و برجستگان نظامی را «سَردار» می خوانده اند.]. دوم اکتبر رفع محدودیت به این صورت توجیه شد که واشنگتن موفق شده است «سَردار» را به جانب خود جلب و از مسکو دور کند و لذا، دیگر خطری از ناحیت او متوجه تمامیّت ایران و پاکستان نیست. مرور زمان نشان داد که همین نزدیک شدن سَردار محمدداودخان به آمریکا سبب شد که مسکو حزب کمونیست افغانستان را تقویت و تحریک به کودتا کند و این عمل در اپریل 1978 انجام و سَردار ضمن آن کشته شد و ایران از جمله نخستین کشورهایی بود که رژیم کمونیستی افغانستان را به رسمیت شناخت! که باعث رنجش دولت واشنگتن شد. همین اقدام دولت وقت ایران سبب شد که نورمحمد تره کی رهبر افعانستانِ کمونیست زمزمه قبلی ایجاد جمهوری خراسان را به تشکیل کنفدراسیون ایران و افغانستان مرکب از دو کشور کاملا مستقل تبدیل کند. مسائل جاری خاورمیانه و آسیای جنوبی و منطقه فرارود بار دیگر بحث بازگرداندن نقشه جغرافیایی این مناطق را به حالت اولیه به میان آورده است. دولت لندن و دولت تزاری روسیه این نقشه هارا بدون توجه به سوابق تاریخی، نیاکان مشترک و فرهنگ واحد تغییر دادند و دولت لندن پس از پیروزی در جنگ جهانی اول، در شبه جزیره عربستان و مناطق شمالی آن و نیز در آسیای جنوبی چند کشور که قبلا و در تمامی طول تاریخ وجود نداشتند تاسیس کرد و مسائل امروز نتیجه همین کشورسازی غیر طبیعی لندنی هاست. کشورهای سعودی، کویت، عراق، اردن و ... و بعدا پاکستان طبق سیاست انگلیسی ها به وجود آمده اند. پاکستان از بلوچستان خاوری که دولت لندن آن را قبلا از ایران جداکرده بود، دهها میلیون پشتون که باز لندنی ها با کشیدن خط مرزی «دورَند» از افغانستان جدا ساخته بودند، منطقه تقریبا مستقل سِند و چند ایالت باختری هندوستان ازجمله پنجاب به وجود آمده و هماهنگی میان مردم این مناطق نیست و به احتمال زیاد نخواهد بود. در طول تاریخ، تنها دو امپراتوری یکپارچه وجود داشته است؛ ایران و روسیه. بنا به تعریف مورخان، امپراتوری یکپارچه یک قلمرو «به هم پیوسته» است و متصرفات برون مرز و دوردست ندارد. قلمروهای امپراتوری های روم، اسپانیا، انگلستان و فرانسه در سراسر جهان پراکنده و متصرفات آنها از دولت مرکزی جدا بودند. امپراتوری ایران بر اثر مداخلات خارجی و بعضا اشتباهات دیپلماتیک فروپاشیده و امپراتوری روسیه 74 سال پس از کمونیست شدن، از درون و عمدتا بر اثر سوء مدیریت و اغفال رقیب شدن به همان سرنوشت دچار شده و بیم قدرت های جهانی از احیاء آنها حتی به صورت کنفدراسیون و جامعه مشترک المنافع است. این دو امپراتوری فروپاشیده همسایه یکدیگربوده اند. چند مورخ در ژانویه 1992 و چند روز پس از فروپاشی اتحاد شوروی (جانشین امپراتوری روسیه با همان قلمرو) در یک میز گرد علل فروپاشی شوروی را بیان کرده بودند ازجمله توجه نکردن به نظر تروتسکی پس از پیروزی انقلاب بلشویکی و پاسدار قانون اساسی و شعارهای انقلاب قرارندادن ارتش سرخ و نیز بی اعتنایی و به فراموشی سپردن وصیت های لنین. این موخان گفته بودند که اگر در قانون اساسی جماهیریه شوروی، پاسداری از اصول این قانون و شعارهای انقلاب اکتبر 1917 به ارتش سرخ سپرده شده بود، این ارتش به موقع وارد عمل می شد و فروپاشی صورت نمی گرفت. این مورخان همچنين گفته بودند که این رویداد باید یک درس عمومی باشد و افزوده بودند که جمهوری اسلامی ایران برخلاف شوروی، دارای گارد انقلاب است. 1978 - دولت كويت مانع ورود امام خميني (ره) به آن كشور شد 13 مهر ماه سال 1357 دولت كويت در لحظاتي حساس در يك پاسگاه مرزي از ورود آيت الله عظمي خميني كه قصد خارج شدن از عراق را داشت به خاك كويت جلوگيري كرد كه باعث تظاهرات و اعتراض ايرانيان مقيم كويت به عمل آن دولت شد و آن را اقدامي غير انساني خواندند. آيت الله خميني پس از بازگشت از مرز كويت، روز بعد (14 مهر ماه برابر با ششم اكتبر 1978) عازم فرانسه شد. چند روز پيش از آن دولت عراق اعلام کرده بود که محل سکونت امام خميني را تحت نظر قرارداده است و رفت و آمد به خانه او کنترل مي شود. 1978 - افتتاح آخرين دوره مجلس سنا و شوراي ملي از زمان وقوع انقلاب مشروطه در ايران تا پيروزي انقلاب اسلامي، مجلس شوراي ملي 24 دوره از عمر خود را سپري نمود. در مراسم افتتاحيه هر دوره شاه ايران به عنوان فرد اول مملكت به نطق افتتاحيه ميپرداخت و در آن ضمن ترسيم سياستهاي آينده كشور جهت بهبود رفاه اقتصادي و گسترش آزاديهاي سياسي وعدههايي ميداد با اين حال همه ملت و حتي مسئولان مملكتي ميدانستند كه هم مجلس شورا و مجلس سنا جنبه سمبليك و صوري دارد و هيچگونه كارايي و توانايي براي رسيدگي به اوضاع مملكت را ندارند و همه سخنان شاه چيزي جز سخنراني نيست. با اين حال، مجلس در آغاز دوره بيست و چهارم همانند ساير دورهها شاهد سخنراني افتتاحيه محمدرضا پهلوي بود و اين همزمان با روند رو به رشد تظاهرات و راهپيماييها عليه شاه و حكومت شاهنشاهي در سراسر ايران بود. در آخرين اجلاسيه مجلسين كه بر خلاف هميشه هيچ كدام از اعضاي خاندان سلطنتي حضور نداشتند شاه در نطق خود ضمن اشاره به اجراي سياست توسعه آزاديهاي دموكراتيك و ايجاد فضاي بازتر سياسي به وقوع اشتباهات و سوء استفادههايي كه باعث ايجاد نارضايتيها شده بود، اعتراف نمود. با اين حال 4 ماه بعد با درهم پيچيده شدن طومار حكومت پهلوي، نهادهاي صوري مشروطه نيز به تاريخ پيوست. شاه و خانواده سلطنتی در مجلس سنا 1981 - ترور انور سادات ششم اكتبر سال 1981 انور سادات رئيس جمهوري مصر كه در مراسم روز ارتش اين كشور و در جايگاه ويژه، رژه سربازان را نظاره مي كرد ترور شد. اين مراسم رژه از سال 1974 هرسال در همين روز بمناسبت سالروز جنگ رمضان انجام مي شد. در اثناي رژه؛ يك سرگرد، يك ستوان، دو درجه دار و دو سرباز از صف رژه روندگان خارج شدند و با نارنجك و سلاحهاي خودكار به سوي جايگاه انور سادات حمله بردند كه در اين حمله رئيس جمهوري مصر و 9 تن ديگر كشته شدند و گروهي نيز مجروح گرديدند. انور سادات انور سادات پس از بريدن از شوروي، با پادرمياني جيمي كارتر رئيس جمهوري وقت آمريكا و برغم مخالفت اعراب، با اسرائيل به طور يكجانبه صلح كرده بود، و اعلام شده است که قتل او در ششم اکتبر 1981 به همين سبب بود. در پي صلح سادات و بگين در کمپ ديويد و ديدار انور سادات از اسرائيل و حضور در پارلمان اين کشور و ايراد نطق، سران كشورهاي عربي همان زمان در بغداد جمع شدند، مصر را تحريم، مناسبات خود را با آن دولت قطع و مقرّ اتحاديه عرب را هم از قاهره منتقل كردند. ترور انور سادات عمدتا نتيجه صلح يكجانبه وي با اسراييل بود. سه تن از نظامياني كه به سوي جايگاه انور سادات تيراندازي كردند همان دم بر اثر تيراندازي متقابل محافظان او جان سپردند. در پي ترور سادات، حسني مبارك ژنرال هوايي مصر متولد 1928 و معاون وي جاي اورا گرفت که 330 سال در اين مقام بود. مبارک با اين كه در شوروي دوره نظامي ديده بود همان سياست انور سادات و دوستي با غرب را ادامه داده بود. زادروزها ۱۷۷۳ - زادروز لوئی فیلیپ پادشاه فرانسه از سال ۱۸۳۰ تا ۱۸۴۸ ۱۸۳۱ - زادروز ریچارد ددکیند ریاضیدان آلمانی و مبدع قضیه ددکیند ریچارد ددکیند ۱۸۸۷ - زادروز لوکوربوزیه معمار، طراح، شهرساز، نویسنده و نقاش سوئیسی، از اولین پیشگامان معماری مدرن و سبک بین‌المللی ۱۹۰۳ - زادروز ارنست والتون فیزیکدان ایرلندی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۵۱ ارنست والتون ۱۹۳۰ - زادروز حافظ اسد رئیس جمهور سوریه از ۱۹۷۱ میلادی تا ۲۰۰۰ ۱۹۳۱ - زادروز ریکاردو جیاکونی فیزیکدان ایتالیایی-آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۲۰۰۲ حافظ اسد ۱۳۵۶ - زادروز علی چنگیزی، نویسنده و منتقد ادبی ۱۳۵۹ - زادروز شاهرخ استخری، بازیگر سینما و تلویزیون ریکاردو جیاکونی درگذشت‌ها ۸۷۷ - درگذشت شارل تاس از ۸۷۵ تا زمان مرگش امپراتور مقدس روم و از ۸۴۰ پادشاه فرانک غربی ۱۸۹۲ - درگذشت آلفرد تنیسون ملک الشعرای بریتانیا و یکی از محبوبترین شاعران عصر ویکتوریا آلفرد تنیسون ۱۹۰۵ - درگذشت فردیناند فون ریشتهوفن سیاح، دانشمند و جغرافی‌دان آلمانی ۱۹۵۱ - درگذشت اتو فریتز میرهوف زیست‌شناس آلمانی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۲۲ فردیناند فون ریشتهوفن ۱۹۷۹ - درگذشت الیزابت بیشاپ، شاعر و نویسندهٔ آمریکایی، ملک‌الشعرای آمریکا از سال ۱۹۴۹ تا ۱۹۵۰ ۱۹۸۹ - درگذشت بت دیویس بازیگرآمریکایی، برندهٔ ۲ جایزه اسکار الیزابت بیشاپ ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 15 مهر برابر با 7 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 516 - شرح ديدار نخستين هيات ديپلماتيك دائم ايران درچين نهم اكتبر سال 516 ميلادي نخستين سفير دائمي ايران در چين كه با 90 تن همراهان خود وارد پايتخت اين كشور شده بود طي تشريفات مفصلي نامه خود را به وودي Wudi امپراتور تسليم و همرانش را معرفي كرد. درميان همراهان سفير ؛ يك موبد زرتشتي، 21 نظامي، سه ديپترتار(دفتردار ـ يا منشي) ، 4 مترجم، دو معمار و ... ديده مي شدند. اين نخستين بار بود كه ايران با يك هيات ديپلماتيك، روحاني به يك كشور بيگانه مي فرستاد، زيرا دولت وقت ايران در صدد تحميل دين ايرانيان به ملل ديگر نبود. سفير ايران به امپراتور چين توضيح داد كه معماران براي ساختن بناي سفارتخانه و نظاميان براي محافظت از جان هيات ديپلماتيك، و موبد نيز براي اجراي آيين هاي ديني براي اعضاي هيات با او آمده اند و اضافه كرد از آنجاكه «سفارتخانه» قلمرو ايران بشمار خواهد آمد، ما نمي توانيم نگهباني از آن را به خارجي بسپاريم. "وودي" امپراتور چين سفير ايران به امپراتور چين گفت كه بعد از قسطنطيه (پايتخت روم شرقي) ، اين دومين هيات ديپلماتيك ايران در يك كشور خارجي خواهد بود و افزود كه از زمان «قباد ساساني»، بودائيان در ايران خاوري (افغانستان امروز) آزادي مذهبي به دست آورده اند، زيرا كه همسر قباد، دختر رئيس هون ها، آيين بودايي داشت. «دواگرلينك» همسر امپراتور و قائم مقام او كه در مراسم حضور داشت ابراز تمايل به بحث و گفتگو با موبد كرد. نوشته هاي ديگر حكايت دارد كه همسر امپراتور پس از چند جلسه بحث با موبد اعزامي، با اين که شاخه اي از بودائيسم موسوم به «ماهايانا Mahayana » در پايتخت چين (در آن زمان شهر لوايانگLuoyang) پيروان فراوان داشت، شيفته آيين زرتشت شد و موبد اجازه ترويج آن را در چين و ايجاد معبد و آتشكده يافت و ظرف 15 سال چهار آتشكده در چين ساخته شد. ساختمان سفارت نيز ظرف سه سال بپايان رسيد. رفتار دوستانه چينيان نسبت به ايرانيان سبب شد كه در سده بعد گروهي از ايرانيان به چين هم مهاجرت كنند. يزدگرد سوم آخرين شاه ساساني ايران پس از عقب نشيني از برابر اعراب مسلمان و استقرار در خراسان، از امپراتور چين استمداد کرد که اجابت نشد. با و جود اين، فيروز پسر يزدگرد سوم به چين رفت تا با جمع آوري نيرو از پيشروي اعراب در شرق ايران جلوگيري كند که موفق نشد و با دست خالي به ايران خاوري بازگشت 641 - چهار فرمانده عرب براي تصرف چهار منطقه ايران عمر ابن خطاب خليفه وقت در روزي كه با احتساب تقويم ها هفتم اكتبر سال 641 ميلادي است براي تصرف خراسان؛ احنف ابن قيس، براي تصرف كرمان؛ سهيل ابن عدي، براي تصرف سيستان؛ عاصمه ابن عمر و براي تصرف اصفهان ؛عبدالله ابن عتبان را انتخاب كرد. ارتش ايران 27 سپتامبر سال 637 ميلادي در نبرد قادسيه از اعراب مسلمان شکست خورده بود که متعاقب آن، اعراب تيسفون پايتخت را تصرف و به تعقيب يزدگرد سوم شاه وقت كه از تيسفون عقب نشيني كرده بود پرداخته و در دو جنگ ديگر، جلولا و نهاوند، نيز او را شكست و به خراسان فراري داده بودند كه در "مرو" ترور شد. اعراب سپس ايران را شهر به شهر تصرف کردند. يزدگرد سوم 1571 - نبرد دريايي لپانتو، يک نقظه بازگشت و آغاز استعمار آسيا توسط اروپاييان نبرد دريايي «لپانتو Lepanto ـ محلي در مدخل خليج كورنت در مديترانه، غرب يونان» هفتم اكتبر 1571 ميان ناوگان عثماني و ناوگان چند دولت مسيحي كه پاپ وقت "پي پنجم" آنها را بسيج كرده بود روي داد كه در آن، ناوگان عثماني به فرماندهي علي پاشا 180 كشتي از دست داد و شكست خورد و برتري خود را در مديترانه به دولتهاي مسيحي مجاور اين دريا باخت. اين آخرين جنگ دريايي بود كه در آن از كشتي هاي پاروزن استفاده شده بود. ميگوئل دو سروانتس داستان نويس معروف اسپانيايي از سربازان اين جنگ و در ميان سپاهيان مسيحيان بود. مورخان، نبرد دريايي "لپانتو" را يک نقطه بازگشت در تاريخ ذکر کرده اند زيرا که سرآغاز برتري اروپاييان بر شرق و آغاز استعمار آسيا توسط چند قدرت اروپايي و انتقال ثروت به اروپا شد. قدرت هاي اروپايي در قرن 21 هم مي خواهند که به نام "ناتو" و اتحاديه اروپا به سلطه خود بر آسيا و قدرت نمايي ادامه دهند. مداخله برخي از اين دولتها در افغانستان در همين راستا صورت گرفته است. ميگوئل دو سروانتس 1286 ش - تصويب متمم قانون اساسي؛ طرح قرارداد تقسيم ايران! مجلس شوراي ملي 15 مهر ماه سال 1286 هجري خورشيدي در نخستين روز از دومين دوره تاسيس خود متمم قانون اساسي را تصويب كرد. بيشتر اصول قانون اساسي وقت در همين متمم گنجانيده شده بود زيرا كه اصل قانون اساسي، شكل مقدمه و اعلاميه داشت. حقوق ملت در همين متمم آمده بود. علاء السلطنه متمم قانون اساسي درست پنج روز پس از رد شفاهي قرارداد تقسيم ايران ميان انگلستان و روسيه به دو منطقه نفوذ (منعده در اوت 1907 در سن پترزبورگ) از سوي نمايندگان مجلس و بيرون راندن علاء السلطنه وزير امورخارجه وقت از جلسه به تصويب رسيد. علاء السلطنه پس از تاييد انتصابش از سوي مجلس، در همان جلسه گزارش قرارداد سن پترزبورگ (تقسيم ايران) را قرائت كرده بود. رئيس الوزراء وقت، خود جرات اين كار را نداشت و منتظر شده بود تا انتصاب وزير امورخارجه تصويب شود و او (وزير) اين كار را بكند. 1943 - ژاپني ها يکصد اسير نظامي آمريکا را در جزيره «ويک wake»اعدام کردند. 2001 - ارتش ایالات متحده آمریکا حمله به افغانستان را با هدف براندازی حکومت طالبان و دستگیری اعضای القاعده در این کشور، آغاز کرد. زادروزها ۱۸۸۵ - زادروز نیلز بور فیزیکدان دانمارکی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک ۱۹۰۰ - زادروز هاینریش هیملر فرمانده اِس اِس و از مردان مقتدر آلمان نازی و مسئول اصلی هولوکاست نیلز بو ۱۹۲۸ - زادروز سهراب سپهری شاعر و نقاش معاصر ایرانی ۱۹۳۱ - زادروز دزموند توتو فعال صلح و رهبر جنبش ضد آپارتاید آفریقای جنوبی، برندهٔ جایزه نوبل صلح سال ۱۹۸۴ هاینریش هیملر ۱۹۵۲ - زادروز ولادیمیر پوتین دومین رئیس جمهور کشور روسیه بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی ولادیمیر پوتین ۱۹۸۲ - زادروز جرمین دفوبازیکن فوتبال اهل انگلستان سهراب سپهری @سایه ۱۳۱۶ - زادروز رضا کرم‌رضایی، بازیگر، نمایش‌نامه‌نویس، کارگردان و مترجم ایرانی رضا کرم‌رضایی درگذشت‌ها ۹۲۹ - درگذشت شارل ساده پادشاه فرانسه از سال۸۹۸ تا ۹۲۲ (میلادی) ۱۷۰۸ - درگذشت گورو گوبیند سینگ دهمین گورو در آئین سیک ادگار آلن پو ۱۸۴۹ - درگذشت ادگار آلن پو نویسنده داستان‌های کوتاه، شاعر و منتقد آمریکایی ۱۹۲۶ - درگذشت امیل کریپلین روانپزشک آلمانی رستم گیو ۱۹۸۰ - درگذشت رستم گیو مؤسس بنیاد خیریه گیو و سناتور مجلس سنا اهل ایران ۲۰۰۶ - درگذشت آنا پولیتکوفسکایا روزنامه‌نگار و فعال حقوق بشر اهل روسیه آنا پولیتکوفسکایا ۲۰۰۸ - درگذشت جرج پالاده زیست‌شناس یاخته‌ای رومانیایی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال جرج پالاده ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 16 مهر برابر با 8 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: روز مهرگان شانزدهمین روز از ماه مهر (امسال مصادف با هفتم اکتبر)، «روز مهرگان» است كه ايرانيان از هزاره دوم پيش از ميلاد آن را گرامي داشته اند و دومين روز مهم سال پس از «نوروز» به شمار آورده و مفصل ترين مراسم از جشن هاي شش روزه مهرگان را در اين روز برگزار كرده اند. از سده بیستم میلادی به دليل نامعلوم، در ایران روز مهرگان از شانزدهم مهر به چهاردهم اين ماه منتقل شده است!. مهر (ميترا) در پارسي مفهوم «فروغ، روشنايي، دوستي، پيوستگي، پيوند و محبت» داشته و ضد دروغ، دروغ گويي، پيمان شكني، خشونت و نامهرباني كردن بوده است. در زبان پارسي، واژه «دروغ» ازسه هزار سال پيش تغيير نيافته كه تلفظ اوليه آن «دروگ» بود. پيش از هخامنشيان، جشن مهرگان را بغ يادي ( (بگ يادي) «ياد خدا – سپاسگزاري از خدا» مي گفتند. [بغداد به معناي خدا آن را داده = هديه خدا) نام درختستاني در نزديكي تيسفون پايتخت اشكانيان و ساسانيان بود كه در آغاز خلافت عباسيان و عمدتا با استفاده مصالح ساختماني آورده شده از تيسفون به صورت شهر درآمد و پايتخت آنان شد.]. «مورخان» تداوم توجه به جشن هاي مهرگان، بكار بردن واژه مهربان و خصلت مهربان بودن و مهرباني كردن در ميان ايرانيان را كه طبيعت ثانوي آنان شده است خواست و علاقه آنان به مهرباني، گذشت و ميهمان نوازي توصيف کرده اند. عمر خيام نيشابوري كه تقويم خورشيدي را تنظيم كرده درباره مهر ماه و جشن مهرگان گفته است: «اين ماه را از آن مهرماه گويند كه مهرباني بود مردمان را بر يكديگر، از هر چه رسيده باشد، از غله و ميوه نصيب باشد، بدهند و بخورند با هم.». فلسفه آيين هاي مهرگان سپاسگزاري به درگاه خداوند به خاطر بركاتي كه عنايت كرده و تحكيم دوستي و محبت ميان انسانها است. ايرانيان از دير زمان كوشيده اند كه كارهاي مهم را از مهر ماه آغاز كنند، از جمله ازدواج و تشكيل زندگاني خانوادگي. به نوشته مورخان يوناني، به دستور داريوش بزرگ بود كه دبستان هاي ايران از مهر ماه آغاز به كار كرده اند و انتشار همين نوشته ها در نيمه هزاره دوم ميلادي در اروپا سبب شد كه در سراسر جهان آغاز سال تحصيلي از سپتامبر (10 شهريور تا 10 مهر ) قرار داده شود. اين مورخان نوشته اند كه در ايران باستان در دبستانها كه ويژه پسران بود به كودكان مي آموختند كه اقتدار و عظمت وطن و حفظ تمدن آنان بستگي به آن دارد كه متحد و نسبت به يکديگر مهربان و هر انسان مهربان باشند و ارتشي شكست ناپذير داشته و همواره آماده دفاع از سرزمين و فرهنگ خود باشند. داريوش بزرگ حكومت خودرا از مهر ماه آغازكرده بود. مِهستان (سناي ايران) كه ازسال 137 پيش از ميلاد آغاز به كار كرد فعاليت سالانه اش را روز پس از جشن مهرگان ( 17 مهرماه ) از سر مي گرفت. درعصر دودمان پهلوي نيز گشايش سال پارلماني ايران از مهرماه مقرر شد. 1256 - افتتاح دانشگاه سُوربن فرانسه در پاريس بنيانگذار مركز علمي سوربُن، روبرت دو سوربن، كشيش دربار لويى نهم بود. او آرزو داشت كه مؤسسهاي ويژه براي دانشجويان فقير داير كند تا آنان بتوانند در آن، علم الهي بياموزند. و به تبليغ مسيحيت بپردازند. از اين رو، مركز علمي سوربُن در هشتم اكتبر 1256م در پاريس افتتاح شد و از آن پس، براي اخذ تصميم در مسائل ديني و علوم الهي به اين مركز و اساتيد آن مراجعه ميشد. از 1554م، سوربن محل مباحثات و مشاورههاي عمومي دانشكده علوم گرديد. فعاليت دانشگاه سوربن به عنوان يكي از قديميترين و معتبرترين دانشگاههاي جهان به تدريج گسترش يافت و رشتههاي گوناگون علمي در آن داير شد. اين مدرسه اينك محل دروس دانشكدههاي ادبيات و علوم دانشگاهي پاريس ميباشد. 1354 - صدور فرمان تفوّق و قطع رابطه كليساي انگليس با كليساي كاتوليك رم هنري هشتم كه دومين پادشاه سلسله "تودو" در انگلستان بود، به سلطنت در سال 1509م، در آغاز رابطهاي خوب و دوستانه با پاپ كِلِمان هفتم در رم داشت. اما زماني كه كليسا، تقاضاي هنري هشتم را براي طلاق دادن همسرش رد كرد روابط پادشاه انگلستان با پاپ تيره شد. در نتيجه، پاپ، هنري هشتم را تكفير كرد و مجلس انگلستان نيز تحت نفوذ هنري هشتم، قانوني را تصويب كرد كه بر اساس آن، رابطه كليساي انگليس با كليساي كاتوليك رم، قطع شد. اين قطع رابطه به عنوان فرمان معروف به "فرمان تفوق" در 8 اكتبر 1534م به تصويب رسيد كه براساس آن به نوعي اعلام جنگ با پاپ مطرح شده بود. اين فرمان به پادشاه انگلستان حق ميداد كه امور مذهبي اين كشور را خود اداره كند و در واقع وي تنها رهبر مذهبي در سراسر بريتانيا به حساب ميآمد. هنري هشتم 1746 - حل اختلاف ایران و عثمانی برسر بین النهرین (عراق امروز) هشتم اكتبر سال 1746 (16 مهر) دولت عثماني كه ارتش آن كشور در سال 1745 در منطقه «قارص» از ارتش ايران شكست خورده بود به نادرشاه پيشنهاد کرد که يك پيمان صلح دائم برای حل همه اختلافات دو دولت تنظیم و امضاء شود. نادرشاه در آگوست 1743 بغداد و بصره را از دست عثمانی خارج و پادگان نظامیان این دولت در کرکوک را گلوله باران کرده بود. عثمانی ها قبلا و در چند مورد شرایط صلحی را که میان آن دولت و دولت صفویه امضاء شده بود نقض کرده بودند. نادرشاه در پی عملیات نظامی نادرشاه در بین النهرین، دولت عثمانی که یارای مقابله با نادرشاه را نداشت پیشنهاد صلح داد و قرارداد مربوط در سال 1747 ميان دو دولت به امضاء رسيد، نادر از بغداد صرف نظر کرد و عثمانی حاکمیت ایران بر سلیمانیه و ایروان را برسمیت شناخت و متعهد شد که نسبت به قفقاز ایران نظر نداشته باشد. شاه عباس یکم قبلا در یک مصالحه، قسمتي از سرزمینی را که اینک کشور عراق است به عثماني ها داده بود تا نسبت به ارمنستان و سراسر قفقاز ادعا نداشته باشند. در این دو مصالحه به منطقه بصره اشاره نشده و به همین دلیل کریمخان زند برایش حکمران تعیین کرد و فرستاد و صدای اعتراض عثمانی را با گلوله خاموش کرد. انگلیسی ها در 1917 و در جریان جنگ جهانی اول وارد بین النهرین شدند و پس از شکست عثمانی در جنگ، سه ایالت عثمانی را از آن جدا کردند و از ترکیب این سه، ایالت عراق را ساختند و تحت نظر خود یک امیرزاده حجاز را پادشاهش کردند و در سال 1932 تحت فشار روحانیون شیعه، با حفظ نیروهای نظامی خود در عراق و پس از ترسیم مرزهای آن به این کشور تازه ساز استقلال دادند. در آگوست 1941نیروهای انگلیسی از خاک عراق به ایران تعرص و آن را پس از خیانت چند افسر ارشد و سیاستمدار، اشغال نظامی کردند. سلطنت عراق در سال 1958 توسط ژنرال غبدالکریم قاسم منحل شد و از آن پس گاهی ناسیونالیستها و زمانی بعثی ها بر عراق حکومت کردند و این کشور در بهار 2003 به تصرف آمریکا درآمد که هنوز بخشی از نیروهایش در آنجا مستقر هستند. تیسفون که هشت قرن پایتخت ایران بود در 36 کیلومتری جنوب بغداد قرار دارد. 1895 - قتل ملکه کره به دست عوامل ژاپن هشتم اکتبر سال 1895 ملكه سرزمين كره در كاخ خود ترور شد. سفير ژاپن در كره كه موفق نمي شد از ملكه «مين» رئيس كشورکره، در آن زمان وفادار به چين، براي وطن خود امتياز سياسي بگيرد، دو آدمكش را اجير كرد كه به صورتي به كاخ سلطنتي كره راه يابند و در آنجا جلب اعتماد كنند و در فرصت مناسب، ملكه انعطاف ناپذير را مقتول سازند كه چنين شد. ملكه «مين» 1940 - هيتلر در کنار ايران و نتيجه کار طبق اسناد به دست آمده، استالين رهبر وقت شوروي كه در آستانه جنگ جهاني دوم با هيتلر قرارداد عدم تعرض امضا كرده بود، در پاسخ به درخواست هيتلر كه تعهد كند سوخت (فراورده های نفتی) مورد نياز آلمان را تامين سازد، (درعوض) از او خواسته بود نظر به تاريخ و فرهنگ مشترك مردم جمهوري هاي جنوبي شوروي با ايرانيان، با بسط نفوذ شوروي در ايران كه از مشروعيت جهاني هم برخوردار خواهد بود رضايت دهد. استالين تمايل مشابهي را هم نسبت به بلغارستان نشان داده بود كه هيتلر به دليل علاقه شخصي به تاريخ، فرهنگ و مردم ايران و ملاحظات نژادي و نيز رابطه ويژه با رضاشاه و طرح هاي دور و درازي که با هم داشتند در پاسخ مورخ هشتم اكتبر (16 مهر ماه) سال 1940 خود به استالين با بسط نفوذ شوروي در ايران اكيدا مخالفت كرد، ولي با تمايل رهبر شوروي نسبت به بلغارستان روي موافق نشان داد. رضاشاه در چند سال آخر سلطنت با آلمان هيتلر مناسبات حسنه داشت و معاملات خارجي ايران عمدتا با آلمان صورت مي گرفت مورخاني كه درباره علل و نتايج و جريان جنگ جهاني دوم بررسي و مطالعه كرده اند نوشته اند كه يكي از دلايل (دلیل فرعي) ترديد هيتلر به صداقت استالين و حمله نظامي به شوروي همين خواست استالين (درباره ايران) از وي بود و با اين كه بسياري از ژنرالهاي آلمان بازكردن جبهه روسيه را كه كشوري وسيع و زمستاني سخت دارد به مصلحت نمي ديدند هيتلر در ژوئن 1941 (تقریبا سه ماه پیش از آغاز فصل سرما که زمانی غیر معقول بود) حمله نظامي به شوروي را آغاز كرد. همين مورخان نوشته اند كه دليل عدم تخليه ايران از واحدهاي ارتش سرخ، پس از پايان جنگ دوم نيز به همان علت و تمايل قديمي استالين بود. طبق همين اسناد، قرار بود كه ايران در سال 1941 به عضويت پيمان محور (آلمان، ايتاليا، ژاپن) درآيد كه انگليسي ها از طريق جاسوس هاي خود متوجه قضيه شدند و از فرصت حمله آلمان به شوروي استفاده كردند و با خريدن چند ژنرال و سياستمدار در تهران، ايران را كه داراي ارتشي مجهز و نيرومند بود با چند هزار سرباز فرسوده و دست دوم اشغال نظامي كردند و رئيس كشور را بركنار و به تبعيد فرستادند. هيتلر همچنین در دهه 1960 كه سخن از ايجاد کنفدراسيون ايران و افغانستان ـ دو ملت همزبان، همفرهنگ و همنژاد به ميان آمده بود كه مردمشان نياكان مشترك دارند، كرملين سخت ترين مخالفت ها را با آن از خود نشان داد، زيرا از آن مي ترسيد كه تاجيكستان و سایر تاجیکها (پارسیان) منطقه فرارود و بویژه ساکنان بخارا و سمرقند تمايل به پيوستن به اين کنفدراسيون نشان دهد و امپراتوري پارسها در مرزهاي جنوبي شوروي زنده شود و به همين سبب هم هنگامي كه ايران (به خواست آمريكا) به كمك همنژادان كُرد خود در عراق شتافت، كرملين با عراق قرارداد دوستي امضا كرد و سيل اسلحه را به آن كشور سرازير ساخت. 1307 - دستگيري و تبعيد شبانه آيت اللَّه سيد حسن مدرس در پي مخالفت هاي مكرر آيت اللَّه مدرس با ديكتاتوري رضاخان پهلوي، به دستور رضاخان، رييس شهرباني تهران به همراه تعدادي از نيروهاي نظامي به منزل آيتاللَّه مدرس هجوم بردند. پس از ضرب و شتم، ايشان را بدون عمامه، عبا و كفش، از خانه بيرون برده و به مأموران شهرباني مشهد تحويل دادند. آيتاللَّه مدرس، پس از آن به شهر خواف تبعيد شد، تا آنكه پس از نه سال تبعيد، در دهم آذر 1316، توسط دژخيمان رضاخاني به شهادت رسيد. آيت اللَّه مدرس 1967 - روزي که «چه گوارا» را کشتند ارنستو «چه» گوارا، پزشك و انقلابي سوسياليست آرژانتيني كه در انقلاب كوبا مرد شماره 2 به شمار آورده شده است و پس از پيروزي اين انقلاب، وزير صنايع كوبا شده بود هشتم اكتبر سال 1967 در زد و خورد با ژاندارمهاي كشور بوليوي دستگير و همان روز و يا روز بعد، در اسارت كشته شد و دهم اكتبر عكس جسد اورا به روزنامه ها دادند تا مرگ وي را ثابت كنند. قتل فوري او براي اين بود كه اگر زنده بودنش ثابت مي شد، به علت كثرت هوادارانش در سراسر جهان، و مداخله دولتهاي كمونيست از جمله دولت مسکو، ديگر كشتن او امكانپذير نبود. بعدا برخي از افسران ارشد بوليوي اعتراف كردند كه به خواست «سيا» چه گوارا به قتل رسيد. وي به همراه شش تن از يارانش كشته شد. اين گروه به بوليوي رفته بودند تا راه و رسم انقلاب کردن را به كشاورزان و بوميان (سرخپوستان) اين كشور که از امکانات محروم بودند بياموزند. چهار دهه پس از قتل چه گوارا، قدرت حکومتي بولیوی به دست پیروان عقايد او افتاد و حکومت آنان ادامه دارد. «چه» هنگام قتل 39 ساله بود. «چه» دو سال پيش از آن، كوبا را ترك كرده بود تا مردم ساير كشورها را با انقلاب مسلحانه آشنا سازد، زيرا عقيده داشت كه در جهان نيروهايي هستند كه با همه امكانات خود مانع انجام هرگونه تحول از راههاي مسالمت آميز مي شوند و بشر امروز بيش از اين نمي تواند نابرابري و زورگويي و فساد دولتي را تحمل کند. او کساني را که تنها به منافع خود و بستگانشان توجه دارند دشمنان تامين رسيدن بشر به حقوق خود و در صدر آن تامين برابري مي دانست و مي گفت که دولتها در جهان در دست شماري نه بيشتر از چند هزار خودخواه هستند که شيفته و شيداي قدرت اند و اطرافيانشان نيز مشتي چاپلوس و ريزه خوار. دکتر چه گوارا بقاياي جسد «چه» كه به نوشته برخي از مورخان «قتل فوري» او با اشاره سازمان اطلاعات مرکزي امريكا صورت گرفته است، در دهه آخر سده بيستم ميلادي به كوبا حمل و مدفون شد. در سي امين سالروز قتل «چه» پنجمين كنگره حزب كمونيست كوبا به نام او گشايش يافت و فيدل كاسترو ضمن نطق بسيار طولاني خود دكتر «چه» را يكي از بزرگترين فداييان برابري مردم خواند كه جانش را در راه ظلم زدايي از جامعه بشري و تامين رفاه برابر مردم از دست داد. كاسترو «چه» را از بزرگترين دشمنان سلطه گري و نظام سرمايه داري خواند و گفت اطمينان دارد كه راه «چه» از سوي ساير انساندوستان و جوانان تحول طلب جهان ادامه خواهد يافت. به مناسبت انتقال بقاياي جسد به كوبا، در اكتبر 1997 در اين كشور هفته «چه» گووارا برگزار شده بود و مردم در دسته هاي بي پايان از برابر باقيمانده جسد او كه سي سال در يك گور نامشخص در حاشيه يك جاده خاكي در يك نقطه دور افتاده در كشور بوليوي قرار داشت گذشتند و نسبت به وي اداي احترام كردند. تابوت «چه» پس از انتقال به «سانتاكلارا» و قرارداده شدن در نقطه يي كه در آنجا در سال 1958در جريان جنگ انقلاب كوبا بر نيرهاي دولتي پيروز شده بود مدفون شده است. درباره «چه»، كارها و افكارش بيش از هزار مولف كتاب نوشته اند که انتشار يافته است. آن گونه كه در شرح حال «چه» آمده است، اين پزشك جوان آرژانيتيني با افكار انقلابي و آرزوي انهدام نظام كهن استثمار از فرد، پس از مطالعه جزييات براندازي 28 امُرداد تهران (آگوست 1953) دشمني دولتهاي استعماري و امپرياليستي را به دل گرفته بود و با اين احساس، با يك گروه پزشكي جوان جهت مطالعه بيماري هاي منطقه حاره در سال 1954 به گواتمالا رفت و در آنجا شاهد كودتاي «سيا» بر ضد دولت قانوني گواتمالا شد ـ مشابه آنچه كه در تهران اتفاق افتاده بود و احساسات انقلابي وي به غليان درآمد؛ به گونه اي كه از ادامه كار پزشكي دست كشيد و فعاليتهاي ضد سلطه گري و ضد كاپيتاليستي را بر پزشكي كردن ترجيح داد و در سال 1955 به مكزيك رفت و به جمع ياران فيدل كاسترو پيوست و در اندك مدتي با نشان دادن فداكاري و شجاعت بي نظير و عشق به مردم به صورت قهرمان انقلابيون جهان درآمد. شجاعت او در انتقال انقلابيون مسلح از مكزيك به كوبا و طرح حملات برق آسا با دسته هاي كوچك در شب و روشن ساختن مردم در ساعات روز باعث پيروزي انقلاب كوبا شد كه تاكتيكي تازه بود. «چه» با اين كه طراح نزديك شدن كوبا به شوروي بود، از منتقدين رديف اول بوروكراسي «خوددوستي = خودخواهي» و هرگونه بوروكراسي ديگر از آن دست بود. «چه» عقيده داشت كه بوروكراسي بد منجر به فساد دولتي، اختلاس و دزدي مي شود و يك دزد اداري و فاسد، جامعه يي را فاسد مي كند و به شكست منتهي مي سازد. او در اصلاح شدن كامل يك فاسد ترديد داشت. «چه» مخالف شديد ورود يك انقلابي به كارهاي اداري بود و بر اين عقيده خود اصرار داشت كه كار اداري و پشت ميز نشين شدن يك انقلابي اورا فاسد، تن پرور و بي خيال مي كند و باعث تضعيف انقلاب مي شود كه پس از يك نسل به فراموشي سپرده خواهد شد و وضعيت سابق به شكلي و ظاهري ديگر و احيانا بدتر بازگشت مي كند. او عقيده داشت كه يك انقلابي پس از پيروزي مقدماتي انقلاب و انهدام نظام سابق بايد پاسدار نتايج آن شود و با جامعه در تماس تنگاتنگ باشد تا از ضعف ها و نارسايي ها آگاه شود و با افشاء و رفع آنها از شكست انقلاب و تغيير ماهيت آن جلوگيري كند و در ساعات فراغت داوطلبانه به كمك كشاورزان، بيماران و صنعتگران و ... بشتابد تا اين كه آرزوي داشتن مقام اداري اورا وسوسه نكند . "چه" خودش اين كار را مي كرد و در ساعات فراغت به كشاورزان نيشكر كمك مي كرد. از اندرزهاي ديگر او اين بوده است كه يك انقلابي پس از پيروزي انقلاب بايد مراقبت كند كه كسي يا كساني از انقلاب سوء استفاده نكنند و فرصت طلبان را شناسايي و افشاء سازد تا جامعه، خود مراقب آنان باشد. «چه» به اهميت زيربنايي رسانه ها اعتقاد داشت و به همين دليل خبرگزاري «پرنسالاتينا» را براي كوبا تاسيس كرد كه هنوز به فعاليت خود ادامه مي دهد. «چه» پس از پذيرفتن سمت وزير صنايع كوبا و ملي كردن كارخانه هاي متعلق به اتباع آمريكا در آن كشور، متوجه شد كه انقلابي بودن يك كوشش تمام وقت است و نبايد نيروي خود را صرف كارهاي اداري كند و ماشين امضاء شود و كناره گيري كرد. قتل پاتريس لومومبا و به شكست كشانيدن انقلاب كنگو كه اقدامي مشابه براندازي هاي ايران و گواتمالا بود «چه» را سخت خشمناك كرد و در سال 1964 به آفريقا رفت و در آنجا به آموزش انقلابيون آن قاره و انقلاب مسلحانه پرداخت و «كابيلا» يكي از دست پروردگان او بود كه اواخر دهه 1990 رئيس جمهوري كنگو شد. جوانان دهه 1960 «چه» را شايان تقليد و مرشد خود مي پنداشتند و او را "ال چه El Che" خطاب مي كردند. كاسترو درباره او گفته است: در اين دنيا همه چيز فناپذير است، ولي «چه» گووارا در ذهن مردم براي هميشه زنده خواهد بود، زيرا او تنها در انديشه مردم و سعادت آنان بود و جانش را در اين راه نثار كرد.اليدا دختر و كاميليو پسر «چه» همانند پدرشان تفکر انقلابي دارند. جسد دكتر چه گوارا پس از قتل در بهداري نظامي بوليوي 1365 - صدور قطعنامه 588 شوراي امنيت درباره جنگ ايران و عراق با شكايت مكرر ايران مبني بر كاربرد سلاح شيميايي عراق در جنگ و اعزام كارشناسان سازمان ملل، گزارشي از اين بمباران به دبير كل رسيد كه ناگزير رييس شوراي امنيت، بيانيه قاطعي در محكوميت كاربرد اين سلاحها توسط عراق صادر كرد، هر چند كه در اين بيانيه، "ادامه منازعه" نيز محكوم شده بود. شورا در 8 مهر 1365، بحث خود را در مورد جنگ آغاز كرد و دبير كل، گزارش مفصّلي به شورا ارائه نمود. اين بحث منجر به صدور قطعنامه 588 در تاريخ 16 مهر 1365 ش (8 اكتبر 1986 م) به اتفاق آراء شد. اين قعطنامه، با احساس خطر عميق نسبت به طولاني شدن و تشديد منازعه و با يادآوري تعهدات دول در خودداري از كاربرد زور و حل صلحآميز اختلافات، ايران و عراق را به اجراي كامل و بدون درنگ قطعنامه قبلي شورا مبني بر آتشبس بين طرفين فرا ميخواند. علت اصلي صدور اين قطعنامه، بيشتر به خاطر تهديد ايران به انجام حمله سرنوشتساز به عراق است و ميتوان ارزيابي كرد كه اين قطعنامه، آخرين اتمام حجت به طرفين و به ويژه ايران براي پذيرش توصيههاي شوراست. اما ايران اين قطعنامه را در حالي كه ارتش بعث، تهاجم بي امان خود را به خاك ميهن اسلامي ادامه ميداد، نپذيرفت. 1366 - حمله چرخ بال هاي آمريكايي به قايق هاي گشتي سپاه در خليج فارس نيروهاي ايراني كه در حال گشت زني عادي در منطقه شمالي خليج فارس در اطراف جزيره فارسي بودند با تهاجم وحشيانه هليكوپترهاي آمريكايي روبرو شدند. در جريان حمله به اين قايقها، 3 قايق به شدت آسيب ديده و قايق چهارم موفق به ترك محل درگيري شد. همچنين دو تن از رزمندگان سپاهي شهيد، يك تن به شدت زخمي و شش تن ديگر ربوده شدند. در جريان اين درگيري، يك هليكوپتر آمريكايي هدف موشك استينگر شليك شده از قايقهاي ايراني قرار گرفت و سرنگون شد. وزير جنگ آمريكا اين عمل نيروهاي آمريكايي را دفاع از خود ناميد ولي در واقع آمريكا با اين عمل خود، رسماً اعلام جنگ نمود. زادروزها ۱۸۸۳ - زادروز اتو واربورگ زیست‌شناس آلمانی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال ۱۹۳۱ ۱۸۹۲ - زادروز مارینا تسوتایوا شاعر و نویسنده اهل روسیه مارینا تسوتایوا ۱۸۹۵ - زادروز خوآن پرون ژنرال و سیاستمدار آرژانتینی، سه دوره رئیس جمهور آرژانتین ۱۹۴۹ - زادروز سیگورنی ویور بازیگر آمریکایی خوآن پرون ۱۹۷۰ - زادروز مت دیمون بازیگر، فیلمنامهنویس و تهیه کنندهٔ آمریکایی ۱۹۸۵ - زادروز برونو مارس خواننده، آهنگساز و نوازندهٔ گیتار و درام اهل آمریکا برونو مارس درگذشت‌ها ۱۷۵۴ - درگذشت هنری فیلدینگ داستان سرا، نمایشنامه نویس و روزنامه نگار برجستهٔ بریتانیایی ۱۸۰۳ - درگذشت ویتوریو آلفیری شاعر ایتالیایی هنری فیلدینگ ۱۸۶۹ - درگذشت فرانکلین پیرس چهاردهمین رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا ۱۹۶۷ - درگذشت کلمنت اتلی سیاستمدار اهل بریتانیا ،نخست وزیر این کشور از ۱۹۴۵ تا ۱۹۵۱ فرانکلین پیرس ۱۹۷۳ - درگذشت گابریل مارسل فیلسوف فرانسوی ۱۹۹۲ - درگذشت ویلی برانت سیاستمدار آلمانی، صدراعظم آلمان از ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۴، برندهٔ جایزه صلح نوبل گابریل مارسل ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 18 مهر برابر با 10 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 833 - سالگشت مرگ مامون، خليفه اي كه مادرش ايراني بود دهم اكتبر سال 833 ميلادي مامون هفتمين خليفه عباسي كه مادرش يك ايراني بود، در جريان لشكركشي به آناتولي (تركيه آسيا) براي جنگ با روم شرقي، در شهر سارد ناگهان درگذشت. وي 47 ساله بود و 20 سال خلافت كرده بود. هارون الرشيد پدر او، قبلا مامون را به عنوان جانشين امين (پسر ديگرش) اعلام كرده و وي را فرمانداري كل خراسان داده بود كه پس از مرگ پدر، امين فرزند خود موسي را جانشين اعلام كرد و اين كار، فرصت مناسبي به دست ميهندوستان استقلال طلب ايراني داد تا به نام حمايت از مامون بپاخيزند، ارتش امين را در سه نبرد از جمله جنگ ري شكست دهند بغداد را بگيرند و سر امين را براي مامون به خراسان بفرستند. ميدان جنگ ري، محل امروز تهران بود. مامون با اين كه از آن پس بغداد در دست مقامات منصوب از جانب مامون بود، وي سالها از شهر مرو (پايتخت وقت خراسان) بر امپراتوري اسلامي كه تا اسپانيا امتداد داشت حكومت مي كرد. مامون مردي دانش پرور و آگاه از افكار فلاسفه يونان باستان بود و به همين منظور بيت الحكمة بغداد را با يك كتابخانه بزرگ تاسيس كرده بود. در دوران خلافت مامون، اداره امور امپراتوري در دست ايرانيان بود و نامزدهاي هر مقام پس از گذراندن امتحان معلومات، بررسي تجربه و تعيين ميزان شايستگي آنان و ياد كردن سوگند منصوب مي شدند. مامون که عامل شهادت امام رضا (ع) بود پس از درگذشت وی، برادرش المعتصم خليفه شد. محمد صادقی در نقش مامون در سریال «ولایت عشق» 1575 - جنگ مذهبي فرانسويان، به شكست پروتستانها انجاميد و «دوك دو گيز» حكمران كاتوليك ها برنده شد. دوك دو گيز 1868 - كارلوس مانوئل Carlos Manuel Cespedes انقلابي قرن نوزدهم كوبا، در اين روز در اين كشور (مستعمره و مهاجر نشين قديمي اسپانيا) اعلام استقلال كرد ولي استقلال كوبا تا قرن بيستم تحقق نيافت. كارلوس مانوئل 1881 - تأسيس اتحاد سه گانه ميان اتريش، آلمان و ايتاليا پس از آنكه اتحاد دوگانه در سال 1879م بين اتريش و آلمان ايجاد شد و سنگ بناي نظام بين المللي شكل گرفت، ايتاليا نيز در سال 1881م به اين پيمان پيوست و با تأسيس اتحاديه جديد در دهم اكتبر آن سال در ويِن، نام اين تشكُّل به اتحاد سهگانه تغيير يافت. اين پيمان كه در دروههاي پنج ساله تجديد ميشد، تا اوايل جنگ جهاني اول ادامه داشت. بر اساس اتحاد سه گانه، چنانچه ايتاليا مورد حمله فرانسه قرار ميگرفت، آلمان و اتريش به كمكش ميشتافتند و در صورت حمله فرانسه به آلمان، ايتاليا به حمايت از آلمان برميخاست. همچنين اگر هر يك از سه كشور مورد حمله دو يا چند قدرت بزرگ قرار ميگرفتند، كشورهاي هم پيمان به ياري او، وارد جنگ ميشدند. اين پيمان بازتاب نارضايتي ايتاليا از اشغال تونس از سوي فرانسه در آن سالها بود و براي بيسمارك، صدر اعظم آلمان نيز يك موفقيت ديپلماتيك به شمار ميرفت، چرا كه در صورت حمله فرانسه به آلمان، آلمان از كمك متحدان خود برخوردار ميشد. همچنين به موجب اين اتحاد، سه كشور به كمك هم، مقاصد سياسي خود را در نقاط مختلف دنيا عملي ميكردند. با وجود همه اطميناني كه آلمان و اتريش به ايتاليا داشتند، مع هذا، پيمان اتحاد مثلث تا آخر ادامه نيافت و ايتاليا با آغاز جنگ جهاني اول، از عضويت در آن كنارهگيري كرد، چرا كه معتقد بود تجاوز اوليه از جانب فرانسه نبوده است و آلمان متجاوز ميباشد. درنهايتْ اين پيمان در سال 1914م از هم پاشيد. 1911 - استقرار نظامي انگلستان در ايران در اين روز در سال 1290هجري خورشيدي (10 اكتبر 1911) در تهران خبري انتشار يافته بود به اين مضمون كه در اجراي پيمان نامه سال 1907 انگلستان و روسيه مبني بر تقسيم وطن ما، اصطلاحا به دو منطقه نفوذ، دولت انگلستان در بوشهر و سپس مناطقي پيرامون مناطق نفتخيز (خوزستان) نيروي نظامي مستقر خواهد كرد. اين نيرو كه هند را با كشتي ترك كرده بود 12 روز بعد بوشهر را عملا اشغال نظامي كرد و در آنجا باقي ماند و بعدا به همين ترتيب شهر آبادان و ... تحت كنترل نظامي انگلستان در آمدند. انگلستان هيچگاه از نقاط حساس و نفتدار خاور ميانه چشم برنگرفته است و استقرار آن در منطقه بصره از 2003 به همين دليل بوده است كه به اصرار، از آمريكا خواست كه تمشيت امنيت در جنوب عراق را به نيروهاي انگليسي بسپارد. همكاري لندن با دولت واشنگتن از نخستين روز عمليات نظامي افغانستان در اكتبر 2001 نيز به همين دليل بوده است. همين دولت لندن بود كه در اكتبر 2008 (ماه جاري) دشواري پيروزي نظامي در افغانستان را مطرح ساخت كه دولت آمريكا بعدا به تكرار آن پرداخته است و اصحاب نظر مي گويند كه «ناتو» را درافغانستان سياست دگر آمده و احتمالا مي خواهد از اينجا (افغانستان) به كشورهاي همسايه آن در شمال و غرب فشار وارد سازد و اين فشار درحقيقت ايستادگي در برابر روسيه است كه كمر به اخراج غرب از اطراف خود بسته است. 1912 - اعلام جمهوري در چين پس از سقوط امپراتوري اين كشور در فاصله سالهاي 1907م تا 1911م، پنج شورش عليه خاندان امپراتوري منچو در چين صورت گرفت كه همه آنها، كم و بيش از انديشههاي انقلابي سون يات سن، مبارز معروف چيني سرچشمه ميگرفت. چهار شورش اول، سركوب شد و هر بار عدهاي دستگير و تيرباران شدند. ولي شورش پنجم كه در روز نهم اكتبر سال 1911م آغاز شد، با شدت عمل بيسابقه دولت و دستگيري و اعدام صدها تن مواجه گرديد و بر خشم و نفرت عمومي افزود. از اين رو، از روز يازدهم اكتبر آن سال، شورش به شهرهاي بزرگ چين نيز منتقل شد. در اين زمان، دربار كه احساس خطر ميكرد، مردم را به آرامش دعوت نمود و مخالفان را به آغاز مذاكره و آشتي ملي فرا خواند. مذاكرات نمايندگان دولت و مخالفان در اوايل دسامبر 1911م در ايالت شانگهاي چين آغاز شد ولي از همان ابتدا، دو فكر در برابر هم قرار گرفتند. دولت پيشنهاد ميكرد حكومت مطلقه خاندان منچو به حكومت مشروطه سلطنتي تبديل شود و مجلس منتخب مردم نيز بر كارها نظارت داشته باشد، ولي نيروهاي انقلابي به چيزي جز تغيير رژيم و استقرار جمهوري رضايت نميدادند. در نهايت، پس از تشكيل مجلس مؤسسان، اعلام جمهوري چين به تصويب رسيد و پس از انقراض امپراتوري منچو بر چين، سون يات سن، در روز دهم اكتبر 1912م، سالروز قيام مردم و آغاز حركتي كه به استقرار رژيم جمهوري انجاميد، تأسيس جمهوري چين را اعلام كرد. 1980 - در اثر زلزله ای به بزرگی ۷٫۳ ریشتر در شهر شلف الجزایر ۳۵۰۰ کشته و بیش از ۳۰۰ هزار نفر بی خانمان شدند. زادروزها ۱۸۱۳ - زادروز جوزپه وردی آهنگساز ایتالیایی ۱۸۶۱ - زادروز فریتیوف نانسن سیاح، دیپلمات سیاسی و دانشمند نروژی، برندهٔ جایزه صلح نوبل سال ۱۹۲۲ فریتیوف نانسن ۱۹۳۰ - زادروز هارولد پینتر نویسنده، نمایش نامه نویس ، بازیگر، کارگردان و فعال سیاسی انگلیسی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۰۵ ۱۹۴۶ - زادروز نائوتو کان نخست‌وزیر ژاپن هارولد پینتر ۱۳۴۲ - زادروز هولیا آوشار، خواننده و بازیگر ترکیه‌ای هولیا آوشار درگذشت‌ها ۱۶۵۹ - درگذشت آبل تاسمان دریانورد و کاشف هلندی جزیره تاسمانی ۱۹۶۳ - درگذشت ادیت پیاف خوانندهٔ فرانسوی آبل تاسمان ۱۹۷۳ - درگذشت لودویگ فن میزس، فیلسوف، اقتصاددان اتریشی، جامعه‌شناس و لیبرال کلاسیک ۱۹۸۵ - درگذشت اورسن ولز کارگردان، فیلمنامهنویس، هنرپیشه و تهیه‌کنندهٔ فیلم، تئاتر، رادیو و تلویزیون اورسن ولز ۱۹۸۵ - درگذشت یول برینر بازیگر روس تئاتر و سینما، برندهٔ جایزه اسکار ۲۰۰۴ - درگذشت کریستوفر ریو بازیگر، تهیه کننده و نمایش نامه نویس آمریکایی کریستوفر ریو ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 20 مهر برابر با 12 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 313 ش - تولد شاعر نامدار ايراني، حكيم ابوالقاسم فردوسي در طوس حكيم ابوالقاسم فردوسي در سال 313 شمسي مصادف با 329 هجري قمري برابر با 940 ميلادي در روستاي "باژ" از ناحيه طابران طوس متولد شد. وي در خانوادهاي مرفه و ممتاز رشد و نمو كرد و در دوران جواني به تحصيل علوم پرداخت. وي همچنين به ادبيات فارسي و تاريخ و ساير علوم رايج زمان خود آشنايي كافي داشت. آنچه كه از متون مختلف مشخص ميشود، او مسلمان و شيعه بوده است و به پيامبر(ص) و اهل بيت(ع) عشق و علاقه وافر داشت. اثر جاويدان فردوسي، شاهنامه نام دارد و در شمار بهترين آثار حماسي عالم است. شاهنامه بر اثر نفوذ شديدي كه در ميان طبقات مختلف ايرانيان يافت، در همه ادوار تاريخي بعد از قرن پنجم هجري مورد توجه بود و همه شاعران حماسه گوي ايراني تا قرن اخير تحت تأثير آن بودهاند. فردوسي در حفظ جانب امانت به هنگام نقل مطالب، به كار بردن نهايت مهارت در وصف مناظر طبيعي و ميدانهاي جنگ و قهرمانان منظومه خود و نظاير اينها و نيز ذكر مواعظ دلپذير كمال توانايي را نشان داده است. حكيم ابوالقاسم فردوسي سرانجام در سال 411 هجري قمري برابر با سال 1020 ميلادي در هشتاد سالگي درگذشت و در طوس به خاك سپرده شد. 1492 - ورود اروپاييان به قاره آمريكا كريستف كلمب (کريستوفر کلمبوس) كه براي يافتن راه دريايي به هند از طريق درياهاي غرب، اروپا را ترك كرده بود 12 اكتبر 1492 (روزي چون امروز در 520 سال پيش) به جزاير آنتيل (نه چندان دور از آبهاي كوبا) رسيد كه سالروز رسيدن او به قاره اي است كه بعدا يك نقشه كش آلماني نام «آمريكا» بر آن نهاد زیرا که امضای امریگو وسپوسی (از همراهان کلمب در سفرهای آخر) در زیر بیشتر مسیر کشتی ها (لاگ) بود. Columbus به باور بسياري از مورخان و جامعه شناسان، ورود اروپاییان به قاره غربي سر آغاز نابودي بيشتر بوميان اين قاره شد. كلمبوس با سرمايه اسپانيا و ازجانب پادشاه اين كشور و در جريان رقابت با پرتغال بر سر تصرف سرزمين هاي دوردست به اين مسافرت دست زده بود. پرتغالي ها قبلا راه دريايي به آسيا از طريق جنوب آفريقا را يافته بودند و پادشاه اسپانيا مي خواست كه راه ديگري به دست آيد. در اسپانيا 12 اكتبر به مناسبت رسيدن کلمبوس به قاره غربي، روز ملي است و به همين گونه در كشورهاي آمريكايي از جمله ايالت متحده. در دهه يکم قرن 21 که بومیان در چند کشور آمریکای لاتین قدرت را به دست گرفته اند انتقاد از کلمب و سایر استعمارگران اروپایی آمريکا امری عادی شده و به اشاره هوگو چاوس رهبر ونزوئلا مجسمه های کلمب از چند شهر ونزوئلا برداشته شده است. 1192 - امضاي قرارداد ننگين گلستان ميان ايران و روسيه با امضاي قراردادي بين حاكم گرجستان و امپراتور روسيه، گرجستان تحت نفوذ روسيه قرار گرفت. چون بسياري از ساكنان اين منطقه مسلمان بودند و تبعيت از يك حكومت غيرمسلمان را ننگ ميدانستند به ايران كوچ كردند. افزون براين، برادر حاكم گرجستان كه از اين قرارداد ناراضي بود به دربار فتحعلي شاه آمد و دولت ايران را به جنگ با روسها دعوت كرد. در پي اين حوادث قواي روس با يورش به شهرهاي گنجه، شوش و ايروان، آن مناطق را مورد تعرض قرار دادند. پس از اين حملات بسياري از علما، مردم را به مبارزه با كفار روس دعوت كردند. مرز ایران و روسیهٔ تزاری پیش از پیمان نامهٔ گلستان بدين ترتيب بود كه دوره اول جنگهاي ايران و روس آغاز شد و پس از گذشت ده سال از شعلهور شدن آتش جنگ، قواي هر دو دولت چنان ضعيف شد كه طرفين آمادگي خود را براي پايان جنگ اعلام كردند. بر همين اساس و با دخالت دولت انگلستان، عهدنامه گلستان ميان دو كشور ايران و روسيه به امضاء رسيد. به موجب اين قرارداد، تمامي شهرهايي كه تا آن تاريخ به تصرف روسيه در آمده بود، جزو خاك روسيه باقي ماند و مالكيت روسيه بر شهرهاي قره باغ، باكو، دربند، لنكران و بخشي از تالش نيز پذيرفته شد. امضای عهدنامه گلستان ايران نيز پذيرفت از همه دعاوي خود در مورد مناطق داغستان، گرجستان و ارمنستان چشم بپوشد. همچنين حق كشتيراني در درياي خزر از ايران سلب گرديد و در عوض، دولت روسيه تعهد سپرد كه تنها نيابت سلطنت عباس ميرزا وليعهد را پذيرفته و به قدرت رسيدن او را تضمين كند. در اين قرارداد، مرزهاي دو كشور دقيقاً معين نشد و همين نامعلوم بودن مرزهاي دو كشور و مقررات عهدنامه گلستان موجب شد كه دولت ايران از اين عهدنامه سربتابد و روسيه را به نيرنگ متهم سازد. اين عوامل باعث شد كه جنگ دوم ايران و روسيه در سالهاي بعد شكل گيرد و عهدنامه سياه ديگري با نام تركمانچاي به ايران تحميل شود. 1332 - درگذشت ستار خان سردار ملي ستارخان در سال 1284 ق در قره داغ آذربايجان به دنيا آمد. در ابتدا به صورت جواني عيّار منش زندگي ميكرد و دوستاني همچون خود داشت. پس از آغاز مشروطه و رويداد محاصرهي تبريز، به مشروطه خواهان پيوست و در اثر رشادتها و پايمرديهاي فراوان، عنوان سردار ملي گرفت. او جزو كساني بود كه پس از فرار محمدعلي شاه، فاتح تهران بودند. اما پس از چندي با دولت درگير شده و توسط آنها خلع سلاح و منزوي گرديد. اواخر عمر خود را در تهران و با تني زخمي و روحي خسته گذرانيد و سرانجام در 48 سالگي بدرود حيات گفت ودر صحن حرم عبدالعظيم در ري به خاك سپرده شد. ستار خان در روزهای آخر عمر - باقر خان بر بالینش ایستاده است 1955 - عضويت ايران در پيمان بغداد و اعتراض مسكو 19 مهرماه 1334 (دهم اكتبر 1955) دولت شوروي نسبت به عضويت ايران در اتحاديه نظامي وابسته به غرب معروف به پيمان بغداد كه با هدف ضديت با شوروي و محاصره آن ايجاد شده بود شديدا اعتراض كرد و آن را مغاير با عهدنامه هاي دوجانبه از جمله قرارداد 1921 و مفاد پيمان عدم تجاوز منعقده در يكم اكتبر سال 1927 دو دولت خواند و متعاقب آن، جنگ تبليغاتي تهران و مسکو آغاز شد. باوجود اين، پارلمان ايران عضويت در پيمان بغداد را كه به خاطر آن جلال بايار رئيس جمهوري وقت تركيه يکم مهرماه آن سال به تهران آمده بود تصويب كرد. در سپتامبر 2008 يك مورخ آلماني در تفسير نزديك شدن ايران به روسيه گفته بود: ... و اينك نوبت غرب است كه از ائتلاف تهران و مسكو نگران شود زيرا كه ايران مي تواند پاي روسيه را به خليج فارس، افغانستان، عراق و ... باز كند و كمك كند تا قفقاز جنوبي زير فشار قرارگيرد. 1971 - سالروز برگزاري آيين جشن 2500 سالگی پادشاهی کوروش بزرگ بيستم مهرماه سال 1350 (اكتبر 1971 و در سال 2013 مصادف با 12 اکتبر) به مناسبت بيست و پنجمين سده اعلام تشکیل دولت سراسری (واحد ـ مرکزی) ایران در سال 539 پیش از میلاد و نیز سالروز اعلام ایجاد جامعه جهانی ملل مشترک المنافع ایران (به نوشته مورخان غرب؛ امپراتوری پارسیان) و صدور اعلامیه حقوق انسان (مندرج در استوانه کوروش)، بزرگترين كنگره ايران شناسي با شركت تقريبا همه شرق شناسان جهان و مورّخان مربوط در تخت جمشید گشايش يافت. کوروش بزرگ (سيروس = سايرسCyrus the Great) در اکتبر سال 539 و پس از تصرف شهر بابل که طبق محاسبات تقویمی 12 و يا 13 اکتبر آن سال صورت گرفت تاسيس ايران واحد (مسکن سه طایفه ایرانی پارس، ماد و پارت ـ پارس ها در جنوب و شرق، مادها در غرب از محور ری و پارت ها = خراسانیان که تاجیک هم خوانده می شوند در شمال شرقی) و نیز فرضیه خود ـ ایجاد یک جامعه جهانی مرکب از ملل مشترک المنافع دارای یک دولت انتخابی واحد را اعلام داشت تا جنگ، فقر و تفاوت ها از میان برود. وی سرزمين هاي متصرفي را ملل مشترک المنافع ایران اعلام داشت که می توانند دین، زبان و رسوم خودرا که این رسوم ناقض اخلاقیات و رفتار نیک نبایدباشند حفظ کنند و قول داد که مقامات این ملل نیز محلی باشند (نه اعزامی از نقاط دیگر). به این ترتیب کوروش از امپراتوری ایران به نام یک جامعه مشترک المنافع یاد کرده و خواهان «جهانِ تک دولتی» مرکب از ملل دارای استقلال در امور داخلی شده بود که اندیشمندان در دو سه قرن اخیر آن را راه حل مسائل جاری بشریت دانسته اند که همچنان دچار جنگ و مشکلات اجتماعی ـ اقتصادی و نقض حقوق طبیعی بشر و آزادی ها و بازگشت به عصر فئودالیته ـ نه صورت ارباب زمین و روستا، بلکه صاحب کمپانی، موسسات مالی و بیمه هاست و سیاستبازی با هدف حفظ مقام و قدرت و به تدریج قرار گرفتن کشورها در کنترل جماعتی مشخّص و خاص. جشن های 2500 ساله شهر بابل (بابيلون = بابيلو) پایتخت یک دولت به همین نام ـ و به باور مورخان؛ ظالم نسبت به بیشتر اتباع که قلمرو آن تا ساحل شرقی مدیترانه امتداد داشت و در 90 كيلومتري جنوب غربی بغداد امروز و در كنار فرات و مجاورت شهر حلّه واقع شده 12 و يا 13 اکتبر سال 539 پيش از ميلاد به دست ارتش ايرانيان افتاد و کوروش بزرگ وارد آن شهر شد و تحقق آرزوي خودرا كه ايجاد یک جامعه جهانی مشترک المنافع بود اعلام داشت و تلاشهاي 20 ساله اش را براي تحقق آن و وحدت ایرانیان با یک دولت واحد سراسری به عنوان پایه جامعه جهانی مشترک المنافع برشمرد. در همين شهر بود كه كوروش حقوق انسان را اعلام كرد كه لوح استوانه شکل حاوي متن آن، از آن زمان تاكنون باقي مانده و نخستین اعلامیه حقوق بشر بشمار می آید. وی بر همین اساس، يهوديان زنداني دولت بابل را آزاد و روانه زادگاه شان ساخت و به هزینه ایران شهرهای آنان ازجمله اورشلیم را بازسازی کرد. در کتب دینی از کوروش به نیکی یاد شده است. از زمان هخامنشيان تا پايان دوران ساسانيان تمامي منطقه بابل تا آشورستان و کردستان عراق امروز ساتراپي نهم ايران عنوان داشت. در دو هزار و پانصد و دهمین سالروز تاسیس دولت ايران واحد و اعلام آرزوی کوروش به تحقق یک جامعه جهانی مشترک المنافع و نیز حقوق انسان (اکتبر 1971 = مهرماه 1350)، سران كشورهايي كه به مناسبت اين سالروز به ایران دعوت شده بودند از آرامگاه كوروش بزرگ (بنيادگذار ايرانزمین) در پاسارگاد ديدن كردند و كوروش را به عنوان مردي آزاده كه همه انسانهارا داراي حقوق و حيثيت برابر اعلام كرده بود ستودند. در همين روز، شاه وقت ـ محمدرضاشاه پهلوی (پهلوي دوم) در برابر گور كوروش به احترام ایستاد و نطقي ايراد كرد كه پاراگراف هاي اول و آخر آن از اين قرارند: "كوروش! شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه ايرانزمين بر تو درود باد.". "كوروش! شاه بزرگ، شاه شاهان، آزادمرد آزادمردان و قهرمان تاريخ ايران و جهان، آسوده بخواب؛ زيرا كه ما بيداريم و همواره بيدار خواهيم ماند!.". شاه در حال نطق بیانیه معروف سه روز بعد از انجام مراسم در محل آرامگاه کوروش، 24 مهرماه (همان سال) در تخت جمشيد و با حضور سران دعوت شده، مراسم رژه تاريخ ايران برگزار شد. در اين رژه، سربازان با لباس و تجهيزات هر دوره از تاريخ ايران از برابر مدعوين گذشتند و مراسم، با شرح كامل توسط ايرج گرگين (متوفی) مستقيما از تلويزيون ملی پخش شد. نظر برخی از مورخان براین است که همین مراسم و نیز افزایش درآمد ایران از صدور نفت در 6 ـ 7 سال پس از آن، این نگرانی را در قدرت های وقت پدید آورد که نکند ایرانیان در صدد احیاء امپراتوری خود و دست کم کنفدراسیون ایران زمین مرکب از کشورهای مستقل باشند و .... بعدا قطعات جداشده ایرانزمین به صورت همکاری های اقتصادی و فرهنگی به یگدیگر نزدیک شدند که اخیرا نام «منطقه نوروز» بر آنها گذارده شده است زیراکه فرهنگ و نیاکان (تاریخ) مشترک دارند. 1333 - صدور حكم اعدام براي سه همرزم دكتر مصدق 20 مهر سال 1333 خورشيدي حكم دادگاه بدوي نظامي تهران در روزنامه ها چاپ شد كه به موجب آن دكتر حسين فاطمي، مهندس احمد رضوي كرماني و دكتر علي شايگان از ياران دكتر مصدق به اعدام محكوم شده بودند. اتهام آنان ضديت با سلطنت و اقدام براي حذف شاه اعلام شده بود. اين حکم بعدا در تجديدنظر نظامي نقض شد. مهندس رضوي كرماني (نماينده مردم كرمان) در دوران حكومت دكتر مصدق نايب رئيس مجلس شوراي ملي بود، همين سمتي كه مهندس باهنر (کرماني) از سال 1383 برعهده گرفته است، با همان وسعت نفوذ. مهندس احمد رضوي كرماني ــ دكتر علي شايگان ــ دكتر حسين فاطمي 1999 - كودتاي "پرويز مشرّف" عليه "نواز شريف" نخست وزير پاكستان ارتشبد پرويز مشرف رئيس ستاد مشترك ارتش پاكستان در 12 اكتبر 1999م در كودتايى بدون خونريزي، محمد نواز شريف، نخستوزير قانوني اين كشور را خلع نمود و قدرت را در دست گرفت. اين كودتا زماني صورت گرفت كه يك روز پيش از آن، نوازشريف، ارتشبد مشرَّف را كه براي ديداري رسمي به بنگلادش سفر كرده بود، از كار بركنار كرد. نواز شريف پس از بازداشت شدن توسط كودتاچيان، به فساد مالي، ناتواني در برقراري امنيت و توطئه براي ربودن هواپيماي حامل مشرف متهم شد. نخست وزير بركنار شده پاكستان چند ماه بعد در دادگاه، محاكمه و به اتهام هواپيما ربايى، به حبس ابد محكوم گرديد. اما چندي بعد به درخواست مقامات عربستان سعودي، آزاد و به آن كشور تبعيد شد. مشرف در اقدامي ديگر، رئيس جمهور قانوني پاكستان را از كار بركنار نمود و خود را رئيس جمهور ناميد. وي همچنين در نبودِ مجالس ملي و ايالتي، تمام اختيارات حكومت پاكستان را در امور لشكري و كشوري به دست گرفت. مشرف در آخرين اقدام خود در انتخابات سراسري در ماه مه 2002م به عنوان رئيس جمهور اين كشور برگزيده شد. پرويز مشرف 2002 - در دو انفجار كه در دو «بارِ شبانه» در جزيره توريستي بالي (اندونزي) روي داد 202 تن كشته و 300 نفر ديگر مجروح شدند. به مناسبت سالروز اين رويداد، در سال 2003 گروهي از مردم بالي دست به تظاهرات زدند و در اطراف زندان اجتماع كردند كه پليس پنج متهم اين حادثه را كه در زندان بودند با هلي كوپتر به جاي ديگري منتقل كرد. بعدا هم سه انفجار مشابه و مرگبار ديگر در اين جزيره توريستي روي داد. عکس زير، خرابي ناشي از انفجار بمب در اکتبر 2002 را نشان مي دهد. زادروزها ۱۵۳۷ - زادروز ادوارد ششم پادشاه انگلستان و ایرلند ۱۵۳۷ - زادروز جین گری ملکهٔ انگلستان و ایرلند به مدت ۹ روز رمزی مک‌دونالد ۱۸۶۶ - زادروز رمزی مک‌دونالد نخست وزیر دولت کارگری بریتانیا از ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۱ و دولت ملی از ۱۹۳۱ تا ۱۹۳۵ ۱۸۶۸ - زادروز آگوست هورش بنیانگذار شرکت آئودی آگوست هورش ۱۸۹۶ - زادروز یوجنیو مونتاله شاعر و مترجم ایتالیایی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۷۵ ۱۹۳۵ - زادروز لوچیانو پاواروتی خوانندهٔ اپرا اهل ایتالیا لوچیانو پاواروتی ۱۹۶۸ - زادروز هیو جکمن بازیگر، تهیه‌کننده و خوانندهٔ استرالیایی ۱۳۱۹ - زادروز مسعود بختیاری، معلم، شاعر و خوانندهٔ اهل ایران هیو جکمن ۱۳۲۹ - زادروز عباس دوران، خلبان نیروی هوایی ایران. ۱۳۵۴ - زادروز سیدافشین هاشمی مرغزار، بازیگر، نویسنده و کارگردان ایرانی. عباس دوران ۱۳۵۷ - زادروز حمید عسکری، خواننده، آهنگساز و ترانه‌سرای اهل ایران. درگذشت‌ها ۱۳۲۰- درگذشت میخائیل نهم امپراتور بیزانس ۱۵۷۶ - درگذشت ماکسیمیلیان دوم، پادشاه بوهم، آلمان، مجارستان و کرواسی آناتول فرانس ۱۹۲۴ - درگذشت آناتول فرانس نویسندهٔ فرانسوی، برندۀ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۲۱ ۱۹۹۷ - درگذشت جان دنور خواننده، ترانه‌سرا، بازیگر، نویسنده و شاعر آمریکایی جان دنور ۱۹۹۹ - درگذشت ویلت چمبرلین بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا ۲۰۱۱ - درگذشت دنیس ریچی دانشمند علم کامپیوتر آمریکایی، نویسنده زبان برنامه نویسی سی و سیستم عامل یونیکس دنیس ریچی ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 21 مهر برابر با 13 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 54 - كلاديوس به دست همسرش مسموم شد كلاديوس claudius امپراتور روم كه جزايرغرب اروپا را به نام پسرش بريتانيكوس «بريتانيا» نام نهاد 13 اكتبر سال 54 ميلادي پس از خوردن غذاي قارچ درگذشت و ناپسري او «نرون» بر جايش تكيه زد. تعمدي بودن مرگ كلاديوس كه بريتانيا را به طور كامل ضميمه قلمرو روم كرده بود به درستي روشن نيست. به احتمال زياد زنش «آگريپينا agrippina» كه مادر نرون از شوهري ديگر بود او را پيش از اين كه بريتانيكوس را به عنوان جانشين خود به سناي روم معرفي كند با خوراندن قارچ سمي مسموم كرده بود. نرون پس از امپراتور شدن مادرش را اعدام كرد تا اين معامله را با او نكند!. کلاديوس كلاديوس دوسال پيش از مردن در صدد تصرف ارمنستان كه مي دانست ايران از آن دفاع خواهد كرد بر آمده بود. پس از رسيدن اين خبر به تيسفون، مهستان (سناي ايران) بلاش را كه فردي شايسته بود به شاهي ايران برگزيد و بلاش چند روز بعد برادر خود تيرداد را به عنوان شاه ارمنستان تعيين كرد و آماده جنگ با كلاديوس شد. كلاديوس خود را براي جنگ با ايران آماده مي كرد كه مسموم شد و در گذشت. اگريپينا 1774 - كشف "كلر" توسط "كاردينال ويلهْلْم شيل" دانشمند سوئدي کلر (از واژه یونانی χλωρος به معنی زرد مایل به سبز) را Carl Wilhelm Scheele در سال ۱۷۷۴ کشف نمود و اشتباهاً تصور کرد این عنصر حاوی اکسیژن است. Humphry Davy در سال ۱۸۱۰ نام کلر را برای این ماده انتخاب کرد و اصرار داشت که این ماده در واقع یک عنصر است. كاردينال ويلهْلْم شيل كلر عنصر شيمايي با عدد اتمي ۱۷ است كه به صورت Cl نوشته مي شود اين عنصر در گروه ۱۷(هالوژن ها) جدول تناوبي قرار دارد چون يون كلر قسمتي از نمك و تركيبات ديگر است به وفور در طبيعت يافت مي شود و كاربرد فراواني در زندگي بشر دارد.كلر در فرم عنصري خود(Cl2) تحت شرايط استاندارد ،كلريد(oxidant) قوي است كه براي سفيد سازي پارچه ها و به عنوان ضد عفوني كننده به عنوان يك عامل مهم در صنعت كاربرد دارد.گاز کلر زرد مایل به سبز است، دو و نیم مرتبه از هوا سنگین تر، دارای بوی بسیار بد و خفه کننده و بسیار سمی است. این عنصر عاملی اکسید کننده، سفیدکننده و گندزدا می‌باشد. کلر به‌عنوان بخشی از نمکهای طعام و ترکیبات دیگر به مقدار زیادی در طبیعت و لزوماً در بیشتر جانداران وجود دارد. كلر به عنوان ماده ضد عفوني كننده رايج در استخرهاي شنا براي تميزي و بهداشت آن ها مورد استفاده قرار مي گيرد، گاهي در اتمسفر فوقاني تركيبات كلرداري مانند كلرفلوئوركربن وجود دارند كه در تخريب لايه اوزون موثرند. 1792 - جورج واشنگتن کلنگ ساختن کاخ سفيد را در محل فعلي آن بر زمين زد. اين کاخ پس از تکميل ساختمان، از سال 1818 مورد استفاده سران فدراسيون آمريکا (ايالات متحده) قرار گرفت. تا سال 1901، اين کاخ «ساختمان قوه مجريه» نام داشت که از 12 اکتبر اين سال طبق بخشنامه تئودور روزولت به «کاخ سفيد» تغيير نام يافت. اولین تصویری که از کاخ سفید ثبت شده است 1920 - ورود ژنرال آيرونسايد به تهران برای کودتا 21 مهر سال 1299 (13 اکتبر 1920) ژنرال آيرونسايد فرمانده تازه نظاميان تحت فرمان دولت انگلستان در ايران! وارد تهران شد. با ورود ژنرال آيرنسايد به ايران مطالعه براي انجام كودتا و ... آغاز شد كه بعدا توسط ژنرال رضا خان فرمانده تيپ قزاق مستقر در قزوين انجام گرفت و .... طبق سازشنامه 1907 سن پترز بورگ، انگلستان و روسيه ايران را ميان خود تقسيم كرده بودند و به خود! حق داده بودند كه در منطقه نفود نيروي نظامي داشته باشند. پس از انقلاب بلشويكي روسيه، دولت انقلاب از دعاوي خود درقبال ايران صرفنظر كرد كه دولت استعماري انگلستان با دادن رشوه نقدي به وثوق الدوله رئيس الوزراء وقت و دوتن از وزيرانش امضاي قرار دادي را به ايران تحميل كرد كه به قرارداد 9 اوت 1919 معروف است كه اگر اجرا می شد دولت انگلستان عملا امور ماليه و ارتش ايران را هم به دست می گرفت و ایران به صورت یک کشور تحت الحمایه انگلستان در می آمد. اما، مجلس و ملت مخالفت کرد و لذا انگلستان بفکر کودتا افتاد و آیرونساید به تهران فرستاده شد و .... ايرونسايد 1972 - يك هواپيماي مسافربر حامل اعضاي يك تيم ورزشي در كوههاي آند سقوط كرد، بيشتر سرنشينان آن زنده ماندند ولي به علت تاخير در رسيدن كمك، از گرسنگي مجبور شدند گوشت مردگان را بخورند و اين ماجرا سوژه چند كتاب و فيلم سينمايي شده و روانشناسان برپايه آن نظرات خود را تكميل كرده اند. 1343 ش - تصويب لايحه كاپيتولاسيون توسط مجلس شوراي ملي پس از آن كه كابينه اسداللَّه عَلَم، به دستور شاه، پيشنهاد آمريكا مبني بر اعطاي مصونيت قضايي به اتباع آمريكايي را به صورت يك لايحه قانوني در دولت تصويب كرد، اين لايحه در نهايت در يك جلسه پر سر و صداي مجلس شوراي ملي با نطق موافقين و مخالفين عليرغم رأي بالاي مخالفان، به تصويب رسيد. با تصويب اين قانون، مستشاران نظامي آمريكا در ايران از مصونيتها و معافيتهاي قضايي بهرهمند شدند. اين مصوبه كه به صورت قانوني، سند اسارت ملت و دولت ايران را به دست آمريكا امضا مينمود، در حقيقت، روح و جان انقلاب شاه و آمريكا بود كه اينك برملا ميگرديد. تصويب اين لايحه در مطبوعات اعلام نشد ولي پس از مدتي كه از تصويب آن گذشت، حضرت امام خميني(ره) از آن مطلع شدند. با آگاهي امام از مفاد اين مصوبه، ايشان با درايت و دورانديشي خاص خود، در سخنراني رسواگرانه اي، عواقب شوم اين لايحه را مطرح ساخته و از دولت خواستند كه آن را ملغي نمايد. رهبر نهضت در اين سخنراني طوفانزا، نفوذ آمريكا را به همه اعلام خطر كردند و فرمودند: "امروز تمام گرفتاري ما از آمريكا و اسراييل است" به دنبال اين سخنراني، اعلاميه امام نيز در تيراژ بسيار زياد و در سطح گستردهاي با شيوهاي ابتكاري در يك زمان پخش گرديد. امام در اين اعلاميه، تصويب كاپيتولاسيون را اقرار به مستعمره بودن ايران ناميدند و راي ننگين مجلسين را مخالف اسلام و قرآن شمردند. اين سخنراني امام در چهارم آبان 1343 و نيز صدور اعلاميه توسط آن حضرت، به رژيم بسيارگران آمد و پس از چند روز در زمان دولت حسنعلي منصور، حضرت امام را در سيزدهم آبان 1343 به تركيه تبعيد كردند. اين قانون خفت بار و ننگين سرانجام با پيروزي انقلاب اسلامي براي هميشه لغو شد. 2008 - پيوند هر دو دست برای نخستین بار اعلام پيروزي دو جرّاح آلماني (Dr.Christoph Hoehnke و Dr. Edgar Biemer) در هشتم اكتبر 2008 در پيوند دست، چهار دهه پس از پيوند قلب، صفحه ديگري بر تاريخ دانش پزشكي افزود. اين دو جراح در ژوئيه 2008 با 15 ساعت عمل، دو دست تازه در بدن يك كشاورز 54 ساله آلماني پيوند زدند كه پس از دو ماه و 13 روز، هشتم اكتبر 2008 در مصاحبه مطبوعاتي آنان حضور يافته و هر دو دست پيوندي خود را بكار انداخت. وي كه «كارل مركKarl Merk» نام دارد گفت كه شش سال پيش هنگام برداشت محصول در منطقه «باواريا» با ماشين كومباين، هر دو دستش از شانه قطع شد. دو جراح كه دست هاي فردي ديگر را در بدن كارل پيوند زده اند گفتند كه دو سال طول خواهد كشيد تا دست هاي تازه كارل بمانند دستهاي خودش هركاري را انجام دهند. اين نخستين بار در جهان بوده است كه هر دو دست يك فرد پيوند زده شده اند. در عکس زير کارل مرک با دستهاي پيوندي اش ديده مي شود. در يکي از تصاوير، وي ميان دو جراح (دکترکريستوف در سمت راست و دکتر ادگار در سمت چپ) نشسته است: زادروزها ۱۹۲۵ - زادروز مارگارت تاچر نخست وزیر پادشاهی متحده بریتانیا و ایرلند شمالی بین سال‌های ۱۹۷۹ تا ۱۹۹۰ میلادی ۱۹۲۷ - زادروز تورگوت اوزال هشتمین رئیس جمهور ترکیه مارگارت تاچر ۱۹۳۴ - زادروز نانا موسکوری خوانندهٔ یونانی ۱۹۷۱ - زادروز ساشا بارون کوهن بازیگر سینما، نویسنده، کمدین و دوبلور بریتانیایی ساشا بارون کوهن ۱۹۷۷ - زادروز آنتونیو دی ناتاله فوتبالیست ایتالیایی ۱۹۷۹ - زادروز وس براون فوتبالیست انگلیسی نانا موسکوری درگذشت‌ها ۵۴ - درگذشت کلودیوس چهارمین امپراتور روم ۱۸۱۵ - درگذشت ژواکیم مورات شوالیهٔ فرانسوی، شوهر خواهر ناپلئون بناپارت ژواکیم مورات ۱۸۲۵ - درگذشت ماکسیمیلیان یوزف پادشاه بایرن از سال ۱۸۰۶ تا زمان مرگش ۱۹۷۹ - درگذشت غلامحسین مصاحب، ریاضیدان و دانشنامه‌نویس ایرانی «پدر ریاضیات جدید» در ایران غلامحسین مصاحب ۱۹۶۸ - درگذشت حسین بهزاد نقاش ایرانی ۱۹۸۷ - درگذشت والتر هاوسر براتین فیزیکدان آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۵۶ حسین بهزاد ۲۰۰۳ - درگذشت برترام برکهاوس فیزیکدان کانادایی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۹۴ به همراه کلیفورد گلنوود شال برترام برکهاوس ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 22 مهر برابر با 14 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 579 - ابتکار خسرو انوشیروان و اقتباس لنین 14 اكتبر سال 579 ميلادي جاركش ها در خيابانهاي تيسفون (مدائن = سلمان پاک ــ 36 کیلومتری جنوب بغداد) پايتخت آن زمان ايران به راه افتادند تا خبر پيروزي سپاه اعزامي ايران بر رومي ها در سوريه و بازپس گرفتن اين سرزمين را به آگاهي مردم برسانند و بگويند كه خودرا براي مراسم سان و رژه و جشن نظامي كه پس از ورود اسيران رومي و پرچمهاي گرفته شده از ايشان به تيسفون برگزار خواهد شد آماده كنند. تصویر خسرو انوشیروان بر سکه اش در اين جنگ كه پنجم اكتبر (طبق اسناد قسطنطنيه، ششم اكتبر؛ زيرا 6 اكتبر كار شمارش اسيران و زخمي ها پايان يافته بود) به پيروزي ايران انجاميد 20 هزار نظامی رومي اسير و 27 هزار تن ديگر كشته شده بودند. سپاه اعزامي ايران به اين جنگ مركب از 40 هزار سوار و يكصد هزار پياده بود. 11 هزاران تن از این سواران زرهپوش (دارای جوشن) بودند. خسروانوشيروان شاه وقت ايران 26 اكتبر، سه هفته بعد از اين پيروزي پس از 48 سال حكومت درگذشت. اصلاحات اداری ـ قضایی او درجهان الگو شده و از «تاریخ» لقب «دادگر» گرفته است بویژه رسیدگی مستقیم او به نامه ها و شکایات اتباع. چندماه پس از پیروزی انقلاب بلشویکی روسیه، لنین در بخشنامه سال 1918 خود ضمن اشاره به ابتکار خسروانوشیروان مبنی بر تماس مستقیم با مردم و ایجاد دفاتر در سراسر کشور برای دریافت شکایات و اطلاع از وضعیت مردم، دستور داد که یک سازمان سراسری دریافت نامه و پیشنهادها در روسیه ایجاد و ماحصل کار در روزنامه حزب و روزنامه دولت منتشر شود. این اقدام لنین پس از درگذشت او کمرنگ شد و .... 1515 - نخستين روزي كه استعمار غرب پا به تنگه هرمز گذاشت چهاردهم اكتبر سال 1515 ـ در آن زمان كه ايران فاقد نیروی دريايي بود (زمان شاه اسماعيل صفوي) ـ درياسالار پرتغالي آلفونس دا آلبوكركي (آلفونسو دو آلبوكرك) با چند كشتي توپدار و یگان تفنگدار وارد تنگه هرمز شد و بعدا جزاير استراتژيك آن ناحيه را تصرف كرد. تنگه هرمز دروازه خليج فارس است ـ خليجي كه 970 كيلومتر طول دارد. آلبوكرك نخستين نظامي غرب بود كه از راه دريا به خليج فارس تجاوز مسلحانه كرده است. وي در عين حال نخستين دريانورد غرب است كه به اهميت استراتژيك خليج فارس به عنوان بازوي اقيانوس هند پي برده و آن را اعلام کرده بود.آلبوكرك كه از ده سال پيش از آن به تصرف سرزمين هاي مشرق زمين دست زده بود به خوبي مي دانست كه پرتغال يك ميليون و پانصد هزار نفري نمي تواند در همه مناطق متصرفه مهاجرنشين تاسيس كند؛ بنابراين كوشش داشت كه با بكارگيري بوميان هر محل، اقتدار پرتغال را براين مناطق برقرار سازد و حفظ كند. تصوير ديگري از آلبوکرک آلبوكرك آغازگر تجاوزي شده است كه هنوز ادامه دارد و قدرت هاي غرب بدون اين كه حقي داشته باشند در آبهاي كشورهاي دوردست مداخله مي كنند و اين مداخله را كه بارها به برخورد نظامي انجاميده است «حفظ منافع حياتي!» خود نام نهاده اند. آلبوكرك پس از بازگشت از منطقه هرمز به پايگاه اصلي و دائمي اش در گواي هند با حكم عزل خود كه از پرتغال ارسال شده بود رو به رو شد و از فرط اندوه 16 دسامبر سال 1515 دق كرد و درگذشت!. بادرگذشت آلبوكرك، مسئله اشغال ناحيه هرمز حل نشد. بعدا شاه عباس يکم با كمك انگليسي ها ــ رقباي پرتغال ــ ناحيه اشغال شده ايران را پس گرفت، ولي همين اتحاد او با انگليسي ها باعث گسترش نفوذ و بعدا سلطه آنان بر منطقه خليج فارس و امضاي پيمان «تروشيل» در 1820 با شيوخ امارات هفتگانه شد و سلطه خود را رسميت داد كه آثار آن هنوز زدوده نشده است. انگليسي ها به همين دليل، تا نيمه دهه 1930 تلاش بسيار كردند كه ايران داراي نيروي دريايي موثر نشود و .... انگليسي ها نيروهاي نظامي ثابت خودرا از دهه 1970 از شرق سوئز ازجمله خليج فارس بيرون برده اند که بتدريج آمريکا برجاي آنان نشسته و بحرين را مقر فرماندهي نظامي خود در خليج فارس قرارداده است. جنگ عراق با ايران و نيز تصرف کويت توسط صدام حسين بهانه و فرصت لازم را براي دولت واشنگتن فراهم ساخت تا استقرار خودرا در خليج فارس دائمي سازد. فروپاشی شوروي استقرار آمريکا در خليج فارس را کاري بلامنازع ساخته است. 1944 - روزي كه مارشال رومل خودكشي كرد 14 اكتبر سال 1944 فيلد مارشال اروين رومل Erwin Rommel (تلفظ انگليسي آن: رامُل) نابغه نظامي و افسر معروف آلمان كه متهم به آگاهي قبلي از توطئه سوء قصد نسبت به جان هيتلر شده بود خودكشي را بر محاكمه شدن ترجيح داد، زيرا كه به باور وی محاكمه اش به تضعيف روحيه نظاميان آلمانی درحال جنگيدن مي انجاميد و به سود آلمان نبود. طبق برخی نوشته ها، در اين روز دو ژنرال آلماني با رومل ملاقات كردند كه يكي از اين دو راه را انتخاب كند: خودكشي و حفظ عنوان قهرماني و دفن با تشريفات نظامي و رعايت احترامات؛ يا محاكمه در دادگاه نظامي و ... و او خودكشي را برگزيد. Erwin Rommel رومل در لحظه سوء قصد به هيتلر دربيمارستان بستري بود زيرا كه در جبهه نرماندي زخمي شده بود. گويا سوء قصدكنندگان قبلا اورا از تصميم خود آگاه ساخته و اين عمل را به سود آلمان كه ديگر اميدي به پيروزي اش مگر تكميل سلاح اتمي نبود مي دانستند. اتهام رومل کتمان توطئه بود در اینکه چرا تصمیم سوء قصد را پس از آگاه شدن از آن گزارش نکرده بود. رومل 52 سال عمر كرد. اشتباه استراتژیک هیتلر تعرض نظامی به روسیه و نیز درگیری همزمان در بیش از یک جبهه بود. وی تاریخ ملل را به دقت نخوانده و بر تجربه گذشتگان واقف نبود. 1946 - تشكيل سازمان بين المللي استاندارد سازمان بينالمللي استاندارد از جمله مجامعي است كه بعد از جنگ جهاني دوم در 14 اكتبر 1946م تأسيس شده است. اين سازمان كه براساس حروف اول آن، "ايزو" ناميده ميشود، مهمترين سازمان جهاني در رشته تدوين و تعميم استاندارد در سطح بينالمللي است. "ايزو" در تمام رشتهها به جز رشته برق و الكترونيك و مواد دارويى فعاليت دارد و رشتههاي ياد شده بر عهده دو سازمان بينالمللي الكترونيك و سازمان بهداشت جهاني است. علاوه بر كميتههاي فني، تعدادي كميتههاي عمومي نيز زير نظر شوراي ايزو تشكيل شده تا درباره مسائل عمومي، فني و اداري اين سازمان بررسي و مطالعه نمايند. پيشنهادات اين كميته ها براي تصويب، به شورا عرضه ميگردد. مقر سازمان بينالمللي استاندارد در شهر "ژنو" واقع در كشور سوئيس است. 1947 - چوك ييگر خلبان آمريكايي جنگنده با يك هواپيما كه موتور موشكي داشت، براي نخستين بار سرعت صوت را شكست و با سرعتي بيش از 1000 كيلومتر در ساعت پرواز كرد. چوك ييگر 1951 - دكتر مصدق در سازمان ملل انگلستان را عامل همه بد بختي ها اعلام كرد نيمه دوم مهرماه 1330 (اكتبر 1951) بيشتر گزارشهاي سياسي رسانه ها در سراسر جهان در ارتباط با ايران بود زيرا كه دكترمحمد مصدق رئيس دولت وقت ايران در نيويورك بود تا از برحق بودن ايران در ملي كردن نفت خود و طرد نفوذ خارجي از ايران كه مغاير استقلال و حاكميت يك ملت است دفاع كند. وي كه 14 مهر عازم نيويورك شده بود و در جلسه شوراي امنيت شركت كرده بود از آن پس هر روز چند مصاحبه و سخنراني در باره مظالم دولت انگلستان و مداخلات استعماري اين دولت در ايران از نخستين دهه قرن 19 تا به آن روز انجام مي داد. دكتر مصدق و دين آچسن وزير امور خارجه وقت آمريكا دكتر مصدق ضمن اظهارات خود در شوراي امنيت بيشتر بدبختي هاي ايران در قرون 19 و 20 را نتيجه مداخلات انگلستان در ايران و سياست هاي آن دولت معرفي كرد كه باز هم حاضر نمي شود از سر ايرانيان بيدار شده از خواب غفلت دست بردارد. استدلال دكتر مصدق سبب شد كه شوراي امنيت تصميم بگيرد كه رسيدگي به قطعنامه انگلستان بر ضد ايران را موكول به صدور حكم دادگاه بين المللي (لاهه) كند. مصدق 30 مهر براي ديدار با ترومن رئيس جمهوري وقت آمريكا از حزب دمكرات وارد واشنگتن شد و با رفتار و بيانات خود نظر مردم امريكا نسبت ايران روشن ساخت. استقبال مردم نيويورك و واشنگتن از دكتر مصدق كه گاهي بربدبختي ايرانيان گريه وزماني كه مصلحت ايجاب مي كرد غش مي كرد كم سابقه بود. دين آچسن وزير امور خارجه وقت آمريکا که جداگانه با دکتر مصدق ملاقات و مذاکره کرده بود در خاطرات خود نوشته است : دکتر مصدق در حالي که سرش را بر بازوي پسرش دکتر غلامحسين که با او به آمريکا آمده بود تکيه داده بود به آهستگي قدم بر مي داشت ، ولي به محض اين که متوجه شد که ما براي استقبال از او رفته بوديم سر از بازوي پسر برداشت و بمانند يک جوان با گامهاي استوار به سوي ما آمد و در اينجا بود که فهميدم که ما با چگونه سياستمداري رو به رو هستيم و سبب غش کردن هاي او را درک کردم . او معمولا هنگامي خود را به غش کردن مي زد که مسير مذاکرات در جهت زيان ايران قرار مي گرفت و از آن پس آن را ديپلماسي گريه و غش نام نهاده بودم به همان گونه که رقص سرگرد سالم از گروه " افسران آزاد مصر " براي مردم سودان به منظور جلب نظر آنان به اتحاد با مصر را ديپلماسي رقص خوانده بودم . دين آچسن نوشته است : ترومن و من در مذاکره با مصدق قانع شديم که نبايد زياد تسليم نظر انگلستان در قبال مسئله نفت ايران ازجمله موافقت با تعرض نظامي انگلستان به منظو ر تصرف آبادان شويم. دکتر مصدق در مذاکرات ، در جايي که احساس مي کرد ممکن است به زيان ايران تمام شود چهره در هم مي کشيد و لجوجانه حاضر به گذشت نمي شد و من در چهره او که در لحظات ديگر متبسم بود " ناسيوناليسم ايراني " را که در تاريخ باستان خوانده بودم به وضوح مشاهده مي کردم. دکتر مصدق پس از مذاکراه با مقامات آمريکايي و انجام چند مصاحبه در واشنگتن از طريق مصر به ميهن باز گشت. او در طول اقامت کوتاه خود در مصر نطقي ايراد کرد و در آن موهبت برخوردار بودن از استقلال و حاکميت ملي ، و طرد استعمار و آثار نکبت بار آن را مورد تاکيد قرار داد . جمال عبدالناصر پس از رسيدن به قدرت بارها گفته بود كه نطق دكتر مصدق در قاهره اورا منقلب كرد. افسران مصري كمتر از دو سال بعد به نظام سلطنتي دست نشانده انگلستان در مصر پايان دادند. دكتر مصدق در جلسه سوم آذر ماه مجلس گزارش سفر خودرا مطرح و تاكيد كرد كه انگلستان نمي خواهد ما امور نفتمان را كه ميراث مشتركمان است در دست داشته باشيم و براي شكست دادنمان به هر دسيسه و نيرنگ دست خواهد زد، بايد متحد و مراقب باشيم. در سفر آمريکا، دکتر غلامحسين مصدق و بانو ضياء اشرف پدر را همراه بودند. دکتر غلامحسين در عين حال پزشک پدرش بود 1981 - در پی ترور محمد انورسادات توسط گروه اسلامگرای جهاد اسلامی، حسنی مبارک رئیس جمهور مصر شد. حسنی مبارک زادروزها ۱۶۳۳ - زادروز جیمز دوم پادشاه انگلستان، اسکاتلند و ایرلند از ۱۶۸۵ تا ۱۶۸۸ ۱۸۹۰ - زادروز دوایت آیزنهاور سی و چهارمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا دوایت آیزنهاور ۱۹۲۲ - زادروز ابراهیم گلستان کارگردان، داستان‌نویس، مترجم، روزنامه نگار و عکاس ایرانی و نخستین برندهٔ یک جایزه بین‌المللی برای سینمای ایران ۱۹۲۷ - زادروز راجر مور بازیگر انگلیسی، سومین جیمز باند سینما ابراهیم گلستان ۱۹۳۰ - زادروز موبوتو سسه سوکو رئیس جمهور زئیر از سال ۱۹۶۵ تا ۱۹۹۷ ۱۹۳۸ - زادروز فرح دیبا سومین همسر محمدرضا شاه پهلوی راجر مور ۱۹۴۰ - زادروز کلیف ریچارد خواننده، نوازنده، بازیگر و کارآفرین انگلیسی ۱۹۷۸ - زادروز آشر بازیگر و خوانندهٔ آمریکایی آشر درگذشت‌ها ۱۰۹۲ - درگذشت خواجه نظام‌الملک طوسی وزیر دوتن از شاهان سلجوقی ۱۹۴۴ - درگذشت اروین رومل فرماندهٔ نیروهای آلمانی، ملقب به «روباه صحرا» خواجه نظام‌الملک طوسی ۱۹۵۹ - درگذشت ارول فلاین بازیگر استرالیایی ۱۹۸۴ - درگذشت آلیس نیل نقاش و پرتره‌نگار آمریکایی. ارول فلاین ۱۹۹۷ - درگذشت هارولد رابینز نویسنده آمریکایی. ۱۹۷۷ - درگذشت بینگ کرازبی خواننده و بازیگر آمریکایی هارولد رابینز ۱۹۹۰ - درگذشت لنارد برنستاین رهبر ارکسترموسیقی کلاسیک اهل ایالات متحده آمریکا ۲۰۱۰ - درگذشت بنوا مندلبرو ریاضیدان فرانسوی‌تبار آمریکایی، پدر هندسه برخالی بنوا مندلبرو ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 23 مهر برابر با 15 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 40 - روش كاليگولا در پيروزي بدون جنگ 15 اكتبر سال 40 ميلادي سالروز آغاز بكارگيري روش تازه «کسب پيروزي بدون جنگ» است كه مبتكر آن كاليگولا امپراتور وقت روم بوده است. «پتولمي» پادشاه موريتانيا كه در آن زمان همه نواحي شمال غربي آفريقا از جمله الجزاير، موريتاني و مراكش را شامل مي شد معارض نيرومندي براي دولت روم شده بود و كاليگولا امپراتور وقت روم با اين كه مي دانست دربار اشكاني ايران صحنه مرافعه اردوان سوم و تيردادسوم ــ دو پسر عمو ــ است و تا اين مرافعه ادامه داشته باشد خطري از سوي ايران متوجه روم نخواهد بود حاضر نبود پول و انرژي روم را در جنگ با پتولمي از دست بدهد. از سوي ديگر به علت داشتن مخالفان داخلي مخصوصا پس از آنکه يك سناتور مخالف خود را در جلسه سنا شمشير زده بود مي ترسيد از رم خارج شود. كاليگولا در اين شرايط راه ديگري را براي پيروزي بر پتولمي اختراع كرد و آن دعوت از او به رم و ترور وي در اين شهر بود و اين را كار كرد. پتولمي به دعوت كاليگولا براي يك ديدار دوستانه وارد رم شد و 15 اكتبر سال 40 ميلادي در اين شهر طبق نقشه قبلي كاليگولا ترور شد و از ميان رفت. كاليگولا با اين جنايت، نگراني كاليگولا از جانب موريتانيا بر طرف نشد، زيرا مردم موريتانيا كه پي به واقعيت قتل برده بودند يك ژنرال موريتانيائي به نام «ادمون» را كه شهرت به دشمني با رومي ها داشت به جانشيني پتولمي برگزيدند و وارد جنگي با روميان شدند كه مدتها ادامه داشت. كاليگولا كه نام واقعي اش جرمانيكوس بود و به علت پوشيدن چكمه كوتاه به كاليگولا معروف شده بود پس از به اجرا در آوردن نقشه ترور پتولمي، يك مرد ديگر را كه از او بدگويي كرده بود زبان بريد و بر مخالفان داخلي خود افزود به گونه اي كه سه ماه بعد اورا ترور كردند. 1500 - «وان هو» قصد پرواز به آسمان کرد! نيمه اكتبر سال 1500ميلادي «وان هو» يكي از مقامات وقت دولت سلطنتی چين (دودمان مینگMing Dynasty) در يك آزمايش پرواز به آسمان جان خود را از دست داد. اين آزمايش برحسب نوشته سه منبع كه هر سه از يادداشتهاي منشي «وان هو» استفاده كرده اند در يكي از اين سه روز: ششم ، سيزدهم و يا 15 اكتبر سال 1500 ميلادي انجام گرفته بود. يادداشتهاي منشي وان هو كه در مراسم پرتاب او به آسمان حضور داشت به صورت كتاب در آمده و به زبان انگليسي هم ترجمه شده است. «وان هو» در اكتبر 1500 ميلادي به اين صورت به آسمان صعود كرد در آن روز «وان هو» 47 لوله پُر از باروت را كه به صورت راكت درآورده بود در اطراف يك صندلي بزرگ بست و در حالي كه دو بادبادك (بالك مانند) به دست گرفته بود بر صندلي نشست و از نوكرانش خواست كه اورا به صندلي ببندند و سپس همزمان زير لوله هاي حاوي باروت، شعله آتش قرار دهند. منشي او (نويسنده شرح رويداد) كه در عمليات پرتاب شركت داشت نوشته است: از زير لوله ها، شعله هاي ناشي از انفجار باروت همراه با صداي مهيبي كه همه مارا كر كرد بلند شد و صندلي به آسمان رفت و از نظر ناپديد شد. وي ننوشته است كه بر سر اربابش چه آمد، ولي وقايع نگار دربار «مينگ» ها كه از سال 1368 تا 1644 بر چين حكومت كردند ضمن وقایع اين روز (طبق تقويم قمري چين) نوشته است كه شبان ها قطعات بدن «وان هو» را كه به اندازه ريگ بيابان شده بودند جمع آوري كرده بودند كه عينا به امپراتور گزارش شد. دودمان مینگ پس از دودمان مغول تبار یوان Yuan Dynasty بر سرکار آمدند بود و پس از این دودمان، سلاطین Shun Dynasty و آنگاه دودمان منچوری تبار Quing. چينيان باروت را دو هزار سال پيش اختراع كرده بودند ولي از نيروي آن تنها در جشن ها و در آتشباري استفاده مي كردند كه ماركوپولو ايتاليايي در طول اقامت در دربار سلاطین مغولی چين آن را مشاهده و طرز تهيه اش را در كتاب خاطرات خود (مسافرت ها) به اروپاييان آموخت كه با استفاده از آن توپ و تفنگ ساختند و سرزمين هاي ديگران را گرفتند، استثمار كردند و .... 1815 - تبعید ناپلئون و جریان اتحاد او با ایران تبعید ناپلئون بناپارت در جزیره سنت هلنا در اقیانوس اطلس که تا خشکی 2 هزار کیلومتر فاصله دارد از 15 اکتبر 1815 آغاز شد. وی زندانی انگلستان بود. ناپلئون پس از شکست در جنگ واترلو خودرا تسلیم کرده بود. مردی که روزگاری اروپا را درکنترل داشت شش سال در یک خانه چوبی غیر بهداشتی در سنت هلنای متعلق به دولت لندن بسر برد و پنجم ماه مه 1821 درگذشت. گویا دو پزشکی که از لندن برای درمان او به سنت هلن فرستاده شده بودند اقدامی برای رفع بیماری انجام نداده بودند و در این زمینه شایعاتی وجود دارد. ناپلئون در آخرین سال عمر خود خاطراتش را دیکته کرد که باقی مانده است. جسد ناپلئون که در یک گور بدون سنگ قبر (بدون داشتن نام) دفن بود در سال 1840 به اصرار دولت فرانسه و جلب موافقت لندن با یک ناو جنگی که بدنه آن را رنگ سیاه زده بودند به فرانسه حمل شد و مردم این کشوز در بندر «لهاور» و همچنین در پاریس از استخوانهای قهرمان ملی خود چنان استقبالی کردند که تا آن زمان، جهان به خود ندیده بود. ناپلئون بمانند همه فاتحان مرتکب اشتباه شد و اشتباه بزرگ او لشکرکشی به روسیه بود که بیشتر سربازان خودرا از دست داد و زوال او آغاز شد. همین اشتباه را عینا هیتلر مرتکب شد زیرا که «تاریخ» نخوانده بود. ناپلئون در اوج قدرت درصدد برآمد که با کمک ایران روسیه را در جنوب درگیر کند و انگلستان را از آسیای جنوبی (هندوستان) براند و برای این منظور چند افسر به ایران فرستاد تا ارتش ایران را نوسازی کنند، ولی پس از صلح با تزار روس در تیلسیت، قول و قرارهای خود با ایران را فراموش کرد و وطن مارا میان دو دشمن رها ساخت و قفقاز از دست رفت و .... این هم یکی از غفلت های ناپلئون بود. Napoleon 1306 - آغاز احداث راه آهن سراسري ايران راه آهن سراسری ایران نام راه آهنی است که در زمان پادشاهی رضا شاه پهلوی از جنوب تا شمال ایران کشیده شد. این راه آهن (بندر امام خمینی فعلی) در ساحل خلیج فارس را به (بندر ترکمن فعلی) در ساحل دریای مازندران وصل می‌کرد. رضا شاه پهلوی در ۲۳ مهرماه ۱۳۰۶ اولین کلنگ ساختمان راه آهن سراسری در تهران محل فعلی ایستگاه تهران برزمین زده شد و از همان وقت رسما ساختمان راه آهن از سه نقطه جنوب و مرکز و شمال آغاز گردید. راه آهن سراسری در ۲۷ مرداد ماه ۱۳۱۷ بپایان رسیده و دو خط شمال و جنوب در ایستگاه سمیه به یکدیگر متصل و در روز سوم شهریورماه ۱۳۱۷ این خط با تشریفات خاصی رسما افتتاح و بهره برداری آن شروع شد. 1945 - اعدام لاوال 15 اکتبر 1945 «پير لاوال» كه در زمان اشغال فرانسه، مدتي نخست وزير اين كشور معروف به «دولت ويشي» بود و با هيتلر از در سازش درآمده بود به جرم خيانت به فرانسه اعدام شد. وي در دفاع از خود اين اتهام را رد كرده و گفته بود كه در آن زمان اگر اين كار نمي كرد فرانسه نابود و بسياري از فرانسويان كشته مي شدند. پير لاوال 1964 - بركناري خروشچف و انتقاد پراودا از او 15 اكتبر 1964 دفتر سياسي حزب كمونيست شوروي نيكيتا خروشجف را از همه سمت هايش در دولت و حزب بركنار كرد و اعلام داشت كه اين تصميم به دليل ضعف سلامتي جسماني او صورت گرفته است. در پي بر کناري خروشچف، لئونيد برژنف دبير اول حزب و الكسي كاسيگين رئيس شوراي وزيران شوروي شد و هر دو اعلام داشتند كه سياست همزيستي مسالمت آميز با غرب را ادامه خواهند داد. دو روز بعد پراودا ارگان حزب كمونيست شوروي در مقاله اي خروشچف را به باد انتقاد گرفت و او را سبك مغز، ازخودراضي و مردي كه بدون بررسي كافي تصميم مي گرفت و كارهاي زيان آور و گاهي بچگانه انجام مي داد توصيف كرد. نيكيتا خروشجف از اين مقاله چنين بر مي آيد كه برجستگان وقت شوروي از انتقاد خروشچف از سياست استالين، كوتاه آمدن سريع او در برابر امريكا در جريان بحران موشكي كوبا در اكتبر 1962 و نيز رنجاندن چين راضي نبودند. 1965 - ميليونها آمريكايي در اين روز در شهرهاي اين كشور برضد ادامه جنگ ويتنام دست به راهپيمايي و اعتراض زدند. تظاهرکنندگان جنگ ويتنام را «غير ضروري و مغاير قانون اساسي آمريکا» مي خواندند. در جنگ ويتنام که در سال 1975 پايان يافت، آمريکا مطلقا پيروزي نداشت. آمريکا در اين جنگ بيش از 58 هزار کشته داد. عکس زير، گوشه اي از تظاهرات 15 اکتبر سال 1969 آمريکا را نشان مي دهد: 1991 - اعلام استقلال بوسني و هرزگوين از يوگسلاوي جمهوري بوسني و هرزگوين در جنوب اروپا و در همسايگي كشورهاي كرواسي و يوگسلاوي و بر كرانه درياي آدرياتيك واقع است. پس از پايان جنگ جهاني دوم، بوسني و هرزگوين ضميمه كشور يوگسلاوي گرديد. اگرچه سرزمين مزبور تا اندازهاي از خود مختاري برخوردار بود ولي نارضايتي در ميان مردم كاملا محسوس بود تا اينكه اين جمهوري به دنبال منازعات دنباله دار استقلالطلبانه، به همراه كشورهاي صربستان، كرواسي و اسلووني و... از يوگسلاوي تجزيه و مستقل شد. در 15 اكتبر 1991م مجلس ملي بوسني و هرزگوين اعلاميهاي صادر نمود و طي آن استقلال اين كشور را اعلام داشت و در پي آن در ژانويه سال 1992م به طور رسمي از جمهوري فدرال يوگسلاوي خارج گرديد. در پي آن و در طي رفراندوم اول مارس 1992م، مسلمانان با 99/4 درصد آراء، رأي به استقلال ميهن خود دادند و در هفتم آوريل همان سال جامعه اروپا استقلال بوسني را به رسميت شناخت. اين در حالي بود كه صربهاي بوسني علاقهمند بودند تا همچنان در جمهوري فدرال يوگسلاوي باقي بمانند. از اينرو، پس از استقلال بوسني، جنگهاي داخلي بين نيروهاي مسلمان و صرب آغاز گشت و باعث كشتار وسيع و ويرانيهاي فراواني گرديد. اين جنگها سرانجام با امضاي قرارداد صلح دِيتون در سالهاي 1995م به پايان رسيد و كشور به آرامش دست يافت. مناسبت ها: آغاز هفته جهاني نابينايان و روز جهاني عصاي سفيد توجه به ايمني نابينايان و رعايت حقوق اجتماعي آنان، همواره مورد توجه مردم خيرانديش و مجامع بينالمللي بوده و هست و هر از چندگاه، ضرورت توجه به نابينايان در طيف گستردهاي مطرح ميشود. در سال 1950م، سازمان آموزشي، علمي و فرهنگي ملل متحد، يونسكو، و شوراي جهاني نابينايان در جلسهاي مشترك، قانون عصاي سفيد را بررسي و تصويب نمودند و روز 15 اكتبر را روز جهاني عصاي سفيد يا روز جهاني ايمني نابينايان اعلام كردند. قانون عصاي سفيد، تصويري جديد از نابينايان را در جامعه ترسيم كرده و از افراد نابينا ميخواهد كه به منظور حمايت از منافع خود، از تمام مفاد اين قانون مطلع باشند. حق استفاده از كليه امكانات رفاهي معمول در جامعه توسط نابينايان، تشويق نابينايان به مشاركت در امور دولتي و اشتغال توسط دولت و رعايت كامل حقوق نابينايان به هنگام عبور و مرور توسط رانندگان وسايل نقليه از جمله مفاد اين قانون ميباشند. همچنين مسئولان دولتي، هر ساله بايد روز پانزدهم اكتبر (برابر با 23 مهر) را به عنوان بزرگداشت روز نابينايان و قانون عصاي سفيد، به نحو شايستهاي ارج نهند و از مردم بخواهند كه رفتار معقولانهاي با نابينايان داشته باشند. زادروزها ۱۶۰۸ - زادروز اوانجلیستا توریچلی ریاضیدان و فیزیکدان ایتالیایی ۱۸۱۴ - زادروز میخائیل لرمونتوف نویسنده، شاعر و نقاش روس میخائیل لرمونتوف ۱۸۴۴ - زادروز فریدریش نیچه دانش‌پژوه و فیلسوف آلمانی و یکی از تاثیرگذارترین اندیشمندان نوین ۱۹۲۶ - زادروز میشل فوکو فیلسوف، تاریخدان و متفکر فرانسوی فریدریش نیچه ۱۹۳۱ - زادروز ابوبکر زین‌العابدین عبدالکلام دانشمند و مدیر هندی، رئیس جمهور هند از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۷ ۱۹۸۸ - زادروز مسعود اوزیل بازیکن فوتبال آلمان میشل فوکو درگذشت‌ها ۹۲۵ - درگذشت محمد این زکریای رازی پزشک، فیلسوف و شیمیدان ایرانی. ۱۳۸۹ - درگذشت اوربان ششم از پاپهای کلیسای کاتولیک روم رازی ۱۵۶۴ - درگذشت آندرئاس وزالیوس پزشک برجستهٔ بلژیکی ۱۹۳۴ - درگذشت ریمون پوانکاره دهمین رئیس جمهور فرانسه آندرئاس وزالیوس ۱۹۴۶ - درگذشت هرمان گورینگ از برجسته‌ترین چهره‌های حزب نازی در آلمان، فرماندهٔ نیروی هوایی آلمان نازی ۲۰۱۲ - درگذشت نوردوم سیهانوک پادشاه پیشین کامبوج هرمان گورینگ ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 25 مهر برابر با 17 اکتبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 675 پيش از ميلاد - تصرف «انشان» و طلوع دودمان هخامنشيان طبق نوشته هاي هرودوت و ساير مورخاني كه در زمينه تاريخ ايران باستان تحقيق كرده اند و كشفيات باستانشناسان، هخامنش از بزرگان پارس در نخستين ماه پاييز (اکتبر) سال 675 پيش از ميلاد شهر «انشان Anshan» واقع در 46 كيلومتري شمال شيراز امروز را تصرف كرد كه طلوع دودمان هخامنشيان است. شهر «انشان» يكي از دو پايتخت ايلام بود. پايتخت ديگر ايلام؛ شهر شوش بود. با اين فتح، نطفه امپراتوري ايران گذاشته شد كه هفت دهه بعد، كوروش دوم (كوروش بزرگ) با تصرف بابل آن را تكميل و در اكتبر سال 539 پيش از ميلاد در همين شهر آن را اعلام داشت كه شرح آن در استوانه كوروش آمده است. اين استوانه سفالي كه در موزه بريتانيا نگهداري مي شود در سال 1879 در كشفيات باستان شناسي بابل به دست آمد. همين استوانه نخستين منشور ملل و اعلاميه حقوق انسان شناخته شده كه سندي ارجمند و از افتخارات بشر است. در اين استوانه، كوروش از يك حكومت جهاني مركب از ملل متحد، مستقل و متساوي الحقوق نام برده و تاكيد بر رعايت حقوق و آزادي هاي انساني و حكومت كردن با رضايت ملت (دمكراسي) و حفظ جان و مال و حيثيت افراد و ساخت دنيايي به دور از ترس، ارعاب، و بي قانوني ياد كرده است. شهر «انشان Anshan» پس از هخامنش، به ترتيب تيسپسTeispes، كوروش اول، آريارامنسAriaramnes و كامبيز اول بر پارس به پايتختي انشان حكومت كرده بودند. كوروش دوم (بزرگ) نوه پادشاه وقت ماد بود. پدر كوروش با هدف متحد ساختن دو طايفه ايراني ماد و پارس با «ماندانا» دختر پادشاه ماد كه مادر او نيز دختر پادشاه ليدي (آناتولي) بود ازدواج كرده بود. بنابراين كوروش خود را وارث حكومت همه ايران زمين مي دانست و كشور را يكپارچه كرد و زير نظر يك دولت مركزي قرار داد. وي به اخلاقيات و شئون انساني توجه خاص داشت و جنگ او با قوم ماساگتائه در منطقه «فرارود»عمدتا به اين دليل بود كه اين قوم حرمت ازدواج را رعايت نمي كرد و معاشرت زن و مرد و سکس علني (همبستر شدن در حضور ديگران) را عيب نمي دانستند، و چون از استپ هاي شمالي تر به منطقه تاجيكستان امروز نزديك شدند، كوروش واهمه كرد كه اسلوب زندگاني و روش معاشرت هاي آنان به ايران زمين وارد شود كه به جنگشان شتافت كه در سال 529 پيش از ميلاد جان باخت و جسد او را همان طور كه وصيت كرده بود به زادگاهش بازگردانيدند و در پاسارگاد دفن كردند و قبر او در طول 25 قرن از گزند زمانه مصون مانده و به ما رسيده است و اينك رسالت محافظت از آن بر عهده ما (همه ايراني تبارها) است. هخامنش 1244 - صليبيون كه بيت المقدس را در دست داشتند در جنگ «حربيه» در منطقه غزه از نيروهاي ائتلاف مسلمانان شكست خوردند و 5000 كشته و 800 اسير دادند. گروههايي از خوارزميان نيز در اين ائتلاف مشاركت داشتند. 1759 - حملات احمدخان دُرّاني به هندوستان 17 اكتبر سال 1759 احمدخان دُرّاني سومين حمله نظامي خود را به هندوستان آغاز كرد. وي در طول هفت سال سه بار به آن سرزمين حمله نظامي برده بود. احمدخان در ارتش ايران يك ژنرال بود كه پس از كودتاي نظامي دهم ژوئن 1747برضد نادرشاه افشار و قتل او، به زادگاهش افغانستان بازگشت و با استفاده از آشفتگي اوضاع ايران خودرا امير افغانها خواند كه تا آن زمان همواره ايراني خوانده مي شدند و ايراني تبار و داراي فرهنگ مشترک هستند. احمدخان از طايفه ابدالي كه درجريان تصرف هندوستان توسط نادر در مارس 1739 بمانند ساير افسران ارتش ايران همراه او بود در سه حمله خود به هند شمال غربي اين سرزمين را متصرف شد. احمدخان دراني (احمدشاه) نخستين حمله نظامي احمدخان به هند ـ كه افغانها اورا احمدشاه مي خوانند و درزمان خود قندهار را آباد و ساختمانهاي متعدد بنا كرد ـ به تصرف لاهور انجاميد در سال 1752 صورت گرفت. حمله دوم در سال 1757 انجام شد. در جريان اين حمله، شهر دهلي 28 ژانويه همين سال به تصرف احمدخان در آمد. تصرف دهلي به دست احمد خان دولت هندوستان را بيش از هميشه تضعيف كرد و اين وضعيت به سود انگليسي ها تمام شد كه در آن زمان با فرانسه بر سر خوردن شبه قاره هند رقابت داشتند. وي در همين سال تمامي پنجاب را تصرف كرد. حملات سه گانه احمدخان به هند در حالي صورت مي گرفت كه «رابرت كلايو» انگليسي سرگرم تصرف شرق و جنوب شرقي هند از جمله بنگال بود و ميان او و فرانسويان برخوردهايي صورت مي گرفت كه مرگ «علي وردي خان» حاكم بنگال در 21 اپريل سال 1756 به تسريع پيشروي انگليسي ها در شرق هندوستان کمک کرد و .... احمدخان براي تامين اتحاد ميان طوايف افغان تلاش بسيار كرد و به همين دليل، بسياري از مورخان او را بنيادگذار افغانستان مي دانند. افغانستان نامي است كه انگليسي ها به آن داده اند و سپس عمومي شده است. در همان زمان رابرت كلايو به ـ که از حملات افغانها به هند ابراز نگراني كرده بود ـ گزارش داده بود كه نگران افغانها نيست، زيرا وجود طوايف متعدد (افغان) كه دولت مركزي ايران در طول قرون و اعصار هركدامشان را در امور داخلي مستقل و خود راي بار آورده است مانع از آن مي شود كه براي مدتي طولاني زير لواي يک رئيس کل قرار گيرند و متحد واقعي باشند. به علاوه، شيعيان افغان زير بار سني ها كه در اكثريت هستند نمي روند. تاجيكها و خراساني ها كه در شمال و غرب سكونت دارند چون شهرنشين و باسواد هستند خودرا بيش از طوايف ديگر سزاوار حكومت مي دانند و با اين وضعيت و دلايل ديگر، تامين وحدت ميان آنان اگر محال نباشد بسيار دشوار است، و من (رابرت كلايو) به دلايل بسيار با پشتون ها (که در پاكستان «پاتان» ناميده مي شوند) وارد سازش نمي شوم، زيرا معروف به عهد شكني هستند. 1949 - تحصن دكتر مصدق 25 مهرماه 1328 (17 اكتبر 1949) سومين روز تحصن دكتر مصدق و 200 تن از رجال سياسي، روحاني، بازار و اهل قلم در اعتراض به سوء جريان انتخابات بود كه روز بعد به آن پايان دادند زيرا كه كميسيون انتخابات ادامه اخذ راي را متوقف ساخت. دكتر مصدق قبل از تحصن، موارد تخلف از قانون و تقلب در اخذ راي را به كميسيون مربوط گزارش كرده بود ولي اطمينان نداشت كه سريعا مورد توجه قرار گيرد و دست به تحصن زد تا افكار عمومي را متوجه قانون شكني سازد. درهمين روز بود كه دكتر مصدق گفت كه براي مردم ايران، داشتن دمكراسي واقعي از نان شب لازمتر است و اضافه كرده بود كه به سود حكومت است كه ايران از دمكراسي برخوردار باشد زيرا در اين صورت مردم تكاليف خود را بهتر انجام خواهند داد و از حكومت مصرانه خواهند خواست كه آن هم به وظايف خود دقيقا عمل كند. نمي توان بيش از اين مانع ورود موج دمكراتيزاسيون جهاني به ايران شد كه حق مسلم مردم است كه از يك دمكراسي و حق انتخاب به صورت حقيقي آن برخوردارباشند. 1318 - قتل محمد فرخي يزدي شاعر و روزنامه نگار ميرزا محمد فرخي يزدي در سال 1267 ش در يزد به دنيا آمد و پس از طي تحصيلات متداول، در جواني فضل و سوادي پيدا كرد. استعداد شاعري فرخي از همان پشت نيمكت مدرسه آغاز گرديد. پانزده ساله بود كه به علت سرودن اشعاري انتقادي از مدرسه اخراج شد و چندي به كارگري پرداخت تا اين كه در اوان مشروطه به گروه آزاديخواهان پيوست. فرخي در نوروز 1289 ش در شعري خطاب به حاكم يزد، او را مورد انتقاد قرار داد و در پي آن به دستور حكمران، لبان وي را با نخ و سوزن دوختند و به زندانش افكندند. يكي دو ماه بعد به تهران گريخت و به صف مبارزان ملي پيوست. وي در سال 1300 ش روزنامه طوفان را منتشر ساخت و نسبت به اوضاع با انتقاد برخورد ميكرد. فرخي يزدي در اين روزنامه، رباعيهايي كه او هر روز درباره مسائل جاري كشور در چهار بيت ميسرود، فوقالعاده مورد توجه قرار گرفت و روزنامهاش بين توده مردم، طرفداران زيادي يافت به طوري كه مقام اجتماعي فرّخي به عنوان يك شاعر ملي و روشنفكر شهرت يافت. وي در دوره هفتم از طرف مردم يزد به وكالت مجلس شوراي ملي انتخاب شد و مبارزاتش را ادامه داد ولي بعدها به دليل فقدان امنيت جاني به مسكو و از آنجا به آلمان گريخت. فرخي بعدها به ايران بازگشت ولي به زودي دستگير و زنداني شد و در 25 مهر 1318 ش در 51 سالگي به قتل رسيد. وي روزنامه‌نگار و شاعري توانا، ملي و سياسي بود كه خود را عاشق آزادي ميناميد و در تمام اشعار خود از اين عشق مقدس دفاع و حمايت ميكرد. 1342 - شارل دوگل در تهران 25 مهرماه 1342 در دومين روز ديدار شارل دوگل رهبر فرانسويان از ايران مردم تهران از اين كه مي ديدند مردي به اين عظمت در اثناي عبور از خيابانها از خودرو پياده مي شود صف اسكورت را مي شكند و بدون ملاحظه تدابير امنيتي به ميان مردم مي رود و انان را در آغوش مي گيرد متعجب و شگفت زده شده بودند و براي ديدن وي آن چنان هيجان زده شده بودند كه بر سقف خودروهاي پارك شده در كنار خيابان مي ايستادند. فرو رفتن سقف بيش از هزار خودرو در روز ورود دوگل كه در كاخ گلستان اقامت داشت به پليس گزارش شده بود كه بعدا دولت به پاره اي از صاحبان اين خودروها كه تهديد به دادن دادخواست به دادگستري كرده بودند غرامت پرداخت كرد. 2005 - خرابکاری خونین در اهواز در این روز رسانه ها در گوشه و کنار جهان گزارش از دو انفجار تروریستی در اهواز داده بودند که دو روز پیش از آن (15 اکتبر 2005 و در آن سال مصادف با 23 مهرماه 1384 و در ایام ماه رمضان) صورت گرفته بود و هفت کشته و بیش از یکصد زخمی برجای گذارده بود. این دو بمب دست ساز در دو سطل زباله درخیابان پُر رفت و آمد قرار داده شده بود. به گزارش این رسانه ها، پلیس اهواز یک بمب دیگر در زیر یک پُل و به علاوه، چند «مین» و نارنجک کشف و سی تن را به اتهام دست داشتن در این خرابکاری ها دستگیر کرده بود. 12 ژوئن این سال (22 خرداد 1384 و ماه انتخابات) نیز بر اثر انفجار بمب در اهواز شماری کشته و زخمی شده بودند و پس از آن هم در یک لوله محلی انتقال نفت از چاه مربوط خرابکاری صورت گرفته بود. برخي از روزنامه ها در شماره هاي 16 اكتبر 2005 خود از عجله دولت انگلستان به محكوم كردن خرابكاري نیمه اکتبر در اهواز و ابراز تاسف از تلفات آن تعجب كرده بودند، و به همين گونه، آژانس فرانس پرس. به باور تفسیرنگاران این روزنامه ها، دولت انگلستان با تعجیل در محكوم ساختن خرابكاري 15 اكتبر اهواز خواسته بود بگويد كه در آن حادثه دست نداشته و اين عمل لندن در بحث محافل، يك پيشگيري از متهم شدن تلقي شده بود. به گفته اصحاب نظر، سوء ظن مردم ايران به دولت لندن که از علاقه قديمي و آگاهی های آن نسبت به مناطق نفتخيز اطلاع دارند پايان پذير نيست. چند روز پس از رویداد خونین اهواز، وزیر دادگستری جمهوری اسلامی ایران گفت که تحقیق از 30 متهم دستگیر شده ثابت کرده است که خرابکاری های اهواز از خارج هدایت شده است و قرار بود که پس از اهواز، در یک شهر دیگر خوزستان چنین برنامه ای اجرا شود. در همین روز، وزیر کشور جمهوری اسلامی در این زمینه گفت که خرابکاران در خارج از مرزهای ایران آموزش دیده بودند. یک مقام امنیتی ایران نیز اظهارداشت که شمار دستگیرشدگان به 35 نفر افزایش یافته که اعترافات آنان حکایت از دست داشتن خارجی می کند. این مقام، این دولت خارجی را معرفی نکرد و اشاره شد که خرابکاری ها بوی انگلیسی می دهد. در آن زمان، انگلیسی ها در بصره استقرار نظامی داشتند و کنترل جنوب عراق در دست آنان بود. طولی نکشید که احمدی نژاد (و در آن زمان، رئیس جمهور تازه) در این باره اظهار نظر کرد و گفت که ردّ پای انگلستان در رویداد اهواز دیده شده است. وی افزود که نيروهاي نظامی انگلستان ـ مستقر در عراق مورد سوء ظن هستند. دولت لندن بی درنگ اتهام وارده را ردّ کرد. مبادله اتهامات ميان تهران و لندن تا مدتی ادامه داشت و مقامات انگلیسی اشاره کرده بودند که عوامل ایران در مرگ هشت نظامی انگلیسی در منطقه بصره دست داشته اند. ضمن مبادله این اتهامات، باردیگر در تهران ورق زدن تاریخچه توطئه ها و دسیسه های انگلستان در ایران و بدبختی ها و عقب ماندگی ناشی از آن و ازجمله نظر داشتن به مناطق نفتی ایران از سرگرفته شد. در این میان، واشنگتن هم بیکار ننشست و تهران را متهم به مداخله در اوضاع عراق کرد و .... دو عکس بالا، آثار خون در خيابان نادري اهواز و چند مجروح را پس از وقوع دو انفجار 15 اکتبر 2005 نشان مي دهد. زادروزها ۱۴۸۰ - زادروز فردیناند ماژلان پوینده و دریانورد پرتغالی ۱۹۱۲ - زادروز ژان پل یکم پاپ و رهبر کلیسای کاتولیک فردیناند ماژلان ۱۹۱۵ - زادروز آرتور میلر نمایش‌نامه‌نویس آمریکایی و نویسندهٔ نمایشنامه مشهور «مرگ فروشنده» ۱۹۱۸ - زادروز ریتا هیورث بازیگر آمریکایی ریتا هیورث ۱۹۷۲ - زادروز امینم، آهنگساز و خوانندهٔ رپ آمریکایی ۱۹۷۹ - زادروز کیمی رایکونن رانندهٔ فنلاندی مسابقات فرمول یک و رالی امینم درگذشت‌ها ۱۸۴۹ - درگذشت فردریک شوپن پیانیست و آهنگساز لهستانی ۱۸۸۷ - درگذشت گوستاو کیرشهف فیزیکدان آلمانی گوستاو کیرشهف ۱۹۴۰ - درگذشت فلورانس اسکاول شین، هنرمند و نویسنده آمریکایی. ۱۹۲۰ - درگذشت جان رید نویسنده و روزنامه‌نگار آمریکایی جان رید ۱۹۳۸ - درگذشت کارل کائوتسکی نظریه‌پرداز مارکسیست آلمانی و از اولین رهبران حزب سوسیال دموکرات آلمان ۱۹۴۴ - درگذشت آگوست لندمسر کارگر آلمانی، شناخته شده به دلیل حضور در عکسی که در آن از اجرای سلام نازی خودداری می‌کند. پویی ۱۹۶۷ - درگذشت پویی، آخرین امپراتور چین، دوازدهمین و آخرین امپراتور دودمان چینگ ۱۹۹۸ - درگذشت جوان هیکسون، بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون انگلیسی جوان هیکسون ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
